Justitie van twee snelheden

Het is deze week een jaar geleden dat op donderdagavond 17 juli 2025 de vergadering van de Utrechtse gemeenteraad bruut verstoord wordt. Nadat een burgermotie van de clubs Utrecht4Palestine en New Neighbours Utrecht voor een Israëlboycot is verworpen, breekt onder de activisten in de raadszaal de pleuris uit. Ook de antisemitische Extinction Rebellion- woordvoerder Laleh Al Marjani is erbij. Driftig op en neer springend en krijsend tússen de raadsleden gaat de opruier volledig uit zijn/haar/hun(?) plaat. Democratie onder vuur; het zijn indringende beelden. Nadat burgemeester Sharon Dijksma het rapaille naar buiten weet te werken, worden de ongeregeldheden nog grimmiger. De burgermoeder wordt voor de ingang lastiggevallen, belet haar eigen stadhuis weer binnen te gaan en moet met haar dienstauto in veiligheid worden gebracht. De bodes en beveiligers van het stadhuis worden ondertussen door de demonstranten aangevallen en krijgen klappen.

Dijksma doet de week daarna aangifte, maar alléén van de gebeurtenissen buiten het stadhuis. Dus niet van de intimidatie en agressie ín de raadszaal. Ze had daar ook de hulp van de politie niet ingeroepen omdat die 'echt een stuk minder zachtzinnig' te werk zou gaan, zegt ze die avond al. Ook laat ze zich dan ontvallen dat er hoge straffen 'van wel vier jaar' op het verstoren van een raadsvergadering staan. Om daaraan toe te voegen: "Ik geloof niet dat er iemand is die dat hen wil aandoen." *kuch. Twee maanden later meldt de politie dat er een verdachte is opgepakt. Dan wordt het stil.

Met je trieste toetermotie

Het was een slechte week voor het rechtsgevoel en het vertrouwen in de VVD als law & order-partij. Die begint met de Amsterdamse ME-commandant Sander van der Huillie die in De T. zijn schild en lange lat in de ring gooit en vertelt liever niet in te grijpen in het geval van rellend Marokkaans rapaille. Minister van Justitie David van Weel (VVD) zwijgt in alle talen.

Maar vrijdagavond belt minister van Defensie en VVD-vicepremier Dilan Yesilgöz vanuit de dienstauto live in bij Nieuws van de Dag in om zich te beklagen over het gedrag van de Marokkaanse relschoppers de afgelopen weken. Terwijl Van Weel diezelfde ochtend juist kwezelt dat de onrust rond Frankrijk-Marokko gelukkig meeviel.

Ondertussen twittert VVD-fractievoorzitter Ruben Brekelmans op zaterdag – het riekt in alles naar een liberale PR-operatie - dat hij de avond daarvoor een dienst met de Haagse politie heeft meegedraaid. Die vrijdagavondshift was dus 24 uur ná de gebeurtenissen rond de kwartfinale in de Schilderswijk.

Het VVD-probleem beperkt zich niet tot deze WK-avonden. Brekelmans’ politie-uitje moet namelijk ook maskeren dat de VVD op het dossier zware criminaliteit weinig waarmaakt. Yesilgöz schreef namelijk diezelfde vrijdag aan de Kamer dat ze ‘omwille van de veiligheid en vertrouwelijkheid’ niét wil zeggen of diezelfde Brekelmans in zijn tijd als haar voorganger op Defensie drugsbaas Bolle Jos had laten glippen omdat hij bang was te moeten onderduiken.

Samen met een schedelmeetster

Na lang aandringen van de Tweede Kamer lijkt de politie-iftar op zijn retour, bleek donderdag. Maar er moet en zal gevreten én gebeden worden van belastinggeld. Een dag eerder trommelde het ministerie van Defensie zich namelijk op de borst met Keti Koti. Woensdag legde Defensie (onder het toeziend oog van premier Rob Jetten en burgemeester Femke Halsema) een krans bij het Slavernijmonument in Amsterdam. In het persbericht staat vervolgens: “Eerder organiseerde Defensie al een Keti Koti-diner voor defensiepersoneel in de hoofdstad en een kerkdienst in Rotterdam.”

Die kerkdienst vond vorige week zondag plaats bij de Evangelische Broedergemeente in Rotterdam. De van oorsprong Duitse christenclub is populair bij Surinamers omdat de creolen aldaar reeds tijdens hun eenzijdige dienstverband als slaaf gekerstend werden door deze hernhutters.

Na islamitisch gebedsgeprevel op het politiebureau tijdens de ramadan hoort bij Keti Koti blijkbaar ook een door de overheid gefaciliteerde kerkdienst. De burger mag ondertussen voor al deze gekkigheid de portemonnee trekken. Een en ander doet verlangen naar de Franse laïcité; een heldere scheiding van kerk en staat zoals in Frankrijk bestaat gewoonweg niet in Nederland.

