achtergrond

ingelogd als

lid

logout

word lid

nachtmodus

tip redactie

doneer

@democratie

Sonny Spek: Wij worden overbodig

Zelf getypt ("AI gebruikt om de tekst te ordenen en spelfouten eruit te halen") door wethouder Sonny Spek

AI is geen eenvoudig onderwerp. De afgelopen maanden buitelen de plotselinge AI-experts over elkaar heen om te waarschuwen voor een naderende technologische overname door supercomputers, terwijl anderen wijzen op de ongekende mogelijkheden om dodelijke ziekten te genezen, ingewikkelde wiskundige uitdagingen op te lossen, onze welvaart te vergroten en de bijdragen van Kamerleden op te lepelen. Het kabinet kwam vorige week voor het eerst met een heuse visie op Artificiële Intelligentie. Allemaal zeer interessant, maar volgens mij zien we een fundamentelere vraag over het hoofd. Wat gebeurt er met onze democratie wanneer de mens economisch overbodig wordt? 

De AI-revolutie heeft de potentie om minstens zo ingrijpend te worden als de introductie van de stoommachine, de eerste computers en het internet. Voor het eerst ontwikkelen we in de geschiedenis van de mensheid  een technologie die niet alleen zelfstandig opdrachten uitvoert, maar ook redeneert, beslissingen voorbereidt en handelingen verricht. Als computers uiteindelijk op vrijwel alle terreinen intelligenter worden dan mensen, verandert het speelveld volledig. Een ontwikkeling waarvan we de gevolgen nauwelijks kunnen bevatten. En misschien ook nog niet willen bevatten.

Het klinkt als een script voor een slechte sciencefiction film en daarmee al snel overdreven, maar de eerste gevolgen zijn zichtbaar. ING kondigde aan wereldwijd 1.250 banen te schrappen, waarvan bijna duizend in Nederland, mede doordat kunstmatige intelligentie werkzaamheden overneemt. Het Nederlandse technologiebedrijf Bird schrapt twintig procent van zijn Europese personeel, mede omdat AI taken overneemt waarvoor eerder werknemers nodig waren. Waar automatisering zich na de industriële revolutie vooral richtte op fysieke arbeid in productieprocessen, neemt AI inmiddels ook kenniswerk over. De politieke urgentie om hier op te anticiperen lijkt nauwelijks doorgedrongen in de Tweede Kamer. Toen Volt-leider Laurens Dassen tijdens de laatste Algemene Politieke Beschouwingen aandacht vroeg voor de gevolgen van AI, werd er gelachen. Dat kan ik mij bij hem vaak wel voorstellen, maar in dit geval is het veelzeggend voor de manier waarop we met deze ontwikkeling omgaan en reden tot zorg.

TERUGKIJKEN. EenVandaag-commentator pleit voor afschaffen democratie na winst AfD

Hoeveel ruimte is daar, voor een AfD-stemmer, de goochelaar?

Goed nieuws voor mensen die nag zijn dat extremistische opvattingen over de democratie er op de NPO bekaaid van af gaan komen als Ongehoord Nederland uit het bestel wordt geflikkerd en we alleen nog maar Rick 'Adolf' Nieman op Zondag overhouden: bij EenVandaag (hele uitzending hier) hebben ze iemand bereid gevonden het stokje over te nemen. Stefan de Vries, een soort vleesgeworden BlueSky-samenvatting maar dan zonder haar, mocht op komen draven om de overwinning van AfD in Saksen-Anhalt te duiden en nam de gelegenheid te baat het systeem 'democratie', dat we hier zo'n 200 jaar (ah ja, de democratische revoluties van 1826, red.) zouden hebben, dood en begraven te verklaren. En in plaats van dat Rik van de Westelaken De Vries vroeg of hij wel helemaal goed bij zijn kokosnoot was, kreeg hij 'bedankt voor je toelichting' te horen, wat niet zo gek is als je bedenkt dat dit gesprek gewoon is voorgekookt met de kennelijk ook al democratiehatende rest van de redactie van EenVandaag van AVROTROS, de omroep van Taco Zimmerman. Zoals ze in Oost-Duitsland zouden zeggen: Wäre es da nicht einfacher, die Regierung löste das Volk auf und wählte ein anderes?

