Tendentieus, ongefundeerd & nodeloos kwetsend

Optimist - Kernfusie: probleem of oplossing? (Slot)

GeenStijl ontving een wetenschappelijk geschreven klimaat-betoog in vijf delen. Dit is deel 5. Deel 1 staat hier, deel 2 daar, deel 3 hier, deel 4 daar.

Hoofdstuk 4. Verbeteringen aan het proces

Er is de laatste decennia over de hele wereld zeer veel onderzoek gedaan naar methoden om stroom van zonnepanelen om te zetten in chemische energie. Het is een enorm onderzoeksgebied, er bestaan tenminste 50 wetenschappelijke tijdschriften die dit als hoofdonderwerp hebben. En dat hele onderzoeksgebied is nu in beweging, op zoek naar de heilige graal: goedkope transporteerbare energie. De algemene benaming voor dit vakgebied is Power To Gas, of P2G. 

In een recente publicatie van Hen Dotan et. al. (44), Haifa (Israël), claimt men de electrolyse van water te hebben uitgevoerd met 98.7% efficiency. De auteurs stellen “This allows us to produce hydrogen at low voltages in a simple, cyclic process with high efficiency, robustness, safety and scale-up potential.” Het proces ziet er niet uit als iets dat moeilijk te realiseren is. Maar het is zo nieuw dat er nog geen toepassingen op de markt zijn. 

In het vervolg op bovenvermeld citaat stelt men “Initial assessments indicate that it will be possible to produce hydrogen on industrial scales at competitive production costs compared to production from natural gas via SMR (steam methane reforming, Optimist) and, as noted, without emitting CO₂ into the atmosphere”. 

De prijs van met SMR geproduceerd waterstof bedraagt in de VS $1,59 per kg H₂ (45).

Maar het kan nog een stuk eenvoudiger en goedkoper. Een zonnepaneel van 500 kWp levert ~975 kWh/jaar in de Sahara. Dat doet dit paneel echter voor het grootste deel gedurende een korte periode, geschat zes tot acht uur, per dag. In de vroege ochtend en late middag doet het niet veel, en als het donker is doet het niets. Dus moet de beschikbare capaciteit om elektriciteit in waterstof om te zetten een factor 3 tot 4 hoger zijn dan op grond van het over-all vermogen verwacht mag worden. 

Wat zou het mooi zijn als er zonnepanelen zouden bestaan die geen elektriciteit leveren, maar waar rechtstreeks waterstof uit zou komen. Dan zou de hele behoorlijk dure elektrolyse van water vervallen. Verrassing, die panelen bestaan! Op 26 februari 2019 werd bekend (46) dat een team van de universiteit van Leuven onder leiding van prof. Johan Martens zonnepanelen heeft ontwikkeld die geen stroom leveren, maar die rechtstreeks zuiver waterstofgas produceren. Het waterstof wordt vrijgemaakt uit het water dat van nature in de buitenlucht aanwezig is. Het zuurstof dat uit het water ontstaat ontsnapt weer naar de buitenlucht en het waterstof wordt opgeslagen. De panelen maakten destijds 250 liter waterstofgas per dag aan. Het team claimt 15% rendement. 

Deze vinding is van eminent belang. Alles wat nu met zonne-energie gedaan wordt zal er door worden veranderd. Om een voorbeeld te geven: het is binnenkort voor iedere consument mogelijk om met behulp van zonnepanelen in de zomer een waterstofvoorraad aan te leggen waarmee ‘s winters het huis verwarmd kan worden. Veel mensen zullen dat ook daadwerkelijk doen. Het zet ook de noodzaak tot zeer verregaande en vaak zeer dure isolatie op losse schroeven, immers, er komt een keuzemogelijkheid bij - meer zonnepanelen plaatsen en zodoende meer waterstofgas produceren. Waterstofgas vervuilt immers niet. 

Jammer genoeg wilde de KU Leuven de gebruikte technieken eerst patenteren voordat ze bekend zouden maken wat ze precies gedaan hebben. Johan Martens: “We’ve submitted several patent applications. As long as these are still pending, it’s way too risky to give details. That’s also why we’ve barely published anything.” 

Gelukkig heeft de rest van de wereld daar niet op gewacht. In juni 2020 kwam Siva Karuturi van de Australian National University (Canberra) met een zonnepaneel dat waterstofgas produceert met 17,6% opbrengst (47). Bovendien legt hij wél uit hoe dit mogelijk is:

The voltage generated by a semiconductor material under sunlight is proportional to its bandgap," said project lead Dr. Siva Karuturi, PhD, lead researcher at ANU's College of Engineering and Computer Sciences. 

"Silicon (Si), the most popular PV material in the market now, can only produce a third of the voltage needed to split water directly. If we use a semiconductor with a bandgap twice that of Si, it can provide sufficient voltage, but there is a trade-off. The higher the bandgap, the lower the sunlight capturing ability of a semiconductor.”

To break this trade-off, we use two semiconductors with smaller bandgaps in tandem that not only capture the sunlight efficiently, but together produce the necessary voltage to spontaneously generate hydrogen.”

The end game in this space is to get truly clean, renewable hydrogen production down to prices around US$2.00 per kilogram, where it can compete head to head with dirty hydrogen and indeed fossil fuels. "Significant cost benefits could be achieved through the use of the solar-to-hydrogen approach," says Dr. Karuturi, "as it avoids the need for added power and network infrastructure necessary when hydrogen is instead produced using an electrolyser. And by avoiding the need to convert solar power from DC to AC power and back again, in addition to avoiding power transmission losses, the direct conversion of solar energy into hydrogen can achieve a higher overall efficiency for the total process."

Dit type zonnepanelen is dus niet langer uitsluitend gebaseerd op silicium, maar (ook) op een perovskiet. Oorspronkelijk werd de naam perovskiet gegeven aan het mineraal CalciumTitaniumOxide (CaTiO3), dat in 1839 door Perovski gevonden werd in de Oeral. Later bleek dat er een complete klasse van stoffen bestaat met vergelijkbare eigenschappen, die opgebouwd zijn uit een tweewaardig metaal, een vierwaardig metaal en drie identieke tweewaardige metalloïden (ABX3), die over diezelfde bijzondere eigenschappen kunnen beschikken. Men noemde deze stoffen perovskieten of perovskites. Voor meer info, zie (48).

Vanaf 2009 worden perovskieten toegepast in zonnepanelen. Initieel waren de opgewekte vermogens niet indrukwekkend, Wp = 38 W/m2, maar dat steeg pijlsnel naar Wp = 255 W/m2 in 2020, en men heeft berekend dat er nog een stevige groei in zit, naar, in theorie, Wp = 390 W/m2 (de theoretische limiet voor silicium is Wp = 337 W/m2). Het mooiste is nog dat de prijs van perovskiet een stuk lager ligt dan die van silicium. 

De genoemde prijs van $2 per kg waterstofgas is nog wel te hoog voor onze doelstelling. Dat zou doorwerken naar € 0,042 per kWh in de prijs van de energie, zie berekening 9.

Molang Cai et al. (49) rekenen voor dat de prijs voor energie van perovskiet zonnepanelen zal gaan liggen tussen $ 30 en $ 60 per MWh, dus tussen € 0,0255 en € 0,051 per kWh. Daarbij gaan ze echter uit van de standaard instraling van 1000 W/m², zodat de opbrengst bijna zal verdubbelen in de Sahara en de prijs bijna zal halveren. 

De betreffende grafiek is hieronder opgenomen. De afkortingen LCOE, PV en PSC betekenen respectievelijk levelized cost of electricity, photovoltaic en perovskite solar cell. Het groene blokje rechtsonder representeert de perovskiet zonnecel, alle andere bronnen van energie zijn veel duurder.

Deze grafiek is van 2015. Volgens www.statistica.com (50) is de prijs van zonnepanelen tussen het eerste kwartaal van 2016 en het eerste kwartaal van 2020 met een factor 3,3 gedaald. Dat zal misschien niet als een factor 3,3 doorwerken in de energieprijs maar toch denkelijk wel als een factor 2, want de prijs van de panelen was destijds verreweg de grootste kostenpost in zonne-energie. Er zijn geen tekenen dat deze neerwaartse trend geëindigd is, dus vermoedelijk is de prijs van de panelen over vijf jaar nog eens een factor 2 lager. 

Er zijn nog wel nadelen (51). De kristalstructuur van de tot dusverre gebruikte perovskieten kan bijvoorbeeld niet goed tegen hitte en vocht - onder sommige omstandigheden worden lagen perovskiet binnen een paar maanden compleet vernield. En dan leveren ze geen stroom en ook geen waterstof meer op. Er zijn echter veel manieren om dit te verbeteren en mondiaal wordt nu onderzocht hoe de levensduur verbeterd kan worden. Dat is al redelijk succesvol (Molang Cai rekent met een levensduur voor perovskiet zonnepanelen van 15 jaar) maar het zal nog wel een paar jaar duren voor dit probleem volledig is opgelost. Het gaat te ver om daar op deze plaats uitputtend op in te gaan. 

Het ziet er in ieder geval naar uit dat binnen een paar jaar groene waterstof geleverd kan worden door duurzame zonnepanelen tegen een prijs die veel lager is dan de prijs die nu betaald wordt voor grijze waterstof of enige andere energiedrager. 

5. De Oceanen

Er is naast het klimaatprobleem nóg een probleem dat op korte termijn verholpen moet worden - or else. De verzuring van de bovenste laag van de oceanen verloopt zo abrupt dat de natuur het niet bij kan benen en er massaal uitsterven van soorten in de zee dreigt op zeer korte termijn, binnen enige tientallen jaren. Zoals bij de probleemstelling betoogd is kan dat opgelost worden door CO₂ te transporteren naar de diepzee. De diepzee heeft voldoende capaciteit om het hele surplus aan CO₂ in de atmosfeer en in de oppervlaktelaag van de oceanen op te bergen, waarbij de zuurgraad van de diepzee nauwelijks zal toenemen omdat dat volume veel groter is dan het volume van de oppervlaktelaag. 

Tot dusverre was het te duur om hier iets aan te doen en was het zaak om de uitstoot van CO₂ zo snel mogelijk naar nul te brengen. Kooldioxide komt namelijk zo fijn verdeeld voor in de atmosfeer en in de oceanen dat men zeer veel materiaal moet verwerken om dat kleine beetje CO₂ te pakken te krijgen. Maar ook daar gloort hoop. Het Massachusetts Institute for Technology publiceerde recentelijk een nieuwe methode (52) waarbij het CO₂ uit de lucht kan worden gehaald met behulp van koolstof nanobuisjes. De onderzoeker die met deze methode gewerkt heeft, Sahag Voskian, zegt daarover: “Compared to other existing carbon capture technologies, this system is quite energy efficient, using about one gigajoule of energy per ton of carbon dioxide captured, consistently. Other existing methods have energy consumption which vary between 1 to 10 gigajoules per ton, depending on the inlet carbon dioxide concentration, Voskian says.”

De genoemde energie van 1 GJ, ofwel 278 kWh, per ton CO₂ die uit de lucht wordt gehaald heeft in de Sahara een lage prijs. In berekening 10 wordt ingeschat dat dit de energiekosten voor het invangen van CO₂ over een paar jaar zal reduceren tot minder dan € 3 per ton, en dat de hoeveelheid CO₂ in de lucht terug gebracht kan worden naar 0,028 vol% voor € 4600 miljard. Als de claim van Voskian klopt kan er voor dat bedrag een einde gemaakt worden aan de opwarming van de aarde. 

De uitgaven voor defensie bedroegen in 2020 mondiaal € 1630 miljard (53). Voor 1 jaar. Kiest u maar.

6. Conclusies:

In hoofdstuk 3 is vastgesteld dat groen waterstof met bestaande technieken binnen een paar jaar in de Sahara zou kunnen worden geproduceerd en naar Nederland vervoerd voor een prijs die van dezelfde orde van grootte is als de huidige prijs van LNG. 

