In de mail: wederom een opinie van Ehsan Jami, ooit 's lands op een na bekendste ex-moslim, thans promovendus bestuurskunde aan de Universiteit Leiden en tevens ook daarnaast geboren Iraniër.

Het Iraanse regime stond al onder structurele druk, maar met de militaire aanvallen van de Verenigde Staten en Israël van afgelopen weekend is een nieuwe fase aangebroken. Wat jarenlang een proces van interne erosie was, is nu versneld door externe interventie. De vraag is niet langer alleen of het regime standhoudt, maar ook hoe de internationale gemeenschap zich voorbereidt op de scenario's die nu realistischer zijn geworden.

In veel Europese hoofdsteden klinkt inmiddels de reflexmatige oproep tot de-escalatie. Diplomatie, terughoudendheid, proportionaliteit. Deze termen behoren tot het vaste repertoire van Europese crisisretoriek. Ik vind de huidige reflexmatige oproep tot de-escalatie laf en kortzichtig. Niet omdat ik lichtzinnig denk over oorlog of escalatie, maar omdat ik weiger te doen alsof dit regime een gewone onderhandelingspartner is die met voldoende concessies tot fundamentele verandering komt.

Voor mij is het Iraanse regime geen actor die reageert op redelijke prikkels binnen een gedeeld normatief kader. Ik zie een ideologisch gedreven machtssysteem dat zijn legitimiteit deels ontleent aan externe confrontatie en interne repressie. Een systeem dat zijn machtsbasis niet ontleent aan instemming, maar aan angst. Volgens verschillende schattingen heeft dit regime in 48 uur meer dan 35.000 burgers laten doden bij het neerslaan van protesten. Studenten. Vrouwen. Arbeiders. Geen slachtoffers van een conventionele oorlog, maar burgers die op straat kwamen voor waardigheid en vrijheid.