Tendentieus, ongefundeerd & nodeloos kwetsend

UWV: Kroniek van een faalfabriek, deel 58 – De post-apocalyptische erfenis van Elias

Dit is deel 57 van het feitenfeuilleton UWV: Kroniek van een faalfabriek. Hierin beschrijft database doctor @René Veldwijk van binnenuit zijn ervaringen met het UWV. Lees HIER de introductie, inclusief een lijst met afleveringen en personages.

2015 – 20??

Het parlementair onderzoek naar falende automatiseringsprojecten bij de overheid is uitgelopen op een deceptie. Als automatisering bij de overheid een patiënt met hoge koorts is, dan is Elias' remedie om hem in een bad ijswater te kieperen. Dat is het niveau. Het enige ingrijpende advies, een tijdelijke [!] toezichthouder op automatiseringsprojecten, is een gênante schaamlap.

De braller Elias laat naderhand door een bevriende journalist optekenen dat Kamerlid Elias de belastingbetaler 980 miljoen euro heeft bespaard. Hij noemt daarbij automatiseringsprojecten bij Defensie en bij het ministerie van VWS. Het zijn twee aperte onwaarheden. Bij Defensie gaat het om het beruchte project SPEER waarin een miljard aan belastinggeld is verdwenen en dat daarna "afgerond" is verklaard, waarna de overige kosten "beheerkosten" zijn. Net als werk.nl bij het UWV en het toeslagensysteem bij de Belastingdienst wordt SPEER toegevoegd aan de groeiende verzameling geldverslindende zombiesystemen van onze overheid: geen project, geen toezicht. En het rampproject voor de persoonsgebonden budgetten (PGB) is zelfs nooit gestopt. 

Ondertussen komt er vanaf 2015 een toezichthouder, het Bureau ICT Toetsing. Als econoom heb ik geleerd dat toezicht een zwaktebod is. Toezichthouders belanden steevast in bed met degenen op wie zij toezicht houden. (Tip: kijk The Big Short of tenminste deze scene 1 en scene 2.) En dat gebeurt ook met het BIT. Elias' rapport heeft twee nog lopende projecten onderzocht en er keihard over geoordeeld. Maar het is slechts geblaf. Het UWV mag gewoon doormodderen met werk.nl. Met het andere horrorproject in Elias' rapport toont de politiek haar lelijkste gezicht.

De modernisering van de bevolkingsadministratie (mGBA) is volgens Elias ernstig ontspoord. In 2013 was het budget op, zonder dat er iets werkte. PvdA-minister Plasterk besluit dan om tientallen miljoenen in het project te pompen en de leiding te geven aan een zware programmamanager... ex-ketenmanager Cor Franke. Finale ontsporing is nu zeker. Maar ik ken de weg in Den Haag en via een VVD-Kamerlid weet ik de toezegging aan Plasterk te ontlokken dat de programmatuur mag worden bekeken door bezorgde, eigenwijze deskundigen. In 2015 gaat de deur op een kier en zie ik software die nooit zal werken. De Kamer wordt nerveus en Plasterk schakelt het BIT in.

Plasterk wil maar één ding: het rampendossier doorschuiven. Het BIT bedient hem op zijn wenken met een advies om extra geld en vooral extra tijd in de bodemloze put te gooien. De Kamer wordt weer nerveus bij het naderen van de verkiezingen van 2017. Als ik ontdek dat Franke is begonnen om mislukte software opnieuw te bouwen schrijf ik een artikel dat de Kamer alarmeert. Het helpt niet dat het geld wéér op is: Plasterk capituleert. Uiteindelijk beland ik na de verkiezingen met het net verkozen D66-Kamerlid (nu minister) Van Engelshoven op een terras op Het Plein. Ik leg haar uit waarom de software nooit gaat afkomen. Ik heb niet het gevoel dat ik alleen met D66 praat maar met wat "het motorblok" heet: de drie partijen die bezig zijn om het Kabinet-Rutte 3 te vormen. Plasterks PvdA zit daar niet bij en daarom is het nu, dik twee jaar na het rapport Elias, opportuun om de stekker uit het ontspoorde project te trekken.