In hoofdstuk 4 komt daar nog bij dat die prijs in de toekomst nog veel verder zal dalen omdat goedkope zonnepanelen dan ook rechtstreeks waterstof kunnen produceren, zonder dat daar een dure elektrolyse voor nodig is. Dan zullen de kosten per kWh in waterstofgas tot beneden € 0,01 dalen. 

Zoals het hier staat zal het niet voor iedereen duidelijk zijn wat dit in de praktijk betekent. Op de website (54) wordt geschat wat de totale kosten zijn van de energie die in Nederland wordt gebruikt. Dat is nog niet zo gemakkelijk, want het grootste deel van de brandstoffen die Nederland invoert wordt weer uitgevoerd naar andere landen in Europa, en het is niet duidelijk hoeveel dat is. Dat blijkt ook uit de antwoorden op die site. In eerste instantie wordt daar berekend dat energie Nederland € 40 miljard zou kosten. Dat wordt dan weer gecorrigeerd naar € 20 miljard omdat de uitvoer onderschat zou worden, maar uiteindelijk geeft CE Delft het getal van € 30 miljard, inclusief infrastructurele kosten. Als de prijs van € 0,029 per kWh die in hoofdstuk 2 berekend is wordt aangehouden en het CBS verbruik van 871 miljard kWh dan is het totaalbedrag bijna € 25 miljard. Bij de prijs van € 0,01 per kWh praten we over een kleine € 9 miljard per jaar. Per jaar € 16 miljard besparing, in 25 jaar € 400 miljard, en wat waren de opbrengsten van het Groningse aardgas ook weer? 

En dan wil de VVD kerncentrales bouwen??

Het lijkt mij een veel beter plan om ons voor te bereiden op een toekomst waarin zonnestraling in de Sahara wordt omgezet in synthetisch waterstofgas. Dat is best wel een forse operatie, maar lang voordat de kerncentrales één kWh geleverd hebben zal dat een technologie zijn die niet-vervuilende energie voor ons goedkoper maakt dan iedere andere nu bestaande bron, zelfs goedkoper dan steenkool. Bovendien levert de zon een bijna oneindige voorraad energie. Een kwart van de Sahara kan de hele wereld voorzien van brandschone energie - wanneer iedere wereldburger evenveel energie verbruikt als de inwoners van de Verenigde Staten nu doen: 90.000 kWh per persoon per jaar. 

Literatuurverwijzingen en berekeningen:

44) http://canli.dicp.ac.cn/hqq.pdf
45) https://www.cell.com/joule/comments/S2542-4351(17)30010-7
46) https://nieuws.kuleuven.be/en/content/2019/belgian-scientists-crack-the-code-for-affordable-eco-friendly-hydr ogen-gas
47) https://science.anu.edu.au/news-events/news/anu-researchers-set-new-solar-hydrogen-efficiency-record, https://newatlas.com/energy/solar-to-hydrogen-cell-sth-pec-efficiency-breakthrough/
48) https://en.wikipedia.org/wiki/Perovskite
49) https://onlinelibrary.wiley.com/doi/full/10.1002/advs.201600269
50) https://www.statista.com/statistics/216791/price-for-photovoltaic-cells-and-modules/
51) https://www.researchgate.net/publication/327781895_Challenges_for_commercializing_perovskite_solar_cells
52) https://news.mit.edu/2019/mit-engineers-develop-new-way-remove-carbon-dioxide-air-1025
53) https://en.wikipedia.org/wiki/List_of_countries_by_military_expenditures
54) https://www.wattisduurzaam.nl/16505/energie-beleid/duurzaam-rendement/wat-betaalt-de-bv-nederland-nu-j aarlijks-eigenlijk-voor-energie

Berekening 9. De energie inhoud van een kg waterstofgas
Voor de energie inhoud van waterstof worden twee waarden aangehouden, de Higher Heating Value of HHV en de Lower Heating Value of LHV. Het verschil zit in het feit dat bij de reactie van waterstof met zuurstof warme waterdamp ontstaat, en dus energie verloren gaat in de vorm van warmte. Voor gebruik als brandstof waarbij de verloren warmte via warmtewisselaars uit de verbrandingsgassen wordt teruggewonnen kan men de HHV aanhouden. Bij gebruik als motorbrandstof waarbij de warme stoom via de uitlaat wordt afgevoerd moet men de LHV aanhouden. 

De HHV bedraagt 141,86 MJ/kg ofwel 39,4 kWh/kg. 

De LHV bedraagt 119,93 MJ/kg ofwel 33,3 kWh/kg. 

Berekening 10. Kosten van invangen van CO₂ in de Sahara
De kosten van het invangen van 1 ton CO₂ zouden 278 kWh elektrisch bedragen. 1 kWh zonnestroom kost met de huidige technologie in de Sahara over een paar jaar € 0,025. De kosten worden bij die prijs € 7 per ton CO₂. Maar het is te voorzien dat de technologie verbeterd wordt en dan zal de stroomprijs daar binnen een paar jaar dalen naar € 0,01 per kWh, zodat de kosten per ton CO₂ onder € 3 zullen zakken. 

Op dit moment zit er 1390 gigaton C in de atmosfeer en in de bovenste laag van de oceanen. Dat zou met ongeveer 30% verminderd moeten worden om de pre-industriële situatie te herstellen, dus met 417 gigaton. 417 gigaton C impliceert 1529 gigaton CO₂. Dat zou in totaal bij deze laatste prijs van de orde € 4600 miljard kosten.

Over de auteur:

Dit verhaal is geschreven om in het tijdperk van corona iets zinnigs te doen te hebben. Tijdverdrijf. Waarom warmt de aarde op? Is dat erg? Waarom wordt daar zo hysterisch over gedaan? Zijn er nog andere gevaren? Ik ben ooit opgeleid tot kernfysicus en deze materie speelt al een tijdje, dus ik zou dit eigenlijk allemaal moeten weten. Maar nee. Daarom ben ik op nul begonnen en heb ik geen verhalen gebruikt of overgenomen die ik niet begreep. Gelukkig zijn wetenschappelijke publicaties tegenwoordig vaak gewoon op internet te vinden, zeker als het doorbraken zijn. 

Maar toen werd het een verhaal met een verrassend positief einde, en nu wil ik het met iedereen delen. Er is een probleem, maar dat kan worden opgelost en veel eenvoudiger dan je zou denken. Bovendien kon het wel eens heel lucratief zijn. 

Eerst iets over mijzelf ter introductie. Lang geleden, in 1970, werd het door het Rapport van de Club van Rome zonneklaar dat er Grenzen aan de Groei zijn, en vooral grenzen aan het gebruik van fossiele brandstoffen. Maar er was in die tijd een lichtpunt: kernfusie zou een onuitputtelijke energiebron zijn. Het leek mij prachtig om daar mijn leven aan te wijden, en dat betekende een studie natuurkunde, specialiseren in kernfysica en verder specialiseren in de fysica van lichte kernen. 

Je moet nogal wat weten voordat je aan de finesses van deze processen toekomt dus pas na een jaar of vijf, zes werd het mij langzamerhand steeds duidelijker dat kernfusie op aarde een doodlopend spoor is. In kernsplijting geloof ik niet; omdat dat zo verschrikkelijk gevaarlijk is, is het ook verschrikkelijk duur. 

Na mijn promotie heb ik dan ook een heel ander beroep gekozen: programmeur. Per slot van rekening had ik tijdens mijn studie en promotie honderden programma's geschreven voor heel veel verschillende processoren en in een stuk of tien verschillende programmeertalen.

Vanwege mijn achtergrond heb ik me gespecialiseerd in technische en – af en toe –  wetenschappelijke programmatuur. Dat heeft geleid tot veel werk in het buitenland, voor tientallen bedrijven in Europa en Azië. Het is een goede keuze geweest - ik ben in mijn leven geen dag tegen mijn zin naar mijn werk gegaan.

Na mijn pensionering hebben we heel veel gereisd, maar toen corona kwam was er tijdenlang niets leuks te doen. Dat was het moment om terug te gaan naar een oude liefde. En wat blijkt? Kernfusie is toch de oplossing voor de problemen van de aarde, maar dan wel op de zon, op aarde gebruiken we alleen het product van de fusie – zonlicht.

Er moet nog één opmerking gemaakt worden over het verhaal. Alles is naar beste kunnen berekend, maar er is geen peer review geweest zoals bij echte wetenschappelijke artikelen altijd wel het geval is. Ik ben benieuwd of iemand fouten kan vinden en dat zou ik dan graag willen weten.

Dit verhaal is veel belangrijker dan ik ben. Ik ben een oude man die niet zit te wachten op publiciteit, daarom schrijf ik dit verhaal anoniem. Maar als er dan toch een naam gebruikt moet worden, noem me dan maar Optimist.

(Echte naam bij redactie bekend)

Reaguursels

Inloggen

Dit gaat fout omdat het alleen kijkt naar de capaciteit, niet de capaciteit per moment dat die nodig is. Kijk naart hoeveel energie er nodig is op momenten dat de zon niet schijnt, en bouw daar half kerncentrales en half Thorium centrales voor. De Thorium centrales kunnen het kernafval dat we nog hebben liggen en wat die nieuwen produceren 'opeten' resulterende in minder langdurig kernafval.
Die kerncentrales staan de hele dag aan op 100%, dus zodra de zon schijnt of het waait heb je een overschot aan energie, die stop je deels in netstabiliserende accu's zoal Tesla die in Australie heeft gebouwd, en je maakt er waterstof van. Dat gebruik je in de binnenvaart, zeevaart, industrie, zwaar vervoer (vrachtwagens), langdurig vervoer (landbouw).
Wat we absoluut niet moeten doen is zonnepanelen in de Sahara zetten, laat de zandbaklanden dit zelf maar doen. In zuid-Spanje is ook al woestijnvorming en dat is 10x zo stabiel.

KayakFun | 30-08-21 | 15:58

Energie halen uit Noord-Afrikaanse (islamitische) landen? We zien nu al de ellende die dit met zich meebrengt. De jihad wordt gefinancierd door oliedollars uit het Midden-Oosten. Hopelijk hebben we daar van geleerd en produceren we onze eigen energie met kernenergie. Dan zijn we van niemand meer afhankelijk.

LangeJannetje | 30-08-21 | 13:23 | 3

Dit gaat linea recta tegen de linkse agenda, waarin die afhankelijkheid (en daarmee de grootste bron van ellende in de huidige wereld) de basis vormt voor alle verdienmodellen: de asielindustrie, de zieligheidsindustrie, de wapenindustrie, het "gevecht" tegen (religieuze) onderdrukking, etc etc... Zolang de politiek bepaald wordt door de linkse lobby en de bijbehorende economische factoren beheerst worden door de linkse hobby, gaat er genoeg ellende in de wereld zijn om het linkse verdienmodel op volle toeren te laten draaien.

Gladiator Fap | 30-08-21 | 13:55

Van welk uranium? In de top-15 van landen met uraniumreserves figureren welgeteld 2 Westerse en dus stabiele landen. Nederland hoort daar zoals u wellicht bekend niet bij.

Het kan zijn dat een hele of halve dictatuur u liever is dan een theocratie, maar de afhankelijkheid is er niet minder om.

Echte onafhankelijkheid bereiken we alleen als we onze eigen biomassa opeten, maar daarvoor krijg je hier de handjes niet op elkaar. Kortzichtig, wellicht.

Inverdan | 30-08-21 | 14:04

@Inverdan | 30-08-21 | 14:04: De zeeën zitten er vol mee. Kost ietsjes meer om het eruit te halen (dan mijnen), maar onafhankelijkheid mag ook wat kosten.

