Liveblog oorlog. CIA twijfelt aan Iraanse nucleaire toezeggingen, Israëlische oppositie woest om deal maar Netanyahu vermijdt openlijke kritiek

De koude vrede in Liveblog 155. Liveblog 154 las u hier

Trump herhaalde 6 uur geleden nog dat Iran toegezegd zou hebben nooit kernwapens na te streven. Eerder noemde hij deze kwestie 95% van het hele conflict, maar nu twijfelt ook de CIA openlijk aan de Iraanse nucleaire toezeggingen, en ook Amerikaanse MinBuz Rubio en MinDef Hegseth delen die zorgen. Axios schrijft:

"Volgens drie bronnen die bekend zijn met die gesprekken, heeft CIA-directeur John Ratcliffe aan president Trump en andere hoge functionarissen laten weten dat inlichtingen verzameld door Amerikaanse inlichtingendiensten ernstige twijfels oproepen over de bereidheid van Iran om de nucleaire concessies te doen die de VS in een definitieve overeenkomst eisen. Ratcliffe is niet de enige scepticus in Trumps topteam. Volgens twee bronnen hebben minister van Buitenlandse Zaken Marco Rubio en minister van Defensie Pete Hegseth beiden hun zorgen geuit en vragen gesteld over de overeenkomst tijdens interne besprekingen, terwijl vicepresident Vance en de Amerikaanse gezanten Steve Witkoff en Jared Kushner zich er juist voor hebben ingezet."

Er is dus (al een tijdje) sprake van een tweedeling in Team Trump, namelijk VP Vance en hoofdonderhandelaars Witkoff en (schoonzoon) Kushner enerzijds, en de CIA, Rubio en Hegseth anderzijds. Het lijkt neer te komen op een vertrouwenskwestie, en Trump lijkt de Iraniërs te vertrouwen, zoals ook Vance in het onderstaande fragment benadrukt, waarin Vance duidelijk zegt dat Amerika Iran gaat "helpen" het verrijkte uranium te vernietigen. 

Ondertussen werd afgelopen zaterdag duidelijk dat Iran de toegang tot het ondergronds bewaarde, verrijkte uranium juist aan het saboteren is door toegangstunnels expres op te blazen en de ingangen bovendien te bezaaien met mijnen en explosieven. CNN schreef daarover: 

"De afgelopen weken heeft Iran de inspanningen om zijn voorraad hoogverrijkt uranium af te sluiten drastisch opgevoerd. Volgens vijf bronnen die bekend zijn met de Amerikaanse inlichtingendiensten heeft het land opzettelijk tunnels laten instorten en ingangen voorzien van explosieve mijnen. Het bereiken van de ongeveer een halve ton hoogverrijkt uranium is nu veel moeilijker, gevaarlijker en tijdrovender dan een maand geleden al het geval was. (...) De nieuwe versterkingen die de Iraniërs hebben aangebracht, voegen een extra laag complexiteit toe aan de door de regering-Trump voorgestelde overeenkomst met Teheran om het uranium te verwijderen en te vernietigen. Deze stap roept vragen op over wie de gevaarlijke taak op zich zal nemen om het uranium op te graven."

In ander nieuws is de Israëlische oppositie - en ditmaal echt niet alleen de rechtse haviken - zeer ontdaan door de aanstaande deal en hekelt Netanyahu's gehoorzaamheid aan Trump. Oppositieleider Yaïr Lapid van de centristische, seculiere, liberaal-zionistische partij Yesh Atid zegt: Netanyahu “verloor de oorlog” en bezweek op het “moment van de waarheid”, en voegde eraan toe: “Er is nooit een grotere mislukking geweest dan Netanyahu’s diplomatieke mislukking aan het Iraanse front.” "Het is tijd dat we erkennen dat Netanyahu dit gewoon niet meer kan," betoogde Lapid, klagend over "een Amerikaanse president die openlijk en publiekelijk tegen de premier van Israël zegt: 'Ik ben je baas, en je doet wat ik zeg.'" "De staat Israël heeft de slag gewonnen; Netanyahu heeft de oorlog verloren. De Israëlische strijdkrachten hebben hun missies volbracht, Netanyahu heeft gefaald.""

Ja kijk weet je. Op aanstaande 27 oktober zijn de nieuwe Israëlische verkiezingen, dus we snappen de retoriek. Maar laten we nou niet doen alsof Netanyahu hier veel keuze in heeft. Hij onthoudt zich tot nu toe dan ook wijselijk van publieke kritiek op Trump. Afijn, we gaan maar weer eens live.

Update 10:37 - Iraanse MinBuz Abbas Araghchi zegt dat er aanstaande vrijdag in Genève nieuwe gesprekken plaats zullen vinden tussen Iran en Amerika. Hij benadrukt dat 'een einde van de oorlog in Libanon' en de Israëlische terugtrekking uit Zuid-Libanon daarbij het zwaartepunt zal zijn. "Ending the war in Lebanon is an inseparable part of ending the war as a whole, and ending the war also includes ending the occupation. Without the withdrawal of Israeli forces from the land they occupied in this war, the war has not fully ended."
Update 13:11 - Trump zegt dat regime change nooit z'n doel was en dat het huidige Iraanse leiderschap sterk en slim is: "You talk about regime change. I never cared about regime change. It [was] never a part. But I guess you have regime change because you know better than anybody, the first group, they’re all dead. The second group, they’re dead. A part of the third group is gone. And we’re dealing with people that I think are very rational people. They were nice to deal with. They were strong people, smart people. I think actually they’re smarter than the first and second group, but they’re not radicalized and they’re, you know, looking to help their country."
Update 14:40 - Trump zegt zojuist tijdens een persco dat het 'gerucht' dat Iran $300 miljard krijgt 'belachelijk' en onwaar is. "We are not investing any money in Iran, by the way. That rumor got out, it was ridiculous. We have no obligation to invest any money in Iran."
Update 14:45 - Trump zegt dat Hormuz vrijdag volledig open gaat.
Update 20:01 - Barak Ravid meldt dat hij de 12 punten van het plan heeft, daar zit dus wél de 300 miljard in, en ook de afspraak dat de Straat van Hormuz in ieder geval 60 dagen opengaat. Complete lijst 12 punten hierrr