Net als twee jaar eerder wordt ook nu het BIT weer in stelling gebracht. En jawel – Elias' toetsbureau produceert nu een vernietigend rapport dat zelfs mij te ver gaat. Wéér doet de 'onafhankelijke' toezichthouder wat de politiek wenst. De casus BIT kan zo in de lesboekjes 'onafhankelijk toezicht'. De NRC publiceert een reconstructie waarin ik word neergezet als de niet erg sympathieke killer van een project van ruim 100 miljoen euro. Dat het hele project gewoon zou zijn doorgelopen als er geen verkiezingen waren geweest, haalt de krant niet. 

De werkelijke les wordt niet geleerd: automatiseringsprojecten van de overheid zijn bijna altijd synoniem met slecht bestuur en grootschalige geldverspilling. En met de voortschrijdende digitalisering gaat de verspilling en corruptie van kwaad tot erger, precies het tegenovergestelde van wat het rapport van Elias' beweert.

Ondertussen wordt ook de door Zembla ontdekte corruptie in de automatiseringsbranche niet aangepakt. Ondanks de beweringen van Ton Elias dat corruptie geen probleem is, besluit de Autoriteit Consument en Markt om onderzoek te doen. Het vervelende daarbij is dat Zembla de fraude heeft neergezet als een vorm van kartelfraude. Volgens Zembla werken grote softwarebedrijven samen om de overheid op te lichten. Zembla vergist zich. Ik zie uit de Zembla-documenten hoge ambtenaren die gemene zaak maken met de grote softwarebedrijven: geen kartels maar corruptie

In de analyse van Zembla worden lagere ambtenaren omgekocht door met elkaar samenwerkende softwarebedrijven. Ik zie diezelfde softwarebedrijven juist samenspannen met topambtenaren; geen economische delicten maar ambtelijke corruptie. Ik vraag belet bij de mensen van de ACM en voorspel dat hun onderzoek niets gaat opleveren – en inderdaad. Van strafrechtelijk onderzoek komt het nooit. Het zal vast niet helpen dat ons Openbaar Ministerie een van de betrokken overheidsorganisaties in het Zembla-dossier is.

Na twee jaar politiek is er dus niets verbeterd. Automatiseringsprojecten ontsporen als vanouds. Corruptie is aan het licht gekomen, maar niet bestreden. Wat mij persoonlijk raakt, is dat er niemand is opgestaan tegen de wantoestanden. Integendeel, mijn enige voorganger professor Verhoef is overgegaan naar de dark side. Zijn ego wall uit betere tijden staat nog steeds online, maar voor het overige beunt de man bij als auteur van de overheid welgevallige oordelen. Als bij de Sociale Verzekeringsbank in 2014 een kolossaal vernieuwingsproject mislukt (een kopie van de mislukking bij het UWV in 2008, inclusief grootschalige corruptie) wordt professor Verhoef ingehuurd om vast te stellen dat de antieke software waarmee de SVB moet blijven doormodderen (COBOL, vraag uw opa) zo geweldig goed is dat ze er nog tijden mee door kunnen. Vanwege Verhoefs verleden als criticaster zijn zijn onverdachte oordelen nu goud waard. De casus Verhoef brengt diverse overheidsorganisaties op het idee om kritische deskundigen in te huren als "dwarskijker". Met succes. Anno 2020 mag de overheid als vanouds in stilte wanpresteren.

Na 2015 lijkt mijn groeiend cynisme eventjes ongegrond. Na de dramatische adviezen aan Plasterk verrast het BIT iedereen met keiharde rapporten over mislukkende overheidsprojecten. De motor daarachter zijn BIT-bazin Cokky Hilhorst en haar baas, Rijks-CIO Hans Wanders, beiden met een niet-ambtelijke achtergrond. Het is strijdig met alles wat ik weet uit de theorieboeken en de praktijk. 

