Tendentieus, ongefundeerd & nodeloos kwetsend

UWV, Kroniek van een faalfabriek, deel 11: The French connection... en de Haagse

Dit is deel 11 van het feitenfeuilleton UWV: Kroniek van een faalfabriek. Hierin beschrijft database doctor @René Veldwijk van binnenuit zijn ervaringen met het UWV. Lees HIER de introductie, inclusief een lijst met afleveringen en personages.

2002 – 2004, flashback

De beginfase van het UWV moet voor graaibestuurders en witteboordencriminelen een droomtijd zijn geweest. Vakbonden en werkgevers waren op afstand gezet. Ambtenaren en (ex-)politici stonden aan het roer. Kolossale deals stonden op stapel, vooral met betrekking tot de huisvesting van het fusiebedrijf en de maatwerksoftware die de nieuwe nationale uitkeringsfabriek nodig had.

Een grote crimi-booster was het besluit om tegelijk met het samenvoegen van vijf bedrijven in één UWV-bedrijf alle niet-publieke taken af te stoten: fuseren en afstoten tegelijk. Het bleven geruchten, maar de teneur was dat de privaat-publiek boedelscheiding nogal ongunstig uitpakte voor het publieke UWV-in-oprichting. Zo zou het kernsysteem van het Sociaal Fonds Bouwnijverheid (SFB) voor 35 miljoen uit de boedel zijn overgekocht door het UWV-in-oprichting. Waarom er überhaupt moest worden betaald voor een boedelscheiding van software ontging iedereen (een kopietje trekken kon ook), maar het UWV kon sowieso niets beginnen met het verouderde SFB-systeem. Ik wist dat. Ik had dat in 2001 zelf uitgezocht.

Bij de onvermijdelijke infighting rond de oprichting van het UWV lagen de twee Amsterdamse fusiepartners boven: het GAK en het SFB. Van de andere drie zat er één (USZO) ergens in Limburg. De tweede fusiepartner (Cadans) was zelf het product van een mislukte fusie en verwikkeld in een permanente interne oorlog om werkgelegenheid. En nummer drie (GUO) was piepklein. Dat GUO werd overigens geleid door Martin van R, mijn vroegere directeur bij het softwarehuis RAET en aldaar wegens fraude ontslagen. You get the picture.

De stijl van GAK en SFB was sterk verschillend. Waar het kolossale GAK formeel-ambtelijk was, opereerde het kleine SFB met korte lijnen en veel bravoure. Dat kwam ook terug in de verschillende stijlen rond de boedelscheiding. Een paar honderd miljoen van de pot van het GAK ging naar een ideële stichting (ambtenaren zijn net als katholieken gek op stichtingen) bestuurd door de GAK-bloedgroep (huidig bestuur). Elders gaf dat enorme heibel, maar hier ging het geruisloos.

De stijl bij het SFB was directer. Half-serieus werd er gesproken over de 'bouwmaffia'. Hoe bruusk het er aan toe ging ging bleek in 2005 toen de UWV-inkoopdirecteur (ex-GAK) werd ontslagen na een arbeidsconflict. Deze Jan de J. produceerde een aanklacht van 48 kantjes vol beschuldigingen van (vastgoed)fraude, met UWV-topman en voormalig SFB bestuurder Theo F. als de spil. Theo F. ging zowel over uitgaven voor de huisvesting als over de automatisering en zat daarom op de twee grootste vleespotten. Het was Theo F. die zou besluiten wie de polisadministratie zou gaan bouwen.

De SFB van Theo F. had altijd gewerkt met het softwarebedrijf Sogeti als huisleverancier. Sogeti is onderdeel van het Capgemini concern. Capgemini en Sogeti beweren los van elkaar te opereren. Merkwaardig veel mensen nemen voor waar aan dat een internationaal concern zijn dochters vrij laat concurreren om een grote, strategische opdracht. Wie iets weet van de zakenwereld, of van de centralistische Franse (bestuurs)cultuur, of heeft geprobeerd om per auto Parijs te vermijden weet beter. Enfin, Sogeti Capgemini was voor Theo F. bekend terrein.

Theo F. vertoonde zich als UWV-topman niet op de werkvloer, maar wel zat er bij allerlei vergaderingen een heer die alleen aandachtig luisterde. Eens stelde hij zich voor als Herbert H. van Capgemini, waarbij hij vertelde dat hij iets hoogs bij een verzekeraar was geweest en weinig wist van automatisering. Navraag over deze merkwaardige figuur leerde dat H. te boek stond als ‘de spion van Theo’. Iedereen inclusief ikzelf behandelde de man als onderdeel van het meubilair – ideaal voor effectief spioneerwerk.

