achtergrond

Geenstijl

@energietransitie

Energietransitie: iedereen aan het dieselaggregaat

De toekomst bromt

Een gat in de markt nu we onder de zweepslagen van de klimaatdrammers naar een groenere wereld marcheren: het dieselaggregaat. Ideaal voor al die nieuwe gasvrije bouwprojecten die niet aan het stroomnet aangesloten kunnen worden wegens vol alsook bomvol. Ondanks dat we al jaren schrijven over het overbelaste elektriciteitsnet als gevolg van alle klimaatpanelen en laadpalen, denkt men dat het wel meevalt en blijven we gasloze nieuwbouwprojecten uit de grond stampen die inmiddels vaak meerdere jaren moeten wachten op een stroomaansluiting. En om al die gloednieuwe gebouwen met hun nutteloze zonnepanelen en uitgeschakelde warmtepompen toch te kunnen gebruiken, duikt die betrouwbare dieselaggregaat op. Nieuwe school in Veldhoven? Dieselaggregaat! Kersverse klimaatbewuste nieuwbouwwijk in Nijmegen? Dieselaggregaat! Duurzame woningen in Krommenie? Dieselaggregaat! In Jettens groene droomwereld zijn het ronkende dieselgeneratoren die Nederland draaiend houden. Die zorgen dat Nederlanders kunnen wonen, leren en werken. Ze vormen de verborgen fundering die het groene luchtkasteel overeind houdt. Lang leven dieselaggregaten, we kunnen niet zonder die heerlijke bromberen.

Stroomnet Nederland VOL, ten dele OVERVOL

Volt

Met de energietransitie gaat het goed, maar verder slecht. Omdat we met zijn allen aan de zonnepanelen, elektrische auto's en warmtepompen moeten, gebruiken we steeds meer elektriciteit. Nu blijk je daar dus ineens een elektriciteitsnet voor nodig te hebben. Dit had niemand zien aankomen natuurlijk, vandaar dat "Netbeheerders Stedin, Tennet en Enexis hebben aangekondigd dat de maximale capaciteit is bereikt in Den Haag, heel de provincie Overijssel en een groot deel van de provincie Groningen." Kunt u zeggen: dat is alleen maar Den Haag, heel de provincie Overijssel en een groot deel van de provincie Groningen, maar ook in de rest van Nederland gaat het FOUT. Staat het recht op een warm huis en werkende stopcontacten eigenlijk ook in de Grondwet, Ome Roon?

Ons elektriciteitsnet barst uit zijn voegen, maar de warmtepompboeren vieren feest

Branche feliciteert zichzelf met afgedwongen groei

Dikke feest in de warmtepompenbranche vandaag, want het is weer een recordjaar voor de elektrische cv-vervangers. Dit jaar komen er liefst 167.000 nieuwe warmtepompen bij op ons toch al overvolle elektriciteitsnet, een groei van 52 procent ten opzichte van een jaar eerder, en daar zijn ze verdomde trots op. Blijkt dat als u (bijna) iedereen vanaf 2026 verbiedt om voor een cv-ketel te kiezen, steeds meer mensen voor het afgedwongen alternatief gaan. Wie had dat verwacht? De strijd met de cv-ketels lijkt ons makkelijk als u weet dat deze concurrent binnenkort zijn laatste waakvlam uitblaast, maar toch stond de sector elkaar vandaag de hele dag schouderklopjes te geven in het Louwman Museum alsof ze zojuist de slag om Stalingrad wonnen. Het gedweep met de verkoopcijfers verbloemt het feit dat veel problemen nog niet zijn opgelost. Zo zijn warmtepompen nog steeds dure en lawaaiige monsters die bijdragen aan de overbelasting van het stroomnet en waarvan de installatie vaak resulteert in de sloop van gasinfrastructuur die we mogelijk hard nodig gaan hebben voor groen gas of waterstof. Want hoewel het klimaatbeleid zich richt op een volledige overstap op elektriciteit, is de kans groot dat we uiteindelijk bij een combinatie van alternatieven uitkomen om ook op donkere en windstille dagen het huis warm te houden. Maar ja, waarom zou u zich daar als warmtepompsector druk om maken als het huidige beleid ervoor zorgt dat u de komende jaren gegarandeerd miljoenen opdrachten binnensleept? Iedereen moet tenslotte aan de warmtepomp, dus die klandizie meldt zich vanzelf dankzij Hugo en zijn vrienden.