Helaas winnen de theorieboeken. Hilhorst en Wanders maken zich snel gevreesd en gehaat bij het Nederlandse topambtenarencorps. Wanneer Kabinet-Rutte 3 aantreedt hebben ze de pech dat hun eindbaas, Plasterks opvolger, de ultieme ex-topambtenaar is. Kajsa Ollongren werkt via D66-ambtenaren eerst Wanders eruit en daarna Hilhorst. Eerder heeft het BIT zijn hand al overspeeld met een vernietigend rapport over het project PGB 2.0. CDA-topman en minister Hugo de Jonge liet het werk van het BIT doodleuk overdoen door de Auditdienst Rijk. De Kamer liet het gebeuren en tekende daarmee het doodvonnis van Hilhorst en Wanders. Onder dekking van de COVID-pandemie groeit De Jonges PGB 2.0 project as we speak uit tot tot een negencijferige ramp. Minpres Mark Rutte geeft het BIT de ultieme trap na door de adviezen te betitelen als lomp. Het BIT produceert sindsdien rapporten die voor de deskundige lezer duidelijk zijn maar geen ophef meer opleveren.

Langzaam maar zeker daagt bij mij het besef dat mijn inspanningen om falen en geldverspilling te bestrijden niet tot enig duurzaam resultaat hebben geleid. Het zij zo. Ik tel mijn zegeningen: ik heb het geprobeerd en mijn integriteit behouden. En tegelijk met mijn inspanningen voor de publieke zaak heb ik samen met mijn collega's en het UWV geprobeerd om werk.nl werkend te krijgen. Het is mijn laatste kunstje voor de overheid.

Actueel: Na de kritiek van het BIT heeft Hugo de Jonge het management van het programma PGB 2.0 versterkt door op de achtergrond een ervaren manager aan te trekken. Die manager heet Cor Franke. Diezelfde Hugo de Jonge is politiek verantwoordelijk voor wat misschien wel het automatiseringsfiasco van vandaag is: het onvermogen om betrouwbare COVID-cijfers te produceren. Twitterdraadje.

Reaguursels

Inloggen

Jaren geleden paar weken werkeloos geweest. Aangemeld bij werk.nl. Rijbewijzen:A,B E. Eerste 3 aangeboden vacatures: vrachtwagenchauffeurs.... zucht.

pijko | 22-11-20 | 23:53

COBOL. Net zo antiek als DSM, waar sommige ziekenhuizen nog op draaien. Aanpassingen kunnen alleen nog door oudheidkundigen gemaakt worden.

Nivelleermarionet | 22-11-20 | 22:21 | 1

Vast nog wel op meer plekken.

civilian | 22-11-20 | 22:56

mGBA anno 2020: de database velden zij nog steeds niet goed gekoppeld, ik heb nog steeds een toevoeging bij mij adres dat alleen relevant was bij mijn vorige adres maar de nieuwe gemeente kan het niet verwijderen omdat zij dat veld niet meer zien. De belastingdienst kan de fout ook niet herstellen omdat het GBA niet fout kan zijn. Beide instanties wijzen naar elkaar waardoor onduidelijk blijft waar ik woon. Als een overheid dit niet eens wil herstellen heeft iedereen die expres verkeerde adres informatie opgeeft een pakkans van 0,0.

W_F | 22-11-20 | 22:01

Sommige drollen komen altijd weer boven drijven. Weer die Cor Franke.

Deflatiemonster | 22-11-20 | 21:49

(sarcasmemodus aan) Hoe is het mogelijk! De Jonge en Ollengrim. Net de twee meest competente ministers in dit toch al zo rijk met competentie gezegende kabinet! (sarcasmemodus uit)

MAD1950 | 22-11-20 | 21:27

Bij IT projecten denkt van Oef niet meteen aan Ton Elias als grote deskundige om dat even te duiden.

van Oeffelen | 22-11-20 | 20:32

Dank U GS. Weer part of the family, ik ben blij.

larie | 22-11-20 | 19:56

Ben eigenlijk best wel bang dat ook de auteur weer de reddende engel van het verhaal is, zoals het altijd gaat. M.a.w. een beetje wederhoor is not overdue.

konjodebonjo | 22-11-20 | 19:17

Met meer dan buitengewone belangstelling wordt door mij de Parlementaire Ondervragingscommissie Kinderopvangtoeslag gevolgd. Inzonderheid de opvallende verhoortechniek/tactiek van Renske Leijten en het nawoord van de voorzitter Chris van Dam bij het verhoor van G.H. Blankestijn directeur Toeslagen 2011-2018. Wordt het geen tijd verdachten van witte boorden criminaliteit, zoals voornoemde G.H. Blankestijn, net als alle andere van grote misdaden verdachten een tijd geobserveerd dienen te worden in het Pieter Baan Centrm m.b.t tot hun geestelijk vermogen, zodat deze ambtelijke parel eventueel ook TBS met dwangverpleging opgelegd kan worden.

