Geenstijl

Op rekest uit 2016: Paul Bloom's Against Empathy in het stamcafé

Heel gek maar er zijn hele bibliotheken vol geschreven over empathie en toch komt de empathiekritiek er wat bekaaid vanaf. Empathie is goed, warm, menselijk, leuk, lief; het tegenovergestelde is dus per definitie slecht, koud, onmenselijk, vervelend en gemeen. Empathie is nagenoeg heilig, en heus niet alleen voor de Jesse Klavers van deze wereld. Rare jongen dus die er tegen van leer trekt, en toch deed hoogleraar psychologie Paul Bloom dat in dit boek, acht jaar geleden al weer. 

Bloommans omschrijft empathie als ons vermogen zich in een ander te verplaatsen, wat op microniveau natuurlijk hartstikke waardevol is. Wie zich in een tramconducteur kan verplaatsen, zal niet snel geneigd zijn hem in het gezicht te tuffen; wie zich kan verplaatsen in een ambulancemedewerker, zal hem niet snel het ziekenhuis in schoppen. Zo beschouwd staat empathie voor beschaving, terwijl een gebrek eraan een vereiste is voor asociaal of zelfs ronduit psychopathisch gedrag. 

Het probleem ontstaat volgens Bloom iets verder uitgezoomd, op macroniveau. Want hoewel de mens fundamenteel een invoelend wezen is, beschikt hij ook weer niet over onuitputtelijke empathie - dat zou het bestaan ondraaglijk maken. Bovendien heeft empathie zo haar beperkingen; ze is bepaald geen exacte wetenschap, heeft weinig met objectiviteit van doen, maar is vaak een kwestie van perspectief en daardoor ook eenvoudig te bespelen. Empathie ontstaat vooral door goede, hapklare voorbeelden - het leed van individuen of kleine groepen, bij voorkeur bij mensen waar we ons in herkennen. 

Als voorbeeld haalt Bloom school shootings aan, die bij de massa steevast tot meer verontwaardiging en schok leidt dan de tientallen minderjarigen die de weken eromheen vaak in de buurt van zo'n school worden afgeknald. 

Empathie werkt een beetje als een schijnwerper, schrijft Bloom, die onze blik richt op één probleem. Hartstikke mooi, maar er kleeft ook een nadeel aan: wat er (vlak) buiten het felle licht van de schijnwerper gebeurt ontsnapt aan onze aandacht, sterker, daar worden we juist ongevoeliger voor. 

Weinig kan de massa zo in beweging brengen als empathie. Zodra die radartjes eenmaal gaan werken, zijn we geneigd al het andere uit onze spreekwoordelijke tengels te laten vallen. Daarin schuilt naast een overduidelijke kracht ook een iets beter verholen gevaar. 

Het plan dit boek te herlezen ontstond kort na 7 oktober.

Acht dagen later, nog niet eens alle lijken waren geïdentificeerd, het trauma was nog geeneens een trauma omdat het nog bezig was, vond er een demonstratie op de Dam plaats. Vijftienduizend mensen kwamen opdraven om hun steun te betuigen aan... de Palestijnen. Ontegenzeggelijk speelde antisemitisme hier een rol, maar het voert wat ver om het daar volledig aan toe te schrijven. Wat hier eveneens zichtbaar werd, was de huiveringwekkende uitwerking van empathie. Deze mensen hadden zich emotioneel zo uitgeleverd aan de Palestijnse zaak, waren zo geraakt door op sociale media opgeduikelde filmpjes van onrecht - echt en geveinsd - dat ze zich zelfs onder deze omstandigheden, zelfs temidden van deze absolute hel, niet konden verplaatsen in het lot van de Israëli's (en in het kielzog daarvan: het lot van de Joden). 

Diezelfde giftige cocktail van antisemitisme en gebrek aan empathie zien we in de nasleep van 8 november. Begeesterd door de afschuwelijke beelden uit Gaza tellen voor wel erg veel mensen de afschuwelijke beelden van die nacht niet, of in ieder geval, nauwelijks. 