Binnenkort nog onbetaalbaarder: energie

Energietransitie in uw portemonnee

Uw energie: u dacht dat u er nu al veel geld aan kwijt was, maar het wordt de komende periode helemaal een zwart gat voor uw zuurverdiende euro's dankzij de energietransitie. "De totale rekening voor gas en stroom (inclusief bedrijven) bedraagt in 2030 43 miljard euro, tegen 22 miljard in 2020. Tien jaar later is dit bedrag opgelopen tot 56 miljard euro." U leest het goed, dat is bijna een verdubbeling van de kosten in dit decennium en ook daarna nog een flinke stijging. Die energietransitie is namelijk alles behalve kosteneffectief, zo blijkt uit onderzoek van PwC in opdracht van de vliegvakantiefans van de Volkskrant. Omdat we nog lang niet enkel op groene stroom kunnen draaien, blijven we gascentrales nodig houden en die blijven even duur in onderhoud of we ze nu veel of weinig gebruiken. En als we ze gebruiken is dat aan het eind van deze eeuw duurder vanwege "hogere kosten voor aardgas en CO2". Ach ja, hadden we nog maar ergens een voorraad aardgas liggen... Daarnaast moet het stroomnet flink versterkt worden om al uw laadpalen, warmtepompen en airfryers van spanning te voorzien en daar zijn we ook een paar miljard euro aan kwijt. Oh ja, tenslotte is er nog dit zinnetje: "Verder verdubbelen de belastingen naar verwachting van 10 miljard euro naar 20 miljard in 2040." Alles duurder en niets goedkoper: met de energietransitie kan het.

Energietransitie een puinhoop. Over paar jaar al stroomuitval op piekmomenten

Maar Jetten komt uw warmtepomp bedienen

Het elektriciteitsnet is vol alsook overvol. Dat zeggen we al een tijdje, maar waar we eerst al moesten melden dat verschillende provincies aan hun limiet zaten, kunnen we na een paar jaar noeste arbeid van energieminister Jetten nu melden dat inmiddels in vrijwel het hele land de stoppen er bijna uitknallen. "De netbeheerders maken vandaag bekend dat de vraag naar ruimte op het elektriciteitsnet explosief is gegroeid en het net in vrijwel heel Nederland zo goed als vol zit." Dat betekent niet alleen dat extra aansluitingen voor bijvoorbeeld Hugo's 900.000 nieuwe woningen op een wachtlijst belanden, maar ook dat we het risico lopen dat binnenkort het licht uitgaat. "Zonder ingrijpen wordt het stroomnet in Utrecht, Gelderland en Flevoland vanaf 2026 op piekmomenten te zwaar belast." Dat is natuurlijk een uitstekende manier om te verhinderen dat er ongewenst vlaggen op de Domtoren worden geprojecteerd, maar om te voorkomen dat we een paar provincies met enkele regelmaat terug naar de Middeleeuwen dirigeren gooit het kabinet er alsnog een zak geld tegenaan. Daarnaast staat het ontlasten van het stroomnet op piekmomenten (voornamelijk tussen 16:00 en 20:00 uur) hoog op de agenda en dat betekent dat u zich wel even moet aanpassen. "Bij huishoudens worden slimme, aanstuurbare warmtepompen en laadpalen in de toekomst de norm. Daarmee wordt het stroomnet op piekmomenten minder belast en blijft er voldoende ruimte voor de verduurzaming van huizen." Aanstuurbaar wordt de norm! Dat ze dus elders even uw warmtepomp een standje lager zetten of het laden van uw auto pauzeren als dat nodig is. Kom op mensen, allemaal even een klein stukje autonomie inleveren om de energietransitie te redden. Doe het voor het klimaat.

