Tendentieus, ongefundeerd & nodeloos kwetsend

Privacy Barometer: 'De sleepwet is niet effectief, intimiderend en onrechtmatig'

Bits of Freedom, de Piratenpartij, de Partij voor de Dieren, de SP, Forum voor Democratie, zelfs Amnesty International steunen een sleepwetreferendum. Maar daarmee zijn die krabbels nog niet binnen. Dus hier volgt een persbericht van Privacy Barometer.

De nieuwe sleepwet geeft geheime diensten verregaande bevoegdheden die niet effectief zijn in de  strijd tegen terrorisme. Wel zijn de bevoegdheden intimiderend en zelfs onrechtmatig. Om die reden is een referendum over de wenselijkheid van  deze sleepwet dringend noodzakelijk.   

Met de nieuwe sleepwet mogen de inlichtingendiensten grootschalig het internet afluisteren,  meekijken wat u doet op WhatsApp, Twitter of Facebook en deze  afgeluisterde gegevens drie jaar bewaren. Ze mogen gegevens die  bedrijven en (zorg-)instellingen van u hebben automatisch aftappen en  elektronische apparaten hacken zoals laptops, mobieltjes, slimme meters  en zelfs pacemakers. Al deze gegevens mogen aan elkaar gekoppeld worden en met profielen worden doorzocht. De gegevens mogen ook gebruikt worden  om misdrijven op te sporen en om met buitenlandse inlichtingendiensten  te delen.

Op dit moment worden 300.000 handtekeningen verzameld voor een referendum. Via een referendum zou de Nederlandse bevolking  zich kunnen uitspreken of we deze verregaande bevoegdheden in onze vrije  samenleving zien zitten. Dat is nodig vanwege de onderstaande grote  problemen met deze wet.

Niet effectief
Grootschalig afluisteren is niet  effectief. Bij de meeste aanslagen blijken de daders bekend te zijn bij  inlichtingendiensten of bekend te staan als jihadist. Potentiële aanslagplegers die al bekend zijn, hoeft men niet op te sporen door  grootschalig het internet af te luisteren. Ook onder de huidige wetgeving is het al mogelijk gericht verdachte personen op internet af te luisteren.

Bij de laatste aanslagen in Barcelona hebben de daders offline gecommuniceerd  juist om ontdekking te voorkomen. De aandacht voor dergelijke  dreigingen kan verslappen als de AIVD druk is met het afluisteren van de rest van Nederland.

De Raad van Europa heeft onderzoek gedaan naar grootschalig afluisteren en concludeert onomwonden dat "massasurveillance geen effectief middel is in de strijd tegen terrorisme of georganiseerde misdaad in vergelijking met traditionele, gerichte surveillance".

Ook het doorzoeken van gegevens met profielen om terroristen te vinden is niet effectief. De  Wetenschappelijke Raad voor het Regeringsbeleid constateert: "Omdat elke terroristische aanslag uniek is, is het nagenoeg onmogelijk om een goed profiel te maken. In combinatie met een gering aantal aanslagen levert dit te hoge foutpercentages op."

Gebrekkig toezicht
Verregaande bevoegdheden verdienen extra goed toezicht. Dat ontbreekt in deze wet. Voor de bevoegdheden moet een speciale commissie toestemming geven, maar die mag niet alle  informatie inzien en kan daarom onmogelijk een afgewogen oordeel geven. Achteraf mag de toezichthouder CTIVD de inlichtingendiensten controleren, maar die mag weer geen bindende adviezen geven. Instanties  als de Raad van State, de CTIVD en de Autoriteit Persoonsgegevens hebben er op gewezen dat het toezicht onder de maat is. Met die kritiek is niets gedaan.

Intimiderend
Er gaat een intimiderende werking  van de wet uit. Grootschalig afluisteren van internet zal mensen  voorzichtiger maken. U weet immers nooit of de autoriteiten meekijken bij wat u op internet doet. Een onderzoek van de universiteit van Californië laat zien dat na de Snowden-onthullingen, pagina's met  terrorisme-gerelateerde onderwerpen 20% minder werden bezocht.  Een ander onderzoek laat zien dat 34% van de mensen terughoudender op  internet wordt door het grootschalig afluisteren. Volgens de  onderzoekster "dwingt de angst voor overheidscontrole tot een vorm van zelfcensuur die we normaal in politiestaten zien".

