Tendentieus, ongefundeerd & nodeloos kwetsend
19 topics
#euro

Bankblog - Euro drijft lidstaten uit elkaar

De gulden middenweg

Ik heb vele stukken geschreven over de onhoudbaarheid van de euro en de EU. Deze mening is gestoeld op vele argumenten (gebrek electorale steun, democratisch tekort, technische onuitvoerbaarheid, en zo verder) en vandaag zal ik er weer één behandelen: de beloofde convergentie door het voeren van de euro. 

Zoals de meesten zich nog kunnen herinneren, zou de introductie van de euro voor vergaande convergentie zorgen. Dat is een academisch woord voor "naar elkaar toe groeien". Toen de europlannen gemaakt werden, was de redenering bij de noordelijke EU-lidstaten dat de nieuwe gezamenlijke munt een sterke munt moest zijn en dat hiervoor de nog op te richten Europese Centrale Bank de fundering moest hebben van de Duitse Bundesbank; want een solide munt gedreven door prudent monetair beleid (en fiscaal beleid) is de beste weg om economisch succesvol te worden. Duitsland was daarin dus het grote voorbeeld. 

Bij de zuidelijke EU-lidstaten zal de redenering iets anders zijn gelopen. Argumenten over meer subsidiestromen naar het zuiden, meer export naar het noorden en de mogelijkheid om meer en goedkoper te kunnen lenen door de impliciete kredietdekking van de noordelijke lidstaten, zullen de boventoon hebben gevoerd (en voor Frankrijk was de euro de manier om Duitsland in zijn greep te houden na unificatie van West- en Oost-Duitsland). 

Om de euro te laten werken werden er criteria in het leven geroepen: de Maastricht-criteria

Lees verder

BANKBLOG - Wanneer geld dood gaat...

Als geld printen welvaart voor iedereen zou opleveren, dan waren we nu allemaal rijk. 

Deze titel is natuurlijk een totale rip van Adam Fergusson, maar het dekt de lading van deze column. Zoals vorige week is besproken, denkt Ray Dalio dat we op weg zijn naar een nieuw monetair systeem. Hij verwacht weer een soort Bretton Woods moment waar de grote machtsblokken een nieuw soort geld gaan bedenken. Het proces naar dit moment is nu in de versnelde fase gekomen door de corona lockdown. De economische depressie die dit teweeg brengt heeft overheden en centrale banken groots doen uitpakken. 

Deze noodpakketten zijn niet overal hetzelfde, maar de meeste behelzen simpelweg zeer sterk verhoogde overheidsuitgaven, belastinguitstel of zelfs verlaging van de belastingen (yess!) enerzijds en enorme monetaire verruiming anderzijds. Het extra geld wat “geprint” wordt, wordt gebruikt om de enorme toevloed aan staatsschulden op te kopen. Dit is monetaire financiering van de overheidsuitgaven. Iets wat we nooit zouden doen in de eurozone (Maastricht criteria, EMU-pact), maar we gaan het toch doen. Ondanks dat de Duitsers door de Weimar-hyperinflatie een genetische afkeer hebben voor inflatoir monetair beleid, zijn nu zelfs zij om. 

Gratis geld bestaat natuurlijk niet. Als geld printen welvaart voor iedereen zou opleveren, dan waren we nu allemaal rijk. Nee, er is een rekening en de vraag is waar die komt te liggen. Grofweg zijn de strijdlijnen tussen oud en jong (schuldenaren versus vermogenden), arm en rijk, werkenden en niet werkenden. Deze strijdlijnen gelden zowel binnen landen als tussen landen (dan wel machtsblokken).

Het verloop van deze fase op weg naar een nieuw monetair systeem zal dus asymmetrisch zijn. Op macroniveau zijn er eigenlijk twee specifieke strijdlijnen: landen met een wereldreservemunt-status versus de rest en landen met militaire macht versus de rest. De eerste is duidelijk waarneembaar: de VS en de eurozone. Hierbij is Amerika de absolute nummer één. De dollar is de grootste in internationale handel en de grootste in de buitenlandse reserves van landen. Op zeer grote afstand volgt de euro (zie hieronder).