LangeJannetje | 30-08-21 | 14:50

Auteur gaat volledig voorbij aan dat de waterstof ook opgeslagen moet worden. Zeker per huishouden is dit onwenselijk. Wel zou men waterstofgas terug kunnen leveren maar dan moet het centraal opgeslagen worden wat toch weer een groot probleem is. Omzetting naar mierenzuur is dan misschien een optie maar kost weer energie.
Daarnaast is het zeker niet wenselijk om met de stroom van een roerige regio afhankelijk te zijn.
En wat nou dure kernstroom? Kale kernstroom kost geen drol en is altijd beschikbaar. En het zou wat mij betreft wel een paar cent per kWh mogen kosten. Als dan die milieuheffingen eraf kunnen is de gemiddelde Nederlander blij dat hij een kWh heeft voor minder dan 10 cent.

kortebroek | 30-08-21 | 13:22

Conceptueel zou Nederland moeten inzetten op:
- (import van) zonne-energie met waterstof opslag.
- kernenergie
- gas
Alle andere oplossingen nemen te veel ruimte in. Dat is een belangrijke voorwaarde die niet in het artikel staat; we zijn een volgebouwd land. Kernenergie heeft een geweldige Energie/Ruimtebeslag ratio, windenergie niet.

Gas heb je nodig als goed en goedkoop werkzaam alternatief, ook om de ontwikkelingstijd te overbruggen.

Zonne-energie kan alleen maar interessant zijn als er een waterstof infrastructuur is, het wisselvallige energieaanbod levert anders meer problemen dan het oplost.

Sowieso moet je meerdere bronnen hebben om niet te afhankelijk te worden. Als je zaken wilt doen met andere landen, dan móet je een alternatief hebben om niet voortdurend uitgespeeld te worden.

Overigens denk ik niet dat geld hierin een belangrijke factor is. Het grootste probleem is de macht van de oliemaatschappijen. In de top 10 van grootste bedrijven ter wereld staan 5 van die conglomeraten. Zij doen álles om de olieprijs op pijl te houden en elk ander initiatief een zachte dood te doen sterven. Het stimuleren van een burgeroorlog in het zonne-energie aanleverende land is voor hun geen rare maatregel.

Helaas is de EU opgericht door en voor deze bedrijven. Met de EU moet je dit dus vooral níet organiseren.

Overigens, is de schrijver op de hoogte van het project 'Desertec'? Dat was een zonne-energie initiatief vanuit Europa dat met name inzette op de Sahara als bron. nl.wikipedia.org/wiki/Desertec

van heinde en verre | 30-08-21 | 13:15

Elk huis, elke woontoren en bedrijf waarbij dat mogelijk is (!) voorzien van zonnepanelen EN een accu. Als de accu genoeg capaciteit heeft om seizoensinvloed op te vangen, zijn we er (zomers opwekken en winters gebruiken (even verder denken dan nacht met dag opvangen)). Dan is en vrijwel geen infrastructuur meer nodig. Nu misschien nog te groot en te duur, maar investeer en innoveer daarin.

Vunzigheid | 30-08-21 | 12:32 | 1

Accu's zijn voor kortetermijnopslag, waterstof is voor seizoensopslag. Heeft te maken met kosten. Omdat accu's duur zijn wil je zoveel mogelijk laadcycles hebben om de opslagkosten per kWh te drukken. Daarom is het onbestaand dat accu's seizoensinvloed gaan voorkomen.

stekkel | 30-08-21 | 12:52

Hartstikke leuk dat je er vijf verhalen nodig zijn om te lezen wat twintig jaar geleden ook al duidelijk was. Het enige probleem is de efficiëntie. En dat is dan ook meteen de crux van dit verhaal. Elektrolyse met 98,7% efficiëntie zou inderdaad het verschil maken, maar dat is gebaseerd op een onderzoek en die laten zich niet altijd vertalen naar een werkelijke toepassing. Bovendien betwijfel ik of grootschalig vervoer van H2 net zo eenvoudig is als vervoer van LNG. Dat denk ik niet. Met H2 is het grootste probleem altijd de opslag geweest, niet hoe je het maakt. Ik zou me opnieuw moeten inlezen om te zien of die problemen al enigszins opgelost zijn, maar ik betwijfel het. LNG is in gekoelde staat verbazend onbrandbaar, maar hetzelfde geldt niet voor H2. Tankers zouden kleine atoombommen vormen en dus op een geheel andere plek moeten worden gelost dan we gewend zijn. Etc.
Totdat het allemaal zover is, kunnen we beter toch maar even die kerncentrales neerzetten (die overigens ook prima H2 kunnen produceren zonder dat we daarmee afhankelijk zijn van de zandbaklanden).

Tisnietanders | 30-08-21 | 11:53 | 2

In de energiemarkt gaat het om kosten per kWh. Klagen over efficiency van de waterstofketen of vermeende onveiligheid is alleen maar afleiding.
Als je het verhaal goed gelezen hebt kun je daaruit afleiden dat door innovatie en schaalgrootte groene waterstof concurrerend wordt met fossiel. De hele keten van groene elektriciteit -> waterstof -> opslag -> elektriciteitsopwekking (dus lange termijnopslag) is tegen de tijd dat er een nieuwe kerncentrale zou staan waarschijnlijk goedkoper dan stroom uit kernenergie. Het is dan nogal dom om te blijven volhouden dat we aan de dure kernenergie moeten en nog dommer om met die dure kernenergie waterstof te maken.

stekkel | 30-08-21 | 12:26

@stekkel | 30-08-21 | 12:26: prima. Ga jij lekker onderhandelen met de kleinzoon van Khadaffi over je h2-abo. Maar om nou ons hele land daarvan afhankelijk te maken...

Tisnietanders | 30-08-21 | 16:25

Ik krijg hoop op de nabije toekomst.

Moestuinier | 30-08-21 | 11:37

Een kwart van de Sahara. Dan moeten we wel bereid zijn te negeren dat de Sahara natuur is. En dat we ons af moeten vragen wat het effect is van het bedekken van zo'n enorm groot oppervlak van de woestijn op het klimaat.

Hommel | 30-08-21 | 11:34 | 2

Ja, precies daar dacht ik ook aan. Ik ben vaak in de Sahara geweest voor werk. Als nu een kwart vol gezet wordt met zonnepanelen, dan weet ik niet of ik dat nou leuk vind. De Sahara heeft ook een waarde.

van heinde en verre | 30-08-21 | 13:23

@van heinde en verre | 30-08-21 | 13:23: Voor de groene lobby is dat irrelevant: het gaat dan ook niet wèrkelijk om de natuur en moeder aarde en een zandbak is sowieso een ver van hun bed show. Geen mens schijnt ook te bedenken wat voor ongeloofelijke infrastructuur benodigd zou zijn om alles te bedrijven in dit extreme deel van de aarde. Gaan ze daar met een Tesla heen en weer rijden door het zand om onderhoud te plegen? I think not... De Sahara heeft net als de poolcirkel een waarde. Misschien moeten we dat hetzelfde zien als bij de regenwouden en gewoon met rust laten. Maar ja, een zielig aapje zonder huis verkoopt beter dan een paar hete zandkorrels.

Gladiator Fap | 30-08-21 | 14:03

Na alle vijf delen gelezen te hebben kan ik alleen maar constateren: allemaal leuk en wel, maar het gaat al mis in het begin, waarbij gesteld wordt dat we een C02 probleem hebben, terwijl de huidige concentratie in PPM de op één na laagste concentratie in de geschiedenis van de aarde is (ja, dit kun je meten in sedimenten). Aangezien andere invloeden (waterdam, zonnecyclus) buiten beschouwing blijven betekent dat alle conclusies gebaseerd zijn op een eenzijdige blik, waarbij de discussie gaat over de "oplossing" van een probleem dat in werkelijkheid misschien wel niet bestaat of tenminste niet het grootste probleem is Dit klinkt uiteindelijk dus meer als goed onderbouwde politiek dan als objectieve wetenschap. Jammer, want op zich is het allemaal goed geformuleerd.

Gladiator Fap | 30-08-21 | 10:52 | 9

@van heinde en verre | 30-08-21 | 13:24: Typische wappie-argumentatie. Alles wat ze zelf ontberen projecteren op de ander.

stekkel | 30-08-21 | 13:34

@van heinde en verre | 30-08-21 | 13:25: Nog beter verwoordt dan mijn eigen tegel, waarin mijn frustratie over de zwakzinnigheid van het woord "klimaatontkenner" delen sprak. Dank. Ik vond m'n reactie op het artikel behoorlijk objectief, waarin zowel goede als minder goede elementen naar voren komen. Het is wel treffend te noemen dat werkelijk íedere vorm van kritiek onmiddelijk leidt tot veroordeling van de persoon. Is dat niet de basis achter fascisme? Juist.

Gladiator Fap | 30-08-21 | 13:34

@stekkel | 30-08-21 | 13:34: Typisch wappie gedrag: iets bewust volkomen uit het verband rukken en vervolgens de tegen reactie interpreteren als bevestiging van het eigen gelijk. Geen enkele verantwoordelijkheid voor het eigen gedrag nemen en anderen per definitie lukraak veroordelen. Dan ben je best wel een enorme narcist.

Gladiator Fap | 30-08-21 | 13:36
▼ 6 antwoorden verborgen

Beter een aantal reele rekenaars en technici dan wat toevallig aan komen waaiende fantasten, die met weinig moeite ook nog half of 3/4 nederland mee weten te krijgen in hun waardeloze natte dromen over het miljeu

ritter vn hüpfburg | 30-08-21 | 10:37 | 1

klimaat mijn beste, klimaat. Zorgen over het milieu is van vroeger.

van heinde en verre | 30-08-21 | 13:26

Kijk, professor Zonnebloem hier.
Als je nu eens benzine (of een andere fossiele brandstof) maakt uit CO2 en water, dan ben je feitelijk CO2-neutraal bezig. Dus die opslag van brandstof hoeft niet zo ingewikkeld te zijn, ALS je in staat bent uit CO2 en water weer koolwaterstoffen te synthetiseren, middels slimme processen en katalysatoren.
www.differ.nl/sites/default/files/ima...
Je gebruikt dus zonne-energie voor dat proces en dan is iedereen weer blij. Ook Piet Van Vluggestein met zijn Hummer in Almere. Iedereen kan gewoon benzine blijven rijden. Hoppa!

Beste_Landgenoten | 30-08-21 | 10:23 | 1

Gewoon kunstmatige koolstofassimilatie/fotosynthese dus.

plamoen | 30-08-21 | 11:54

Ik mis iets. Wat heb je nodig voor waterstof en waar heeft en woestijn gebrek aan ? Water! Is het transport van water ook meegnomen in de prijsberekening?

Ingpe | 30-08-21 | 09:55 | 1

Inderdaad, er wordt gezegd dat de betreffende panelen het water uit de lucht halen, maar dat zou dan niet bar veel zijn in de droge lucht van de woestijn. Het dichtstbijzijnde water is dan water uit de oceaan, dat er dan heen gepompt moet worden en verspreid naar alle panelen (kost ook energie). Verder ben je ook een flink deel van de energie kwijt aan het comprimeren van het waterstofgas, naar een in de mobiliteit gangbare druk tot 700 bar.
Vervolgens moet al die waterstof ook nog eens getransporteerd worden naar de rest van de wereld, wat ook niet gemakkelijk is. Waterstof is namelijk een zeer vluchtig gas, dat makkelijk ontsnapt en zelfs dóór materialen heen gaat vanwege de kleine molecuulgrootte. Als je dan bedenkt dat het huidige gasnet al lekverliezen heeft (ik heb eens een percentage van 10% gehoord), dan is dit bij waterstof nóg lager, tenzij je de druk verlaagt. BIj gelijke druk is de energiedichtheid 1/3 van die van aardgas. Flink wat leidingen dus, die een véél grotere afstand moeten overbruggen dan in ons gasnetwerk (ook weer energieverlies).