Een vrije paling | 22-11-20 | 19:09

Drie lulhanessen en een volwaardige idioot. Laat me niet lachen.

Red shirt | 22-11-20 | 18:52

ik zit uit verveling en onvrede een beetje te grasduinen op www.nationaleberoepengids.nl/. Op basis van competenties eens kijken wat voor beroepen er nog meer voor mij zouden zijn.

En net als die middeleeuwse banen-database van het UWV kan ik ook hier helemaal niks mee. Beroepen en competenties lijken wel met de natte vinger te zijn bepaald, de competenties-overlap slaat als kut op Dirk, en de banenkans gaat al helemaal nergens meer over.
En voorts willen ze ook nog eens lollig doen met niet bestaande banen zoals ninja en alchemist. Alsof ik die waslijst voor mijn plezier doorspit.

Dit werkt gewoon niet, eerder demotiverend. Het lijkt wel alsof de opsteller van deze lijst in zijn vrije tijd Dungeons and Dragons speelt en zo op het concept van de competentielijst is gekomen. Hier zit geen greintje wetenschap achter, enkel een hoop soepsidieverspilling.

Hier een kleine bloemlezing van de onzin waar ik doorheen moet.
(Banenkans "erg groot")
Mimespeler www.nationaleberoepengids.nl/mimespel...
I'm a Ninja! www.nationaleberoepengids.nl/ninja
Frikandellen fluisteren www.nationaleberoepengids.nl/paardenf...
Mezelf zijn op de fiets www.nationaleberoepengids.nl/stuntman...
Van lood goud maken www.nationaleberoepengids.nl/alchemis...
Docent traangas! www.nationaleberoepengids.nl/docent-t...
(Vals)munter www.nationaleberoepengids.nl/munter
Oorlog&Vrede www.nationaleberoepengids.nl/polemolo... !
Levend museum www.nationaleberoepengids.nl/schillen...

Naar mijn idee zit deze organisatie vol met mensen die eigenlijk liever op de kunstacademie waren beland, maar te licht werden bevonden, waarna ze maar iets in de sociologie zijn gaan doen. Alles wasemt een walm van naïviteit en onkunde uit. Ik heb sterk het idee dat competenties wel het laatste zijn waarop met bij dit soort overheids-instellingen wordt aangenomen.
Een vlotte babbel en de juiste connecties, voldoen aan de Deugvoorwaarden, dat soort niet toe doende zaken zijn mijns inziens dominant.
Dan kan je proberen te herstructureren tot je een ons weegt, maar zolang er bij de werving geen verandering komt is het dweilen met de kraan open.

Abject | 22-11-20 | 18:46 | 3

Ik heb nog met het GAK te maken gehad Moest gekeurd worden voor de WAO . Ik kon worden: Bonsayboomkweker, Heftruckchauffeur of druivestammer........

gebochelde | 22-11-20 | 19:04

"Tegenwoordig zijn er nog maar weinig Alchemisten", "Baankans: Zeer goed", "Aantal vacatures: 0" (allemaal van dezelfde pagina)

W_F | 22-11-20 | 22:10

Hehe, ik heb de korte test in die beroepengids 's gemaakt. De uitslag zat op zich in de goeie hoek, alleen de aangeboden baan (radio-officier) bestaat al een dikke 20 jaar niet meer. Kleingheidje blijf je houden zulen we maar zeggen.

Vesta | 23-11-20 | 12:03

Cor franke gaat nog is heel groot worden tot hij genoeg geld gebunkert heeft en gaat rentenieren.

jan huppeldepup | 22-11-20 | 18:35 | 2

is = eens en gebunkert = gebunkerd

Stratum | 22-11-20 | 19:05

Is deze bijdrage niet zo te draaien dat we ook hier een link kunnen leggen met JFvD of FvD, anders komen ze er vandaag wel wat bekaaid van af.

