Feynman en/of Feiten – Brown-out

Dan dooft het licht

[Liveblog Iran hier]

GroenLinks-PvdA vroeg afgelopen dinsdag of raffinaderijen in plaats van kerosine diesel konden maken. VVD-minister Karremans dwaalde direct af naar marktmechanismen. Mavo'ers weten dit voor hun examen scheikunde, havisten en vwo'ers leren dit voordat ze exacte vakken laten vallen. Het hoogste politieke niveau mist puberale kennis.

Een raffinaderij sorteert met gefractioneerde destillatie koolstofketens op lengte. Korte verdampen als eerst bij lage temperaturen en importeer je als gas. Bij iets hogere temperaturen volgt benzine, nog iets hoger kerosine, daarna diesel, stookolie en uiteindelijk hou je onderin lange ketens over waarmee je asfalt en bitumen kan maken.

Er is natuurlijk meer vraag naar brandstof dan naar smeerolie, asfalt en bitumen dan de gemiddelde samenstelling van ruwe aardolie, dus worden die lange koolstofketens gekraakt naar kortere stukken, zoals benzine en diesel (stof voor derdeklassers). Dat proces is een eeuw commercieel grootschalig in gebruik en daar kunnen we niet verder op sturen.

Dat zijn alleen installaties die miljarden kosten, jaren kosten om te ontwerpen, bestellen en bouwen. Het kost decennia om terug te verdienen. De linkse kerk staat klaar om de energiereuzen kapot te belasten, dat kost ons eerst onze pensioenen en direct erna kunnen deze reuzen niet investeren om onze energievoorziening op peil te brengen.

Toen de windmolenmanie begon, werden er tientallen gascentrales gebouwd om gaten in de energievoorziening op te vangen voor als het even windstil is. Zo'n gasturbine kan sneller bijregelen dan logge kolen-, afval- en kerncentrales, een fossiele reflex. De accutechnologie was er nog niet, puur duurzame energie is nog steeds een sprookje.

Toen zonnepanelen populair werden, werd er in 2008 gewaarschuwd voor de duck-curve. 's Middags produceren we meer energie dan we verbruiken en aan het begin van de avond is er een tekort. Achttien jaar lang kwam er geen beleid, gingen we vrolijk door met salderen, zonder die energie daadwerkelijk op te slaan en later te kunnen leveren.

Door de stroomuitval in Spanje en Portugal zien we dat zonnepanelen en hun accu's mee moeten gaan doen met netstabilisatie. Binnen onze energietransitie staat niet meer bouwen en innoveren centraal, maar prematuur verbieden en slopen. We sluiten kolencentrales voordat duurzame alternatieven de vraag continu aankunnen.

Duitsland sloot kolen-, biomassa-, en kerncentrales. Ze bliezen hun koeltorens theatraal op, om daarna kernenergie uit Frankrijk te importeren. Wij gooien beton in onze gasputten, zonder te beseffen dat gas, olie en chemicaliën alsnog langzaam weglekken naar boven. Groningen heeft versterking nodig, geen gepraat of gebaar.

We gooien wijken van het gas af, zonder die woningen eerst volledig te isoleren en te renoveren. We verbieden fossiele auto's, zonder eerst te zorgen voor netverzwaring, laadpalen en financieringsmogelijkheden. Volgens PvdA'er en kernfysicus Diederik Samsom is onze welvaart volledig afhankelijk van energie, we slopen het MKB.

Door oude schoenen eerst weg te gooien gaan we door een periode van extreme tekorten en extreme prijzen heen. Dit geeft een depressie of recessie. Het had ook anders gekund, waar beide systemen naast elkaar bestonden. Dan waren we nu minder afhankelijk geweest van gas uit Rusland, olie uit de zandbak en oerbossen uit Canada.

Het is ook nooit goed genoeg, GroenLinks PvdA, D66, SP en Partij voor de Dieren stemden tegen woningbouw. Onze hoogovens zitten in de top qua kwaliteit en milieuvriendelijkheid, toch gaan we twee miljard uitgeven om ze nog schoner te maken. De schoonste boeren ter wereld zitten al jaren in onzekerheid en worden gedoxt.

Driekwart van de bouw heeft moeite om personeel te vinden. Alleen al om die reden zijn alle plannen om de woningbouw te verdubbelen, bestaande woningen massaal te isoleren, grote infrastructurele projecten of een inhaalslag bij defensie onuitvoerbaar vanwege een gebrek aan handjes. Geen personeel, geen project.

Het duurt jaren voordat technisch personeel volledig is opgeleid en ingewerkt. Voor alle mooie plannetjes over de energietransitie, woningnood of behoud van zorg, industrie en innovatie, zou het aantal jongeren in een technische opleiding moeten verdrievoudigen, twintigduizend technische mbo-studenten per jaar is niet genoeg.

Politici kozen voor 30% minder natuurkunde op de havo, 18% minder op het vwo. Andere (exacte) vakken moeten ook inleveren. Voor bijna alle politici was het de tweede keer in hun leven dat ze deze vakken lieten vallen. Ze zaten in een vergaderzaal met verlichting, verwarming, spraakversterking en videoverbindingen die zonder vaklui niet bestonden.

Er komt meer lestijd voor digitalisering, terwijl vibe coding is uitgevonden, Elon Musk en Jensen Huang raden de jeugd aan om wiskunde en natuurkunde te studeren. Er komt meer tijd voor burgerschap, om nog meer maatschappelijke problemen bij scholen over het hek te gooien. AI gaat ons niet helpen iets te bouwen, aan te sluiten of repareren.

Trouw kwam met een canard dat dit een effect vrije herijking is omdat er aan het einde van een examenjaar geen les meer wordt gegeven; studeren voor en maken van examens is gewoon studielast die meetelt, de ingekorte examenprogramma’s zijn gepubliceerd en er wordt lestijd vrijgemaakt voor digitalisering en burgerschap.

Sinds de invoering van de tweede fase is de studielast in exacte vakken elke herziening gedecimeerd. Dan snij je letterlijk in de toekomst van onze jeugd. De vraag naar elektriciteit stijgt, maar het aanbod stagneert. Eerst een gebrek aan leerlingen, dan in studenten, stagiairs, monteurs en ingenieurs. Uiteindelijk valt elektriciteit soms uit.

Helaas begrijpen de meeste politici niet waarover ze besluiten.