Mohguh | 30-08-21 | 12:09

En dan, na de olie, weer afhankelijk worden van zeer labiele, Islamitische landen?

Satertje | 30-08-21 | 09:39

"Het waterstof wordt vrijgemaakt uit het water dat van nature in de buitenlucht aanwezig is"

Mmmmmhhh hebben ze wel getest of dit in de droge Sahara ook werkt ? Lijkt me toch een zeer verschillende luchtvochtigheid dan Belgie.

MrTee | 30-08-21 | 09:29

Met die zonnepanelen ontzilting installaties aandrijven en de Sahara irrigeren lijkt me een beter plan. Dan blijven er ook meer mensen aan hun eigen kant van de middellandse zee.

Hiesjes | 30-08-21 | 09:17

Wie gaat eigenlijk het Saharazand van de zonnepanelen vegen? En kun je voor H2 wel hetzelfde type pijpleiding gebruiken als voor aardgas? Waterstof diffundeert door staal, waardoor het bros kan worden (waterstofverbrossing).

plamoen | 30-08-21 | 09:12 | 1

Nou voor dat stofprobleem is best een robotje te bouwen.

Hiesjes | 30-08-21 | 09:18

Goed verhaal, beetje lang.. Komt er dus op neer dat wij hier de tegeltjes uit de tuin moeten halen en dat de rest van de aardbol bedekt wordt met zwart glas... Wel een goede toekomst voor glazenwassers, dat dan weer wel..

Weetikveel.. | 30-08-21 | 09:02

Zo lastig is het energie probleem niet eens. Je hoeft maar een kwartiertje in de zon te liggen om te weten waar die onuitputtelijke bron van energie is. Je hoeft het maar op te vangen, dat is alles. Alleen de zijn schijnt niet altijd en ik geloof ik niet in de nacht, aan jou kant van de aarde dan. Je niet het dus opslaan en dat is het probleem ervan. Fossiel doet het altijd, heeft een grote energie dichtheid. Maar is aan de pomp al bijna duurder dan wijn van de Aldi.

Beste_Landgenoten | 30-08-21 | 08:43 | 3

Heel slim professor, maar je hebt de 5 delen dus niet gelezen?

RideFreeOrDie | 30-08-21 | 09:00

En wat voor energie is de zon ook al weer?

Weetikveel.. | 30-08-21 | 09:04

Je hebt aanzienlijke oppervlakken nodig die je ook militair moet kunnen verdedigen. Anders ben je wel erg kwetsbaar met die lappen onbeschermd glas die je levensader zijn. Dat kan goed gaan, en de beste indicator is om nu al een stuk zonovergoten woestijn te koloniseren en kijken hoe dat valt.
Een alternatief is om het van iedereen te maken. Dus 100+ landen die in hetzelfde schuitje zitten en elkaar daarmee in essentie gijzelen. Een beetje hetzelfde principe als bij kernmachten: Die vallen elkaar niet aan want dan is de ondergang van beide kanten gegarandeerd.
Dus vooral op geopolitiek vlak zie ik wel wat uitdagingen.

Allemaal | 30-08-21 | 08:33

Als het 's nachts niet waait is er geen stroom. Je zal dus altijd energiecentrales achter de hand moeten hebben in de huidige 24/7 maatschappij en dat kan niet want als het overdag wel waait kunnen deze centrales hun stroom niet kwijt en zal de centrale moeten worden afgeschakeld, enz, enz, enz.
Tevens kost waterstof maken zowat evenveel energie als/dan het opbrengt. Toch?

Buiswater | 30-08-21 | 08:28 | 4

@Allemaal | 30-08-21 | 08:35:
Allemaal theorie, er komt van deze berekeningen geen klote terecht.
Kerncentrales zijn de enige oplossing.

Buiswater | 30-08-21 | 08:37

Oh ja. Dat is nog eens een onderbouwd betoog.

Beste_Landgenoten | 30-08-21 | 08:45

@Buiswater | 30-08-21 | 08:37:
Of energieopslag of kernenergie. Iets anders zal geen oplossing bieden. Beiden lijken mij ok, maar massale opslag staat nog niet eens in de kinderschoenen. Dus de berekening zal zeer waarschijnlijk niet zo uitkomen nee. Maar direct afwijzen is wel wat kort door de bocht.

Allemaal | 30-08-21 | 08:54
▼ 1 antwoord verborgen

Deze artikelen helpen niet voor de groene wappies. Want die denken dat 100% duurzaam over 10 jaar gewoon mogelijk is. De auteur neuzelt dan wel iets technisch over opslag, maar zegt daarna dat wind goedkoper is dan kolen. Dus de groen wappies denkt nog steeds dat het kan. En realiseert zich niet dat dit betekent dat z'n ziekenhuis operatie alleen nog maar gedaan zal worden boven windkracht 5.
In werkelijkheid moet je een oplossing voor dat probleem ook meefinancieren bij duurzame energie. Waterstof doet dat in potentie, maar ik denk dat dit punt aan de groene wappies voorbij gaat.

Allemaal | 30-08-21 | 08:24

als er straks minder brandstof word verkocht zoals benzine en diesel moet de productie ook omlaag, dat zal andere grondstoffen voor medicijnen en plastics flink duurder maken. Je kunt niet alles vervangen met waterstof of kernenergie.
Die groene wappies rekenen niet alles door en kijken niet naar nadelen, die drammen het er wel door.

fabeltjesland | 30-08-21 | 07:53 | 2

Als de milieukosten zouden doorberekend in de aanschafsprijs van plastic, dan zou het sowieso al een veelvoud duurder zijn.

Dr.Platypus | 30-08-21 | 08:33

Die groene linksen hoeven ook niet te rekenen want alles moet toch altijd betaald worden door anderen. Het is immers ook altijd iemand anders zijn schuld. De rijken, de multinationals, rechtse politiek etc.

dasechtgeenstijl | 30-08-21 | 09:41

Waarom horen we zo weinig over de blauwe energie. Er is toch een enorm potentieel in Nederland (zout water zoet water). Zijn de membramen misschien het probleem?

hilfit | 30-08-21 | 07:46 | 1

Blauwe energie vereist genuanceerd en concreet nadenken. Dat ligt politiek gevoelig.

van heinde en verre | 30-08-21 | 13:28

Jammer. Een vijfluik dat uiteindelijk waterstofpropaganda is. Nergens kernfusie als serieus alternatief gezien. En SMR-kernfissiecentrales (niet kernfusie dus!) kan zeker wel werken, maar dan zonder waterstofconversie ertussen.

Schrodingerskut | 30-08-21 | 07:31 | 3

Precies dat, en dan ook nog met behulp van zonnepanelen, als je de opwarming van de aarde een zetje wil geven moet je vooral dat doen. Die donkere gedrochten houden zoveel warmte vast dat de omgevingstemperatuur 5 tot 10 graden omhoog schiet afhankelijk van hoeveel zon er is.
Kernenergie is in de afgelopen jaren doorontwikkeld dat vergeet deze zgn. wetenschapper.

Linke Soep | 30-08-21 | 08:25

Uiteindelijk een persoonlijke mening verpakt in wat pseudo-wetenschap. Artikel begon aardig, maar kreeg het met moeite uitgelezen.

Dr.Platypus | 30-08-21 | 08:34

Kernfusie staat elke keer in de krant dat ze weer iets verder zijn gekomen en het over 10 jaar wel zal lukken. Dat zeiden ze al in de jaren '70. Dan werd het jaar 2000 genoend dat het dan wel klaar zou zijn, want dat jaartal was toen nog iets magisch. Ik ben toen speciaal lid geworden van Natuur en Techniek om maar niets te missen. Na 40 jaat heb ik het abonnement maar weer opgezegd want er gebeurt steeds niets. Dat het een miljoenste seconde heeft gewerkt zeiden ze al in 1995. Daarna lag het weer stil. Ik ben het beu, het werkt toch niet, schei er maar over uit.

VolgendjaarkrygikAOW | 30-08-21 | 06:57 | 2

Ik heb nog eerder AOW uit Suriname dan dat kernfusie het doet.

VolgendjaarkrygikAOW | 30-08-21 | 06:58

Volgend jaar toch?

Beste_Landgenoten | 30-08-21 | 08:38

Op deze manier gaan we weer afhankelijk worden van politiek instabiele regio’s, dat moeten we niet willen.

Ingpe | 30-08-21 | 05:07

Het uitgangspunt is mijnsinziens verkeerd. Niet de grote energie leveranciers en multinationals moeten de benodigde energie leveren. Te veel macht en teveel prijsbepalend dus veel te duur, te veel gedoe, teveel belasting, te ondoelmatig te veel verkwisting, te veel druk op de omgeving, te veel rommel. Schone energie begint bij jezelf en eindigt daar. . Het verdienmodel staat nu voorop wat per definitie nooit goed is voor de eindgebruiker. Het moet kleinschalig. Schakel de keten uit waar iedereen aan moet verdienen en onze en andere leefomgeving, incl de natuur, kapot maakt. Maakt niet uit welke bron of via welk vernuftig systeem.
We moeten naar selfsupporting. We moeten naar de benodigde energie zelf opwekken. Hoogste tijd dat we baas zijn naar energie behoefte. Zonder wurgcontracten, gezeur en gezeik en maffe mailtjes dat het zgn goedkoper kan en je altijd teveel betaalt.
Weg met die lui. De overheid mag ook fluiten naar zijn centjes, ze deden er al niets voor.

dijkbewaker | 30-08-21 | 01:50

Dju! Nog geen tijd gehad om deel 1 - 5 eens rustig door te nemen... na te rekenen... nader te bestuderen.

Ik zie hier bij Ford Perfect - may the towel be with you - staan "Zoals ik al verwachte, de conclusie valt tegen. Waterstof uit zonnecellen en zonne-energie uit de Sahara. Utopie." Als dat zo is heb ik geen haast meer.

Net zoals dat ITER. Was al een belofte toen ik nog op de middelbare school zat, en nu bijna met pensioen, nog steeds een belofte. Wanneer ik straks onder de zoden lig, zal het nog steeds een belofte blijven. Onderwijl miljarden verslindend.

Louter Leuter | 30-08-21 | 00:45

Die solar farms kan je dan beter in Spanje neerzetten i.p.v. in de Sahara.

Wat mijn grootste bezwaar is bij dit soort plannen voor duurzame energie is dat de energieproductie lang niet altijd wordt meegenomen in het verhaal. Zonne- en windenergie kunnen dan wel stukken goedkoper zijn, maar hoeveel levert het op op jaarbasis? Als je zwaar investeert in duurzame energie en je haalt 25% van de jaarlijkse nationale energiebehoefte uit zonnepanelen en windmolen, dan moet je alsnog de overige 75% uit kolencentrales halen tenzij je kernenergie gebruikt.

En daar zal het wel op neerkomen: kernenergie. De twee meest duurzame landen van Europa zijn Frankrijk en Zweden en beide landen halen hun energie voornamelijk uit kerncentrales. Dan toch maar investeren in thoriumcentrales, al vlak ik zonne-energie nog niet helemaal uit.

Meneer_van_Hooydonk | 29-08-21 | 23:54 | 4

@theM | 30-08-21 | 01:30: Meneer van Hooydonk heeft het over thoriumcentrales. Die bestaan nog niet, althans geen commerciële. China heeft aangekondigd de eerste commerciele thoriumcentrale (in Gansu) ergens in 2030 in gebruik te willen nemen. Een commerciele fusie-reactor is op geen enkele afzienbare termijn realiseerbaar. Beste-Landgenoten is correct. De winning van uranium is om tal van redenen extreem vervuilend (o.a. door afvalproducten van leaching) en gevaarlijk. Vooral in Afrikaanse landen heeft men totaalschijt aan veiligheid en milieu bij verwerken en opslaan van deze afvalproducten. Wordt gewoon geloosd (geen afscherming grondwater) en uitgereden over land en klaar. Uranium op, mijn dicht, gevaar over? Eh nee...