JAMAAR JAMI - Een democratie kan niet zonder een volk

Het is de eerste zondag van de maand en dat betekent: een nieuwe column van Ehsan Jami

Hoeveel culturele fragmentatie kan een democratie verdragen voordat er geen demos meer overblijft? Onze bestuurders bezweren al veertig jaar dat die vraag niet bestaat, dat wij eindeloos diverser kunnen worden en toch dezelfde politieke gemeenschap blijven. Dat is geen visie maar uitstel van executie, en de rekening gaat naar wie na ons komt.

Democratie is demos plus kratos: een volk dat zichzelf regeert. Dat volk hoeft niet dezelfde huidskleur, grootouders of god te hebben, maar het moet zichzelf als één politieke gemeenschap herkennen. Zonder die gemeenschappelijkheid rest een boekhouding van belangengroepen die eens per vier jaar komen afrekenen. John Stuart Mill, aartsvader van het liberalisme, waarschuwde in 1861 dat vrije instituties nauwelijks functioneren zonder "fellow-feeling" en een gemeenschappelijke publieke opinie. De Duitse jurist Ernst-Wolfgang Böckenförde vatte het samen: de vrije, seculiere staat leeft van voorwaarden die hij zelf niet kan garanderen. In NRC schreef ik eerder dat onbeperkte migratie en een onbeperkte verzorgingsstaat niet samen kunnen. Dat was de economische versie van het probleem. Dit is de politieke: ook een democratie kan niet onbeperkt mensen importeren zonder zich ooit af te vragen wat hen tot één demos maakt.

Verkiezingen zijn rekenkunde: wie het electoraat duurzaam verandert, verandert uiteindelijk ook de politiek en de cultuur die daaruit neerslaat. Structurele massamigratie is dus ook een constitutioneel vraagstuk: zij bepaalt mede wie morgen de soeverein vormt. Daar komt geen complot aan te pas, alleen een rekenmachine. Politici kunnen tellen, dus schuiven programma's mee, verstommen onderwerpen en ontstaan er taboes waar vroeger meningen stonden. In de eerste ronde van de Turkse presidentsverkiezingen van 2023 stemde bijna 69 procent van de opgekomen Turkse Nederlanders op Erdoğan, een man die hier nooit een stoeptegel recht heeft gelegd maar hun identiteit feilloos bespeelt. In Westminster zitten sinds 2024 vier onafhankelijke parlementariërs die Labour versloegen met Gaza als inzet: een oorlog duizenden kilometers verderop woog zwaarder dan de wachtlijst in het ziekenhuis om de hoek. Ook elders zie je hoe die groepslogica de politiek binnendringt. De Amerikaanse congreskandidaat Melissa Chaudhry verklaarde deze zomer dat zij homorechten steunt, maar die steun bewust niet op haar campagnewebsite zette. Waarom niet? Omdat, zei ze, “veel moslims daar helaas niet zo over denken”. Wie dat integratie noemt, mag het woordenboek erbij pakken. Ik noem het diasporademocratie.

Douwe Egberts Podcast vraagt zich af: "Komt de democratie wereldwijd in het nauw?"

ja nederlandje dit is waar we inmiddels aanbeland zijn

Vader Michiel en dochter (23) influencer Annemarie Lekkerkerker hebben het er eens goed over onder het genot van een niet nader gespecificeerd kopje koffie. Het is eigenlijk een beetje alsof je naar een gesprek tussen Marcel van Dam en Hannah Prins zit te luisteren, maar dan vanuit een laat-kapitalistische negende cirkel van de brand safety-hel. Enorm zin in de Pickwick Podcast over Ceuta wel.

Ook al niet meer om de hoek: uw wethouder

Dat blijkt de burger hartstikke stom te vinden

Na de buurtsuper, de bushalte, de huisartsenpraktijk en het politiebureau is er nu weer iets verdwenen uit uw dorp: uw eigen wethouder. Om bestuurder bij een gemeente te zijn moet je van de wet in die betreffende gemeente wonen, maar nooit eerder woonden zoveel wethouders (1 op de 6) NIET in de gemeente waar ze wethouder zijn. Of, zoals in het geval van D66'er Saskia Groenewoud; ze willen er het liefst alleen zo hard mogelijk doorheen fietsen. Schokkend en veel schokkender dan bijvoorbeeld dat maar heel weinig wethouders een kudt hebben of dat een lokaal politicus soms een haatbericht krijgt. Dat vinden wij niet alleen, dat vindt u ook. Althans 90 PROCENT van u volgens een nieuwe peiling van RTL Nieuws. Bijna alsof het behandelen van zo'n bestuursfunctie als carrouselbaantje dan wel tussenstation voor beroepspolitici, of in het ergste geval een plek om mislukte PRO-minenten die koste wat het kost weg willen uit Den Haag te dumpen, SLECHT IS voor het reeds historisch lage vertrouwen in de politiek. Wild idee: wethouders die zich gewoon weer aan de wet houden.