Daartegenover staan een boel mensen die laconiek, schouderophalend reageren op de oorlogsslachtoffers in Gaza, voor zover bekend meer dan 43 duizend inmiddels (er valt ongetwijfeld wat op die cijfers af te dingen, pin ons er niet op vast). Voor hen waren de beelden van 7 oktober zo schokkend, zo gruwelijk, zo mensonterend, dat er geen greintje empathie meer over is voor de Palestijnen en hun tamelijk erbarmelijke lot, ook niet geconfronteerd met genoeg burgerdoden om een flink voetbalstadion mee te vullen. 

Ongetwijfeld tot tevredenheid van Hamas. Wijlen Yahya Sinwar met zijn dorre geitenbek lacht zich een breuk. 

Oorlog, verdeeldheid, haat, dood, verderf; joepie. 

(Nee maar serieus, koop dat boek - goed spul)

Vertel het ons Chris

We hadden ook al een klein topicje over dat D66-congres getijpt, want die richtingloze combinatie van afzeiken en autofellatio is echt niet meer te harden. Dat wordt ook lekker & lollig opgeschreven door Chris Aalberts, die dan achterin zo'n zaal gaat zitten en een verhaaltje maakt over wat hij hoort en ziet. Dan krijg je dus passages als: "Een oudere man zegt dat de zaal erg wit is. In Amsterdam Zuid heeft hij een gesprek met andere leden gehad en toen kwamen ze tot de conclusie dat ze in gesprek willen met Marokkaanse jongens uit Nieuw-West. Een ander voegt toe dat de zaal erg oud is. Er moet meer ‘intergenerationeel contact’ komen." En: "Een meisje denkt dat het helpt als je naar een supermarkt gaat waar je normaal niet komt. Een man ziet ‘angst die bij onszelf zit’, die de leden er kennelijk van weerhoudt om contacten buiten de eigen bubbel te leggen in het algemeen en die met PVV-stemmers in het bijzonder." 

En als nagel aan de doodskist: "Er is consensus ontstaan dat er eigenlijk niets aan het verhaal van D66 hoeft te veranderen, omdat dat kwaliteit van zichzelf heeft. Het is alleen erg rationeel en daarom moet de partij meer het gevoel aanspreken, zodat bubbels doorbroken kunnen worden. Hoe je dat kunt doen? Door in gesprek te gaan. Opeens begrijp je waarom zoveel mensen een grondige hekel aan D66 hebben. Hier wordt klakkeloos zonder enig argument geconcludeerd dat het D66-verhaal goed is voor iedereen, alleen niet iedereen heeft dat begrepen. PVV-stemmers bijvoorbeeld. Het ontgaat veel aanwezigen dat de ideeën en belangen van kosmopolitische hoog opgeleiden niet hetzelfde zijn als die van allerlei andere Nederlanders. D66’ers willen slechts leren hoe ze hun verhaal beter kunnen overbrengen aan de onwetenden."

GeenStijl, het nieuws van alle kanten

Klopt het dat hogere inkomens volgend jaar meer hypotheekrenteaftrek krijgen dan dit jaar, zoals de NOS in navolging van dit ESB-artikel schrijft?
Ja, dat klopt, in het Belastingplan 2025 valt te lezen dat hypotheekrente volgend jaar kan worden afgetrokken volgens het tarief van de nieuwe tweede schijf: 37,48%. Dat is iets meer dan de 36,97% van dit jaar. Uiteraard geldt dit alleen voor mensen die belasting in de tweede of derde schijf betalen, dus een inkomen hebben van meer dan 38.098 euro. 

Dus voor iedereen met een inkomen onder de 38.098 daalt de hypotheekrenteaftrek wel?
Ja, maar daar staat dan ook weer tegenover dat mensen met een inkomen onder de 38.098 euro over hun complete inkomen 'slechts' 35,82% belasting betalen en ze de hypotheekrente dus nog steeds 'volledig' af kunnen trekken. Dat Tom van de Lee (GL-PvdA) concludeert dat dit "maakt dat mensen met lagere inkomens een hogere hypotheekaftrek mislopen" is dus een beetje populistische onzin. 