Economische schade
Volgens Nederland ICT, de  branchevereniging van de ICT sector die bijna € 30 miljard omzet en meer dan 250.000 medewerkers telt, is de nieuwe wet "funest" voor het internationale vertrouwen. "De  economische schade door het verlies aan vertrouwen in digitale diensten  [na de onthullingen door Snowden] was in de VS groot. Het is zeer  onwaarschijnlijk dat dit in Nederland anders zal zijn."

In strijd met mensenrechten
Ongerichte massa-surveillance is in  strijd met fundamentele mensenrechten. Afluisteren van mensen is alleen  toegestaan als het duidelijk is afgebakend, zowel in tijd als in  categorieën personen. Het Europese Hof heeft in 2008 het grootschalig  afluisteren door de Britse regering vanwege het abstracte begrip "nationale veiligheid" als onrechtmatig bestempeld.

Totalitaire infrastructuur
Met de nieuwe wet wordt een  infrastructuur opgetuigd om de gehele bevolking in de gaten te houden. Er komen aftappunten bij internetknooppunten en mogelijk bij (tech-)bedrijven of instellingen. Er komen grote opslagsystemen bij de  AIVD en software om alle gegevens van Nederlanders te koppelen en analyseren. Dit is de infrastructuur die je verwacht in totalitaire  regimes. Ook democratisch gekozen leiders kunnen die infrastructuur  inzetten voor eigen doelen, zoals bijvoorbeeld de Turkse situatie laat zien.

Teken ook voor een referendum
Nederland zou zich sterk moeten verzetten tegen deze ontwikkelingen, of zou in ieder geval mee moeten kunnen beslissen of we dit willen. Daarom  verdient deze wet een referendum. Vindt u ook dat burgers zich zouden moeten uitspreken over deze verregaande bevoegdheden van onze geheime  diensten? Tot en met 16 oktober 2017 kunt u de oproep voor een  referendum hier tekenen. U kunt ook direct uw handtekening naar de Kiesraad opsturen. Daarvoor kunt u hier het formulier en adres vinden.

PRIVACY BAROMETER

Reaguursels

Inloggen

Haha, die GeenStijl. Als je safe wilt internetten kan je altijd nog een condoom over je wifi antenne doen.

Alfa2Zeta | 22-09-17 | 15:06

Ik heb de VPN extensie aangezet op m'n webbrowser. Ben ik dan verborgen voor de sleepwet? PirateBay was trouwens weer in de lucht voor efkens. En ze hebben botjes gevonden van Natteallee Holleweg, 8 oktober komt de DNA uitslag. Wil iemand die Peter R en Yinek alvast bellen? Die zullen dat wel willen weten.

Ikbeneenzelfbouwer | 22-09-17 | 11:21

Ik weet ondertussen niet meer waar ze nog geen toegang tot hebben. Voor mijn gevoel kunnen ze al jaren met 1 druk op de knop alles van me weten. Beetje machine learning erover heen, wat big data sets erop en ik val waarschijnlijk in categorie x met verwacht toekomst patroon y.

Met andere woorden, heeft het tegen stribbelen van dit soort wetten eigenlijk nog wel nut? Of haalt de wet langzaam de realiteit in?

Durereaguurder | 22-09-17 | 11:05

Het rookpluimpje uit het crematorium is uw destiny!

Ikbeneenzelfbouwer | 22-09-17 | 11:23

Stuur een verslaggever naar de desbetreffende minister met de vraag "Mag ik uw browsergeschiedenis even inzien?". Misschien dat dan het kwartje valt.

Melchett | 22-09-17 | 11:00

Er is weer een nieuw business model "uitgerold", veilig verpakt in een armoedig wetje. Want wedden dat hier door bepaalde figuren weer lekker aan verdiend gaat worden?

