Tendentieus, ongefundeerd & nodeloos kwetsend

UWV: Kroniek van een faalfabriek, deel 41 – Een laatste stuiptrekking van de 'good guys'

Dit is deel 41 van het feitenfeuilleton UWV: Kroniek van een faalfabriek. Hierin beschrijft database doctor @René Veldwijk van binnenuit zijn ervaringen met het UWV. Lees HIER de introductie, inclusief een lijst met afleveringen en personages.

Eerste helft 2010

Na de publicatie van onze white paper mag ik van Directeur Diantha alleen nog begeleid bij het UWV naar binnen en weet ik mij daarnaast gehaat door UWV-topbestuurder David Jongen. Vreemd genoeg is mijn rol bij het UWV nog niet geheel uitgespeeld. Diantha en haar amateurautomatiseerders hebben misschien wel wat ze willen, maar er zijn ook verliezers. De belangrijkste verliezer is Hans Tromp. Die is nog steeds verantwoordelijk voor het leveren van gegevens over inkomens- en dienstverbanden aan overheidsorganisaties (en incassobureaus). Er staat nog een hele rij klanten voor zijn deur die steeds slechter worden bediend.

De oorzaak is eenvoudig: teveel onbekwame handjes. Het sowieso al dramatisch laagproductieve software-productieproces bereikt nieuwe dieptepunten doordat het aantal mensen dat er aan werkt begin 2010 is geëxplodeerd van enkele tientallen tot richting de honderd. Veel van die mensen zijn te betitelen als 'para-automatiseerders’, mensen met affiniteit voor computers, maar geen ict’ers. Mensen die software kunnen ontwerpen of bouwen zijn slecht vertegenwoordigd. Nog meer handen aan een al overvol bed betekent lagere productiviteit, niet alleen per persoon, maar ook in absolute zin. Hans Tromp en zijn mensen zien het gebeuren.

Wat alles nog erger maakt is dat Directeur Diantha de nieuwe beheerder Corduroy uit het UWV-gebouw heeft gezet. De softwareontwikkeling vindt nu in Amersfoort plaats. Het is een double whammy: het pad dat de software aflegt wordt nog langer en foutgevoeliger en de drempel om even langs een deskundige te lopen om iets te vragen wordt een stuk hoger. Directeur Diantha zit er niet mee, integendeel. Er zijn zoveel UWV-monden te voeden.

Er is een lichtpuntje: onder druk van de toezichthouder is het polisadministratiesysteem uitzonderlijk goed gedocumenteerd. Dat maakt het toch mogelijk om redelijk snel de werking van het systeem te begrijpen. Helaas wordt die documentatie door UWV’ers niet geraadpleegd. Erger, de UWV-mensen hebben er effectief geen toegang toe en weten meestal niet van het bestaan ervan. Gek is dat niet. Documentatie maken of gebruiken zit niet in het DNA van het UWV. Bijna iedereen gaat ervan uit dat er geen bruikbare documentatie is en daarom wordt eventuele documentatie ook niet bijgehouden. Het is een klassieke vicieuze cirkel die niet uniek is voor het UWV, maar die bij het UWV tot in het extreme is ontwikkeld. 

Naast bescherming van werkgelegenheid heeft het UWV ook een strategisch motief om afnemers traag en slecht te bedienen. Zoals we eerder zagen was de polisadministratie oorspronkelijk bedoeld als een zogenaamde basisregistratie. Een organisatie die een basisregistratie voert, zoals de bevolkingsadministratie (gemeenten), het handelsregister (KvK), het motorrijtuigenregister (RDW), het Kadaster, enzovoorts, krijgt daarvoor extra geld maar ook extra verplichtingen. Als de polisadministratie wordt verheven tot basisregistratie dan zouden alle overheidsorganisaties verplicht gebruik moeten maken van deze gegevens. Bij de werkwijze van het UWV lukt zoiets nog niet met duizend mensen. En daar bovenop heeft elke organisatie die gegevens van het UWV afneemt de plicht om fouten te rapporteren die het UWV vervolgens moet herstellen. Alleen kan het UWV dat niet, want alleen de Belastingdienst mag de bron van foute data, de werkgevers, aanspreken. En die vertikt dat. Het niet of moeizaam leveren van gegevens dient dus ook een hoger doel: de relatie met de Belastingdienst. Om dezelfde reden controleert het UWV niet of de gegevens waarop een uitkering is gebaseerd kloppen. 

Het met veel mensen weinig produceren gaat dus om veel meer dan werkbehoud – het is een belang van UWV en Belastingdienst samen waarvoor alles moet wijken. Dat lukt dus ook. Men krijgt het voor elkaar om de polisadministratie van de lijst van (aanstaande) basisregistraties af te krijgen. De polisadministratie wordt een ‘sectoradministratie', te gebruiken door de Belastingdienst, het UWV en het CBS.