Groot stembiljet afgepakt door woke

Stop the steal!

stembiljet

Een walgelijke aanval op de democratie van het kabinet. Vanaf de Europese Parlementsverkiezingen in 2029 is het over en uit met het grote stemfomulier. Het belang om op een stembiljet gewoon alle individuele kandidaten te vermelden woog kennelijk niet langer op tegen alle doden die telkens vielen als kiezers bedolven raakten onder hun stempapier of zo lang moesten zoeken naar een kandidaat dat hun hart het van pure uitputting begaf. Nee, het wordt dus Bolletjes Rood Kleuren Nieuwe Stijl, met een formulier waarop slechts een kolom met alle partijen en een kolom met getallen staan. Best gek, want we stemmen dus nog altijd op personen en niet op partijen, laat staan getallen. Ook gek dat bij die 'overwegend positief' verlopen pilots met nieuwe stembiljetten in vrijwel alle deelnemende gemeenten MEER ongeldige stemmen werden geconstateerd, maar hee, het kan wél of zo. Wie weet is het vertrouwen in de politiek over een paar jaar weer torenhoog; bleven kiezers gewoon massaal thuis vanwege een grafhekel aan een beetje vouwen en niet aan, bijvoorbeeld, politici die onnavolgbare besluiten nemen op basis van vage ideeën of berekeningen in plaats van resultaten in de praktijk. Wij zijn er wel klaar mee en geven onze stempas vanaf 2029 wel gewoon aan een vrolijke Turk, of zo.

Raad van State maakt GEHAKT van PVV-PESTWET over verplichte partijdemocratie

'Te verregaande beperking'

dé cda stemming

Heel gek. Al decennia worden partijen intern geleid door kleine old-bobo-networks, die onderling afspreken wie er naar voren worden geschoven en met welke koers en welke (al dan niet haaks op de partijbeginselen staande) standpunten de verkiezingen zullen worden aangevlogen. Als laatste stap mag een hal gevuld met witharigen en een paar studenten die geen normale hobby kunnen vinden dan nog hun plasje over de zaken doen, maar niet voordat het bestuur uitlegt hoe er gestemd moet worden, tenminste als er rekening gehouden wordt met iets als het 'partijbelang'. Echt rigoureuze koerswijzigingen vanuit de leden, zoals toen het GroenLinks-PvdA-congres in 2023 ineens de monarchie verwierp, kan een partijleider altijd nog naast zich neerleggen met de smoes 'geen prioriteit'. Het was allemaal prima en zeker niet de zaak van de Kamer, tot er ineens een partij de grootste werd die niet zo'n interne structuur had, een partij die ook nog eens een stomme leider had die allemaal stomme dingen vond en deed in de ogen van de oppositie. Toen moest er een WET komen die het volk beschermt tegen stomme partijen zonder interne democratie, een wet die zulke partijen kan VERBIEDEN mee te doen aan verkiezingen. Over die initiatiefwet zegt de Raad van State nu: helemaal niet zo'n strak plan. Het zou bedoeld zijn om de democratie te beschermen en versterken, maar het ontbreekt aan een goede uitleg over HOE DAN. Verder is het uitsluiten van verkiezingsdeelname volgens de Raad een 'te verregaande beperking van het passief kiesrecht' en kan dat beter uit de wet worden geschrapt, maar als het wordt geschrapt kun je weer de vraag stellen of die hele wet dan überhaupt nog ergens op slaat. Een definitieve doodsteek voor de verplichte partijdemocratie, áls tenminste iedereen die tijdens de verkiezingen zo hard jankte over GEVAREN VOOR DE RECHTSSTAAT een beetje consequent is. Het lijkt bijna alsof het gewoon de taak van de kiezer is om partijen die niet functioneren af te straffen en het lijkt bijna alsof dat ook gewoon volop gebeurt.