Mazzelstof | 30-08-21 | 06:24

Neuh. Uranium centrales bestaan. Thorium nog lang niet commercieel. Fusie is al vijftig jaar over vijf jaar klaar.

Beste_Landgenoten | 30-08-21 | 08:40
▼ 1 antwoord verborgen

Mooi betoog... nu nog de politieke wil

mocroGS | 29-08-21 | 23:40

Ergens in het betoog van deze optimist (moet steeds aan een zeilbootje voor beginners denken..) las ik dat ongeveer 1/3 van het aardgas nu wordt gebruikt voor de verwarming van woningen en overige gebouwen. Ik ben eigenlijk wel benieuwd of de opwarming van de aarde dat gebruik dan niet sterk doet verminderen.

Tjemig | 29-08-21 | 23:12

Begin maar met noord Afrika op te delen in stukjes en toe te wijzen aan Europese landen. Pas als het daarna nog rustig blijft kan je gaan denken over het neerzetten van zonnepanelen op ons nieuwe grondgebied.

W_F | 29-08-21 | 22:58 | 3

Er kan heel veel misgaan in de keten investeren, bouwen, onderhoude en exploiteren. In die landen eigenlijk een onmogelijkheid voor de langere terwijn. De techniek zit niet in de weg, de politieke stabiliteit verhindert het. Voorlopig.

Beste_Landgenoten | 30-08-21 | 00:21

Met de nu beschikbare kennis kan je er ook wel een bos planten, om te beginnen.
Iemand riep Spanje, inderdaad spanje maar op de Canarische eilanden waar volop zon en wind en ruimt aanwezig is en je je vinger maar in de grond hoeft te steken om die er gebraden weer uit te halen is zon enwindenerge verboden, want belastingen . Begin daar, bv als proef eens.

ritter vn hüpfburg | 30-08-21 | 10:06

Laten we het leger sturen. Kolonialisme 2.0

van heinde en verre | 30-08-21 | 13:31

In de eerste plaats: respect voor dit betoog.
Maar alternatieve energie is -en blijft- symptoombestrijding die niet tot een overwinning leidt als de oorzaak niet wordt weggenomen: overbevolking.
Er is in de nabije toekomst geen houden meer aan.

Vroeger waren er insectenplagen, waarbij gebieden werden leeggevreten.
Nu is het een mensenplaag, die de aarde leegvreet.

Bolhoed | 29-08-21 | 22:58 | 4

Je kunt zelf altijd als eerste iets doen tegen de overbevolking. Merkwaardig genoeg maakt niemand die keuze. Allemaal NIMBY's.

Beste_Landgenoten | 30-08-21 | 00:23

@BL in NL importeren wij de grote aantallen mensen, de eigen bevolking groeit amper.

WhoCares72 | 30-08-21 | 08:20

@Beste_Landgenoten | 30-08-21 | 00:23: In Nederland maken we die keus al heel lang hoor. En ook behoorlijk massaal. Autoochtone stellen hebben gemiddeld 1.3 kinderen in Nederland. Dat betekent per definitie een krimp van de bevolking. Maar ja, de boven ons gestelden vinden dat geen goede ontwikkeling, dus er worden mensen van buiten onze grenzen naar binnen gehaald om toch meer die heilige bevolkingsgroei te bewerkstelligen. Autochtone nederlanders (en eigenlijk alle autochtone west europeanen) zijn dus helemaal geen NIMBEY'S in dit geval. In tegendeel.

Eagle0511 | 30-08-21 | 09:56
▼ 1 antwoord verborgen

Optimist, bedankt voor dit vijfluik! Heb het met genoegen gelezen en het heeft geleid tot een aanzienlijke tijdbesteding door het lezen van additionele bronnen. Leuk om weer eens in de wetenschappelijke literatuur te duiken! Echter is mij wel een beetje ontschoten waarom de titel kernfusie benoemt hetgeen niet echt behandeld wordt anders dan afgewezen.

FogerRederer | 29-08-21 | 22:50

Waterstof... Als ik het niet dacht.
Alleen is het idee het in de Sahara te laten opwekken niet echt doordacht.
Kijk wat er in de gebieden waar veel olie uit de grond komt, is gebeurt: dikke onrust want iedereen en zijn moeder/kameel wil er goed aan verdienen.
In de Sahara zouden je panelen direct gekaapt worden door de lokale warlord. En transport is nog zo'n dingetje.
Gewoon, iedereen zijn eigen waterstof laten maken, of heel plaatselijk/lokaal per gemeente. Waar meer ruimte is (hoi Groningen!) Kunnen meer paneeltjes kwijt, wat ze daar te veel produceren kunnen ze verkopen aan de Randstad... Ziet u de ironie?

EEnzame SchizofrEEN | 29-08-21 | 22:47 | 2

Het is mogelijk en volgens mij gebeurt het zelfs ook al, waterstof voor thuis.

Sinterbikske | 29-08-21 | 22:49

1 groot probleem. Het mag niet volgens de klimaat akkoorden van Parijs etc. Klimaat verbeteren mag alleen binnen eigen landsgrenzen, anders hebben die tienduizenden, klimaat en energie consultants die naar de conferenties gaan er niks aan, die zullen dit nooit toelaten, aangezien het aan hun verdien model komt. Zelfde geld voor politici. Minder reden om lastenverzwaringen voor de middenklasse door te voeren.

Snap_het_ook_niet | 29-08-21 | 22:45

Ik zie de oplossing eerder in een aantal andere ingrepen. Allereerst het inperken van de bevolking. De aarde kan simpelweg niet zoveel mensen bedienen. Er is nu een enorme zinloosheid en onzinproductie omdat er simpelweg niet voldoende werk is voor iedereen. De mens moet bezig zijn. Daarmee dus een heroriëntatie op doel en zin van de maatschappij. Het groei-dogma zorgt er inherent voor dat er gestreefd wordt naar maximalisatie van financieel gewin. Alles wat gefabriceerd wordt moet herbruikbaar en gericht op maximale levensduur zijn. Onnodig energieverbruik moet teruggedrongen worden.
Er ligt nog enorm veel potentieel in de natuur en biologische mechanismen. De productie van olie door algen is inmiddels ook aardig ver, om maar een optie te noemen. Dat heeft een veel kleiner verstorend effect op het ecosysteem en kan volledig door de natuur verwerkt worden. Mits het binnen de perken blijft kan de verstoring van de balans door de natuur zelf hersteld worden. Planten gebruiken fotosynthese. Dat proces is minder efficient, maar levert ook energie op.
Echter, alles staat en valt met een reductie van de bevolking en aanpassing van de ecologische voetafdruk, terug naar de menselijke maat. Het geschetste beeld is utopisch omdat de zucht naar geld en macht altijd groter blijft. Het kan wel een aanzet zijn eens structureel anders te gaan denken.

Frau Merkel | 29-08-21 | 22:35 | 2

Had de Club van Rome dat niet gewoon kunnen zeggen?

tectonicos | 29-08-21 | 23:13

Aan waterstof heb je meestal helemaal niks, behalve als je het direct verbrandt in de CV-ketel. In vrijwel alle gevallen zal waterstof eerst weer moeten worden omgezet in elektriciteit voordat het nuttig kan worden gemaakt. Waterstof is dus een ontzettend stom idee om elektrische energie te transporteren. Je hebt elektriciteit (bv. zonnepaneel), je maakt er waterstof van met grote verliezen, en tenslotte zet je die waterstof met nog grotere verliezen weer om in elektriciteit. Vervoer die elektriciteit dan gewoon direct door een hoogspanningskabel.
De omzetting van waterstof in eleanktriciteit, nog het beste dmv. een brandstofcel, gaat met een miserabel rendement van minder dan 50%. Alle kosten die onze doorgestudeerde en geflipte fysicus en ex IT-er aanhaalt kunnen dus gerust met een factor van meer dan twee vermenigvuldigd worden. Mijnheer kan dit soort beschouwingen beter overlaten aan echte deskundigen, zoals Ulf Bossel, die in zijn gezaghebbende artikel in de "Proceedings of the IEEE" in 2006 reeds deed. Sinds die tijd is er geen enkele ontwikkeling op waterstofgebied geweest die zijn verhaal onderuit haalt, simpelweg omdat het gebaseerd is op de toepassing van de meest elementaire natuurwetten. De conclusie: Waterstof is niet economisch haalbaar.
Zelf nalezen kan op het internet. Googel even op Ulf Bossel en IEEE. Het is een ook voor leken met een beetje beta-achtergrond een zeer leesbaar verhaal, in elk geval veel beter verteerbaar dan de woordenbrij van de auteur van de 5 delige artikelenserie op GS.

bdn01 | 29-08-21 | 22:31 | 10

Woordenbrij, idd. Een hoog Inconvenient Truth-gehalte allemaal. Zeker niet "wetenschappelijk".

tectonicos | 29-08-21 | 23:14

@tectonicos | 29-08-21 | 23:14:
Dan weet je niet hoezeer de schrijver op de hoogte is. Hij probeert het allemaal een beetje begrijpelijk neer te zetten zonder teveel technische details. Optimist is geen luchtfietser en verkoopt ook geen zoete broodjes met gebakken lucht.

Beste_Landgenoten | 30-08-21 | 00:26

@bdn01 | 29-08-21 | 23:02:
Precies. Wat mij opviel is dat aloude thermodynamica nauwelijks meet in het curriculum van technische studies voorkomt. Geen wonder. Er valt niets nieuws meer te ontdekken, geen artikelen te schrijven... gewoon niet sexy genoeg voor de universitaire docenten en professoren van de technische studies. In de toekomst gaat het echter daarom.

Nee hoor we gaan op elektriciteit vliegen! Als men dan niet denkt aan accu's, of aan fuel cells, dan wel aan - hebben we hem weer - direkt waterstof verbranden. Als dan, dan wordt het kunstmatige kerosine. Maar het kost dan wel karrevrachten (verspilde) energie.

Elektriciteit is het schuiven van vrije elektronen. Als je niets doet, dan lopen ze gewoon terug (de batterij loopt leeg). Als je het stopcontact gebruikt, dan moet er iemand in de centrale die elektronen heen en weer duwen. Een accu zal never nooit niet dezelfde energieinhoud hebben als benzine, of diesel. Je krijgt al meer bang, als we het hebben over het delen van elektronen in atomen; kost meer moeite (energie) dan vrije elektronen schuiven. Dat heet chemie. Meer bang voor de buck krijg je dan nog met het spelen met kernen, oftewel kernenergie.

Wat de aarde gedaan heeft met olie, is het toevoeren van warmte en druk om de (energiedrager) olie te maken. Die energie moeten we dan zelf maken, ergens vandaan toveren, en gebruiken om kunstmatige brandstoffen zoals de Fischer-Tropschbrandstoffen te maken - en dat wordt dan een gigantisch probleem.

Louter Leuter | 30-08-21 | 01:15
▼ 7 antwoorden verborgen

Gaat hem niet worden. Denk alleen al aan alle onderdelen die voor een project als dit geproduceerd moeten worden, kost allemaal energie uit de oude vervuilende bronnen.

Ook zitten er wel heel erg optimistische aannames in. Bijvoorbeeld: "het is binnenkort voor iedere consument mogelijk om met behulp van zonnepanelen in de zomer een waterstofvoorraad aan te leggen waarmee ‘s winters het huis verwarmd kan worden". En dan zit ik daar in mijn appartement in een flat van 12 verdiepingen, met een niet al te groot dak oppervlakte, met al mijn ramen en balkon (van 4 vierkante meter) op het noorden (dus nooit direct zonlicht). Omgeving is volgebouwd met ongeveer hetzelfde type hoogbouw.

En dan nog de vele geopolitieke haken en ogen ...