En daarmee is de cirkel rond. Iedere organisatie die gegevens uit de polisadministratie krijgt moet daarvoor gewoon dankbaar zijn. Het is in de praktijk een gunst, geen recht. En het UWV levert de gegevens op maat aan, zonder enige verantwoordelijkheid voor de kwaliteit ervan. De afnemer hoeft niets te doen, behalve heel veel vergaderen met het UWV… en af te wachten.

Het is deze stagnatie die Hans Tromp wil doorbreken. Hij wil gewoon zijn klanten weer bedienen zoals eerder. Hij wordt gesteund door zijn manager, adjunct-directeur Anno Maring en vermoedelijk ook door diens manager, divisiedirecteur Dirix. Tromp en Maring weten ook hoe. De bevolkingsadministratie, de GBA (nu BRP genoemd), kent vele honderden afnemers, vrijwel de hele overheid. Toch is er maar een handjevol mensen nodig om die afnemers te bedienen. Dat kan doordat de bevolkingsadministratie werkt met een beperkt aantal soorten leveringen die per afnemer op maat kunnen worden ingeregeld zonder dat er iemand iets hoeft te programmeren. Op verzoek van Maring heb ik zo’n model voor de polisadministratie al in 2009 uitgewerkt en de argumenten ervoor (en ertegen) uitgewerkt in een discussiestuk (PDF). Anno Maring gaat ervoor, hoor ik.

Maar het is allemaal kansloos. Diantha en haar handlangers smoren elke verandering. Het probleem daarbij is ook dat de politiek UWV-moe is geworden. Er zijn geen grote problemen meer. Ondanks dat het buiten crisis is betaalt Den Haag zonder morren alle UWV-rekeningen. Het UWV is in Den Haag niet geliefd maar je kunt er politiek niet mee scoren, terwijl iedere ingreep weer kan leiden tot een nieuwe automatiseringsramp. Het is even cynisch als begrijpelijk: een grote organisatie als het UWV (er zijn er meer) die de naam heeft om grote automatiseringsprojecten te verprutsen is gevrijwaard van bezuinigingen die de automatisering raken. Diantha en co. zitten op rozen.  

Hoe dramatisch de situatie bij het UWV is en hoe laf de politiek is blijkt wanneer begin 2010 een intern rapport over de automatiseringskosten van het UWV in handen van Kamerlid Pieter Omtzigt komt. In dat rapport worden de automatiseringsuitgaven van het UWV vergeleken met andere grote overheidsorganisaties in binnen- en buitenland. Minister Donner wordt gedwongen het rapport vrij te geven (hier). De onderzoekers berekenen dat bij het UWV ongeveer een kwart van de bedrijfskosten opgaat aan ‘computers’, de helft meer dan elders. In totaal geeft het UWV een half miljard per jaar uit aan automatisering.

Nederland zit in 2010 in een zware financiële crisis. Er moet draconisch worden bezuinigd. Maar er gebeurt dus niets. Het spreekt boekdelen. Ik ben meer dan ooit klaar met het UWV. Helaas geldt dat omgekeerd niet. Iemand bij het UWV heeft nog een appeltje met mij te schillen.

Naschrift: De situatie van begin 2010 is niet wezenlijk anders dan de situatie nu (zelfs de crisis is terug). De onwil van kabinetten om in te grijpen in ontspoorde processen wanneer er software in het spel is, beperkt zich beslist niet tot het UWV. Vergelijkbare (en soms zelfs grotere) misstanden zijn te zien bij tientallen overheidsorganisaties. Politiek Den Haag is zich wel degelijk bewust van het probleem en doet er via een omweg onderzoek naar.

Reaguursels

Inloggen

Ik lees dit nog wekelijks met veel plezier... Ik zit de Zembla aflevering over de SVB en Capgemini terug te kijken (de Spaghetti code)... goed om een gezicht bij dhr. Veldwijk te zien... Blijf doorgaan Rene, dit verdient zo-veel meer aandacht...