squadra | 22-09-17 | 10:08

'The Why Matters' pleegt VS talkradio presentator Dan Bongino te zeggen, en het is een cruciale vraag die bij al dit soort zaken gesteld moet worden.
Mooi artikel, we kunnen concluderen dat het lukraak graaien van data niets oplevert, dat met de data die al is vergaard niet één terrorist meer is gepakt en dat de Nederlandse overheid toch al behoorlijk zwak is op ICT gebied.
Verder staat de Nederlandse grens wagenwijd open en wordt er amper tot niet gecheckt wie er binnenkomt. Hele rijen onnozele paardenstaarten staan bij Schiphol met borden 'je bent weeeelkom in mijn laand' te kwelen, Oost-Europese roversbendes schuimen het land af, pakkans is vrijwel nihil. En als je al gepakt wordt, sta je binnen een paar dagen weer buiten. Het justitiële apparaat is verpolitiseerd, evenals de politie en voert 'maakbaarheidsbeleid' uit.
Als je dit allemaal bij mekaar optelt, rijst dus de vraag 'waarom?' Waarom wil men al die data? Het zal niet te maken hebben met het stoppen van de criminele maffiosi in Amsterdam, Den Haag, Rotterdam e.d., het zal niet te maken hebben met het tegengaan van de plunderingen door genoemde roversbendes, het zal ook zeer zeker niet te maken hebben met het controleren van de 'undocumented illegal' die hier als sinterklaas wordt binnengehaald (want over deze persoon is geen info te achterhalen - toch laten we ze binnen). Het harvesten van data zal niet te maken hebben met de pakkans op kleine criminelen, hangtuig, inbraak en drugscriminaliteit te vergroten, dus op wie heeft de overheid het voorzien?
Wie is uiteindelijk degene die gecontroleerd, bespied, afgeluisterd en wellicht bezocht gaat worden door de politieke politie? Het is u en ik. De sleepwet is er enkel om u, burger, in de gaten te houden en waar nodig te corrigeren. Om in kaart te brengen wie er van u politiek incorrecte meningen op nahoudt, en of u met dwang van deze ideeën gebracht kan worden. Door middel van intimidatie, chantage, verlinken bij uw werkgever, noem maar op. U zult zich niet kunnen verdedigen, want u weet niet wat er aan info over u is vergaard, en u zult daar niet achter kunnen komen. Een gerucht verspreiden over de buurman zal voldoende zijn om een stiekem onderzoek te triggeren die de beste man ten gronde zal kunnen richten. U zult voorzichtiger zijn met wat u op facebook zet, misschien bent u dat al. U zult op verjaardagen en op het werk moeten zwijgen over wat u werkelijk denkt, wellicht zelfs progressiviteit veinzen om te overleven.
Dit laatste is al aan de gang, degene die roept 'niets te verbergen te hebben' is ongelofelijk naïef en ervan overtuigd aan de deugende kant te staan. Met deze wet wordt de oorlog verklaard aan de wetsgetrouwe burger die met lede ogen aanziet dat dit land door de hyena's van de wereld aan stukken gereten wordt. Maar je mag er niets van zeggen, de boodschap is 'kop dicht en betalen'.
Dit is geen anti-terreur wet. Als men werkelijk serieus iets tegen terreur wilde doen, waren de grenzen dicht en liet men niet iedereen zomaar binnen. Men wil de terreur, men wil een cultuur van angst en chaos, dit is het beleid dat men wil. De terreur en chaos die de overheid het excuus levert om u en ik in de gaten te houden.

DearMud | 22-09-17 | 10:08

Dat worden hele lamme excuses van GeenStijl als die wet er niet komt en die aanslag wel..... zo in de trant van: ook met die wet was die aanslag er wel geweest.... of: democratie is nu eenmaal een groot goed.... of: in het verkeer vallen meer doden. Anyhow, ik neem aan dat jullie dan wel even langs gaan bij de gewonden en een bloemetje leggen bij het graf van de slachtoffers.

Alfa2Zeta | 22-09-17 | 09:39

Ongelooflijk dat je echt zo denkt. Ik vrees dat je niet de enige bent. Volk is makkelijk te manipuleren. Maar dat zagen we al bij de patriot act na 9-11.

hustler01 | 22-09-17 | 12:03

Uit je nek lullen is ook een kunst, blijkbaar. Als we alle moslims het land uit jagen en er geen meer binnenlaten, dan is de kans op islamitisch terrorisme nihil. Toch doen we dat niet. Het doel heiligt nu eenmaal niet alle middelen.

Stijlicoon | 22-09-17 | 13:10

En onwetendheid is al helemaal geen kunst. Je email en je whatsappjes worden al lang afgeluisterd, nee niet door de AIVD maar wel door de NSA, GCHQ, MPS en nog een tiental andere inlichtingendiensten want niet alle landen spelen het braafste jongetje van de klas en het internet houdt niet op bij de grens.

De kans dat Nederland richting DDR op gaat lijkt mij niet zo groot, de kans op een aanslag wel.

Alfa2Zeta | 22-09-17 | 14:54

@geenstijl: doe es artikel over falen overheid i.c.m. IT. Want er zijn serieus mensen die denken dat je data niet op straat kan komen te liggen. Als je dan nog voor de sleepnet bent, ben je gewoon een masochist.

