Rest in Piss Zomergasten!

Geacht Openbaar Ministerie,

Hierbij vragen wij u om vooral geen onderzoek te doen naar de rol die de NPO heeft gespeeld bij het overlijden van het tv-format Zomergasten. Ten eerste doet u al genoeg onderzoek naar fophef, en ten tweede zijn u en wij niet bepaald vrienden. Maar ten derde, en toch wel ten belangrijkste, is het helemaal niet zo erg dat Zomergasten verdwijnt. De koek was wel een beetje op. Vroeger vonden wij Zomergasten nog wel eens leuk maar ja, vroeger vonden wij het ook leuk om knoopcelbatterijen in onze neus te stoppen en als we eerlijk zijn is knoopcelbatterijen in je neus stoppen echt niet meer van deze tijd. 

Bovendien heeft Zomergasten, net als eigenlijk alle tv, nogal wat last van wat wij maar even het 'Big Brother Seizoen Twee' effect zullen noemen. Misschien weet u nog dat er ooit op tv een programma was, dat Big Brother heette. Aan het eerste seizoen deden een paar rare vogels mee, die ervoor zorgden dat een bizar format (stop een paar mensen in een huis, kijken wat er gebeurt) een enorme hit werd. Maar op het tweede seizoen kwamen alleen maar figuren af die doorhadden dat meedoen aan een reality tv-programma een opstapje was naar De Roem & Het Grote Geld, waardoor alle spontaneïteit verdween en Big Brother geen reedt meer aan was. De tv-makers stapten al snel over naar het oxymoron Scripted Reality. Inmiddels zijn we een heleboel dubieuze figuren in realityformats, Temptation Islands, B&B's Vol Liefdes en andere onzin verder (zie ook: dit verhaal over DWDD). Noem ons cultuurpessimisten, maar inmiddels is alles en iedereen overal eigenlijk een soort deelnemer aan seizoen twee van Big Brother. 

In Zomergasten kreeg je uiteindelijk dezelfde crack in een steeds minder quasi-intellectueel jasje: Özcan Akyol die het programma gebruikte om een theatershow te verkopen, Sigrid Kaag die het programma gebruikte om alsnog haar gelijk te halen tegen al die verschrikkelijke mensen die maar niet begrepen wat een zegen Sigrid Kaag voor de Nederlandse politiek was, en Mark Rutte die het programma gebruikte om de verkiezingen te winnen. En gisteravond dus Jim van Os, die de uitzending aanpakte om een slagje te slaan in de PR-oorlog die hij voert tegen de ouders van een 17-jarig meisje dat is overleden na euthanasie. Een oorlog die Van Os (gelukkig maar) nooit gaat winnen, al is het maar omdat hij dus kennelijk zonder met die ouders te overleggen op landelijke tv vertelde dat hij zijn excuses had aangeboden. De advocaat van die ouders is het daar niet mee eens. "Korver stelt dat Milou’s moeder van dit persoonlijke gesprek ‘met de beste bedoeling geen excuus kan brouwen, zoals Van Os gisteren op live tv wel verkondigde’."

En bij de VPRO werkt er dus kennelijk niemand meer die dit van tevoren had zien aankomen en bedacht dat het in het kader van wederhoor misschien handig was geweest de advocaat van de familie even te vragen hoe of wat. Want hee, als iets kwaliteitsjournalistiek is, dan is het wel geen research doen naar het gevoeligste onderwerp dat je in een drie uur durend live-interview aan gaat snijden. 

Enfin, Openbaar Ministerie, fijn als u tot hier hebt doorgelezen, er is gelukkig niemand dood, het gaat om een al lang versleten format, no worries, we hebben altijd die uitzendingen met Ad Verbrugge, Maxim Februari en (nee echt) Halina Reijn nog. Maar in deze tijd met deze makers gaat helemaal niemand VPRO Zomergasten missen. Er zijn bij die omroep 300 mensen om het licht uit te doen, daar hebben ze de staande magistratuur niet voor nodig.