NeedIsaymore? | 22-11-20 | 18:34 | 2

Ja Faalonderzoek Veldhuis Duurt, daar heeft u uw JFvD

jan huppeldepup | 22-11-20 | 18:38

Mwoah, zwakjes

NeedIsaymore? | 22-11-20 | 19:47

Zou wel fijn zijn om een pfdje of jpeg te maken van die krantenartikelen. Niet iedereen heeft een abo op de nurk.

hotnot | 22-11-20 | 18:25 | 1

Pdf, noob. Niet iedereen heeft een boa op z'n kurk.

suscrofa | 22-11-20 | 18:42

Ik vraag het nog maar een keer beleefd. Kunt u aub stoopen met dit hobby-artikel? Het is nogal beschamend met een handjevol reactie tussen artikelen met enige honderden reacties.

Toverkol | 22-11-20 | 18:24 | 8

Dan vraag ik bij deze beleeft om vooral door te gaan. Het is oorverdovend stil hier als de heer Veldwijk aan het woord is. Zo komt het bij mij over. Ik mag het wel als iemand op basis van ervaringen dwars door de waan van de dag heen zijn verhaal doet en licht maakt waar men het het liefst donker heeft. Lees anders dan nog eens iets over FvD of zo. Dat gaat dan weer aan mij voorbij

Mark van Leeuwen | 22-11-20 | 19:55

Vooral doorgaan met dit stuk. Bevestigd elke keer weer wat voor soortgelijk dingen ik zie bij andere overheidsinstanties.

civilian | 22-11-20 | 22:55

Graag doorgaan tot het einde, ik lees dit graag. Daarentegen verplicht niemand jou om dit te lezen en mag je het gewoon overslaan. Doe ik ook met al die onzin die over onzin gaat die mij niet interreseert. Die artikelen over MMA bijvoorbeeld, maargoed er schijnen mensen te zijn die dat wel leuk vinden. Dus dan scroll ik gewoon verder, en neem ik zeker de tijd niet om elke keer weer, keer op keer op keer op keer op keer op keer op keer te gaan zitten zeiken als een klein kleutertje in de panelen om te zeggen hoe kut die artikelen zijn, en als een oud zeikwijf te gaan zitten klagen dat GS moet stoppen met die artikelen. Scroll gewoon lekker verder, lekker een kwartiertje op pornhub kijken tot het volgende GS artikel komt, wacht een half uurtje tot het stamcafe open gaat daar kun je lekker onzintegeltjes tikken met een paar biertjes erbij en wat leukje plaatjes op. Oftewel: doe wat nuttigers met je leven zzou ik zeggen.

peterdh | 23-11-20 | 06:42
▼ 5 antwoorden verborgen

Karin Hildur Ollongren duikt overal op waar incompetentie groot geschreven wordt, terwijl de burger zonder glijmiddel uitgewoond wordt. pRutte zit er al tien jaar. In al die tijd heeft hij er niets aan gedaan.

Frau Merkel | 22-11-20 | 18:24 | 2

Ja wel hhor, zeker wel. Rutte is de aanjager van het uitwoonproces.

AdPatat1960 | 22-11-20 | 18:56

Het is geen wonder dat dat valse mens ook hier weer opduikt. Ollongren is de verpersoonlijking van de reden waarom alles bij de overheid half mislukt. Van de week zat ze alweer te zwatelen over nepnieuws straks bij de verkiezingen.

5611 | 22-11-20 | 19:32

Hugo de Jonge, ook hier. Wat een drama.

ChipsNootjesBier | 22-11-20 | 18:23 | 1

Hugo is Damien. Het teken is verborgen onder z'n linkerslaap meen ik me te herinneren. Wat een ironie.. als lijsttrekker van het cda.

suscrofa | 22-11-20 | 18:26

Deel 57 alweer. Ik word oud.

Poesman | 22-11-20 | 18:22

Het meest teleurgesteld ben ik nog in het vorige feuilleton waarin wordt beschreven waar een parlementaire enquete echt voor diend en wat de waarde daarvan echt is. Ooit leerde ik dat een PE het meest zware middel was dat een regering had om achter een bepaalde waarheid te komen. Een 'bepaalde' waarheid is dan ook wat het is.