Volkskrant-lezer wil democratie redden door minder mensen te laten stemmen

Juist ja

Eigenlijk ging het deze verkiezingen tussen de democraten en de antidemocraten en de antidemocraten die lezen De Dagelijkse Standaard de Volkskrant. Nu is er weer een van hen helemaal klaar met al die zwevende kiezers successupporters die het gore lef hebben om in aanloop naar hun stemgang te twijfelen. "Als bijna 40 procent van de stemgerechtigde Nederlanders op de dag van de verkiezingen nog niet weet op welke partij ze moeten stemmen, dan hebben ze zich nooit geïnteresseerd in de politiek of de uiteenlopende standpunten die partijen hebben over de toekomst van Nederland." Dat is op zich natuurlijk een schitterende take: als 40% van de mensen de menukaart wil zien voor ze wat te vreten bestellen, hebben ze zich nooit geïnteresseerd in het restaurant of de uiteenlopende smaken die op datzelfde menu (en ook gewoon op de website) staan; als 40% van de mensen in de supermarkt nog twijfelt over wat er precies bij de piepers moet, hebben ze zich nooit geïnteresseerd in het boodschappenwezen of het avondeten en is het dus voor iedereen beter als ze langzaam en pijnlijk verhongeren. "Laat het stemmen dan over aan mensen die zich wél in de standpunten van de partijen hebben verdiept en de verantwoordelijkheid voelen om met hun stem de beste keuze voor Nederland te maken." Ja je zou juist zeggen dat hoe later iemand beslist, des te meer tijd hij heeft om zich in te lezen of te verdiepen in de materie, maar goed, hoogstwaarschijnlijk gaat het er hier vooral om dat alleen mensen die zich verdiepen door de Volkskrant te lezen hun electorale plasje mogen doen.

Goedemorgen LAATSTE CAMPAGNEDAG

Vanavond het NOS-slotdebat en daarna bent u helemaal op eigen kompas aangewezen

Nog 1 dag om verkiezingsbeloften tegen beter weten in te verwarren met aanstaand beleid. Om te geloven dat het gehele middenveld niet gewoon een grote eenpartijstaat vormt. Jetten spreekt hetero, "iets meer honger in Afrika", CU's twijffellijn, XR's Hannah Prins politiek duider bij Jinek. Nog 1 dag peilen in plaats van exit-pollen, en over een jaar weer! De meest recente peilingen zijn van afgelopen zaterdag, en krijgen later vandaag nog een laatste update. Maar de beste exit-polls krijgt u sowieso morgenavond LIVE BIJ ONS.

Jetten code-switcht naar hetero!

Morgenavond LIVE

Radicale moslims roepen elkaar op: ga vooral niet stemmen, is haram

Goed maar hoe zit het dan met die politieke islam

Gompie dan zit je wel tussen wal en schip zeg. Aan de ene kant heb je verschrikkelijke hoeveelheden (al dan niet institutionele) islamofobie, aan de andere kant heb je, nu ja, islam. Want als je dat heel letterlijk neemt blijk je niet te mogen stemmen, ofzo, vindt de ene, ongetwijfeld goed ingevoerde stroming. Uiteraard zijn er vast ook goed ingevoerde stromingen die wat anders beweren maar dat beschouwen we hier even als de mening van een vrouw in Afghanistan: doet er niet toe. Hoe dan ook, de strijders van Moslims In Dialoog, bekend van ongewapend verzet tegen Sinterklaas, zijn onlangs in ongewapend verzet gekomen tegen de verkiezingen aanstaande week. Dat verzet uit zich in een ketting-appje, dat dan weer in handen is van de T. "De moslim die nadenkt, houdt zich verre van dit duivelse theater genaamd democratische verkiezingen." Wat een verschrikkelijk nieuws, hoe moeten we het nou doen straks zonder dit altijd gezellige geluid in ons parlement?

Tip de redactie

Heb je informatie of een verhaal dat belangrijk is voor GeenStijl?
Laat het ons weten. Jouw tip kan het nieuws zijn.
Wil je een document meesturen? Mail het naar redactie@geenstijl.nl.

GeenStijl.nl is een uitgave van GS Magenta B.V.