En iedereen met een inkomen boven de 38.098 euro en een eigen huis?
Die profiteert dus van deze maatregel. Voor hen stijgt het tarief van de hypotheekrenteaftrek met 0,51 procentpunt. Maar voor de meeste mensen is het tientjeswerk: bij een teruggave vanwege de hypotheekrenteaftrek van bijvoorbeeld 10.000 euro per jaar (dat is: meer dan gemiddeld) scheelt dit iets minder dan 140 euro. 

En wat nou als de hypotheekrenteaftrek alleen tegen het verlaagde tarief van de eerste schijf mag worden afgetrokken?
Dat is dus precies wat econoom Gradus, de schrijver van het ESB-artikel, wil. Dat zou dus wel betekenen dat in ruil voor een belastingverlaging (waar iedereen van profiteert, omdat ook de hoge inkomens over hun eerste 38.098 euro het lage tarief betalen) de hypotheekrenteaftrek ook weer een beetje wordt verlaagd. En dat, terwijl het tarief de afgelopen jaren al met rasse schreden daalde. Maar goed, in ons rekenvoorbeeld (iemand die 10.000 euro per jaar terugkrijgt) scheelt dit op jaarbasis 320 euro ten opzichte van de huidige situatie. Daar gaat die fictieve huizenbezitter ook weer niet aan onderdoor. En Volgens Gradus zou het de staatskas 400 miljoen euro per jaar opleveren. 

400 miljoen! Snel verdiend.
Nou ja, volgens het ministerie van Financiën (in de Fiscale Sleuteltabel) levert het verlagen van de hypotheekrentafterk 168 miljoen euro per procentpunt op, dus dan is de besparing maar 279 miljoen euro.

Het is allemaal een beetje afrondingswerk dit hè?
Ja, maar goed. Dit is wel het soort afrondingswerk waar het kabinet bijna op is gevallen. Tenminste, dat was de op twee na laatste keer dat het kabinet bijna viel. En feit is wel dat deze maatregel vooral gunstig is voor mensen met dure huizen en hoge inkomens. 

De kop 'Meer hypotheekvoordeel voor hoge inkomens' klopt dus wel?
Ja dat schreven we al. Maar het gaat dus om 0,51 procentpunt voordeel ten opzichte van de huidige situatie, en dan nog eens 1,14 procentpunt voordeel ten opzichte van de hypothetische situatie dat Eerste Kamer en kabinet kiezen voor de optie die Gradus voorstelt. 

Saai.
Ja man. Na de breek een video van Sidney Sweeney in bad.

Dit is letterlijk gejat uit The Big Short
Ja.

Nederland bekent kleur

Dit topic had kunnen gaan over dat Rachida Azough (tevens columnist) zich in De Groene Amsterdammer wel opwindt over hoe die ene video met Maccabi-supporters werd getoond als zouden het Jodenjagers zijn, maar zwijgt over video van een 'in elkaar geslagen taxichauffeur' die een video waarin taxichauffeurs een Israëli aanvielen bleek te zijn. Dit topic had kunnen gaan over hoe Rachida Azough het in De Groene Amsterdammer wel erg vindt dat het woord 'Jodenjacht' is gebruikt door autoriteiten, maar niet door de daders (zie: deze app die al vóór donderdagnacht op GeenStijl.nl stond). Dit topic had kunnen gaan over hoe Rachida Azough in De Groene Amsterdammer het feit negeert dat er van tevoren wel degelijk aandacht was voor de hooligans van Maccabi Tel Aviv, maar dat hun misdragingen in het niet vielen bij de afschuwelijke 'reactie' daarop. Dit topic had kunnen gaan over dat Rachida Azough zich in De Groene Amsterdammer voegt bij al die onafhankelijk scherpe unieke denkers die na smerig en angstaanjagend geweld doen alsof de reactie op smerig en angstaanjagend geweld pas echt gevaarlijk is. Maar, daar gaat dit topic even niet over. Dit topic gaat over twee alinea's tegen het einde van het artikel van Rachida Azough, dat gewoon wordt afgedrukt door De Groene Amsterdammer, tijdschrift voor de 'doorsnee' witte intellectueel die zich zorgen maakt over de polarisatie in Nederland. En in die twee alinea's, daar staat dit:

