Bassiehof – Vrijspraak complotmarmot bewijst dat OM moet dimmen met vervolgen politici

Ook een les voor Rutte, Kaag, Yesilgöz en de rest

(LIVEBLOG IRAN HIER)

Een politicus die met slechts drie vaste wielen onder zijn auto door Den Haag rijdt, vervolgens weigert een blaastest te ondergaan waarop zijn rijbewijs negen maanden wordt ingenomen en daarna rijbewijsloos met een deelscooter door rood rijdt, moet je – in de snerpende woorden van een illuster voormalig minister van Justitie, inmiddels verhuisd naar Defensie – natuurlijk keihard aanpakken. Anders wordt het wanneer diezelfde politicus z'n werk doet: een uitspraak over het een of ander die vervolgens niet lekker valt.

Deze week werd Tweede Kamerlid voor Forum voor Democratie Gideon van Meijeren door het Haagse gerechtshof vrijgesproken van opruiing. Een slag in het gezicht van het Openbaar Ministerie die hopelijk nog even nadreunt op de burelen van de magistraten.

De uitspraak is ook pijnlijk voor Mark Rutte, Sigrid Kaag, Dilan Yesilgöz en de rest van de (toenmalige) Haagse kaste die in november 2022 volledig losging in de strijd om de Allerstoerste Tweet Bokaal.

De hele affaire heeft ondertussen ruim drie jaar in beslag genomen. Een periode waarin verschillende verkiezingen de revue passeerden en kiezers dus mede hun stem bepaalden op basis van het proces dat het OM tegen Van Meijeren aan het voeren was. De complotmarmot in het stemhokje beoordelen op wat hij uitkraamt en zijn gedrag in het verkeer is eenvoudig. Wanneer de beschuldiging opruiing echter boven de markt hangt, wordt dat een stuk ingewikkelder.

Het OM had deze zaak nooit hoeven aanbrengen. Er was geen grijs gebied dat een rechterlijke toetsing nodig maakte. Het enige wat de dames en heren magistraten hadden moeten doen, was de uitspraken van Van Meijeren nauwkeurig lezen. Beoordelen wat er daadwerkelijk werd gezegd en in welke context – precies zoals het hof nu heeft gedaan. Dan was al snel duidelijk geworden dat hier geen concrete oproep tot strafbaar handelen lag, maar slechts de politieke retoriek van een Kamerlid dat graag de grenzen opzoekt. Een persbericht met die overwegingen had volstaan, geen aanklacht.

De opmerkingen van niemand minder dan Femke Halsema bij haar afscheid als Kamerlid in 2011 om na te denken over de regels van parlementaire onschendbaarheid – hier eerder aangehaald in de Kwestie Mona K. – zijn onverminderd relevant:

“Nu het politieke debat niet meer alleen plaatsvindt in het parlement, maar ook – en soms gelijktijdig – op televisie en op internet, lijkt het mij tijd om na te denken over de regels van parlementaire onschendbaarheid.

Volksvertegenwoordigers dienen zich beschermd en vrij te weten, ook als zij meningen verkondigen die sommigen tegen de borst stuiten of zelfs ronduit kwetsen. Die bescherming zou niet alleen moeten gelden als zij achter het spreekgestoelte of bij de interruptiemicrofoon staan, maar overal waar zij uit hoofde van hun functie het woord voeren.”

Het strafrecht is een zwaar instrument. Wie het inzet tegen politici, moet zéker weten dat het nodig is – en niet pas na drie jaar ontdekken dat dat niet zo was. Diegene moet daarna ook niet raar opkijken als de gedaagde en omstanders het over een politiek proces hebben.