Groetjes!

Heeft Sjoerd Sjoerdsma die foto gesjopt ofzo?

De VPRO zendt deze zomer drie uur lang allerlei fragmenten uit die speciaal zijn geselecteerd door Sigrid Kaag. De oud-minister werd eerder door de omroep geportretteerd in een soort Noord-Koreaanse documentaire waar Sjoerd Sjoerdsma de shots voor uit mocht kiezen (Wob-besluiten 1, 2 en 3). De VPRO bood daarna excuses aan en minister Slob klaagde dat de omroep hem verkeerd had geïnformeerd, en daarmee was de kous af. En nou doen ze het gewoon nog een keer, open en bloot (gekke foto, red.). Veel plezier ermee. Wij gaan niet kijken op 23 augustus, wij hebben dan een begrafenis. We doen later wel een factcheck.

Dit grachtengordelklasseboomerturbopaarsebroeken gejank is echt NIET om aan te horen

Ja kijk je luizenbaantje verliezen is niet leuk he, maar als je als omroeporganisatie 355 fte hebt en je gaat er netto 44 op achteruit (58 weg, maar ook weer 14 nieuwe functies), en je vervolgens larmoyant gaat jengelen over 'zwarte dag', dan hebben we donders veel moeite daar al te veel meelij mee te hebben. DRIEHONDERDVIJFENVIJFTIG. Nu doen ze bij die VPRO heel erg of ze het culturele kompas van de NPO en daarmee van 'de Nederlander' zijn en sturen ze i.t.t. RTL en alles van Sjon de Mol veel minder op de kijkcijfers, maar als je allerbelangrijkste programmaatje een grachtengordelbukkake is waarvan die cijfers al jaren rond de 200.000 gieren, is het echt niet zo gek dat het een keertje gedaan is met het lammehandjeophouden voor gratisgeld. Bovendien: "Vier op de tien medewerkers van de omroep zijn volgens het eigen jaarverslag niet bezig met het maken van tv, radio of ander media-aanbod, maar vallen onder ’organisatiekosten’, ’nevenactiviteiten’ en de ’vereniging’." Die jolige en vrije en creatieve VPRO van vrogger is helemaal volgebouwd met afdelingen die écht helemaal niks uitvoeren of -vreten, met ambassadeursgroepen, met managementteams, met volstrekt waardeloze afdelingen als Innovatie & Digitale Media, met marketingfiguren, met papierengidsfiguren, met paarsebroekfiguren, met pleefiguren en met héél - veel - programmamakers, en dan vermoeden we ook nog zomaar eens dat die 44 SLACHTOFFERS sollicitatievoorkeur krijgen en heel rap ergens anders bij de NPO worden ondergebracht. Oftewel, het is he-le-maal geen zwarte dag, het is gewoon een normale dag.

Deaud in het heden, springlevend in het verleden

De VPRO, die eigenlijk de Vrijzinnig Protestantse Radio Omroep heet, kennen we natuurlijk van het baanbrekende werk van Roel Maaldrink, emancipatoire tweets, unieke inzichten, eerlijke docu's, de uitleg bij Koot en Bie, het grensverleggende gesprek tussen Griet op de Beeck en Eus en nog veel meer fraais. Goed, tussen de zeldzame vissen zwemt ook altijd een kibbelend kabeljauwtje dat de vijver ontsiert, zoals Koot en Bie (zonder uitleg), Jiskefet, Theo en Thea, de afleveringen van Zomergasten tot 2014, VPRO Boeken, Andere Tijden, Tegenlicht en alles van Wim T. Schippers. Dat namen we op de vrijzinnige koop toe. Maar sinds de absentie van Tim den Besten ging het bergafwaarts met de omroep en is het simplisties gezegd allemaal niet zo leuk meer en al helemaal niet fraai. Er is geen enkel VPRO-programma meer dat u aan de buis gekluisterd houdt, terwijl u vroeger geramd zat met een Lubach, waardoor u de volgende morgen de hete takes zo uit uw mouw schudde bij de koffieautomaat.  Maar dat is allemaal alweer 100 jaar geleden. In 1926 viel er tenminste nog wat te beleven op tv. Dus zoeken we het vanavond ter viering in het verleden, in de schatkamer (als dat nog mag). En welk VPRO-programma bracht u schoonheid en troost?