Zonder dat er een serieus ontwerp voor de polisadministratie lag (zie aflevering 2) moest er een Europese aanbesteding voor de softwarebouw komen. Dat ging volgens de Haagse logica: de nieuwe wet gaat in 2006 in en dús moet de aanbesteding er tijdig uit, ook zonder serieuze specificaties. Deze belangrijke en precaire klus kon natuurlijk alleen door een inhuurkracht worden uitgevoerd. Dat werd de 'onafhankelijke' ZZP’er Cees B.

Iedereen die een overheidsaanbesteding voor maatwerksoftware heeft meegemaakt kan bevestigen dat de spelregels waarbinnen dat gebeurt extreem complex, kostbaar en tijd-vretend zijn. Software maken door de overheid is vooral hierdoor waanzinnig kostbaar. Deelname aan een grote aanbesteding als die van de polisadministratie kost elke aanbieder tonnen en die moeten worden terugverdiend. 

Minstens zo erg is dat Europese aanbestedingen door organisaties als het UWV energiek worden misbruikt om leveranciers uit te sluiten. In het bijzonder de eis dat softwareleveranciers eerder megaprojecten hebben uitgevoerd (succesvol of niet) leidt ertoe dat softwarebouw bij de overheid wordt gedomineerd door de grootste softwarebedrijven. Dat dit niet alleen inefficiënt is maar ook corruptie aanmoedigt laat zich raden. Vuil spel spelen bij aanbestedingen van softwarecontracten is veel eenvoudiger dan bij vastgoeddeals, zeker als de specificaties van de te realiseren software vaag zijn.

Een bijzondere regel is dat je niet mag inschrijven op een systeem dat je zelf hebt ontworpen. En dus begonnen ontwerpers afkomstig van grote automatiseringsbedrijven te vertrekken. Tegelijk trok de onafhankelijke ZZP’er Cees B. als zijn rechterhand een secretaris aan afkomstig van... Capgemini. Deze Rogier B. was even zwijgzaam als spion Herbert H, maar had wel verstand van aanbestedingen. Toen ik puur uit nieuwsgierigheid mijn licht opstak werd er iets gemompeld over Chinese muren.

De rest is geschiedenis. Capgemini won de Europese aanbesteding in 2004. Cees B. bleef in huis om namens het UWV Capgemini aan te sturen. Capgemini verneukte het software bouwproject. Cees had daarna met GAIA nog flink tijd gewonnen voor de debiteurenadministratie van Capgemini en zonder onze aanwezigheid zou dat nog veel meer zijn geweest. Hij begon nu aan een mooie vervolgcarrière bij Capgemini en zou nog vele Nederlandse overheidsorganisaties bedienen.

En wij? Wij bleven over met Capgemini. Wij hadden software die werkte maar nauwelijks vrienden bij het UWV. Bij Capgemini was het precies omgekeerd. Hoe het UWV-Capgemini complex rolde wist ik nog nauwelijks maar mijn naïviteit was ik kwijt. Van Capgemini waren we nog lang niet af.

Naschrift: Het werken met spionnen en mollen door Capgemini (en anderen) is niet beperkt tot het UWV. Bij de Sociale Verzekeringsbank, zusterbedrijf van het UWV en bestuurd vanuit hetzelfde ministerie, gebeurt later hetzelfde. Een bij de polisadministratie betrokken UWV-manager, Joop Groen, wordt ZZP’er en stapt over naar de SVB om, evenals Cees B. eerder bij het UWV, een grote software aanbesteding te runnen. Ook hier mislukt de softwarebouw door Capgemini volledig. Nadat televisieprogramma Zembla een uitzending aan de Capgemini-praktijken bij SVB en UWV wijdt, wordt Groen door de SVB en bewindsvrouw Jetta Klijnsma energiek witgewassen (repliek hier). Daarna keert Groen terug bij De Rechtspraak en recent als topman bij een groot overheidsrekencentrum, naar verluidt steeds als ZZP’er. Bij de Capgemini/UWV/Cees B. casus kon de Nederlandse ambtelijke top nog claimen het allemaal niet te weten. Sinds de Capgemini/SVB/Groen casus is dat niet meer geloofwaardig. Capgemini acteerde (acteert?) als een perfide club, maar de faalindustrie die automatisering bij de overheid is houdt niet op bij de UWV's, de SVB's en de grote softwarebedrijven.

Reaguursels

Inloggen

Het is geen bestseller. Maar zeker wel een interessante kroniek. Ik kijk elke week uit naar het volgende stukje overheidsfalen. Graag meer van dit soort dingen, ook van andere ministeries a.u.b! En let niet op het aantal reaguursels, de meeste reaguurders hebben niet de kennis of de woorden om hier wat over te zeggen denk ik. Ik niet althans.

dorkovic | 02-12-19 | 09:10

Als het aantal reaguursels op een topic gelijk zijn aan kijkcijfers kan GS per direct stoppen met de (beide) kronieken. 49 reacties in >24 uur is tijd om te stoppen.