Ik zie al jaren, met tegenzin, geen enkele andere oplossing dan kernenergie,

SmurfenSlurfje | 29-08-21 | 22:28

De auteur veronderstelt dat het veilig is om grootschalig voorraden waterstof aan te leggen en zelfs decentraal te produceren via zonnepanelen. Dat goedje is nogal ontvlambaar (en in hogere mate dan aardgas). Over optimisme gesproken...

tectonicos | 29-08-21 | 22:25 | 4

We hebben nu ook overal explosies. Een beetje extra reuring kan geen kwaad. Of het nu een Al-Qaq-er is, een Bente Beckertje of een waterstoftank maakt niet veel uit.

Frau Merkel | 29-08-21 | 22:42

@Sinterbikske | 29-08-21 | 22:41: Naast de meeste raketten woont geen volk wat om religieus-ideologische reden een biem probeert te veroorzaken.

marcoplarco | 29-08-21 | 22:45

Om thuis watersof op te slaan zonder daarvoor het hele huis uit te ruimen moet je het comprimeren tot een druk van rond de 600 Bar. Pas dan wordt die waterstoftank enigszins hanteerbaar qua omvang. Om de zelf geproduceerde waterstof te comprimeren heb je thuis ook nog eens een compleet compressorstation nodig, met de bijbehorende herrie, ruimtegebruik en energie- en onderhoudskosten. Thuis waterstof opslaan wordt echt nooit wat.

bdn01 | 29-08-21 | 23:08
▼ 1 antwoord verborgen

Die gestelde verzuring van de zee wantrouw ik. Niet alleen bestaat de zeebodem uit basalt (een basisch gesteente) maar er is ook een superkritische hoeveelheid kalk (ook basisch) opgelost. En de zee grenst aan kalk (bijvoorbeeld de witte krijtrotsen van Dover). De zee is behoorlijk basisch. Je hebt echt wel wat meer nodig dan een beetje CO2 om de zuurgraad substantieel te veranderen (zie "Buffer solution" op de engelse wikipedia).
Veel mensen hebben een aquarium in huis, met koraal en/of schelpen. Deze lossen niet op ook al is de CO2 concentratie in bewoonde huizen meestal flink hoger dan normaal.

DutchLion33 | 29-08-21 | 22:23 | 2

Wanneer uw wantrouwen gerechtvaardigd is, dan stort de hele argumentatie van optimist in elkaar. Instabiel dromen over instabiele zonnepanelen in de Sahara. Is de Sahara opeens geen beschermingswaardig natuurgebied?

Eeuwig..Op..Vakantie | 29-08-21 | 22:36

Je hebt te maken met lagen in de oceanen, net zoals je te maken hebt met lagen in de atmosfeer. Het is een soort snelweg met afslagen en invoegstroken, het kan wel 1000 jaar duren voordat super zout water van de bodem van de zuidpool vermengt raakt met het oppervlaktewater van het noorden van de atlantische oceaan zeg maar.

Sinterbikske | 29-08-21 | 22:37

Alle grootschalige ingrepen in de omgeving leiden onherroepelijk tot ecologische rampen. Dat geldt voor het kappen van bossen, de windmolens op zee en land, de dagbouw van bruinkool en steenkool, verstedelijking en winning en gebruik van aardolie.
Het eerste probleem is de grootte van de wereldbevolking en het verbruik van zowel aardoppervlakte als grondstoffen. Daar moet eerst wat aan gebeuren.
De NOx productie bij de verbranding van waterstof werd elders al genoemd.
We maken ons afhankelijk van de zonne-instraling op een relatief klein gebied. Als er een vulkaanuitbarsting is en er een stofwolk rond de aarde trekt is het definitief voorbij. Het kan een paar jaar duren voordat deze wolk weg is. Deze vorm van waterstofgebruik kan dus hooguit ondersteunend zijn.
De windmolens hebben al flinke lokale verstorende effecten doordat de snelheid uit de luchtstromingen gehaald wordt. Een paar molens is geen probleem, maar de huidige schaal begint zijn uitwerking te hebben. En dan zouden we een kwart van de Sahara gaan afkoelen door de zonne-straling weg te halen in de vorm van waterstof. Als de Sahara zoveel zou afkoelen dreigt een verstoring van de passaatwinden. Het gevolg zal een enorme turbulentie zijn met lokale extremen zoals tornado's, hitte- en koudegolven, supercells, stortbuien zoals laatst in Duitsland en uiteindelijk vulkaanuitbarstingen, tsunami's en aardbevingen. Dat laatste zullen we pas later merken, maar komt zoals de aardbevingen in Groningen.

Frau Merkel | 29-08-21 | 22:20

Wederom een goed verhaal, de toekomst zal een mix van diverse energievormen laten zien. De uitvinding van Gerard Lugtigheid heeft transport van waterstof mogelijk gemaakt. Het chemisch opslaan van warmte heb ik niets van gelezen in de verhalen maar daar zit ook nog wel wat potentieels in.
Fossiele energie zie ik de komende 100 jaar echter nog niet verdwijnen.

revolte | 29-08-21 | 22:20 | 1

Fossiele energie zal niet verdwijnen, daarvoor zijn de verschillen in welvaart en de toegang tot alternatieve energiebronnen voor opkomende (achterliggende) economieën te groot.

Sinterbikske | 29-08-21 | 22:30

De Sahara is nu niet echt een stabiele regio te noemen, relie gekkies maken daar steeds meer de dienst uit. Dat is niet meegenomen in dit verhaal neem ik aan. Afhankelijk zijn van energievoorziening uit een onstabiele regio lijkt mij niet wenselijk, Nordstream zorgt immers al voor genoeg ophef en risico’s. Betrouwbare energie dmv kerncentrales in de regio lijkt mij onvermijdbaar om aan de groeiende energiebehoefte op lange termijn te voldoen. Terwijl moet vol ingezet worden op ontwikkeling van alternatieven waarbij geen taboes bestaan die ontwikkeling beperken. De ontwikkeling van kernenergie had in een veel verder stadium kunnen zijn en had nu een serieuze oplossing kunnen zijn voor de opwarming van de aarde. We stoken bossen in ovens op als alternatief.

Sinterbikske | 29-08-21 | 22:17

Jahoor. In de Sahara. Ik zou voorstellen om dan eerst heel Noord Afrika over te nemen en te ontruimen of helemaal platgooien.

kleybeuker | 29-08-21 | 22:16 | 1

Die zonnepanelen zijn hele grote glasplaten. Ik weet wel een techniek om beide doelen in één klap te bereiken.

marcoplarco | 29-08-21 | 22:41

Doen!!!

ademende aarde | 29-08-21 | 22:16

we gingen toch de honger in Afrika oplossen met het gezamenlijke defensiebudget?

Baytep | 29-08-21 | 22:15

Wanneer links gedefiniëerd mag worden als pro-windmolens en pro-zonnepanelen, dan blijkt links meer geneigd tot imperialisme en kolonialisme (bijv. om een kwart van de Sahara toe te eigenen) dan 'rechts' (: tegenstanders van windmolens en zonnepanelen). Verder blijkt links een gigantische blindheid te hebben voor de milieuvervuiling van windmolens en zonnepanelen die door de toename van extreem weer veroorzakers worden van giga-rampen. Een veld met versplinderde zonnepanelen kan nooit meer begraasd worden door dieren en is niet meer geschikt voor voedselproductie. Kortom, links is verliefd op woestijnen.

Eeuwig..Op..Vakantie | 29-08-21 | 22:09 | 2

ALLES is geoorloofd om geen kernenergie te hoeven omarmen. Tot vernietiging van de wereld aan toe.

skoftig | 29-08-21 | 22:45

Tja, de aarde reageert op alles waar "te veel" voor staat. Te veel mensen op de planeet, te veel zonnepanelen, te veel windmolens, te veel verbranding van fossiele brandstdoffen. Etc, enz, und so weiter.

Eagle0511 | 30-08-21 | 10:12

Een gasleiding van de Sahara naar Europa bouwen kost (even een slag in de lucht) rond de 1 miljoen euro per kilometer, dat betekent dat je voor 3 miljard euro dat is de prijs van een paar windmolenparken. Een ander voordeel van energie winning in de Sahara is dat dat werkgelegenheid genereert en dat scheelt weer mensen die met bootjes de grote plas proberen over te steken en idioten die zich zelf op willen blazen op een tijd en plek dat dat niet schikt

JeanDragage | 29-08-21 | 22:02 | 4

@Eeuwig.. Op.. Vakantie | 29-08-21 | 22:19:
Shell in Nigeria, Libië en Generaal Haftar, het knalt daar regelmatig dus knalgas is welkom.

Bolhoed | 29-08-21 | 22:52

Werkgelegenheid = geld. Meer geld = meer budget voor een illegale reis naar Europa. Een werkeloze in Nederland heeft een luxer leven dan iemand met een doorsnee baan in de Sahara. De "business case" voor illegale migratie blijft goed, en meer geld betekent meer ook geld om mensensmokkel te betalen.

DutchLion33 | 30-08-21 | 04:25

@DutchLion33 | 30-08-21 | 04:25: Dat dus. Uiteindelijk willen ze allemaal hierheen. Want, zo vertellen de mensensmokkelaars, zelfs areme mensen hebben in west europa een auto en een tv.
Nou, dan is de keus snel gemaakt, toch?

Eagle0511 | 30-08-21 | 10:14
▼ 1 antwoord verborgen

Zonne-energie uit de Sahara.
Lekker stabiel gebied
En toen brak daar de pleuris uit....
(Schrijver anoniem...toch niet Diederik?)

Kijkeensaan | 29-08-21 | 22:01

Klinkt veelbelovend. Ik zou dan echter wel gaan voor gedecentraliseerde opwekking. Dus niet alles in de Sahara, maar eigen opwekking. Voldoet dat niet aan de energiebehoefte, dan kopen we waterstof in het buitenland. Klaar is kees.

Old_Spice | 29-08-21 | 21:59 | 1

Sowieso gedecentraliseerd, zeker omdat je niet je landelijke of zelf europese waterstof productie wil laten afhangen van één centrale wat makkelijk gesaboteerd kan worden door diverse tereurgroepen.

Als alternatief dunkt me dat in zuid europa het rendement al dermate hoog is dat in ieder geval een deel van de waterstof behoefte van de EU kan dekken.

ReyNemaattori | 29-08-21 | 23:07

Als je echt de Sahara wil gebruiken moet je Afrika weer koloniseren en stabiliseren, dus dat gaat hem niet worden om moverende redenen.

mijns inziens zijn er ook nog heel wat andere manieren te bedenken om de opslag van zonne-energie minder belangrijk te maken.
Vroeger was de nachtstroom goedkoper omdat er 's nachts een overschot was aan opgewekte elektriciteit. Nu zou de dag stroom eigenlijk goedkoper moeten zijn om mensen te stimuleren om wasmachine en vaatwasser etc. overdag te gebruiken. Verder zou je kunnen zorgen dat reclame en andere onnodige verlichting 's nachts niet brand. bijvoorbeeld de Mac is dicht, maar die gele M zie je van kilometers ver. Door het verhoogd stroomverbruik overdag krijg je hopelijk minder capaciteitsproblemen op het netwerk en zijn er minder problemen om de "nachtdip" op te vangen.
Plaatselijk geproduceerde waterstof lijkt zeker een goed idee, maar zowel de CV ketel als je elektriciteits systeem zullen op de schop moeten.
Wat zijn de kosten van een kleine H2 elektriciteitscentrale die sterk kan moduleren? Kan mijn CV omgebouwd worden naar waterstof?

Andersdenkend | 29-08-21 | 21:59

Het Sahara zandlandschap veranderd elke dag, de zonnepanelen worden opgeslokt door hetzelfde materiaal waar ze van gemaakt zijn.

