"Eerst zorgen dat we ouders helpen" (Mark Rutte, MinPres des Vaderlands)

Op RTL7 staan mannen en vrouwen uit de hele wereld kerstpijltjes te gooien om de wereldtitel, en in Nederland hebben we gewillige beulen van Wiebes en LodewijkA cq belastingambtenaren die met sardonisch genoegen administratieve speren gooien naar ruggen van mensen die opzettelijk moeilijk geformuleerde formulieren niet snappen. Vandaag gingen onze volksvertegenwoordigers met kerstreces, want "De Grootste Crisis Sinds WO II" raakt iedereen, behalve diezelfde fukjoezomaar volksvertegenwoordigers met 6k per maand en wachtgeld in het vooruitschiet, en we vrezen met grote vreze voor de vaccinaties en de toeslagenaffaire. De uitdrukking "Glas. Plas. Was" voor niksnutterige graaiambtenaren die schijt hebben aan de burgert en geen flikker uitvoeren is al uit 1724 (!) weten we sinds vandaag met dank aan Mr. Koolzaad (damn, het appartement van Pechtold stond er al in.) 1724. Da's bijna driehonderd jaar geleden. Tijd voor een Great Reset, ofzo.

Dit is een intermezzo van het feitenfeuilleton UWV: Kroniek van een faalfabriek. Hierin beschrijft database doctor @René Veldwijk van binnenuit zijn ervaringen met het UWV. Lees HIER de introductie, inclusief een lijst met afleveringen en personages.

Voor de tweede maal een korte onderbreking van dit feuilleton, nu vanwege de dwarsverbanden met de actualiteit bij de Belastingdienst.

Het Toeslagendrama beleeft deze weken een (laatste?) dieptepunt. De politiek onderzoekt de politiek en de hogere ambtenarij en hoopt er iets van te leren. Lezers van dit feuilleton zijn de Belastingdienst – zowel die van de belastinginning als die van de toeslagen – veelvuldig tegengekomen. Veel van wat ik van de zijlijn heb gezien is, denk ik, nuttig om te delen. In dit intermezzo stip ik enkele zaken kort aan, in de hoop dat er iets van landt bij de politiek.

1. De Bulgarenfraude als aanleiding is dubieus

De aanleiding voor de uit de hand gelopen jacht op frauderende ouders en gastouderbureaus is volgens iedereen de spectaculaire Bulgarenfraude. Politiek is dat vast waar, maar inhoudelijk is het bullshit. De Bulgarenfraudeurs waren vreemdelingen, armoedzaaiers die in een bus naar Nederland werden gestopt, zich inschreven in het bevolkingsregister, huur- en zorgsubsidie scoorden en weer foetsie waren. De kinderopvang-"fraudeurs" zijn mensen die hier wonen, wit werken (anders geen kinderopvangtoeslag), belasting betalen en veelal op social media te vinden zijn. De fraude-Bulgaren hadden niets in en met Nederland en daarom niets te verliezen. Ze waren ook meteen herkenbaar: hoeveel huishoudens komen rond van alleen toeslagen? De "fraudeouders" zijn daarentegen volledig opgenomen in het fijnmazige administratieve net waarmee onze overheid ons uitmelkt en bedient. De Belastingdienst weet alles van ze (net als van u) en ze hebben anders dan een pauper uit Plovdiv alles te verliezen (QED). 

Als het Bulgaren-narratief onweersproken blijft dan maakt de politiek dezelfde fout als in 2013. Natuurlijk zijn oorzaken belangrijker dan aanleidingen, maar aanleidingen zijn doorgaans evident. Zo niet hier dus.

WITHEET

Vroeger kwam de ridder te paard de belastingen innen. Administraties bestonden niet, dus de voorraden van boerderijen werden afgeroomd en opgeladen. Hadden de soldaten een beetje intelligentie, empathie en een goed humeur, dan bleef er nog wat zaden over om na de winter te zaaien, maar regelmatig werden de horigen zonder voorraden aan hun lot overgelaten.