Kwelbeller | 02-12-19 | 01:52

Rutte had onlangs een lang telefoonsgesprek met Macron. Ben benieuwd hoeveel pensioen (van u) de ouwe boef de ouwe schurk beloofd heeft.

Slough | 01-12-19 | 19:47

Het zou toch leuk zijn als Tweede Kamerleden hier eens op zouden reageren en dan uit kunnen leggen waarom dit niet meer kan gebeuren.

Frau Merkel | 01-12-19 | 19:21 | 2

Nou ja, we hebben het BIT gekregen. En die schiet kansloze IT-projecten af. Maar daardoor worden er ambtenarenego's gekrenkt. Gevolg: het BIT gaat geknecht worden, en de ellende begint weer.

Sitting_targets | 01-12-19 | 21:17
-weggejorist-
myrmyrmur | 01-12-19 | 19:17
-weggejorist-
Stormageddon | 01-12-19 | 18:32 | 1

Wat was het GAK?

RdeFriesch | 01-12-19 | 18:17 | 4

Ik stuiter en hak op het geld van het GAK... daar kon je je uitkering ophalen...

Ad Hominem Tu Quoque | 01-12-19 | 19:29

@Ad Hominem Tu Quoque | 01-12-19 | 19:29: In de portiek van mijn flat ligt wel eens een lege envelop met het GAK logo. Is dat iemand met een WAO uitkering?

RdeFriesch | 01-12-19 | 19:40
▼ 1 antwoord verborgen

Bedankt voor het opschrijven, hr. Veldwijk. Verbijsterend dit allemaal, vooral dat de betrokken personen en organisaties ongestoord en onverstoord door kunnen gaan. Er zijn toch zoveel 'legale' hackers in dit land? Pak dit aan!

laatste_waarschuwing | 01-12-19 | 17:41

Best wel eng eigenlijk, dat zoveel reaguurders in de ICT zitten en de hele dag de tijd hebben om hier hun gal te spuien in plaats van goed werk te verrichten.

McMarx | 01-12-19 | 17:05 | 3

En wat doe jij dan?

Eierbal-is-fijn | 01-12-19 | 17:34

Het is vandaag Zondag. Bedrijven zetten liever hun systemen helemaal uit in het weekend dan een ICT'er een paar overuren te betalen. Zelfs de Rabo doet ideal software updates niet meer in het weekend.

W_F | 01-12-19 | 18:00

Het is duidelijk dat je geen hol hebt begrepen van het verhaal.
Wil je uitleg, of wil je dom blijven lullen? Kies maar.

TeeJee | 01-12-19 | 20:31

Als iemand die zich al 30 jaar met ICT bezig houdt, en in die periode waar hier over geschreven wordt ook met het UWV in aanraking kwam, is het bijzonder interessant om te lezen. Uiteraard wist ik natuurlijk de grote lijnen wel maar het is leuk om de details te lezen, hoe je als Capgemini gewoon aan de tiet van de overheid gaat liggen en ze compleet leegzuigt. Als je het politieke spelletje maar beheerst, dat is het ENIGE waar het om draait.

djs | 01-12-19 | 16:57 | 1

Ik heb in dezelfde periode op de werkvloer rondgelopen bij het UWV als de columnist. Vanuit een heel andere discipline en alleen als eindgebruiker van de beschreven systemen. Het beeld wat hij echter neerzet is echter wel heel herkenbaar. Ik kon een kleine glimlach niet onderdrukken m.b.t. het fusie verhaal. Heel erg herkenbaar.

Grachus | 01-12-19 | 20:58

Het was gewoon advies jongens.

miko | 01-12-19 | 16:47

Het leest als een spann^H^H^H^H^H ambtelijk boek.

nieuwe_Deen | 01-12-19 | 16:41

In mijn 40 jaar werken nooit een beroep hoeven doen aan het UWV, nog een paar jaartjes bikkelen en dan....... ja en dan?

de uitbater | 01-12-19 | 16:27 | 3

Dan is je leven voorbij en word je soilent green.

oldandwise | 01-12-19 | 16:34

De schoorsteen moet ook roken. Als je wat meer eet rook je wat langer.

Frau Merkel | 01-12-19 | 19:20

Gelukkig hebben de politiek en de ambtenarij er heel veel van geleerd. Dat zulke fouten nu nog kunnen worden gemaakt is ondenkbaar. Huh wat?

Sitting_targets | 01-12-19 | 16:22

Ik ga morgen wachtgeld aanvragen bij het UWV.