MargauxGrandCru | 29-08-21 | 21:58 | 1

Gros van de Sahara is vooral een rotswoestijn, daarin vinden zich wel een aantal ergs maar dan nog is het aandeel zandzee nog geen kwart van de Sahara. Marokko heeft al een aantal zonnecentrales staan en die izjn ook nog niet opgeslokt...

Er zijn wel manieren om die zandduinen een beetje onder controle te houden door beplanting en je zult wel een team mensen nodig hebben die die krengen maandelijks afspuit en onderhoudt etc.

ReyNemaattori | 29-08-21 | 23:14

Fantastische slotzin!

'Een kwart van de Sahara kan de hele wereld voorzien van brandschone energie - wanneer iedere wereldburger evenveel energie verbruikt als de inwoners van de Verenigde Staten nu doen: 90.000 kWh per persoon per jaar. '

Dat geeft de burger moed.

PolderTaliban | 29-08-21 | 21:55 | 6

@Knufter | 29-08-21 | 22:13: En dan gewoon lekker fossiel blijven verstoken waardoor die opname volledig ongedaan wordt gemaakt?

ReyNemaattori | 29-08-21 | 23:26

@marcoplarco | 29-08-21 | 22:38: Tot nu toe maken ze panelen van silicium, a.k.a. zand, lijkt me dat dat in de juiste hoeveelheden te vinden is in de Sahara?

ReyNemaattori | 29-08-21 | 23:27

@ReyNemaattori | 29-08-21 | 23:27: Een paneel bestaat uit meer dan glas. Denk aan indium, selenium, tellurium, terbium en gallium. Moeilijk te vinden, deels niet recyclebaar en alleen voorhanden in een paar - je raadt het al - niet zo stabiele regio's.

marcoplarco | 30-08-21 | 09:10
▼ 3 antwoorden verborgen

Niet echt slim om onze energieafhankelijkheid niet van de éne politiek instabiele regio (Midden-Oosten) in te ruilen voor de andere (Sahara). Verder is iedere energiebron die niet 24/7 kan draaien, niet erg serieus te nemen. Zonnecellen hebben gedurende 6 tot 8 uur per dag opbrengst (in een ideaal klimaat), je moet dus een systeem optuigen met een factor 3 tot 4 aan overcapaciteit (om de behoefte aan 24 uur) te voorzien), samen met de enorme infrastructuur voor opslag. Enorme verspilling van materiaal en ruimte. Naast een stad met een energieverbruik van 10GWh/jaar wil je een centrale die jaarlijks 11GWh kan leveren, 10% overcapaciteit, eventueel makkelijk op te schalen. Alleen al die schaalbaarheid is een crime bij zonnecellen. Hoe eerder we van wind en zonnecellen (in welke vorm dan ook) af zijn, hoe beter.

Festen | 29-08-21 | 21:54

HATSJOEE!!!!

Zo, deze tegel heb ik mij toegeëigend, en stond er een molen voor, had ik het halve dorp van stroom voorzien.

GKJP | 29-08-21 | 21:52 | 2

Wel in je mondkapje niezen!

Frau Merkel | 29-08-21 | 22:22

Mansneezing. Bah.

Beste_Landgenoten | 30-08-21 | 00:28

De nickname 'Optimist' deed het al vermoeden: hier dient zich een wereldredder aan, die vanuit een grondeloos pessimisme (ontkalking van oceaanoppervlaktes) een argumentatie opzet die reeds bij voorbaat onder druk/dwang staat. Bij voorbaat is het gezond verstand alternatief (: kernenergie) uitgesloten. Erken dat zelfs bij alle CO2 & methaan uitstoot van menselijke herkomst dit peanuts is bij wat de dooiende permafrost, Etna (en alle andere vulkanen) en andere natuur-oorzaken aan CO2 en methaan in de atmosfeer doen vrijkomen. Landen als Polen zijn niet van plan om hun bruinkoolproductie & -verbranding stil te leggen. Probeer de verbranders van Amazonewouden eens tot rede te brengen.

Eeuwig..Op..Vakantie | 29-08-21 | 21:51

Had optimist ook al op de kaart gekeken in welke landen de Sahara ligt? Ik word daar niet optimistisch van.

Alsdan | 29-08-21 | 21:44 | 4

@Frau Merkel | 29-08-21 | 21:55: De VOC-mentaliteit!

Alsdan | 29-08-21 | 22:00

Topografie is niet zijn vakgebied.

van Oeffelen | 29-08-21 | 22:03

Hoezo? We bereiden het leger voor op oorlogsvoering in de woestijn, en veroveren gewoon een flink stuk Sahara. Nog makkelijker, we kopen de hele Sahara.

bdn01 | 29-08-21 | 23:19
▼ 1 antwoord verborgen

Technisch uitermate haalbaar, politiek voorlopig onhaalbaar. De regio is instabiel, Europa wil nooit zomaar afhankelijk zijn van wie die energie beheert. Tel op de opkomst van Boko Haram, IS en andere mafklappers. De Sahara zal het voorlopig niet worden vrees ik. Spanje kan nog maar heeft minder opbrengst. Het principe dat de zon ons geheel van energie kan voorzien is een feit. Twee minuten zon op aarde is genoeg voor een jaar energie, als we die geheel konden oogsten. Mooi verhaal EDMVV, hebben we wat aan! Dank.

Beste_Landgenoten | 29-08-21 | 21:43 | 1

Je denkt te klein, gewoon de hellingshoek van de aarde wat wijzigen; evenaar zo boven spanje, alles geregeld

Martin007 | 29-08-21 | 21:48

Heel erg bedankt, Optimist. Weinig gelegenheid gehad de voorbije dagen om alles rustig te lezen en op me in te laten werken, de komende dagen heb ik meer tijd. Hopelijk staat het topic volgende week nog open.

Gajus | 29-08-21 | 21:38

Richard Feynman: "Nature can not be fooled"
En nadat we sinds 1800 alleen maar naar energiesoorten met een hogere energiedichtheid zijn gegaan, vergelijk:
een kuub hout (prehistorie-nu)
een kuub kolen (1800-nu)
een kuub olie/gas (1900-nu)
een kuub uranium (1940-nu)

gaan we nu de wereldenergievoorziening redden met notabene gerecyclede energie: zon en wind.
Maar goed, alle kleine beetjes helpen.

skoftig | 29-08-21 | 21:35

Hoe bijzonder, dat iemand in zijn vrije tijd een wetenschappelijk artikel schrijft. Ik moet misschien toch eens iets minder ID gaan kijken.

MickeyGouda | 29-08-21 | 21:34 | 3

Een ieder heeft zijn gaven en talenten. Jouw tegels hebben tot nu toe meer impact dan dit artikel. Zo is het ook nog een keer. ;)

Frau Merkel | 29-08-21 | 21:57

@Frau Merkel | 29-08-21 | 21:57:
In Huize Gouda gebeurt iets unieks: ik ben even stil. *FM kushandje toewerpt*

MickeyGouda | 29-08-21 | 22:11

De Sahara is een woeste oceaan van zand, langzame golven maar gestaag en niet te stoppen. De pilot centrales die ik daar gezien heb, zonnepanelen en spiegels naar een middelpunt moesten elke dag schoongeveegd worden. lastig dan als het groot wordt opgezet.

larie | 29-08-21 | 21:34 | 3

Inmiddels wordt er getest met tilt- en trilmechanismen die 90% effectief zijn.

PolderTaliban | 29-08-21 | 21:56

@PolderTaliban | 29-08-21 | 21:56: Dat betekent bewegende delen, slijtage en energieverbruik. Gelukkig is daar een hoop goedkope arbeid aanwezig.

Frau Merkel | 29-08-21 | 21:59

De energiereuzen (Shell etc) doen allang onderzoek naar H2 bij grootschalige industriële verbranding. De reden waarom er geen doorbraak wordt gemeld op dit terrein is de vrijkoming van NOx gassen, die zes maal erger zijn voor aardopwarming dan methaan. Realistisch beschouwd blijft waterstof iets voor kleinschalige projecten, projecten waarbij de vrijkoming van NOx goed gecontroleerd kan worden. Voor linkse kerk oren klinkt 'small is beautiful' en leven in een hutje op de hei als een aantrekkelijk vergezicht. Maar voor een grootschalige economie is kernenergie de aangewezen weg.
Onlangs heeft in Zuid Moravië een tornado huisgehouden, die een verwoestend spoor trok door een veld met zonnepanelen. De versplinterde panelen veroorzaakten een ongekende milieuramp. Bij alle dromen met windmolens en zonnepanelen dient ook de keerzijde (; veroorzakers van mileurampen) te worden erkend. Ook dan valt de balans gunstiger uit voor kernenergie. Weg met al die landschapvervuilende zonnepanelen en windmolens (uitgezonderd de kleine projecten zoals zonnepanelen op huizen, maar ook daar: stel dat een hagelbui huishoudt. Wie draait op voor de milieuramp?).

Eeuwig..Op..Vakantie | 29-08-21 | 21:32 | 7

@Frau Merkel | 29-08-21 | 22:25: Kunststof? En waarvan maken we dat? Oh wacht..

marcoplarco | 29-08-21 | 22:32

@Eeuwig.. Op.. Vakantie | 29-08-21 | 22:29: "Na ons de zondvloed". Het dringt gewoon niet door. Ze hebben een luchtkasteel bedacht en zolang het niet keihard op hun hoofden terugvalt, blijven ze blind voor de gevolgen

marcoplarco | 29-08-21 | 22:34
▼ 4 antwoorden verborgen

Dus straks gaat het licht hier uit, omdat Boko Haram een miljard meer eisen. Goed idee!

heldheino | 29-08-21 | 21:26 | 2

Een Talibaneske: 'Jullie hebben mooie gadgets maar wij hebben de stroom.'

Mr_Miscellaneous | 29-08-21 | 21:28

Dit was een glfeest der herkenning voor mij. Ik heb hier 15 jaar geleden ook onderzoekswerk naar gedaan samen met een promovendus van de TU Delft die toevallig uit de Sahara kwam. Al snel kwamen we uit op het omzetten van zonne-energie vanuit de Sahara en ook wij zagen vervoer als meest problematisch. Onze oplossingen waren dezelfde maar we hebben onze redeneringen nooit aan het papier toevertrouwd. Mijn collega ging terug naar de Sahara (Sudan) en verkoopt daar lokale oplossingen. Het lukte niet om aan geld voor grootschalige projecten te komen. In Sudan draait alles om olie, en buiten Sudan vertrouwen investeerders de politieke stabiliteit niet. Onze verwachting was daarom dat de Chinezen als eerste stap energieslurpende industrieën zouden opzetten in Sahara-landen met haven waar zij grote invloed op de politiek hebben. Dat dat nog niet te gebeurd is maakt dat ik onzeker werd over onze berekeningen. Het was dus heel leuk om te zien dat de auteur hierboven op dezelfde berekeningen en schattingen uit kwam. Nu nog de investeerders en de politiek.

PeuterLeider | 29-08-21 | 21:25 | 3

Dat de Chinezen dat nog niet gedaan hebben is waarschijnlijk omdat fossiele brandstoffen nog te goedkoop zijn. Een eventuele kleine winst weegt niet op tegen de technische en politieke onzekerheden rond zo'n project.

Evengoed een interessant verhaal. Niet dat het een goed idee is om afhankelijk te worden van die landen daar. Ja, we zijn deels ook afhankelijk van het Midden-Oosten, maar ten eerste zijn er inmiddels veel alternatieve plekken om brandstof te scoren, en ten tweede zijn die landen inmiddels zo afhankelijk van de inkomsten dat zij misschien nog eerder dan wij bezwijken onder een embargo.

Hoe gaat levering vanuit de Sahara werken? Huren wij de grond? Dan gaat de plaatselijke bevolking op een gegeven moment zeiken over kolonialisme, en trekt men als men vervelend wil worden letterlijk de stekker eruit. Of gaan zij ons leveren? Verwacht dan hogere prijzen met politieke eisen. Of de prijs wordt zo hoog dat er weer een wederzijdse afhankelijkheid ontstaat... maar dan betalen we wel erg veel.