1

Lees verder

Duitse rechters planten bommetje onder euro

Dat zijn geen D66-rechters in ieder geval

lol die hoedjes

Op de dag dat we 75 jaar vrijheid van de Duitse bezetting vieren, beslissen acht Duitse rechters over de monetaire toekomst van Nederland en de rest van Europa de eurozone. Het Bundesverfassungsgericht heeft vandaag bepaald dat het staatsschuld-opkoopprogramma van de ECB PSPP ultra vires (niet het corona vires, red.) is. Voor de duidelijkheid: het PSPP is het oude geld-bijdrukken-om-knoflooklanden-niet-failliet-te-laten-gaan-programma en niet de recente coronasteun. Volgens de uitspraak moet de Bundesbank na een overbruggingsperiode van drie maanden stoppen met de Duitse bijdrage aan PSPP, "unless the ECB Governing Council adopts a new decision that demonstrates in a comprehensible and substantiated manner that the monetary policy objectives pursued by the PSPP are not disproportionate to the economic and fiscal policy effects resulting from the programme". Een Europees opkoopprogramma zonder Duitsland is een beetje hetzelfde als uit eten gaan zonder portemonnee: het kan wel, maar voor je het weet sta je de rest van je leven tussen een stel illegale Senegalezen de afwas te doen. Nog meer spanning op de euro, dus. Benieuwd hoe snel Angela Merkel de R0 van deze crisis onder de 1 krijgt. Ze heeft nog drie maanden. Persbericht inclusief volledige uitspraak DORRRRT.

Feynman en/of Feiten – Fictieve corona-economie

Langzaam komen de eerste factuurtjes van de coronacrisis. 

Rutte sprak over een begrotingstekort van 11,8% BBP en een stijging van onze staatschuld van 46% BBP naar 65% BBP. Dat komt niet direct met elkaar overeen, omdat het BBP sterk krimpt. 

Door de krimpende economie heeft de overheid lagere belastingopbrengsten. Alle winst en winstbelasting verdampt meestal bij het eerste stukje gemiste omzet. Er staan nieuwe overheidsuitgaven gepland, vooral in de vorm van helikoptergeld, iets wat een paar maanden geleden nog ondenkbaar was. Voor Nederland is dat op zichzelf nog behapbaar, maar dankzij het lidmaatschap van een unie, zit er voor ons nog meer in het vat. 

Ter voorbereiding op het zoveelste coronatopic keek ik naar een interview met Johan Giesecke, een van de meest ervaren epidemiologen ter wereld. Hij was van 1995 tot 2005 de staatsepidemioloog van Zweden, en van 2005 tot 2014 Chief Scientist of the European CDC. Nu is hij lid van de strategische technische adviescommissie van de WHO.

Vanaf de zeventiende minuut gaat de professor echt los. De schade van corona is niet alleen in mensenlevens, (tijdelijke) invaliditeit, zorgkosten, economische schade, nee het gaat nog verder, we zijn de democratie aan het ontmantelen. Hij maakt zich zorgen om de dictatoriale trend in Oost Europa. Victor Orban werd bijvoorbeeld voor eeuwig autoritair heerser van Hongarije.

Lees verder

BankBlog - De euro gaat vallen

One way or another

Dat de euro niet houdbaar is, heb ik vaker beweerd. Ergens in 2009 kwam ik tot deze realisatie en heb ik dit ook met mijn klanten gedeeld. Toen ik las wat analisten op bedrijfsniveau schreven, heb ik de pen ter hand genomen en mijn Default of the PIIGS rapport geschreven in 2010. Sindsdien is er erg veel gebeurd, maar de redenen waarom de euro onhoudbaar is blijven bestaan. Maar waar ik de aanname had dat de eurozone zichzelf zou verscheuren, heeft Ray Dalio van Bridgewater Associates nog een andere optie geopperd: een soort Bretton Woods-moment waar het gehele geldsysteem op de schop gaat. Dan valt niet alleen de euro, maar vallen ook de dollar, de yen, en de renminbi. 