Halveneger | 22-09-17 | 09:11

Dat meer hooi op de hooiberg argument is niet meer zo relevant. We staan op het punt van een doorbraak met zelflerende algoritmes. Wat we nu nog "veel data" vinden gaat bovendien veranderen zoals het ook altijd gedaan heeft. De data die de zelfrijdende Google car verzamelt tijdens het rijden, vult het geheugen van een iPhone in 16 seconden las ik gisteren. Het belangrijkste argument tegen de sleepwet blijft dat we de overheid niet een te machtig wapen moeten geven omdat we niet weten of de overheid altijd het beste voor gaat hebben met de bevolking. Ik vertrouw zelfs de regeringen uit het recente verleden niet vanwege de rol in de moord op Fortuyn en de rol in de mh17 doofpot om maar twee voorbeelden te noemen.

hustler01 | 22-09-17 | 08:37

Enne Srebreniça dan?

Ikbeneenzelfbouwer | 22-09-17 | 11:24

Eerst maar eens zorgen dat die referendum er komt.....

Donkersloot | 22-09-17 | 05:48

youtu.be/Um7pMggPnug
1.30 minuut: <1984
1.33 minuut: <1983
107
107'ste reactie

steekmug | 22-09-17 | 05:06

Formulier uitgeprint, ondertekend en opgestuurd per post naar de Kiesraad.

Marvin_NL | 22-09-17 | 00:43
-weggejorist-
Jan Dribbel | 21-09-17 | 23:23
-weggejorist-
gnor | 21-09-17 | 22:58

Als men zijn privacy een beetje wil verhogen zou men eens op privacytools.io kunnen kijken.

Príncipe | 21-09-17 | 22:44

Of een anti-virus programma van Kaspersky Lab op je computer zetten en als er dan trouble is doodleuk "het waren de Russen die mijn computer hackten" zeggen. Werkt in de westerse wereld de laatste tijd heel goed.

steekmug | 22-09-17 | 04:57

Huh? De sleepwet? Die ken ik niet hoor

Pluizemeisje | 21-09-17 | 22:35

Wat is de status van ondertekeningen op dit moment? Kan er niet een simpel tellertje met link naar het digitale tekenformulier op GS worden gezet? Heb deze vraag ook voorgelegd bij de initiatief nemers van het referendum.

Paaldanseres | 21-09-17 | 21:39

Op zich is zo'n sleepwet zo gek nog niet. Zo lang die ook door het leven van politici en bestuurders sleept.
.
Echter, ik denk dat we allemaal wel snappen dat partijlidmaatschaphouders ook boven deze wet verheven zullen zijn.

Parel van het Zuiden | 21-09-17 | 20:54

Zodra die wet ook door het leven van politici en bestuurders sleept. Wie heeft er dan de macht in dit land denkt u?

atheïstisch stemvee | 21-09-17 | 21:01

Je zou inderdaad bijna gaan denken dat partijlidmaatschaphouders 1984 van George Orwell eerder als handleiding zien in plaats van een waarschuwing.

Mr_Tibbs | 21-09-17 | 21:03

Je zag in Barcelona dat die terroristen helemaal geen internet gebruikten, dus het heeft allemaal geen zin om het op zo'n grote schaal te doen. Juist als terroristen zeker weten dat ze altijd in de gaten gehouden worden, dan verzinnen ze wat anders. Het zou wel eens veiliger kunnen zijn als de Sleepwet verboden wordt.

Watching the Wheels | 21-09-17 | 21:10

Vooral nuttig voor de ambtenaren zelf. Net zoals J. Edgar Hoover stapels dossiers had over iedereen die er toe deed zal dit soort info vooral tegen hoger kader worden gebruikt.
De gewone man/vrouw is niet interessant. Zoals hij/zij dat nooit geweest is.

Maar bij iedere trek van een sleepnet is er bijvangst wat overboord gezet of door de hakselaar moet wegens quotum of ander gezeik aan wal.