Ad Hominem Tu Quoque | 27-07-20 | 09:28

Een mooi verhaal maar ethisch nogal zwak. Zodra je beter weet en de zaak zo goed doorziet en zoveel jaren blijft leveren, meewerken en onderdeel van de fabriek blijven (en jezelf vertellen dat je een rebel bent, dat je het kan transformeren) dan ben je niet alleen een deel van het probleem, je draagt zelfs méér verantwoording. Door iets goed te laten draaien zoals de polisadministratie verberg je de andere structurele problemen alleen maar verder. Sommige dingen moeten in elkaar storten voordat er verandering kan plaatsvinden. Maar Veldwijk heeft met zijn Don Quichot gedrag niet alleen successen behaald en ruim geld aan over gehouden, met alle aandacht voor zijn biografie hierover, dat het lijkt alsof het hele gevecht alleen maar meer energie aan UWV heeft gegeven. Dus het probleem heeft verlengd? Mijn cynische kant vraagt: in wiens belang was dat dan wel? Gelooft Veldwijk dat hij iets goeds gedaan heeft voor het vaderland? Of dat het uiteindelijk "niks uitmaakt"? En dan toch er goed aan verdiend hebben? Uiteindelijk moet je ook het verhaal van de andere kant nog horen maar die handen zijn gebonden uiteraard. Alles zal nog wel iets ingewikkelder zitten in de werkelijkheid.

GeenAccount | 27-07-20 | 09:27 | 2

Je verhaal is ten eerste gebaseerd op de aanname dat de boel geklapt zou zijn als ook Veldwijk z'n werk niet goed had gedaan, maar zo te lezen kan het bijna niet klappen bij het UWV. En als het klapt dan wordt er een beetje met poppetjes geschoven, dure nieuwe contracten uitgeschreven en gaat hetzelfde spelletje gewoon verder.
Daarnaast is er jarenlang gevochten en gesleurd om toch te proberen een succesvolle oplossing te leveren en de situatie op verschillende manieren aan de kaak te stellen. Dat noem ik niet 'ethisch zwak'.

kobuskuch | 27-07-20 | 09:55

De geloofwaardigheid is weg. Dit is natrappen.

van Oeffelen | 27-07-20 | 10:15

Ik heb vroeger verschillende keren in de rechtbank mijn gelijk gekregen en elke keer weigerde het UWV mijn uitkering, en elke keer werd de rechter bozer en bozer.
Dit koste mijn huis, relatie en ik had een toren hoge schuld na afloop omdat de deurwaarders kosten van rekeningen niet werden vergoed.
Het UWV is een smerige organisatie en ik heb mij toen ook rot gelachen bij de ontslagen na de reorganisatie.

patrick023 | 27-07-20 | 07:18


Directeur Diantha f#cked de BV-Nederland als een overzadigbare nymfomane.

.... is ook een kwaliteit maar hier niet de juiste.

Ervaringsdeskundige | 26-07-20 | 23:20

Dank je Rene

Sjeintje | 26-07-20 | 22:49

Oorverdovend stil hier. Persoonlijk vind ik het een goed verhaal en lees ze graag. Maar je vraagt je toch af. Is het te hoog gegrepen? Moeten er perse Finnen betrokken zijn om de toetdenboardridder in het harnas te krijgen? Of iets met fysiek geweld wat hem tot thuisrazernij brengt? Werkt de gemiddelde reaguurder soms in dergelijke omgevingen? Ik bedoel: volgens het verhaal worden er miljarden verbrast maar de gemiddelde tokkie vind dat kennelijk prima als hij maar lekker gegeten heeft vanavond. En het maar niet hoeft te lezen

Mark van Leeuwen | 26-07-20 | 22:31 | 4

Serieus.
Het doel van de simplistische quizjes en pseudo spontane spelshowtjes op TV is dat iedereen mee kan doen. Daarom zijn ze zo populair, en zo simpel..
Voor blogs geldt dat ‘meedoen’ onderdeel van het businessmodel is.. meetbaar ook nog. Letterlijk is hier het niveau van de doelgroep te zien.. quizjes en spelletjes dis..
Mannelijk magrietenpubliek...
Poppenkast met Katrien en Jan Klaassen, maar dan voor mensen die kunnen typen.

Epistulae_Morales | 27-07-20 | 00:44

Ik lees ze allen zonder uitzondering. Ik verbaas me met elke aflevering. Maar wat kan ik anders doen dan dat? De politiek in gaan en een Pieter Omtzigt doen zou de enige weg zijn. Alleen dan praten we over een traject van zeker 10 jaar voor ik uberhaupt in de kamer kan zitten. Duurt te lang.

RedBill | 27-07-20 | 08:55

Deze serie duurt erg lang, het is niet raar dat er niet veel meer op gereageerd wordt. Maar heb je een goede tip voor mij als tokkie? Wat ik aan de situatie op het UWV kan doen?

Quib | 27-07-20 | 09:50
▼ 1 antwoord verborgen

Dank !

Als ex-ICT Manager een zeer vermakelijke reeks.

Wijze uit het Oosten | 26-07-20 | 21:54

Omzigt is die smeris uit Hot Fuzz.

Sans Comique | 26-07-20 | 21:53

41 weken heeft deze man zijn gal mogen spuwen. 41 weken lang hebben we mogen aanhoren hoe de puinhopen iedereens schuld is behalve de zijne. Hoewel hij er als enige naar het schijnt de hele tijd bij betrokken is geweest.