Precies dat Middeleeuwse model blijkt gevolgd te zijn door Sociale Zaken, de dienst toeslagen en de belastingdienst. Met volledige instemming van de ambtelijke top en PvdA-minister Lodewijk Asscher. Dit dossiertje toont aan hoe doodziek onze bananenrepubliek is. Hoe ver de ambtenarij gaat, en hoe ieder controle- en correctiemechanisme doelbewust gesaboteerd wordt.

Op een andere manier zijn de parlementaire verhoren niet samen te vatten. Alles was bekend, ze hebben het geweten. Eerst werd zonder aanleiding of bewijs iemand tot fraudeur verklaard en veroordeeld, daarna werden bezwaren jarenlang niet behandeld. Ambtenaren die aan de bel trokken werden niet gehoord. Dossiers niet verstrekt aan ouders of verslaggevers.

Als een advocaat werd ingeschakeld, kreeg deze ook niet de stukken, en leverde de belastingdienst valse verklaringen bij de rechtbank of hield gewoon bewijs achter. De NOS neemt Trump de maat dat hij niet slaafs de verkiezingsuitslag accepteert, maar kan beter eerst eventjes drie rondjes op het Binnenhof lopen voordat we anderen de maat nemen.

Hoorzittinkje, leuk om naar te kijken vanaf 13:00 uur

Chips nootjes ranja voor iedereen die nog weet wat de kinderopvangtoeslaffaire is. Want de schrijfster van het memo van de Belastingdienst uit 2017 waarin HAARFIJN wordt uitgelegd wat de Belastingdienst allemaal fout deed, kruipt vanmiddag uit de doofpot, en in de spotlichten. Vandaag staat bij de parlementaire dinges kinderopvang toeslag gebeuren (die maandag begonnen zijn) het verhoor van mevrouw S.T.P.H. Palmen-Schlangen op de agenda. Wij hadden dus nog nooit van mevrouw S.T.P.H. Palmen-Schlangen gehoord, tot we erachter kwamen dat mevrouw S.T.P.H. Palmen-Schlangen tussen 2016 en 2017 'Vaktechnisch coördinator Toeslagen' was bij de Belastingdienst en in die tijd het memo over de kinderopvangtoeslagenaffaire heeft geschreven en nu zijn we alvast een beetje verliefd op mevrouw S.T.P.H. Palmen-Schlangen. Maar! Daar gaat het nu niet om. Waar het wel om gaat: hoe kan het dat de Nederlandse overheid zoveel mensen willens en wetens kapot heeft gemaakt? Dat gaat mevrouw S.T.P.H. Palmen-Schlangen ons hopelijk uitleggen. Kom er maar in, mevrouw S.T.P.H. Palmen-Schlangen!

Wetten zijn te complex geworden

Het betoog van Pieter Omtzigt deze week deed me denken aan een spreuk van de kwaliteitscontrole bij Shell Technology Centre Amsterdam: “Wij zijn hier niet om dingen goed te keuren”. Hun werk is niet het zetten van een stempeltje, een vinkje, de papieren werkelijkheid compleet maken. Hun werk is de kwaliteit te borgen en fouten eruit te halen om een ongeluk, letsel of overlijden te voorkomen.

Toch is het wel hoe de coalitie rolt. Wet na wet is een hamerstuk. Pure fractiediscipline castreert het Kamerlid, het debat is voor de show. Wetgeving is te omvangrijk om door te nemen, men drijft op de mening van legers beleidsambtenaren. Het is voor Kamerleden niet meer te doen met twee ondersteuners een zelfstandig oordeel te vormen, en politieke partijen missen hun denktanks. Ze worden letterlijk levend begraven onder dossiers.

Niet zelfstandig nadenken door een toezichthouder was exact de oorzaak van de kredietcrisis, niemand bij (centrale) banken begreep de nieuwe generatie financiële producten, het onderliggende waarderingsstelsel en het fundamentele risico voor de fabrikant of eigenaar. Gepromoveerde natuurkundigen zaten bij banken een maand te studeren om een waarde te bepalen, de uitkomst zorgde voor de val van diverse banken. De films Margin Call en Inside Job legden dit netjes uit.