Teleo | 21-09-17 | 20:53

Jij hebt 1984 zeker gelezen. "The outer party" is de pineut. Niet genoeg macht om het ervan te nemen, maar gevaarlijk genoeg om bang voor te zijn.

frank87 | 21-09-17 | 21:03

Koot en Bie: "We hebben binnen Europa een quotum 'plezier chocolade' afgesproken voor deze Pasen van 86 miljoen hazen" youtu.be/Zr-pso16ld8?t=40

Watching the Wheels | 21-09-17 | 21:15

Kan iemand een plug-in maken voor Firefox die voor iedere zoekactie meteen automatisch 100 zoekacties naar bijvoorbeeld de meest ranzige pornosites meeneemt? En meteen wat columns van DeJoop?
Dan kunnen de dataminers hun borst nat maken.
Ik voorzie een run op Dark Web.
Dit gaat niet werken.

Analia von Solmsch | 21-09-17 | 20:51

Als je van plan bent om naar het dark web te vluchten ben je:
1: ver heen (lees: laf)
2: een terrorist

Niet specifiek alleen naar jou maar naar iedereen die hier zo vrolijk VPN/Tor roept hoor.

Je verstoppen in de bosjes gaat ook niet werken als er met napalm gegooid wordt als ik me niet vergis..

Ga je een dubbel leven in stand brengen om niet op te vallen?

Ik denk dat het op zijn minst ff het stemmen waard is!

Als Amnesty je komt helpen is t toch wel erg, net afrika hier

Lionfromzion | 22-09-17 | 00:27

Inmiddels heb ik in de afgelopen weken al zeker vier keer getekend en daarvan nooit een bevestiging ontvangen.
Als dit meer gebeurt is dat een goede reden om straks deze actie voor 300.000 stemmen af te keuren met al die dubbele stemmen van mensen die denken nog niet getekend te hebben omdat ze geen bevestiging krijgen en het steeds weer opnieuw proberen.

todos | 21-09-17 | 20:48

Hier nog wat details over de wet volgens NRC www.nrc.nl/nieuws/2017/07/12/met-een-... zou zelfs de CTIVD geen kritiek meer mogen hebben op bepaalde massale taps, ook niet als ze achteraf zouden vinden dat deze onnodig waren. In de ‘Toetsingscommissie inzet bevoegdheden’ (TIB) zitten twee oud-rechters en een inhoudelijk deskundige. Nou dat wordt dus weer fotorolletjes zoek maken geblazen ...

Watching the Wheels | 21-09-17 | 20:31

Nou ja, ik heb hier sinds circa 2001 best wel veel over nagedacht.. intuïtief is dat 'slepen' altijd tricky shit ivm met potentieel misbruik (nu - dan blijkt zo'n Prins Bernard ook dingen te kunnen achterhalen via via en als hij het kan, wie dan nog meer ?? -
en in de toekomst, er zijn altijd ideologieën die nu al best verkiesbaar lijken - niet dat je ze daarna nog weg zal krijgen met een rood potlood.. - en die qua 'mindset' niet vies zijn van machtsmisbruik, zo'n Victor Orban is al een voorbeeld).
Maar kijk zo'n situatie als in de Maassilo recent, dat zijn beslissingen die in korte tijd moeten worden genomen door een relatief klein groepje mensen.. het helpt dan om iets te hebben om mee te werken denk ik, qua informatie - en wat uiteindelijk de overwegingen zijn geweest de jongen onder begeleiding van Heckler & Koch van zijn bed te lichten weet ik niet. Maar in theorie kan de shit zwaarder aan zijn nog en kunnen er ook fouten bij dat soort beslissingen worden gemaakt (en dus samen met het gewicht van die beslissingen en dus dat per definitie een paar mensen ze moeten nemen en ik sowieso ook denk dat dit soort dingen mensen bij blijft, vraag ik me zelfs af of niet het aantal jaren dat die gegevens niet openbaar zijn niet omhoog moeten, nu mensen ouder worden.. 30 jaar is het nu volgens mij.. mensen als Van Agt worden daar nu mee geconfronteerd - net als militairen uit die tijd en nabestaanden, so far so good en als het door alle partijen dat als ok wordt ervaren kan je eventueel niets aan die termijn doen - maar relatief is ie dus korter aan het worden.. en er is dus een klein groepje dat dit soort beslissingen moet nemen - Srebrenica is ook een voorbeeld, is mensen ook bijgebleven dat weet je.. - en het is in het belang van iedereen dat dit goed kan gebeuren en per definitie is dat misschien ook iets dat dus op een andere manier behandeld moet worden dan de rest van het landsbestuur. Dat gezegd hebbende is de commissie in het parlement die toezicht op dit proces moet houden dus wel heel belangrijk - maar echt de discussie over dit onderwerp is dus heel moeilijk te voeren in het algemeen, ik dacht een beetje aan Jan Marijnissen van de SP - die lang niet in stiekem zaten en daarna geloof ik wel, hij heeft een beetje op de rand gezeten (en is er alweer een poosje uit).. maar SP is dus voor dat referendum.. nou ja, net als Ukraine vind ik dit dus niet zo'n verstandige vraag (ik heb dit ook niet in een dag besloten er dus zo in te staan.. ).
Oh, en tijdens de koude oorlog stoomde de overheid ook gewoon de post open (is in het VK grootschalig gebeurd bijvoorbeeld) - veel hangt toch af van de moraal van de mensen die daar zitten, is in veel landen (oa de VS maar ook Israel bijvoorbeeld) in praktijk toch vaak hoger nog dan van de al dan niet verkozen politici (en in landen waar dat niet zo was, DDR en Zuid-Afrika om iets te noemen is het oordeel van de geschiedenis toch echt wel hard geweest over die mensen.. ook in hun eigen belang om die ethiek hoog te houden en waar dingen niet snor zaten is vaak ook wel gelekt.. maar in eerste instantie moeten dus de instanties die toezicht houden daar dicht opzitten, maar dit is dus minder iets voor de gewone burger omdat dat van nature dus heel moeilijk kan en ook achteraf is het altijd makkelijk oordelen over dus hele moeilijke en zware beslissingen vaak.. waar mensen vaak zelf al mee zullen moeten leren leven, zonder dus feitelijk volledige openbaarheid binnen heel afzienbare tijd).