Haar Oekraïense collega is wél eerlijk over gift van kwart miljard

Het is spijtig dat niemand aan Nederlandse zijde Mychajlo Fedorov vorige week woensdag vroeg even een nieuw pak te gaan halen bij de Haagse Bijenkorf. Het draagt niet bij aan het draagvlak dat de Oekraïense minister van Defensie op de dag dat hij een half miljard Nederlands belastinggeld toegezegd krijgt, zich kleedt als de Oostblok uitsmijter van een ranzige discotheek. Wat ook niet helpt: minister van Defensie Dilan Yesilgöz (VVD) heeft over die bijdrage gelogen.

Fedorov vertrok dus niet met lege handen: Yesilgöz gaf hem een steunpakket ter waarde van 500 miljoen euro mee. De ene helft bestaat uit onder meer reguliere munitieleveringen, de andere helft uit 250 miljoen euro voor ‘drones’. Die worden gekocht bij de Nederlandse defensie-industrie, meldde Defensie.

Maar dat klopt niet: het gaat niet om drones maar om kruisraketten. Dat werd duidelijk omdat Fedorov dat een dag later letterlijk zei na een Brusselse bijeenkomst met onder meer zijn baas Volodymyr Zelensky en NAVO-chef Mark Rutte. De minister noemde tegenover de Oekraïense pers zelfs het aantal: 700 kruisraketten. Die - dat klopt wél - worden gebouwd door een Nederlands bedrijf.

Privacy asielzoekers of nationale veiligheid

Iedere dinsdag tussen het Vragenuur en de Regeling van Werkzaamheden stemt de Tweede Kamer over de moties van de week daarvoor. Komende week even opletten wat er gebeurt met de voorstellen uit het tweeminutendebat Vreemdelingen- en asielbeleid, nr. 3590 en nr. 3591. De ene motie is van Diederik Boomsma (JA21) en de andere van Marina Vondeling (PVV). Ze drinken niet alleen hun watertje tegelijk zoals op een van de weinige foto’s waar het politieke stel samen op te zien is, maar dienen ook synchrone moties in.

De ene is wat langer (338 woorden, je kan Boomsma wel uit NSC halen, maar de NSC’er niet uit Boomsma) dan de andere (75 woorden), maar beide moties beogen hetzelfde: telefoons en andere gegevensdragers van asielzoekers moeten weer gecontroleerd worden.

Dat zit zo. Eind mei concludeerde de Inspectie Justitie en Veiligheid na onder meer uitspraken van de onvermijdelijke Raad van State dat de wettelijke grondslag om telefoons en laptops van asielzoekers te onderzoeken, ‘ontoereikend’ is. Daarom mocht de Dienst Identificatie en Screening Asielzoekers (DISA) niet langer foto’s en de contactenlijst van asielzoekers bekijken.

De DISA probeerde het nog door de asielzoekers om toestemming te vragen maar ook dat deugt niet volgens de Inspectie. Reden: “Vragen om toestemming is in dit soort gevallen doorgaans niet passend in de verhouding tussen burger en de overheid en daarom problematisch. Een asielzoeker is afhankelijk van de overheid. De telefoon niet afgeven, kan in zijn beleving mogelijk zijn asielprocedure schaden.” Het staat er echt.

FF dimmen, PRO

Jesse Klaver zal geen kabinetsplannen steunen waarbij zowel PRO als JA21 betrokken worden. Reden: de volgens hem radicaal-rechtse partij roept op tot een actief remigratiebeleid. “De Nationaal Coördinator Terrorismebestrijding (NCTV) waarschuwde hier onlangs voor: ‘Rechtsextremisten streven naar remigratie, een verhullend woord waarmee zij doelen op het uiteindelijk deporteren van miljoenen mensen op basis van hun ras en geloof.’”, zegt Klaver zaterdag tegen de Volkskrant en op het PRO-oprichtingscongres in Den Bosch. 

Die massadeportaties hebben DJ Jopie en Tante Bell dan knap verhuld: dit valt er namelijk in het verkiezingsprogramma van JA21 te lezen over remigratie: “Bevorderen van remigratie bij mislukte integratie: (her)invoering van remigratie-uitkeringen.” 

JA21 doelt met dat woord herinvoeren op de vorig jaar ter ziele gegane Remigratiewet. Een wet die op 1 januari 2025 na decennia ten einde kwam omdat het laatste kabinet Rutte vanaf dat moment vooral wilde sturen op de instroom van migranten en - anders dan illegalen en uitgeprocedeerden - minde op de uitstroom (een beleidslijn overgenomen door Marjolein Faber tijdens haar ministerschap). Het is tevens de wet die, toen Rita Verdonk deze als VVD-minister wilde afschaffen in 2004, bleef bestaan mede omdat PvdA en GroenLinks bezwaar maakten.  