Okay, campers, rise and shine, and don't forget your booties 'cause it's cooooold out there today

"Staatssecretaris Van Huffelen stuurde afgelopen week meerdere stukken en factsheets naar de Tweede Kamer waar parlementariërs al langer om hadden gevraagd. In een debat woensdagavond erkende Van Huffelen dat de stukken "veel eerder" naar de Kamer hadden gemoeten."

*zoekt stukken*

*checkt datum*

*11 november 2020*

*2020?*

*November?*

*Niet november 2019?*

*Of mei ofzo?* 

*Of oktober dan?*

*Nee?*

*Okee. Daar gaan we weer.*

En Martin Bosma is een trouwe lezer van GeenStijl

We wezen u al op de hoorzitting van de parlementaire fopcommissie uitvoeringdiensten, waar de heer Omtzigt naartoe gesommeerd was om zijn zegje te doen en daarbij niet onder stoelen of banken stak dat je het land niet bestuurt in fopcommissies en dat hij zijn tijd wel beter kan gebruiken om de gebroken machine van de Rijksoverheid te repareren. Een echte politieke must watch. Om ons woord bij aansluitende daad te voegen: de heer Omtzigt verscheen dinsdag ten plenaire tonele om zijn eigen betoog in de praktijk te brengen. In het debat Pakket Belastingplan 2021, voorgezeten door de immer eloquente heer Martin Bosma (Wanneer kom je in CNB, Martin? Groetjes! - Red.), werd op luchtige wijze een wederom slopend betoog van de heer Omtzigt ingeleid: "Nu lacht iedereen, maar ik heb zelden een Belastingplan gehad dat ik zo moeilijk vond om te doorgronden. Ik zeg dat maar even omdat een van onze belangrijkste taken is om te zorgen voor de uitvoerbaarheid van wetten." En dat die uitvoerbaarheid, zeker bij de Belastingdienst, er uit ziet als een woonwijk in Hawija na een bezoekje van de vvd, dat wordt even haarfijn geduid...
(Geen tijd om te kijken? Hier het plenaire verslag, Ctrl+F op 'Hongerklop')

Lekker schrappen weer

Briefje van staatssecretaris Van Huffelen aan de Kamer, naar aanleiding van een toezegging die ze deed aan Pieter Omtzigt in het zoveelste debat over de kinderopvangtoeslagaffaire. Stas Van Huffelen zou een "explosief memo" (aldus sensatietabloid Trouw) uit 2017 aan de Kamer sturen en dat heeft ze nu gedaan. Veel tekst in het memo is zwartwitgemaakt, maar Van Huffelen vat de inhoud in de begeleidende brief treffend samen en het is, zeg maar, explosief. De Belastingdienst wist namelijk in 2017 al donders goed hoe fout de Belastingdienst bezig was in de kinderopvangtoeslagaffaire. Maart 2017. Toen was Eric Wiebes nog staatssecretaris van Financiën. Het is maar goed dat die nu geen minister is in het huidige kabinet ofzo. Enfin. Kom er maar in, Van Huffelen (vetgedrukt commentaar van ons)

"Wel wil ik hierbij toelichten dat het hier gaat om een zeer kritische reflectie op het handelen van de Belastingdienst/Toeslagen (B/T), waarbij ik deze informatie in dit geval met u wil delen. De adviezen van de betreffende ambtenaar vormen namelijk een zeer treffende analyse van de problematiek in de CAF-11 zaak, zoals die later ook door de ADR en de Adviescommissie uitvoering toeslagen (AUT) is beschreven. Zo wordt geadviseerd om de klacht inzake CAF-11 gegrond te verklaren en een vorm van compensatie aan te bieden.(HAD. DAT. DAN. GEDAAN.) Ook wordt met klem geadviseerd om de processen van B/T te heroverwegen en coördinatie aan te brengen op het proces waarvoor het MT Toeslagen verantwoordelijk is, (HAD. DAT. DAN. GEDAAN.) zo stelt dit memo. De ambtenaar vraagt hierbij hoe het mogelijk geweest is om onderzoek in te stellen zonder werkinstructies en behandelkaders en de toeslag van 300 burgers op deze wijze stop te zetten (onjuiste rechtsgrond, geen acht slaan op rechtsbescherming, inbreuk op de vereiste zorgvuldigheid, inbreuk op het motiveringsvereiste en de bewijslastverdeling). (INDERDAAD! HOE IS HET MOGELIJK???) Daarnaast vraagt de ambtenaar hoe het mogelijk is geweest dat bezwaren 2 jaar zijn blijven liggen, het MT tot de conclusie is gekomen dat hoger beroep wenselijk was ondanks het afbreukrisico en dat het MT akkoord heeft kunnen gegeven op het niveau van de beantwoording. (INDERDAAD! HOE IS HET MOGELIJK???) * Het memo is indertijd besproken met een aantal MT-leden van Toeslagen.* (EN WAT HEBBEN DIE GEZEGD???) Het memo laat opnieuw zien dat kritische signalen van medewerkers over de werkwijze in de CAF-11 zaak helaas pas veel te laat de aandacht hebben gekregen die zij verdienden. (HOE IS HET MOGELIJK!!!)"