'De euro verscheurt zichzelf'-scenario

In het kort komt het erop neer dat de eurolanden te verschillend zijn (op gebied van cultuur, taal, juridisch systeem, demografie, bestuurlijke systemen, topografie, economische cycli, spaarzin, en zo verder). Door het inherente one-size-fits-all beleid van een muntunie, worden er juist divergerende uitkomsten gegenereerd. Als je één vastgesteld dieet oplegt aan 19 verschillende mensen, dan gaat het resultaat niet zijn dat iedereen slank en fit wordt; het vastgestelde dieet zal voor de één te weinig voedingstoffen bevatten en voor de ander juist te veel. Dus in plaats van naar elkaar te groeien (convergentie), groeien de eurolanden juist uit elkaar. 

Lees verder

OPGEPAST. Morgenvroeg ruiten krabben

Politie gaat EXTRA controleren. Wil heel veel keer 240 euro ophalen voor Rutte III

Mocht u nou morgen tóch de weg op gaan (ondanks ons raadgevend adviestopic). Zorg er dan voor dat uw autoramen extraschoon zijn. Want de pliesie heeft opdracht gekregen morgenvroeg zoveel mogelijk mensen erbij te lappen. Dus krabben, sprayen, plastic zakje, of zo'n glimmend maandverbandje erop 's nachts. Hang niet de lolbroek uit door een brilletje, een boerkastreep of de datum op uw bevroren autoruit te knutselen, want humor hebben ze niet, die wouten. Scheelt toch weer 240 pleuro, en u had het al zo zwaar. Tot zover GeenStijl BespaarTips. Graag gedaan, geen dank.

Social

Jean-Claude Juncker proost op 20 jaar euro

Weet u nog?

Social

Toen uw pilsje twee gulden kostte, in plaats van twee euro? Toen 45 eurocent op de markt nog een daalder waard was? Toen er nog niet geen cent naar de Grieken zou gaan? Toen er een Stabiliteits- en Groeipact werd gesloten waar iedereen zich aan moest houden, behalve als je Frankrijk of Duitsland was en je je er niet aan hield? Toen er nog niet tig stappen op weg naar een nauwere samenwerking werden genomen met de redenering dat het noodzakelijk was om de gemeenschappelijke munt in stand te houden? Toen het u nog geen zak kon schelen wat er met de banken in Cyprus gebeurde omdat u daar nooit komt? Weet u dat nog? Jean-Claude Juncker weet het ook nog. En hij is er maar wat trots op, op die 20 jaar euro. Proost.

ROF ende FLOF. Eurocitaten uit de vorige eeuw

ROFLOLBIPS! Opgestuurd gekregen: boekje uit 1998 vol citaten over de euro. Voor de jonge lezers: toen hadden we nog guldens, dus het zijn allemaal koffiedik-kwoots. Gesponsord door ABN Amro (van Gerrit Zalm, ja) én NRC, dus dan weet u het wel. Parelduiken:

"Om de euro populair te maken stel ik voor dat iedereen er bij invoering 100 krijgt"
-- Postermeisje Loesje had nog geen benul hoeveel miljarden er 15 jaar later bijgedrukt moesten worden om de munt überhaupt in leven te houden

"Als centrale bankier moet je eigenlijk neutraal zijn, maar zelf ben ik groot voorstander van de euro."
-- Wim Duisenberg wist hoe je iets door moest drammen

De Europese regeringsleiders geven er altijd hoog over op, maar er bestaan nog geen Europese burgers."
-- Twintig jaar later nog steeds niet, meneer Otto von der Gablenz, rector van het Europa-college

U hebt nog tot 31 december 1998 de tijd om miljonair te worden. Daarna duurt het minstens twee keer zo lang.
-- Geen idee wie Gert Greveling is of was, maar de klemtoon in de vorige zin moet overduidelijk op het woord "minstens"

"Sterke Europese munt: het klinkt alsof er straks flink geknokt moet gaan worden."
-- Loesje had andere dingen wél goed door

"We hebben niet heel Europa boos gemaakt."
-- Nee hoor Dominique Strauss-Kahn. Alleen de Grieken, de Italianen, een relevant deel van de Spanjaarden, een boel Fransen, steeds meer Duitsers, de helft plus een klein beetje van het Verenigd Koninkrijk, miljoenen hardwerkende Europeanen in de noordelijke lidstaten en dat ene kamermeisje in New York maar die heeft verder niks met de euro te maken.