KLOOSRIED MET FEITEN. Afschaffen fossiele subsidies helemaal niet altijd beter voor klimaat

Even met een tientonner door de XR-plannen tuffen

Nu de uitzendkrachten van Extinction Rebellion hebben afgedwongen dat het kabinet de afbouw van de "fossiele subsidies" gaat bekijken, moeten we nadenken over de uitvoerbaarheid. PBL en CPB presenteerden vandaag een onderzoek naar deze subsidies die geen subsidies zijn, zodat we eindelijk wat diepgang kunnen brengen in een discussie die tot nu toe voornamelijk bestond uit oppervlakkig geschreeuw vanaf een snelweg. XR kan daarbij in ieder geval een semantische overwinning claimen, nu het CBP de voordelen ook benoemt als subsidies. Omdat u wel iets beters te doen heeft, doken wij het rapport in en verzamelden we enkele opvallende conclusies die aantonen dat de wereld zoals gebruikelijk het niet zo zwart-wit is als de blokkadeschreeuwers stellen. 

Goed, eerst even het prijskaartje. Volgens de berekeningen van het CPB tellen de zogenoemde fossiele subsidies momenteel op tot ergens tussen 13,7 en 17,1 miljard euro per jaar, afhankelijk van de gebruikte rekenmethode. Aanzienlijk lager dan de 39,7 tot 46,4 miljard euro per jaar die XR op de tunnelbuis van de A12 kalkte, al zijn we niet verbaasd dat de actievoerders het hoogst vindbare bedrag kozen om hun treitercampagne kracht bij te zetten.

Contra-intuïtief

Het gaat nog steeds om flinke bedragen, maar het simpelweg schrappen van deze belastingvoordeeltjes is niet altijd bevorderlijk voor de energietransitie.

Nu nog duurder om te hebben: zonnepanelen

thumb

Extra dokken voor de energietransitie moet u!


Heeft u net een godsvermogen geïnvesteerd in zonnepanelen, een warmtepomp en een elektrische Leaf op de oprit, moet u nu alsnog extra dokken voor de energietransitie. De energieterugleveraars bij Vandebron gaan een heffing van zo'n 10 tot 20 euro per maand betalen omdat de kosten voor de zonnige dagen waarop veel stroom wordt teruggeleverd te hard oplopen. Oftewel extra betalen omdat u een wit voetje probeerde te halen bij de klimaatgoden om de Nederlanders die hun stroom nog gewoon uit verbrande kolen halen te ontlasten. Het is een boete voor de mensen die geloofden in de rooskleurige financiële plaatjes van een groene toekomst. Met allerlei lokkertjes werden u zonnepanelen aangesmeerd die u binnen enkele jaren weer terug zou verdienen, maar dat bleek een te prijzige formule waardoor inmiddels de subsidie is weggevallen, de salderingsregeling dreigt te verdwijnen en u nu een extra heffing moet dokken. Het was een miscalculatie van de beleidbepalers, waarvan de rekening nu bij de consument komt te liggen. "Het is heel vervelend dat juist mensen met zonnepanelen minder terug krijgen, maar we hebben onderzoek gedaan: het merendeel snapt dat het die kant op gaat vanwege de energietransitie." Geef ze de illusie dat ze de wereld redden en Nederlanders betalen wel: het klimaatschuldgevoel zit diep.