Verder schrijft Van Huffelen ook nog dat zij de concept-Kamerbrief van Menno Snel, die in juni 2019 de ouders wilde helpen maar dat niet mocht van Mark Rutte, geheim houdt. Straks gaan mensen nog denken dat Mark Rutte een politieke charlatan is die een potje gaat lopen janken als hij de slachtoffers van zijn eigen beleid tegenkomt.

Hier alvast de samenvatting

Nou daar kijken we van op zeg. Staatssecretaris Alexandra van Huffelen, die negen maanden geleden aantrad om de puinzooi bij de toeslagenaffaire op te ruimen, heeft in negen maanden vrijwel niets bereikt. Nou ja. Vrijwel niets is ook niet waar. Ze heeft al wel een hoop geld uitgegeven aan dure consultants die haar vertellen wat iedereen die niet bij De Correspedant werkt ook al weet: de Belastingdienst deugt niet. Dat leidde gisteravond voor de zoveelenzoveeltigste keer tot verontwaardiging bij de Kamer, voor de zoveelenzoveeltigste keer tot halfzachte toezeggingen van de bewindspersoon én tot onderstaande verzuchting van Pieter Omtzigt (geknipt door iemand die al wél een tijdje compensatie ontvangt, waarvoor dank). Hele debat: daarrr.

Wil de overheid nu per kwartiertje gaan kijken of beide ouders wel netjes op hun werk of studie waren tijdens de opvang?

De afhandeling van de eerste toeslagaffaire blijkt wederom helemaal vastgelopen. Zelfs de honderden schrijnende gevallen moeten wachten. Van de 26.000 getroffen gezinnen zijn 40 testcases gehaald, alleen die worden komende maanden behandeld. Katvanger van Huffelen mag over de hete kolen huppelen, terwijl voormalig minister Asscher en premier Rutte iedere associatie met dit onderwerp zorgvuldig vermijden.

Er is een nieuwe Uitvoeringsinstelling Herstel Toeslagen opgericht, er is een miljoentje aan sommige ouders uitgekeerd, er is twee miljoen afgefikt aan externe consultants. Van de 220 miljoen die begroot was, wordt 120 miljoen euro doorgeschoven naar volgend jaar. De baantjescarrousel draait overuren, terwijl de bankrekeningen van kaalgeplukte gezinnen op de nullijn blijven.

Vervolgens blijkt de knevelarij zich niet beperkt te hebben tot teruggevorderde en misgelopen kinderopvangtoeslagen. Slachtoffers van illegale ambtelijke afpersing blijken ook huur- en zorgtoeslag kwijtgeraakt te zijn. Daarmee klopt het budget niet, nog voor het betalen van smartengeld, proceskosten en gevolgschade, is het volstrekt ontoereikend.

Zeker na de strafrechtelijke aangifte tegen de belastingdienst is een angstcultuur ontstaan. Ruim de helft ziet de heksenjacht op fraude vanuit de politiek als oorzaak. Een derde wijst op de complexiteit van het toeslagencircus, slechts 15% denkt aan bewust onrechtmatig of onbehoorlijk handelen door ambtenaren.