De SS’er in de Kamer

Het is jammer dat de hoorzittingen met kandidaat-bewindspersonen geen blijvertje zijn geworden. Die hete dagen in de zomer van 2024 waren een mieters circus. Maar omdat het hun eigen mensen in de piste betrof, draaiden aanvankelijke voorstanders PVV en BBB vorig jaar. Daarmee ontstond er een meerderheid om geen vervolg aan de verhoren te geven; begin 2025 werd de stekker uit het experiment getrokken. Een tegenvaller voor bedenker en D66 Kamerlid Joost Sneller maar goed nieuws voor Rob Jetten.

Toen Jetten in augustus 2023 partijleider van D66 werd, nam hij ogenblikkelijk afstand van voorgangster Sigrid Kaag. Het was tijd voor Nieuwe energie voor Nederland en een nieuwe generatie politici, luidden de slogans. Pas in november 2024 – er waren geen verkiezingen in zicht - werd Kaag op een D66-congrespodium in Den Bosch door Jetten met een erelidmaatschap voor haar diensten bedankt.

Op het verkiezingscongres afgelopen oktober zette Jetten als vanouds weer alles op alles om Kaag buiten beeld te houden. Er vond een besloten sessie met haar over de toekomst van het Midden-Oosten plaats, de pers bleek niet welkom. D66 was inmiddels met een opmars in de peilingen bezig, beelden van de doorgaans hautaine en eigenwijze Kaag zouden die Het kan wel-vibe alleen maar verstoren, nietwaar.   

Nu de electorale buit binnen is, maakt D66 zich wederom minder druk over beeldvorming. Het vooruitschuiven van Tientje van Veldhoven deze week is daar een voorbeeld van. Over haar vage vertrek vijf jaar geleden was in een hoorzitting met de Kamer ongetwijfeld nog wel even doorgeakkerd. Hetzelfde geldt voor luitenant-generaal Elanor Boekholt-O’Sullivan en haar niet-brandschone blazoen.

Maar de SS’er in de Kamer is natuurlijk de kandidaat-minister van Buitenlandse Handel en Ontwikkelingssamenwerking. De Nixoneske rattenneuker van D66 Sjoerd Sjoerdsma - bekend van confrontaties in de Tweede Kamer die zélfs Vera Bergkamp te ver gingen - maakte deze week zijn rentree op het politieke toneel.

Dat Sjoerdsma een buitengewoon onaangenaam politicus is, hoeft geen beletsel te zijn. Dat hij nog steeds op de Chinese sanctielijst staat vanwege zijn inzet voor de onderdrukte Oeigoeren is dat wel. Terecht zei Jetten afgelopen week dat Peking niet gaat over de benoemingen in zijn kabinet. Maar het is zeer onpraktisch dat uitgerekend de chef buitenlandse handel straks niet met één van Neerlands belangrijkste handelspartners om de tafel kan.

Daar zal een oplossing voor gevonden moeten worden. De vraag is of die geloofwaardig kan zijn. Krijgt Sjoerdsma weer toegang tot China, dan heeft hij tijdens een Chinees kopje koffie zijn toon over de Oeigoeren gematigd. Wat in zijn geval betekent dat hij van zijn morele hoge paard is afgestapt.

Rob Jetten spreekt van komende maandag tot en met vrijdag in zijn rol als formateur met zijn toekomstige 27 ministers en staatssecretarissen. Voor elke bewindspersoon is een uur uitgetrokken. Behalve voor Sjoerdsma: voor dat gesprek morgen na de lunch, staan niet één maar twéé uur ingeroosterd.

Benieuwd welke oplossing daaruit komt: principes of poen.