Het is in deze kolom in oktober vorig jaar voorspeld: de kwalijke taalpolitiek van de NCTV – het in de ban doen van termen die onderdeel uitmaken van het politieke debat – is een cadeau voor linkse partijen dat dankbaar aanvaard zal worden. 

Ondertussen wil Klaver voorkeurspartner van het minderheidskabinet worden en zijn kersverse linkse beweging wat smoel geven. Maar het past de PRO-leider allerminst om welk moreel paard dan ook te beklimmen. Het is volgende week een jaar geleden dat toen nog PvdAGroenLinks een motie indiende die, als deze zou worden uitgevoerd, zou leiden tot genocidaal geweld. De motie voor een wapenembargo hield in dat Israël zich niet meer met raketschild Iron Dome zou kunnen verdedigen tegen Hamas, Hezbollah, Thierry Baudets fiere Jemenitische strijders en Iran, met grootschalig bloedvergieten als gevolg. Dat zou leiden tot ‘tienduizenden dode Joden, Palestijnen, Druzen en Christenen’, had indienster Kati Piri al eens eerder berekend toen DENK met dezelfde motie op de proppen kwam.

De rest is geschiedenis: de motie werd verworpen, PvdAGroenLinks verloor daarna de verkiezingen en Frans Timmermans pleegde ondanks de toezegging in Den Haag te zullen blijven vaandelvlucht. Dat laatste bleek een geschenk voor Jesse Klaver: gisteren mocht hij in Den Bosch op het oprichtingscongres – de PvdA is nu écht dood – als eerste PRO-leider in de geschiedenis de leden toespreken. Toen Klaver het belang van het internationaal recht benadrukte en het woord genocide in de mond nam (Israël noemde hij niet expliciet), joelde het publiek meermaals luid en duidelijk: “Free, free Palestine!”  

Het is volgende week ook een jaar geleden dat D66, VVD en CDA tégen die Piri-motie stemden. Dit trio zit nu in Vak K. Zelfs een minderheidskabinet zou niet moeten willen dingen naar de hand van het toch al dubieus geleide PRO. In elk geval niet zolang de partij geen afstand neemt van de genocidale geweldsmotie van Kati Piri. Laat staan dat het kabinet orders aanneemt van Jesse Klaver over met wie wel of niet mag worden samengewerkt.

Maar dat vereist zelfrespect en een rechte rug.

Da's goed nieuws voor De Hoop en Moorman

Niet iedereen is gemaakt voor het Kamerlidmaatschap. En als de talentontwikkeling van een politieke partij niet op orde is, glippen er soms types tussendoor die niets in de Nationale Vergaderzalen te zoeken hebben. Recent waren dat de onvoldoende doorgelichte CV-vervalser Nathalie van Berkel (D66), de opportunistische Rosanne 'Ik-stap-op-hoi-ik-ben-er-weer-weer' Hertzberger (NSC) en één derde van de BBB-senaatsfractie. Maar de groene component van PvdAGroenLinks grossiert in dit soort gevallen.

Zo bleek Zihni Özdil volstrekt ongeschikt om in een fractie te opereren, ging het Kamerlidmaatschap van Kauthar Bouchallikht van begin tot eind gepaard met controverses en heeft de als Kamerlid en 'nummer 2' volstrekt mislukte Esmah Lahlah afgelopen week dan eindelijk de uitweg gevonden waar ze al tijdens haar eerste termijn naar op zoek was.
In al deze gevallen was Jesse Klaver politiek leider.

Maar eerst Lahlah. Dat ze niet één maar twee keer op de tweede plek van de kieslijst stond, valt ook de partij aan te rekenen. In haar eerste termijn blonk ze al niet uit als Kamerlid en dan wéér die hoge plaats toegekend krijgen, riekt naar een hoofddoek-omdat-het-moet-plek.

Dat de onderwijl in het geniep driftig in Tilburg en Delft solliciterende Lahlah daarin meeging, is laaghartig. Haar vertrek nu ondergraaft niet alleen het toch al zo lage vertrouwen in de politiek, maar is ook een slag in het gezicht van haar eigen stemmers (gehalveerd ten opzichte van 2023 maar nog steeds ruim 113.000 voorkeursstemmen) en de rest van de PvdAGroenLinks-achterban.