nickolaas | 21-09-17 | 20:22

@nickolaas | 21-09-17 | 21:14
Dus moet je geen systemen bouwen die potentieel voor grote gevaren kunnen zorgen. Ze hebben totaal niet door wat de risico's zijn van al die profielen die opgebouwd worden. Wie zegt mij dat Russen of Noord-Koreanen dergelijke data niet kunnen hacken? Overheid en beveiligen van data ... het zou wel eens een groter risico kunnen geven dan mensen nu denken.

Watching the Wheels | 21-09-17 | 21:43

Om te beginnen is internet niet gebouwd van oorsprong om de redenen waarvoor we het nu gebruiken (bijna alles is terug te voeren op civiel gemaakte overheidstechnologie, metname defensie - het is niet de overheid die zich hierin wurmt - het zijn civiele partijen die erin toegelaten zijn omdat het bredere maatschappelijke toepassingen kan hebben en feitelijk bevalt dat dus inderdaad).
Verder is ongeveer iedereen en zijn moeder voorbijgesneld in het verzamelen van informatie (en er wordt door iedereen bijna altijd op 'ja' geklikt en vanalles dus het net op gestuurd - en commerciële partijen die het meest overhebben voor geaggregeerde data over jou zullen steeds meer verrast opkijken als er weinig zou zijn.. dat is de huidge status quo, geen idee hoe we daar over een aantal jaar over gaan denken.. en de DDR is ook niet bestand geweest tegen de tijdsgeest, met alleen zo'n inlichtingensysteem houd je dat niet - desalniettemin kan het nog steeds potentieel heel veel nood en ontreddering teweeg brengen in een tijd dat er sprake zou kunnen zijn van misbruik. Maar het is niet zwart-wit of het wel iets oplevert of helemaal niets (ik lees het hierboven.. ). Ik kan dat oordeel ook moeilijk vellen - maar onder voorwaarden die ik dus schets en nut dat zich eigenlijk heel slecht leent voor een discussie heb ik feitelijk zoiets van 'voordeel van de twijfel' en dan versta ik onder terreur iets dat naast de huidige dreiging ook gebeurtenissen van decennia terug in ogenschouw neemt (de wereld was toen feitelijk onveiliger en mijns inziens terreur feitelijk ernstiger en heel veel schaal leent zich nu ook veel slechter voor de techniek van toen - en veel van de techniek loopt ook achter feiten aan, al kan ik me dus ook dreigingen voorstellen die we nu nog niet hebben).
Verder met het risico dus dingen inzichtelijker te maken dan dus goed zou zijn, maar ik ga er vanuit dat er misschien ook wel journalisten zullen zijn die het zullen doen mocht er uiteindelijk iets van zo'n referendum komen.. bij deze maak ik dus persoonlijk een afweging - en als je kijkt naar bijvoorbeeld de Israelische situatie dan zitten dus geautomatiseerde systemen nog veel dichter op mensen om dus ook veranderingen in dagelijkse routine op te merken (in thoerie kan iemand die met een mes gaat steken dat zelf nog niet weten dat ie dat gaat doen als ie 's morgens opstaat - mogelijk kan een systeem wel als er bepaalde omstandigheden zijn een inschatting maken en mogelijk zoiets voorkomen - discussie kan je dan vervolgens voeren of dat veiligheid of onderdrukking is).
Ander voorbeeld (hier is inzicht vind ik dus eigenlijk niet wenselijk - maar nu het dus een onderwerp van gesprek dreigt te worden sla ik bij deze een slag voor wat het waard is en misschien kunnen mensen dan beredeneren hoe wenselijk die discussie is, zoals ik beredeneer dat het misschien dus niet zo super snugger zou kunnen zijn in acht nemende de meest onsnuggere dingen maar een beetje achterwege proberen te laten).