Hebbiehemookweer | 01-12-19 | 16:19

Zeer inzichtgevend. En ronduit schokkend.

appeltjesgroeneweide | 01-12-19 | 16:17

Ik trof bij het UWV nog extreem antieke versies van Netscape aan op de werkstations van de ambtenaartjes. Was veiliger, werd gezegd. Communicatie tussen diverse modules van SAP ging toen nog via het Windows clipboard. Programmeurs van SAP bij ons over de vloer voor een koppeling: het werkte, maar houtje-touwtje software. Vandaar dat er ploegen programmeurs in witte jassen door het land trokken om ontbrekende variabelen te zetten. Het UWV had toen toch wel een beetje de reputatie van het GAK overgenomen: zieke werknemers zo snel mogelijk weer aan het werk intimideren.
Drain the swamp.

Nivelleermarionet | 01-12-19 | 16:03

Ik heb ooit nog gedetacheerd gezeten bij Centric die mij weer inzetten bij de voorloper van deze club. Was ook een migratie-tool.

Sorry jongens!

Eierbal-is-fijn | 01-12-19 | 16:02
-weggejorist-
miko | 01-12-19 | 15:58 | 1

Ik ben al een paar weken geleden de draad kwijtgeraakt. Liever lees ik die imaginaire Turk en zijn confrontaties met het UWV.

oldandwise | 01-12-19 | 15:57 | 1

Daar was ik ook wel klaar mee.
Maar ja er moeten toch topics uitrollen in het weekend met minimale bezetting. En als er dan ook niets spectaculairs gebeurt dan moet je dit maar voorschotelen.

2voor12 | 01-12-19 | 16:19

Waar gaat dit eigenlijk over? Dat de overheid faalt? en dat kan niet in een duidelijk,kort stukje maar moet zondagen lang uitgemeten worden?

miko | 01-12-19 | 15:53 | 6

@kunnenzedanniks | 01-12-19 | 16:19: precies, maar laten we ook eens kijken naar het soort software en welke "problemen" er opgelost moeten worden. Het is software wat een beetje met data kloot, cijfertjes en rapporten produceert, en met andere databases en applicaties moet samenwerken, geen rocket science.

Zelf meegemaakt dat bedrijf X de software van bedrijf Y ging saboteren, opdat de klant bedrijf Y eruit zou werken. Dat was de allerbelangrijkste taak, de klant helpen kwam pas op de laatste plaats. Software werd ook altijd ongetest opgeleverd, met de opmerking dat de gebruikers dat moesten doen.

thephysicist | 01-12-19 | 16:29

@DolfWeerwolf | 01-12-19 | 16:27: weet ik, in het verleden ook goud geld verdiend. Minder hard werken niet altijd, de ambtenaren gingen op tijd naar huis, maar soms moest er 's avonds en/of weekeinde data recovery plaatsvinden, daar er wat kneuzen een database via een shutdown abort hadden gestopt en wat control files kwijt waren (niet alle).

thephysicist | 01-12-19 | 16:36

@DolfWeerwolf | 01-12-19 | 16:27: Nou en of! Nou ben ik niet zo'n zzp'er maar heb wel degelijk met overheid en ict te maken (en voorheen ook veel gehad).
Vind het daardoor dan ook zeker interessant om te lezen. Maar het verbaast niet (-eens meer) en je ziet dezelfde shit nog steeds voltrekken.

Gazzerop | 01-12-19 | 16:37
▼ 3 antwoorden verborgen

Klantvriendelijkheid is ook niet het sterkste punt van het uwv

lingo star | 01-12-19 | 15:52 | 1

Je kan ook niet spreken van een klant als er niemand een product of dienst wil afnemen.

W_F | 01-12-19 | 18:08
-weggejorist-
D.Bader | 01-12-19 | 15:43

Eerlijk gezegd mis ik Eren wel.

McMarx | 01-12-19 | 15:41

Weer helemaal op de hoogte. Bedankt René Veldwijk.

RickTheDick | 01-12-19 | 15:40 | 3

Vraag me alleen af, waarom komt de schrijver hier nu pas mee op de proppen? Verhaal klinkt soms enigszins zuur en hij vult ondertussen nog steeds lekker zijn zakken. Is dus onderdeel van het probleem.

lovekila | 01-12-19 | 18:38

@lovekila | 01-12-19 | 18:38:
Omdat we hier te maken hebben met een patjepeeër uit de ICT-branche die, voordat hij afzwaait, zijn zelfgeschreven hagiografie nog even kwijt wil. De toon is inderdaad wat verzuurd en dreinerig.

Buridan | 01-12-19 | 20:01

@Buridan | 01-12-19 | 20:01:
Ik kijk er iedere week naar uit en lees het met plezier, maar ook ik ben uiteindelijk wel heel benieuwd naar het motief. Tijd zal het leren.

marrretje | 02-12-19 | 02:08

REAGEER OOK

bespaartips: Energie vergelijken | Autoverzekering vergelijken | Zorgverzekering vergelijken