Alsof er niet gruweldaden genoeg zijn die wel op beeld zijn vastgelegd. Alsof er niet nog steeds meer dan honderd gijzelaars gevangen zijn. Alsof er niet meer dan duizend mensen zijn vermoord. Alsof 7 oktober een verzinsel was van 'de media'. Jazeker, er zijn in de nasleep van de afschuwelijke aanval op 7 oktober verhalen verspreid, die achteraf niet bleken te kloppen, en het is goed dat die verhalen zijn hersteld. Maar de grove schande van 7 oktober zijn niet die verhalen. De grove schande van 7 oktober is wat er wel gebeurd is. En in de nasleep daarvan deze kleine schande: die grove schande proberen goed te praten door een kulverhaal op te hangen over propaganda. Je wordt tegenwoordig voor minder in Vrij Nederland voor Eichmann onfris uitgemaakt.

Hertjes opgelet

MEDIANIEUWS. Bij Omroep ON zijn sinds het vertrek van Arnold Karskens alle zeilen bijgezet. Van die dictator mochten ze geen kritiek hebben op het huidige kabinet en dat lossen ze nu op door een KAMERLID VAN DE PVV aan te nemen als presentator. Tenminste, dat zegt Tina Nijkamp en als Tina Nijkamp dat zegt geloven we dat graag. DION GRAUS gaat mogelijk een programma krijgen op NPO3. Over de inhoud van het programma is nog weinig bekend, behalve dat het gaat over je vrouw uit elkaar laten trekken door je beveiligers dieren en hun leed. En eerlijk is eerlijk, dierenleed gaat die man aan het hart. Wij kijken reikhalzend uit naar scènes waarin Graus met krokodillen worstelt, de paringsdans leert aan struisvogels, merries kunstmatig (optioneel, red.) insemineert, verwaarloosde geiten uit een brandende stal redt en louche hondenfokkers in elkaar mept. Wij wensen de mensen van ON veel plezier met ome Dion, want als die zich ergens naar binnen vreet kom je er maar lastig vanaf. Vraag maar aan Geert.

WTF

Brabantse nachten zijn lang maar de schooldagen zijn er heel erg kort. In ieder geval voor de leerlingen van het Pius X College in Bladel, die zijn namelijk naar huis gestuurd toen een opstootje dat begon met 3 kinderen uit hetzelfde gezin totaaaal uit de hand liep. De kiddo's, 2 jongens en een meisje, waren zich zo aan het misdragen dat de politie erbij kwam. Ze zijn aangehouden voor vernieling en bedreiging, maar daar bleef het niet bij. Toen meldden zich ineens 2 volwassen familieleden van de kinderen bij de school, om "verhaal te halen" op de Glennis Grace-manier. Er volgde een nieuwe geweldsuitbarsting waarop de politie besloot een stroomstootwapen in te zetten. Eindstand: familiereünie in de politiecel. We weten niet om wie het gaat, maar afgaand op het feit dat er namens de familie een knokploeg op de school werd afgestuurd concluderen wij dat het hoe dan ook totale tokkies zijn. Helaas was het knokfestijn niet te zien op Pius X TV.

"Schooldirecteur Maarten de Veth zegt dat veel kinderen getuigen waren van het geweld dat rond 10.30 uur losbarstte en dat daarom alle ruim 2200 leerlingen naar huis mochten." Ja, er zullen er best een paar kinderen flink geschrokken zijn van de gebeurtenissen. Maar voor een groot deel is zo'n grote tokkieknokpartij op het schoolplein natuurlijk gewoon geweldig entertainment PLUS een gratis vrije dag. Geniet ervan, kinders.

Beweging!