En reden waar een sleepnet nut kan hebben is bijvoorbeeld luchtvaart veilig te houden (genoeg kapingen en vliegtuigbommen in de jaren '70 en '80.. ). Kan dat op een andere manier ? (laat ik al dingen weg.. ) moeilijk.. vliegen er vanaf een grote luchthaven honderdduizenden mensen per dag en je hebt een methode die 1 op 1000 passagiers onterecht aanmerkt als verdacht en die moet je gaan opvolgen (tas van boord, apart nemen, etc) dan vertrekt er geen vlucht meer op tijd en heb je ongelooflijk veel personeel daarvoor nodig en er zijn nog een paar dingen waardoor het dus niet heel goed te doen is op die manier ter plekke een luchthaven goed te beveiligen (en een soort van pre-scan dus eigenlijk wel noodzakelijk is - neem er even notie van dat ik zojuist vliegen op dit soort dagen potentieel minder veilig heb gemaakt.. ). Nou om verschillende redenen besloten dus de terroristen op Zaventem vrij impulsief daar een aanslag te plegen (zonder tickets te boeken vooraf.... ) - kan je dan zeggen dat zo'n sleepnet van geen enkel nut is geweest ?? Mogelijk heeft het wel degelijk een rol gespeeld (en daarna hadden ze nog relatief snel mensen te pakken die toch wel belangrijk waren en had men door een de taxi het adres waarvandaan men vertrok.. ). Door zoiets te schrijven maak je dus ook weer zaken inzichtelijk voor kwaadwillenden.. ik vind het persoonlijk allemaal een heel slecht idee en ik zou mensen toch een beetje hun werk proberen te laten doen (en dit is echt een moeilijk vak ook - vind ik in ieder geval). Net als in de jaren '70 en '80 mogen we hier toch nog in onze handen blijven klappen, maar resultaten uit het verleden enzo.. maar vast mensen met meer inzicht dan ik (en mogelijk ook wel minder) moeten dan maar vaststellen hoe goed het is die discussie te voeren (en ik zou wel kritisch kijken naar die wet - maar een heel circus met een referendum eromheen en iedereen in staat stellen hier een oordeel over te vellen.. ik op dit moment zie heel moeilijk hoe het kan, maar ik moet ook zeggen dat ik de wet niet gelezen heb en me verder ook niet zo in dat referendum heb verdiept.. maar ik zou wederom liever een ander onderwerp voor een referendum hebben gezien.. genoeg mooie voorbeelden van referendums die wel heel geslaagd zijn - over Pinochet in Chili, abortus in Ierland en er zijn er veel meer). Maar ja, hangt dus ook een beetje af met wat voor mensen je in een land leeft en andere mensen andere afwegingen kennelijk.. maar wat een twee slechte ideeën op een rij dus - en nog min of meer uit dezelfde koker ook volgens mij. nou ja, so be it - kost ongetwijfeld een wel mooi referendum in de toekomst dus.. ).

nickolaas | 21-09-17 | 23:40

"eem er even notie van dat ik zojuist vliegen op dit soort dagen potentieel minder veilig heb gemaakt.. " of uberhaubt dus de haalbaarheid van grootschalige luchthavens en feitelijk luchtvaart en een manier van leven.. (en alle ook economische belangen naast dus mensenlevens potentieel die daarmee samenhangen) daarvoor betaal je dus die prijs van privacy onder meer. En dat vind ik dus lastig discussieren ,, (en een ander had het zo misschien ook niet gedaan,, ),

nickolaas | 21-09-17 | 23:48
▼ 4 antwoorden verborgen

Hoe heeft de PVV eigenlijk gestemd bij deze wet?