Uitstekend idee dankjewel

Goed nieuws voor iedereen die de afgelopen jaren tot slachtoffer gemaakt is van afschuwelijk taalgebruik: dat gaat stoppen. Althans, als het aan historicus Ellen Neslo ligt, en die heeft net een (ongetwijfeld prachtig) boek geschreven over de slavernij (bekend van het verleden). Daarmee kan een bijzonder zwarte bladzijde uit onze geschiedenis - die van hyperpostmodern taalgebruik - eindelijk worden omgeslagen. Een jonge generatie activisten was namelijk naar de bibliotheek gegaan en had daar ontdekt dat de slavernij heel erg was. Zo erg zelfs, dat de feitelijke en geenszins positieve woorden die we ervoor bedacht hadden niet langer volstonden. Deze activisten kwamen uit Amerika, maar vonden al snel weerklank in Europa, en legden ook iedereen aan de ketting in Nederland (bekend van Nederlands-Indië). Afijn, daarmee is de vormdiscussie eindelijk afgerond, en kunnen we het nu vast rustig over de inhoud gaan hebben. Toch?

Pluriform, puur voor de vorm

Ja nee natuurlijk, we noemen het 'Het huis van de Verdieping', en we gooien de verlichtingsdenkers van Human en de Christenhonden van de EO doodleuk bij elkaar, want waarom ook niet. Het Humanistisch Verbond fuseert verplicht met Civitas Christiana, D66 en de SGP worden één partij, dit weblog en Joop worden met onmiddellijke ingang door dezelfde redactie gemaakt, vereniging Martijn houdt vanaf nu kantoor bij kinderopvang Het Vrolijke Aapje, VrijLinks gaat intensief samenwerken met Sharia4Holland. Daarna bouwen we een nieuw omroephuis, waarin Omroep Zwart, BNNVARA, AVROTROS, KRO-NCRV, de EO, Human, VPRO, Ongehoord Nederland, Powned, omroep Max, WNL en de NTR samengaan, en dat noemen we dan NPO. Kost een beetje, scheelt een boel. 

Geweldige marketingquotes overigens in het AD: "De verschillen zijn juist onze kracht," "Samen investeren we in nieuwe verhalen en nieuwe technologie waaronder AI, zodat ons publiek ons blijft vinden", "Ik denk dat we juist het meest onderscheidend kunnen blijven door met omroepen samen te werken die inhoudelijk ook van elkaar verschillen".

Instant update Schitterend theater. Andere omroepen piswoest: "Dit raakt de programmering." O nee! Niet de programmering!

Dames en heren: Herman Koch

Kunnen we lang en kort over lullen maar Red ons, Maria Montanelli en Het Diner zijn geweldige boeken, Finse Dagen behoort tot de beste autofictie van vaderlandse bodem, wat overigens ook geldt voor Ga je erover schrijven. Sowieso een unicum in de Nederlandse letteren: in tegenstelling tot vrijwel al zijn collega's is Herman Koch geen ontiegelijke aansteller. Stukje Wiedergutmachungs-tv voor wie zo nu en dan nog badend in het zweet wakker wordt na een herbeleving van de zelfverzonnen elfentaal van Ilja Leonard Pfeijffer, en het drie uur durende voetjevrijen met Özcan Akyol is vast ook niemand in de koude kleren gaan zitten. Bovendien: hallo, Jiskefet. Koch heeft overigens die vreselijke kloteziekte, zo veel grote interviews komen er niet meer, dus slinger als u weinig te doen heeft toch vooral de tv aan. NPO 2, meer specifiek.