Wordt het niet eens tijd voor een gezond potje wederhoor?

Sans Comique | 26-07-20 | 21:48 | 2

Daar gaan de volgende 41 afleveringen over

Mark van Leeuwen | 26-07-20 | 22:19

Ik denk dat zijn gele doel wederhoor is.. in een parlementaire enquête. Waaruit eindelijk eens de conclusie gaat rollen dat ambtenaren hun ontslagbescherming gaan verliezen.

Epistulae_Morales | 27-07-20 | 00:46

Ga zo door! Er lezen politici mee die puzzelstukjes ineens begrijpen. Ooit zal er wat (meer) gaan gebeuren.

zevensprong | 26-07-20 | 20:30 | 1

U zet begrip en politici in dezelfde zin. U hebt lef.

pietvanvliet | 26-07-20 | 21:25

Ik waardeer deze serie zeer. Ik heb, wegens de volledigheid en constante bronverwijzingen, niets wezenlijks aan toe te voegen. Ik beschouw het als een zegen dat deze reeks voor eeuwig en altijd bestaat. Dank.

Alquest | 26-07-20 | 20:09

De overheid en ICT-projecten, tja

Feitenpliesie | 26-07-20 | 19:44

Kappe met dat gezeik.

larie | 26-07-20 | 19:23 | 1

Gaat het pijn doen jonguh?

koperbij | 26-07-20 | 19:25

Alle subsidieregelingen en Uwv-achtige regelingen afschaffen,
Scheelt al gauw weer tientallen miljarden die besteed kunnen worden voor een basisinkomen.
Geen gezeik... iedereen rijk!

meneer Q | 26-07-20 | 19:13 | 11

@Graaier | 26-07-20 | 19:30:
Maar wat is er al niet in gegaan en, wat moet er nog allemaal in?

Kijk naar de belastingtoeslag affaire. Wat een ellende dat allemaal niet is.

Mr.Crowley | 26-07-20 | 19:35

Basisinkomen is alleen iets wat je verdient na 47 jaar werken.

Epistulae_Morales | 27-07-20 | 00:49

Inderdaad. En dan samenvoegen met het afschaffen van alle subsidies, toeslagen, aftrekposten en andere nodeloos complicerende regelingen. Vlaktax met belastingvrije voet. En de komende 10 jaar een vacaturestop bij de overheid (uitzonderingen voor politie, leger). Alle raamambtenaren eruit.

DenkenDanDoen | 27-07-20 | 08:50
▼ 8 antwoorden verborgen

Het onbegrijpelijke is dat organisaties die eigen computersystemen nodig hebben zich bedienen van totaal onbekwame managers die beslissen (lees: zich laten adviseren door duur betaalde onbenullen) en dat er uiteindelijk toch webapplicaties voor hun klanten beschikbaar komen die in meer of mindere mate communiceren met backend systemen. En dat die nog enigszins werken ook.

Tiscali-2 | 26-07-20 | 19:02

Op linkedin is die vette sloerie van een Diantha de mooie sier aan het maken met haar incompetentie. Zullen we als reaguurders dit treinongeval in slomotion, een ontmaskeren?

funkyd | 26-07-20 | 19:00 | 1

Zo stond ik ook wel eens op het schoolplein vroeger. Dan riep ik tegen de rest; kom laten we die en die eens in elkaar slaan. Dat zei ik wel verscholen achter de rest. En als die daar geen zin in hadden moest ik degene die in elkaar geslagen wilde zien de rest van de dag mijden, want ik was niet heel dapper. Ja, dat herken ik heel goed.

Sans Comique | 26-07-20 | 21:52

Ik zie het UWV als de Titanic. Onderweg naar zijn bestemming.

Mr.Crowley | 26-07-20 | 18:58 | 1

Bestemming of noodlot?

Quib | 26-07-20 | 20:03

Laatste stuiptrekking,........ zal het,..... ow nee

miko | 26-07-20 | 18:51

En is wel eens gekeken naar de connecties UWV en CDA-ers die Omtzigt een loer willen draaien of al hebben gedaan met het MH17 dossier? Uit eigen ervaring heb ik gemerkt dat dit jaren later nog doorwerkt. Kleine mensen zijn het die handelen uit misplaatst rancune maar bovenal uit angst voor baanverlies omdat ze dondersgoed weten wat hun plek is gezien hun onbekwaamheid en bevoorrechte positie. De ministerie-ziekte. Omtzigt en toekomstige kamertijgers mogen wel uitkijken.

Deflatiemonster | 26-07-20 | 18:40

REAGEER OOK

bespaartips: Energie vergelijken | Autoverzekering vergelijken | Zorgverzekering vergelijken