Da’s slecht nieuws voor de islamlobby

Een hoofdrol voor Gidi Markuszower in Bassiehof vandaag, maar vanwege een andere reden dan u denkt. Dat zit zo. Begin deze maand stuit het Kamerlid op een artikel van het Iraanse pro-regime persbureau ABNA: Sweden Drops Use of the Term "Islamophobia". Markuszower wil vervolgens van minister-president Rob Jetten en minister van Buitenlandse Zaken Tom Berendsen (CDA) weten of dat geen navolging in Nederland verdient. Die Kamervragen zijn donderdag beantwoord. Waarom Markuszower Iraanse staatsmedia leest is onbekend maar het Iraanse artikel klopt, schrijft Berendsen deze week namens het kabinet. Om dan te vervolgen:

Wut? Een zoekslag in de Handelingen van de Tweede Kamer leert vervolgens dat tijdens een commissiedebat twee weken geleden minister van Binnenlandse Zaken Pieter Heerma (CDA) ook al zoiets heeft gezegd. Nadat SGP’er André Flach zich had beklaagd over het islamofobie-discours zegt de bewindsman: "Hij vroeg of het een recht is om kritiek te hebben op een religie. Volgens mij vroeg hij ook om afstand te bewaren van de term "islamofobie". (-) Kritiek op religie valt onder de vrijheid van meningsuiting. Die kritiek mag er zijn, ook op de islam, maar geweld, haatzaaien en discriminatie mogen niet. Het kabinet hanteert in de binnenlandse context de term "moslimdiscriminatie". In de EU en de internationale context wordt aangesloten bij termen als "antimoslimhaat" en "antimoslimdiscriminatie". De term "islamofobie" wordt daarbij doorgaans niet gehanteerd. Het uitgangspunt blijft: ruimte voor religiekritiek en bescherming van mensen tegen discriminatie."

Dat is opmerkelijk. Want jarenlang gold juist het tegenovergestelde. Al decennia gebruiken types van de islamlobby zoals de Moslimbroederschap, FEMYSO, Diyanet, Milli Görüs de term islamofobie met als doel om hun buitenlandse beïnvloeding te maskeren, religieuze druk op gematigde moslims uit te oefenen en de vrije westerse samenleving te ondermijnen en te islamiseren.

Puntje voor het Markuszowerdebat

Kamerleden zijn grofweg op aarde om het kabinet van dienst te controleren en bij te sturen, hun kiezers te vertegenwoordigen en te stemmen. Over elkaar debatteren doen ze liever niet; 150 Kamerleden hebben nu eenmaal te veel vingers die naar elkaars hypocrisie kunnen wijzen. Het zelfrecenseren blijft dus doorgaans beperkt tot debatten over de eigen begroting, het menu in het Kamerrestaurant en De Renovatie.

Precies die ingebakken terughoudendheid was de reden dat afgelopen dinsdag Stephan van Baarle (DENK) niét en PvdAGL-voorman Jesse Klaver wél een meerderheid kreeg voor een debat over de recente uitspraken van Gidi Markuszower. Klaver richtte in tegenstelling tot Van Baarle zijn debataanvraag niet op de persoon Markuszower (op Twitter was Klavers toon anders) maar op ‘het normaliseren van geweld in politiek en samenleving’. Dat werkte, het debat ging met die titel in de agenda voor donderdag 19.00 uur. Klaver had in tegenstelling tot Van Baarle het spel als een pro gespeeld.

Maar donderdagavond hangt de vlag er heel anders bij. Een asieldebat met Bart van den Brink (CDA) loopt uit. “Dat is een belangrijk onderwerp en een wetsbehandeling, dus daar moet ook alle tijd voor zijn”, zegt Klaver plechtig in een door hemzelf aangevraagde regeling van werkzaamheden. Met succes weet hij ‘zijn’ debat naar komende dinsdag te verplaatsen.

De Adviesraad Migratie is gezien

Het echte schandaal in de Kwestie Koopmans - de hoogleraar migratie die deze week werd gecanceld door het dubieuze Amsterdamse debatcentrum Pakhuis de Zwijger - is de rol van de Adviesraad Migratie. De bijeenkomst wordt namelijk georganiseerd in opdracht van dit onafhankelijke Adviescollege van de Rijksoverheid. De club viert dit jaar haar 25-jarig bestaan en het Amsterdamse avondje op 1 juni maakt onderdeel uit van de festiviteiten. Het gezelschap dient de minister van Asiel en Migratie, de rest van het kabinet en de Eerste- en Tweede Kamer gevraagd en ongevraagd van advies bij migratievraagstukken.

Het probleem is dus niet zo zeer dat een of ander omstreden debatcentrum in Clowntown een onwelgevallige hoogleraar de toegang ontzegt. Het punt is dat dit met medeweten van een rijksadviesraad - die de ogen en oren van kabinet en Kamers (en dus van de burger) zou moeten zijn - gebeurt.