Hugo krabbelt terug: niet iedereen verplicht een warmtepomp

Eerste storingen in de energietransitie

Ja, eigenlijk moest iedereen die na 1 januari 2026 een cv-ketel vervangt verplicht kiezen voor een warmtepomp of hybride ketel, maar nu die deadline dichterbij komt, slikt het kabinet een deel van deze grote klimaatwoorden weer in. Plots geldt deze regel niet langer voor bewoners van appartementen en geregistreerde monumenten. Vooral die eerste categorie is een flinke terugkrabbel, want afhankelijk van de definitie van een appartement kan dit over 36 procent van alle woningen gaan. En die zijn volgens De Jonge niet altijd geschikt voor een warmtepomp. "Uit het onderzoek van W/E adviseurs blijkt dat woningen in gestapelde bouw over het algemeen een lange terugverdientijd kennen en dat er knelpunten zijn met betrekking tot geluid en beschikbare ruimte." Zo gaat dat tenslotte in Nederland: eerst een ingrijpende maatregel aankondigen en pas daarna onderzoeken wat de gevolgen zijn. De effecten van het massaal installeren van warmtepompen op ons toch al overbelaste stroomnet waren al wel bekend en zijn niet best tenzij u van knusse avondjes met enkel kaarslicht houdt. Gelukkig voor Hugo valt dit warmtepompbezwaar onder de betrokkenheid van collega Jetten, waardoor hij dat argument in zijn Kamerbrief kan wegzetten met een nietszeggende 'wordt aan gewerkt'-melding. Aangezien De Jonge echt helemaal niks kan behalve terugkrabbelen, is het misschien maar beter dat iemand anders die verantwoordelijkheid draagt. Anders weten we tenslotte zeker dat het licht uitgaat als de waakvlammen verplicht doven.

Maar wie zei het? 'Nederland is te conservatief voor de klimaattransitie'. En is dat wel zo?

Het gaat niet snel genoeg, maar het gaat tegelijkertijd wel te snel

Ze zijn niet helemaal gek hoor, onze regerende kaste. Ze zien heus wel dat versnellingen in de energietransitie op weerstand stuiten. Zo zegt Sigrid Kaag tegen de Financial Times dat het steeds moeilijker wordt om het electoraat achter de Hogere Doelen te krijgen. Dat komt niet omdat de haast aan het absurde grenst zonder dat de baten bij burgers goed duidelijk zijn maar dat komt, zegt ze, "because the Netherlands, ironically, is more conservative than you would think.” Er moet daarom, zegt ze ook, dus simpelweg meer en beter gepredikt worden over Het Belang: "We need to create that level of support and entice people, and inspire them." Maar voor wie moeten we dan zo geïnspireerd juichen? Nou, voor ambtenaren en consultants, want de energietransitie is hun feestje. Kritiek die je bij de NOS niet leest en bij Nu.nl niet mag, lees je wel achter de FD Paywall, waarvan enkele screenshots hieronder. Om de betekenis van ironie dan maar net zo verkeerd toe te passen als Kaag in haar quote hierboven: ironisch, nietwaar?

Paniek! Nederland kan aantal waarschuwingen van netbeheerders nauwelijks nog aan

thumb

Echt overvol nu.


Het begon met subtiele waarschuwingen over de praktische gevolgen van de utopische energietransitie, gevolgd door de constatering van regionale problemen, maar inmiddels raakt het informatienet compleet overbelast door paniekberichten van noodklokluidende netbeheerders. Zoals u inmiddels weet is het stroomnet vol alsook overvol als gevolg van alle zonnepanelen, laadpalen en warmtepompen in een land waar het aantal inwoners nog immer groeit. Die extreem groeiende energievraag alsmede de veranderende manier van het opwekken van deze kilowatts vergt een grondige herziening van het stroomnet en daar is net datgene voor nodig dat Nederland niet bezit: politieke daadkracht. "Dit zijn geen studies, er moéten hiermee politieke keuzes gemaakt worden, landelijk en lokaal. Voor netwerken die in 2040 en 2050 aangelegd dienen te zijn, hebben we nú politieke antwoorden nodig." Als dat het vereiste is, maakt het niet meer uit hoeveel pepernoten we in de zomer bakken en of we allemaal braaf het licht uitdoen als we de kamer verlaten. Sla die kaarsen maar in en leg de knijpkat vast klaar, want als we het van de politiek moeten hebben valt het licht sowieso binnenkort uit.

Tip de redactie

Wil je een document versturen? Stuur dan gewoon direct een mail naar redactie@geenstijl.nl
Hoef je ook geen robotcheck uit te voeren.