Maar ieder normaal denken mens binnen de regering zou na al deze insight informatie op zijn achterste benen moet staan, toch? Of meer ieder 'welwillend' mens. En kennelijk is men niet welwillend. Daarom ben ik blij met dit feuilleton. Laat het in ieder geval een keer opgeschreven zijn en op het internet navindbaar zijn zodat geen enkele spennek nonvaleur politicus kan zeggen dat hij het niet had kunnen weten. Met dank aan GS. Met nogmeer dank aan meneer Veldwijk.

appeltjesgroeneweide | 22-11-20 | 18:20 | 3

Volledig mee eens. De PE had ook bij de toeslagenfraude van stal gehaald moeten worden. Het is een farce.

Frau Merkel | 22-11-20 | 18:25

De Parlementaire Enquete is geen instrument van de regering. Is HET instrument van de Kamer. Helaas verwordt het meer en meer tot het schaamlapje van de kartelpartijen. Zie nu de (mini) enquete rond de toeslagen. Iedereen (Asscher!) komt er mee weg en men gaat vrolijk verder, Omtzicht verdwaasd achterlatend als Running Mate.

Paradijs | 22-11-20 | 18:36

Ton baalt wel van de sluiting van de horeca.

Kuifje-naar-Brussel | 22-11-20 | 18:14 | 5

De gemiddelde kip is hier wel blij mee.

AdPatat1960 | 22-11-20 | 18:57

Ik zie 'm af en toe in de plaatselijke Sligro met een afgeladen kar, die komt niets te kort hoor.

UpdateAvailable | 22-11-20 | 19:45
▼ 2 antwoorden verborgen

Exact ook mijn ervaring met overheids-it-trajecten: te groot, te politiek, meer gericht op emotie en gezichtsbehoud dan op resultaat. Geen schaamte over de herkomst het verbrande geld. De burger wordt opgevoerd als excuus voor falen en moet verder zijn bek houden en de rekening betalen.

HerrWolf | 22-11-20 | 18:13 | 3

Het is vooral de ambtenarij die hier schuldig aan is.
Tijd om deze ambtenaren weg te automatiseren.

Ing. eslapen | 22-11-20 | 18:16

Als kleinschalig ictspecialist kan ik je garanderen. Met enige passie en creativiteit zonder voor de hoofdprijs te willen gaan kun je er vrij simpel iets duurzaam moois en betaalbaars van maken. Ze kiezen echter via de bekende aanbestedingsregels altijd voor de grote ongeïnspireerde spelers die ondoorzichtige complexiteit van het geadviseerde systeem voorstaan voor de maximale lucrativiteit. Onze overheid laat zich graag melken, zogezegd..

suscrofa | 22-11-20 | 18:18

Kon zo mijn ervaring zijn.

civilian | 22-11-20 | 22:59

Ik las FVD: Kroniek van een faalpartij....

rapidoe | 22-11-20 | 18:13 | 5

Je lijdt aan wensvol denken. Zoek een goede psycholoog, die maakt je in twee sessies duidelijk dat je eigenlijk maar een simpele kneuter van een linksliberaal bent. Die niet verder denkt dan z'n neus lang is. Een pinokkio-volgeling..

suscrofa | 22-11-20 | 18:40

Nieuwe bril kopen?

jan huppeldepup | 22-11-20 | 18:41
▼ 2 antwoorden verborgen

Tjonge jonge, wat er allemaal verkeerd kan gaan en dan weer die kliffhanger

miko | 22-11-20 | 18:11

Wat een ontknoping (van veters) !!! Ook hier zijn de zwitsersezweetvoetenkaaszweetkakkies in Hugo de Schoene z'n dure delftsblauw schoene weer op de voorgrond stinkend aanwezig. Dit verdient eigenlijk minstens vijf posts deze zondag.

suscrofa | 22-11-20 | 18:11

Smullen weer..

Eigenlijk gewoon diep en dieptriest.

Wijze uit het Oosten | 22-11-20 | 18:05

REAGEER OOK

bespaartips: Energie vergelijken | Autoverzekering vergelijken | Zorgverzekering vergelijken