Lees verder

Feynman en/of Feiten – Brexit uitgesteld

Binnen de nieuwe deal van Theresa May blijft het VK voorlopig in de douane-unie, in de single market, blijft het vrije verkeer van personen in stand en blijft het vallen onder EU rechtbanken.

Social

Wat er na die transitieperiode gebeurd is duister, de duur van die overgangsperiode ook. 

Uiterste datum is 31 december 20XX [sic]. De Brexit wordt maximaal 91 jaar uitgesteld, geheel naar voorbeeld van hoe Hong Kong overging naar China. Honderden pagina's onderhandelingsresultaat herhalen per onderwerp hetzelfde mantra, er verandert pas iets als de EU en VK het eens zijn. Gezamenlijk kunnen ze de uittreding regelmatig uitstellen.

De ruim twee jaar aan onderhandelingen maken een paar dingen duidelijk: de EU moet en zal het VK kruisigen. Anders verliest de EU haar onderhandelingspositie richting andere nettobetalers. Deze houding is geen boodschap aan London, maar aan Stockholm, Kopenhagen, Wenen en Amsterdam. Aan u dus.

Dat werd al het meest duidelijk toen de EU geen overeenkomsten wilde kopiëren die wel waren weggelegd voor Canada, Noorwegen en Zwitserland. EU-leden hebben dus minder rechten en verworvenheden dan landen die net geen lid zijn. Een schril contract met de snelheid en barmhartigheid waarmee honderden miljarden naar zuidelijke EU-landen gingen.

Door de hete aardappel door de te schuiven ontstaat meer tijd om te onderhandelen. Dat is normaal positief als beide partijen er echt in zijn geïnteresseerd om eruit te komen. Er zijn hier geen concessies vlak voorbij de horizon. Dit overleg zit muurvast, en beide partijen hebben eisen waar de ander nooit mee zal instemmen. 

Lees verder

Brussel grijpt in tegen Italiaans 'populisme'

De dood in de melting pot

De Brusselse bureaucratendictatuur grijpt weer eens in: 'President Mattarella torpedeert populistische regering om zorg muntunie'. De nieuwe regering van Italië mag de eurosceptische Paolo Savona géén MinFin maken.

Elsevier heeft Italiëkenners en die spreken van "een niet eerder vertoonde politieke crisis." Savona noemt de euro een 'Duitse kooi' en wil Italië terug aan de lire helpen en dat mag niet van de monetaire eurodictators. Voor de jonge lezertjes: de lire is hullie munt van voordat de euro werd ingevoerd om de Europese eenheid verder af te dwingen economische verhoudingen kapot te maken, en die voor ons als verkansievierende noordelingen altijd heel goedkoop was omdat Italië ook voor de euro-invoering al een beetje een quasifrikaanse faalstaat was. Enfin, president Mattarella heeft nu dus de regeringsvorming van de Vijfsterrenbeweging en Lega geblokkeerd (terwijl ze al wel een akkoord hadden), en stelt nu waarschijnlijk een oud-IMF-topman aan om 'een overgangsregering te vormen' Italië onder Brusselse & economische curatele te plaatsen. "Laat het duidelijk zijn dat het geen enkele zin heeft om te stemmen, omdat de echte regering bestaat uit kredietbeoordelaars, lobby’s van financiële instellingen en banken. Altijd hetzelfde liedje", aldus een duidelijk #iswelzo-citaatje van Vijfsterrenvoorman Luigi di Maio. De laatste vaffanculo is hierover dus nog niet gesproken, maar we willen toch alvast een voorspelling doen: Uiteindelijk gaat het ook in Italië niet meer om de mislukte euro. It’s the migration, stupid

Wat denk je dat er gebeurt als minder geld botst met meer migratie?

Social
bespaartips: Energie vergelijken | Autoverzekering vergelijken | Zorgverzekering vergelijken