hou vol

Een grote teringzooi. Hotels. Overal zwerfvuil. Uitpuilende afvalbakken. Ratten zo groot als katten. Hotels. Betalingsachterstanden. Brokkelende kademuren. Opengebroken straten. Hotels. Verkeersinfarcten. Pogroms. Overtoerisme. Jodenjachten. Hotels. Wildplassers. Fatbikes op de Haarlemmerdijk. No-go areas. Huisjesmelkers met moeilijke brillen. Verborgen Vrouwen. Driemaal daags een demo op de Dam. Taxichauffeurs. Hotels. Onbestrafte Snelwegblokkeerders. Stank. De Knip. Hotels. Tiktokrijen. Vliegende ratten. Rutger Groot Wassink. Hotels. 30 kilometer. Weesp. Toiletten Stopera. Hotels. Weggetreiterde Ondernemers. Holman gewipt bij Het Parool. Holocaustmuseum Hooligans. Potenrammers. Brug over het IJ. Hotels. Dode Meisjes. Gaat het, mevrouw de zomergast?

Beweeg het product

Wij willen hier niet roepen dat alles naar de ratsmodee gaat maar het wordt allemaal wel steeds goedkoper hè. Komende zondag mag NPO-gezicht Özcan Akyol, tevens columnist voor het AD, het ministerie van Financiën en de VARA-gids, drie uur lang 'zijn verhaal' te vertellen in VPRO Zomergasten, over hoe hij werd gered door de literatuur om daarna de literatuur als een soort stalkende ex lastig te vallen. En hatsieklaboem ra ra politiet rappaaa rappaaa rappaaa wie staat er vandaag in het AD met de aankondiging van zijn theatertour, waarin hij zijn gaat vertellen over hoe hij werd gered door de literatuur om daarna de literatuur als een soort stalkende ex lastig te vallen? Özcan Akyol. 

Uitstekend gehosseld Eus. Wel grappig dat die 300 medewerkers van de VPRO hun meest prestigieuze programma inmiddels zo van binnen hebben uitgehold dat er niet veel meer over blijft dan een reclamespotje voor een theatershow, een soort DWDD maar dan slomer, gepresenteerd door een mal kruidenvrouwtje in plaats van door iemand die iedere dag Champions League speelt. Ook grappig dat het uitgerekend de VPRO was die ermee worstelde toen Zomergasten/Wintergasten-presentatrice Jeanine Abbring opdook in een spotje van pensioentoko Brand New Day. Wij zijn even aan het opzoeken welke Nederlandse schrijver en NPO-presentator ook reclame maakte voor die pensionboer. Nee, we bedoelen niet Sander Schimmelpenninck nee, het was iemand anders.

Benieuwd naar zijn verhaal!

Drie uur lang! Ontzettend goed dat de VPRO de kans geeft aan het grote publiek om kennis te maken met de echt grote schrijvers, denkers en kunstenaars van de ze tijd, dit jaar te beginnen met Eus. De beste man publiceerde gelauwerde boeken als (dit nog even aan ChatGPT vragen, red.), heeft een geruchtmakende column in het Algemeen Dagblad en bovendien een scherp ontwikkelde moreel kompas. Enfin, hoog tijd dus om hem in het zonnetje te zetten, hopelijk krijgen deze zomer ook Wouter de Winther, Joost Eerdmans, Rob Jetten en Eric Corton die kans. "In mijn fragmenten toon ik de harde én zachte stemmen die mij hebben gevormd," filosofeert Eus. "Van mijn artistieke helden tot onbekende subculturen: ik wil laten zien dat we, ondanks verschillen in afkomst of klasse, meer op elkaar lijken dan we denken." Een belangrijk inzicht, waar we in deze gepolariseerde tijden gek genoeg nauwelijks bij stilstaan - we zijn allemaal mens! Valt die Griet op de Beeck eens met haar neus in de boter zeg. Níet te doen.