Ook nog maar even afwachten hoe goed die waterstofpanelen zijn, het is allemaal nog experimenteel spul. Er komen wel vaker zaken uit het lab die vervolgens in de praktijk falen vanwege dure en/of ingewikkelde productie, schaarse materialen, of korte levensduur.

Muxje | 29-08-21 | 21:34

@Muxje | 29-08-21 | 21:34: de politieke en investeringsoverwegingen interesseren mij het meest. De problemen die jij noemt zijn daarbij niet de belangrijkste. Dit vraagt diepe kennis van de lokale cultuur, stammen, machtsverhoudingen etc. Het probleem is dat kwetsbare evenwichten altijd veranderen door de investeringen, en dat leidt meestal tot oorlog tussen stammen. Dat vraagt dus om verstandig en subtiel handelen door grote commerciële bedrijven. Dat gaat vrijwel altijd fout omdat de interne bedrijfscultuur op gespannen voet staat met genuanceerde politiek. Omkopen is veel makkelijker en werkt op de korte termijn. Als er vervolgens oorlog ontstaat dan steun je de sterkste kant en is het wachten op genocide etc. Zaken doen in Afrika vereist echt een andere mindset.

PeuterLeider | 29-08-21 | 22:03

Waaron zouden de chinezen dat in Noord Afrika willen dan. De Gobi woestijn is ook geen kleintje hoor, En in ieder geval groot genoeg om daar de energiebehoefte van China zelf mee te voeden. Heb je het in eigen beheer. Maar zover ik weet is China daar niet mee bezig. Wellicht omdat ze al weten dat het economisch niet haalbaar is?

Eagle0511 | 30-08-21 | 10:45

Beste Optimist, dit soort teksten mag ik graag lezen en horen; het bevestigd immers de opvatting dat de nieuwsgierigheid van de mens en de honger naar het verdienen van veel geld voor eigen portemonee altijd al de aanleiding is geweest tot vele ontdekkingen en verbeteringen, de versnelling waarmee vindingen de laatste 150 jaar zich ontwikkelen is welhaast kwadratisch te noemen, E= .5mxC2 , dat moge duidelijk zijn.
Het wensdenken is altijd groot geweest, zie nu in de politiek met het gesloten klimaatakkoord, zowel landelijk als in EU verband, geen mens weet hoe dergelijke wensen te bereiken maar de politiek vindt stellig dat het over x tijd bereikt moet zijn, een soort magisch wensdromen is dat wensdenken geworden, als een kind die graag iets wil hebben en daarmee zijn macht nu toont ter pompeuze opblazing van des politicus ego.
Ik heb hier al vaker gezegd; het kost tijd om dingen te bedenken en ontwikkelen die betrouwbaar functioneren op een wijze zoals je dat wenst, daar valt over het algemeen geen enkel tijdslimiet aan te voegen, maar dat de enorme drang van de nieuwsgierige mens er is blijkt maar weer.
Zeer geacht volk; geef uw politici niet meer de mandaten die ze nu toe-eigenen in de vorm van onwezelijke klimaatakkoorden. Politici; kijk en denk verder dan je je ego groot wenst. Maar vooral hulde aan de nieuwsgierige mens die vindingen als hierboven omschreven ontwikkelen, en zich vol enthousiasme storten op de wondere wereld van het uitdenken.

GuruOuwehuru | 29-08-21 | 21:23 | 2

De oplossingen zullen niet uit de politieke hoek komen, integendeel. Wij hebben een kenniseconomie maar ontberen één ding, kennis. Wij hebben ook zo'n drabbertje als wethouder die overal warmtenetten wil aanleggen maar er is in de verste verte nergens restwarmte over om dat net te voeden. Nu zijn warmtenetten geen uitblinkers in rendement en dan druk ik mij nog heel voorzichtig uit, zo'n politieke nitwit is slechts bezig met zichzelf profileren en wordt daar helaas niet in geremd en opvoedkundig gecorrigeerd.

revolte | 29-08-21 | 22:50

@revolte | 29-08-21 | 22:50: Dat dus. Het enige dat ze nastreven is een project waar hun naam aan verbonden is. Zogenaamde eeuwigheids waarde.
Rutte is ook al zo'n proleet. Het gaat al niet meer om het land te leiden. Wat hem nu het meeste interesseert is de langstzittende MP van Nederland zijn. Geen idee of dat of dat een afspiegeling is van man's kunde, kennis en/of leiderschap, maat that's how it is. En daar moeten we het blijkbaar mee doen.

Eagle0511 | 30-08-21 | 10:50

Bij het opladen van vrachtwagenaccu's komt ook waterstof vrij. Dus hang in Nederland wat accu's aan je paneeltjes, en als (vroeger als ongewenst gezien) bijeffect krijg je waterstof. Het lijkt me niet wenselijk om van die Sahara landen afhankelijk te zijn voor onze energievoorziening. Een ander groot voordeel is dat je watergas tot X procent kan mengen met aardgas, zonder dat je Cv-ketel e.d. aangepast hoeft te worden. Prima tussenoplossing totdat we kernfusie rendabel hebben. Hup ITER!

Timide_Aso | 29-08-21 | 21:22 | 1

En als we toch goedkope ‘saharastroom’ gaan gebruiken, kan naast H2 ook designergas gefabriceerd worden. Wordt ook al volop mee geëxperimenteerd maar is vooralsnog beetje duur. Maar ook dat zal wel snel goedkoper kunnen worden bij meer onderzoek & schaal

Martin007 | 29-08-21 | 21:43

"Een kwart van de Sahara kan de hele wereld voorzien van brandschone energie"
Oppervlakte Sahara: 9.065.000 km². Goeiedag eem.

Mr_Miscellaneous | 29-08-21 | 21:19 | 1

Ik heb ook zomaar het idee dat er een paar kleine probleempjes over het hoofd worden gezien bij deze oplossingsrichting.
- Hoeveel materiaal heb je hiervoor wel niet nodig. Waar komt dat vandaan. Is er genoeg van om deze hoeveelheid zo ongeveer iedere 20 jaar te vervangen?
- Wie gaat dit beheren, nderhouden, schoonmaken.
- Welke (ongewenste) bij effecten levert het op als we 25% van de Sahara volgooien met die zwarte panelen?
Dat zijn maar een paar vragen die komen bovenop de problemen die al genoemd zijn zoals de politieke instabiliteit van die gehele regio.

Eagle0511 | 30-08-21 | 10:54

Bouw kerncentrale, bouw zonnepanelen op elk dak, gooi de Noordzee vol met windmolens en boor Gronings gas. Meer hebben we toch niet nodig?

TheManiac | 29-08-21 | 21:18 | 2

De windmolens zijn vandaag al eerder voorbij gekomen. De aanleg en het gebruik leggen de basis voor een van de grootste milieurampen die we kennen. De paaigronden van vissen worden vernield. Er ontstaat woestijnen op de zeebodem, luchtstromingen worden gewijzigd, weerpatronen gewijzigd, trekroutes van vogels verstoord. Het zijn ondingen.

Frau Merkel | 29-08-21 | 22:06

@Frau Merkel | 29-08-21 | 22:06: En dat alles ook nog eens omwille van een niet-bestaande crisis (alweer één): youtu.be/n6VM41-v2gg

marcoplarco | 29-08-21 | 22:28

Het is heel naïef om te denken dat de kosten van energiecentrales in de Sahara alleen bestaan uit de theoretische bouw- en onderhoudskosten. Maar goed, er zijn bedrijven het op dit moment aan het proberen. Als het allemaal zo winstgevend is, dan zullen deze bedrijven op natuurlijke wijze groeien en de energiemarkt domineren. We shall see.

heldheino | 29-08-21 | 21:17

Doe mij maar een high temperature gas reactor in Groningen. Dan kan waterstof dmv pyrolyse milieuvriendelijk worden geproduceerd uit aardgas en restwarmte voor stadsverwarming worden gebruikt.

Superhans510 | 29-08-21 | 21:16

Beetje anti-climax. Zonnepanelen in de Sahara, OK. Die rechtstreeks waterstof maken, ook OK. Uit water in de lucht. Ehhh.. In de Sahara?

En dan is nog altijd de vraag niet beantwoord: Hoeveel rekent de eigenaar van het land in de Sahara voor het gebruik van zijn grondgebied, en er is maar één Sahara, niet echt de geopolitiek stabielste regio op aarde. Dus hoe verstandig is het om daar onze energietransitie op te bouwen?

marcoplarco | 29-08-21 | 21:08 | 3

Het is jammer dat het zo'n onstabiel gebied is, o.a. vanwege de aanwezige locale variant van een Abrahamistische religie. Anders zou het best wel plausibel kunnen zijn.

Anoniemtje | 29-08-21 | 21:11

@Anoniemtje | 29-08-21 | 21:11: Juist. En tenzij we ontiegelijke strategische reserves aan waterstof aanleggen, wordt dit dus een JIT (just in time)-keten. Vanuit instabiele kutlandjes waar onze relatie toch al niet zo best is. Het oude immigratie-voor-olieverhaal wordt zo alsnog realiteit, ben ik bang. Nederland hoeft niet per se zelfvoorzienend te worden, maar we moeten het binnen Europa houden, of er moeten voldoende betrouwbare alternatieve leveranciers zijn waar we eventueel naar kunnen overschakelen.

Muxje | 29-08-21 | 21:18

Vochtige lucht, rond de evenaar, dus zuidelijker.

van Oeffelen | 29-08-21 | 21:29

Hartstikke goed idee, waterstof als energiedrager, let wel, het is géén energiebron. Maar houd het lokaal, het is géén gas wat je makkelijk naar huizen kan transporteren, het lekt overal doorheen.
Buizen geschikt voor waterstof: OK
Maar verbinders, sokken, moffen: alles lekt.
En aardgas geeft al zoveel narigheid.

hotnot | 29-08-21 | 21:08 | 1

Dat valt nogal mee. En er zijn al wijken waar ze experimenteren met koken en verwarmen op waterstof. Geen centje pijn.

Muxje | 29-08-21 | 21:18

ITER zou al in 2019 aangaan.
kolen zijn gewoon heel goedkoop, weet je...

newray | 29-08-21 | 21:06 | 1

Go ITER; 2025 is de nieuwe planning? Of is het 2035?

Martin007 | 29-08-21 | 21:46

Zoals ik al verwachte, de conclusie valt tegen. Waterstof uit zonnecellen en zonne-energie uit de Sahara. Utopie.

FordPrefect | 29-08-21 | 21:05 | 4

Noord-Afrika kan waterstof leveren zoals Arabië aardolie levert. Dat zien ze daar vast ook wel zitten. Of wij er gelukkig van worden is de vraag.

Trekhaas | 29-08-21 | 21:32

Afhankelijk zijn van andere landen dus, een van de redenen om geen gas uit Rusland te importeren.
Zeker met Sahara volk wil je geen zaken hoeven doen. Dus dat wordt óf een oorlog voeren om land in te pikken óf kerncentrales bouwen en H2 opslaan.
Dat laatste dus. Jammer dat de auteur de geopolitiek uit het oog was verloren.

Bakkeleures | 29-08-21 | 21:45

Meest verassende conclusie is dat CO2 afvangen 3€ per ton kan kosten. Kijkend naar de huidige prijs van de CO2 certificaten van 50€ per ton. Misschien een GS crowdfundingplatform starten om de wereld te redden. Dit is serieus bedoeld!

Astroturfer | 30-08-21 | 01:50
▼ 1 antwoord verborgen

REAGEER OOK

linktips: Energie vergelijken | Autoverzekering vergelijken | Zorgverzekering vergelijken
Online Casino | Online Casino | Paynplay Casinos | Online casino expert | Online Casino