Weekoverzicht

De term gezagscrisis is een oude bekende maar de populariteit komt in golven. Vroeger rolde de uitdrukking vaak voorbij in verband met corona-, studenten- en boerendemonstraties, nu rond extreemlinkse-, extreemrechtse- en Palliewapprotesten en altijd als het Oud & Nieuw betreft. Daarnaast verkeert de hoofdstad natuurlijk al jaren in een permanente gezagscrisis, iets wat de burgemeester van Amsterdam Femke Halsema begin deze maand ogenblikkelijk ontkende, terwijl delen van haar stad nog smeulden.

Het ontkennen van een gezagscrisis is de middelmatige bestuurder eigen omdat toegeven de touwtjes niet zo strak in handen te hebben als gehoopt, afbreuk doet aan de eigen geveinsde voortreffelijkheid. Dat daarmee onvermijdelijk het eigen gezag ondergraven wordt, heeft gek genoeg geen consequenties. Drie gezichten die deze week in het oog sprongen.

De Nationale Ombudsman is van de Hoge Colleges van Staat de meest tot de verbeelding sprekende. Hij is namelijk volstrekt eigen baas, niemand kan hem voorschrijven hoe hij zijn werk moet doen en hij heeft maar één opdrachtgever en dat is de burger. Nobody fucks with Reinier van Zutphen. Behalve… eerdergenoemde Femke Halsema.

Deze week bleek dat Halsema in verband met het het langslepende conflict met haar eigen lokale ombudsman, Van Zutphen woorden in de mond heeft gelegd. Een ongekende leugen dus die veelzeggend is over het belang dat Halsema hecht aan rechtstatelijkheid. Maar dat is voor de Amsterdamse gemeenteraad geen reden om haar weg te sturen. Ze zit er nog steeds.

Tweede voorbeeld. Het zit de gewone agent niet mee. In plaats van een respect afdwingend uniform wordt hij nu al jaren gedwongen een kinderlijk poloshirtje en een petje te dragen. Zijn bazen lijken drukker met iftars en diversiteit dan met boevenvangen en wanneer de Haagse A12 voor de zoveelste keer door extreemlinks rapaille bezet wordt, moet hij eerst uren duimendraaien voordat de lange lat tevoorschijn mag komen. Gelukkig wordt de politie krachtdadig geleid en is korpschef der korpschefs Janny Knol hét gezicht van law, order en doortastendheid degene die die deze week een nieuw baantje regelde voor Simone Roos, haar omstreden hoofd bedrijfsvoering die eerder als griffier van de Tweede Kamer met Vera Bergkamp samenspande tegen Khadija Arib. Gelukkig is Roos’ opvolger wel een geharde politieman. Oh wacht.

Wat ons brengt op de politieke baas van Knol: minister van Justitie en Veiligheid Foort van Oosten. De omhooggevallen oud-burgemeester van Nissewaard ging deze week in debat met de Tweede Kamer over geweld tegen de politie en de hufterigheid in de samenleving. De VVD’er oogt als een stripfiguur met zijn geblondeerde lokken, breedsprakigheid en wijdse armgebaren. Het is allemaal toneelspel. In de week van zijn aantreden afgelopen september, bleek Van Oosten na de door XR aangerichte ravage in Hilversum, direct al niet in staat een deuk in een pakje boter te slaan.

Zo ging het woensdag weer. Uit inmiddels twee jaar oud onderzoek blijkt dat het Openbaar Ministerie (OM) nauwelijks iets doet met de mogelijkheid om 200 procent hogere straffen te eisen na geweld tegen personen met een publieke taak. De Kamer wil actie maar Van Oosten is niet van plan om er iets aan te doen. Hij wil wel gaan praten met de magistraten maar niets aan ze opleggen. Net als zijn voorgangers is Van Oosten niet van plan het OM een aanwijzing te geven in actie te komen. Iets wat zelfs tot teleurstelling bij zijn eigen VVD leidde.

Tijdens dat debat woensdag viel het begrip gezagscrisis van links tot rechts tientallen keren. Van Oosten reageerde daarop exact hetzelfde als Halsema: de mensen die geweld plegen tegen hulpverleners hebben last van een gezagscrisis.

“Ik heb zelf helemaal geen last van een gezagscrisis en ik ken heel veel mensen om me heen die dat bij mijn weten ook niet hebben.”

De gezagscrisis in een notendop.