Im Westen nichts Neues, maar in het noorden wel! Axios (betrouwbaar) meldt het volgende: "Israel and Lebanon have agreed to the terms of a ceasefire agreement to end the Israel-Hezbollah conflict, a senior U.S. official told Axios on Monday. The parties have not yet announced an agreement." De verwachting is dat het oorlogskabinet van Israël er dinsdag een officiële klap op geeft. De laatste dagen gaan er meer verhalen rond dat een staakt-het-vuren nabij is, zo tekende ook De T. op uit de mond van de Israëlische ambassadeur in de VS. De laatste dagen waren de aanvallen over en weer juist weer wat heviger, met vanuit Hezbollah meer dan 250 afgevuurde raketten in een dag tijd. De Verenigde Staten hebben zich actief bemoeid met de deal; deze maandag is hun belangrijkste Midden-Oosten-diplomaat (Dan Shapiro) in Israël om met minister van Defensie Israel Katz en andere hoogwaardigheidsbekleders te babbelen.

Als Hezbollah aan de ketting ligt is het nog de vraag wat Iran gaat doen. Het morele kompas van de geopolitiek in het Midden-Oosten heeft namelijk gesproken:

Wie zit hierachter?

Zo'n bericht verschijnt natuurlijk niet zomaar op 25 november 2024 op de site van de VVD. Edith Schippers stopt als fractievoorzitter in de Eerste Kamer voor de VVD, zogenaamd omdat ze die functie niet meer kan combineren met haar gezin echte werk. Maar dat is niet de echte reden natuurlijk. Daar zitten duistere krachten achter. Misschien krachten die niet blij waren met haar steun aan de Spreidingswet. Misschien krachten die niet willen dat haar naam blijft rondzingen als premierskandidaat voor de VVD. Misschien krachten die twijfels hebben over haar rol bij het graven van gaten in de duinen bij Castricum. Misschien krachten in de wereld van het Interprovinciaal Overleg. Krachten bij het WEF. Krachten in de Diepe Staat. Of gewoon de kracht van Dilan Yesilgöz. Wie zal het zeggen. Edith Schippers in ieder geval niet meer. Want die gaat dus weg.

Tering

Voor de Egyptische kust is vanochtend toeristenjacht Sea Story ten onder gegaan, dat over de Rode Zee op weg was van Darsa Alam naar Hurghada. De kustwacht is erin geslaagd om 28 mensen uit het water te redden, maar zeker 17 opvarenden worden nog vermist. "Volgens Britse media is het schip 44 meter lang en beschikt het over 18 tweepersoonshutten die zijn uitgerust met airco. Aan boord zijn ook vier bruidssuites, een lounge en een restaurant." Klinkt allemaal mooi maar dat is dus allemaal naar de bodem gezonken. Nou waren op de boot erg veel duikers en snorkelaars aanwezig, maar als je met z'n allen in zee wordt gekieperd is dat toch best heel lastig overleven. Aan boord waren 14 bemanningsleden en 31 toeristen. De meeste opvarenden komen volgens de NOS uit Europa, waaronder Duitsland en Zwitserland.

UPDATE: Onder de Europese opvarenden waren "four Germans, two Spaniards, two Belgians, two Americans, and one Irishman". Dan verder nog wat niet-Europese nationaliteiten en die vindt u allemaal hierrr.

Drinken ze wel genoeg

Het pand van 'Christenen voor Israël' is beklad door XR-werklozen die op maandagochtend wederom alle tijd hadden om niet naar het werk te hoeven, en het is verdorie weer de complete Champions League. Heus niet iedereen ziet eruit als 1960 Alain Delon maar voor de Einsatzgruppen van XR is weer eens de halve collectie van Phantom Manor naar buiten gestrompeld. Twee ongedouchte omaatjes die straks weer naar het ziekenhuis mogen voor de verzakkingsoperatie van het vaginale matje, zo'n snaak die iets te goed heeft opgelet bij het lezen van de Computer Idee, een afgetrokken Warhammeraar, een knakboon in een rolstoel en een verdwaalde hippie met het syndroom van Sophie Straat. Is dit het dan? Waar zijn de normale lui?