Tohuwabohu | 21-09-17 | 20:17

@atheïstisch stemvee | 21-09-17 | 20:53
Oh nu snap ik het, en je had die van mij erboven niet gelezen. Ik had ook al het idee dat @Tohu het antwoord al wist overigens, geen idee of ons voorgevoel klopt.

Watching the Wheels | 21-09-17 | 21:05

@atheïstisch stemvee | 21-09-17 | 20:53
Oh nu snap ik het pas echt ... je wilde de Tweede Kamerstemming er nog even bij zetten.

Watching the Wheels | 21-09-17 | 21:07

Watching the Wheels | 21-09-17 | 21:05
Klopt. zocht eerst op stemmingen Tweede Kamer. Kon die verrekte stemmingsuitslag niet vinden. RTL was tweede keus. Duurde dus even voordat ik op post klikte..

atheïstisch stemvee | 21-09-17 | 21:10
▼ 7 antwoorden verborgen

Ze hadden een andere naam moeten kiezen. Sleepwet bekt niet, klinkt zelfs raar. Alsof het over fout geparkeerde auto's gaat. Overigens heb ik getekend, maar vrees dat het niet zo'n succes zal worden als GeenPeil. Anyhoo, we zullen zien zei de blinde en kuste de ezel onder zijn staart.

Deksmaat | 21-09-17 | 20:11

Stasi-wet?

Tohuwabohu | 21-09-17 | 20:22

@horsteknots Ja, dat had ik ook gelezensnap waar het vandaan komt, maar ik vind het toch een beetje infantiele naam.

Deksmaat | 21-09-17 | 20:25

@Tohuwabohu Kijk, dat zou al een hoop meer mensen aanspreken. Goeie!

Deksmaat | 21-09-17 | 20:27
▼ 1 antwoord verborgen

Het is zo raar dat ze geen zekerheden inbouwen. We horen de hele tijd dat ze binnen de nieuwe wet alles mogen verzamelen en sterker nog alles mogen delen met vreemde mogendheden. Je hoort en leest alleen nergens welke mechanismen ze inbouwen om te voorkomen dat al die data ooit in verkeerde handen kan vallen.

Watching the Wheels | 21-09-17 | 19:58

Niet alleen dat. Welke informatie gaat gebruikt worden voor nieuwe politici of politieke dissidenten? In hoeverre worden publieke figuren chantabel? Iedereen heeft geheimen. Iedereen heeft soms domme acties. Alles wordt gemonitord. Eng.

atheïstisch stemvee | 21-09-17 | 20:12

@atheïstisch stemvee | 21-09-17 | 20:12

Eng?......misdadig is beter op zijn plaats.

De overheid faalt ongelofelijk in een van haar kern plichten zo niet haar belangrijkste plicht het waarborgen van de veiligheid van de bevolking.
In plaats van bij zichzelf te rade te gaan wat de oorzaak hiervan is en hoe men deze plicht wel bevredigend zou kunnen vervullen gaat men de bevolking terroriseren....de maffia is hier klein bier bij.

Mr_Tibbs | 21-09-17 | 20:24

Mr_Tibbs
Ik geloof niet in kwade opzet en complotten in dit geval. Eerder onwetendheid, beeldvorming en een bepaalde bestuurlijke dynamiek.

atheïstisch stemvee | 21-09-17 | 21:19
▼ 1 antwoord verborgen

Ach we hebben nu (nog) eenmaal die referendumwet dus mijn krabbel hebben ze.
Geen fan van een referendum in deze vorm maar kwaad kan het niet.
Verder klein bier, het zou me hogelijk verbazen als dat referendum er überhaupt komt en over dat sleepnet maak ik me weinig zorgen.
Zoveel data dan is een keurig ondernemer(tje) helegaar niet interessant.
Succes ermee jongens en van Rossem!

Berbaar | 21-09-17 | 19:55

Er zijn nu al oneerlijk werkende vriendjesnetwerken rond banken en VNO/NCW, waarbij vriendjes elkaar inseinen en tippen en helpen. Kans dat je daar als keurig klein ondernemertje last van krijgt is niet groot, maar ook niet 0. Dit geeft het clubje weer het volgende tooltje, want reken maar dat er dingen gelekt en gedeeld worden, dat is toch dusver bij alles altijd zo geweest, het zou de eerste keer zijn dat alles safe blijft, zelfs de Miljoenennota wordt elk jaar door dat spul gelekt.

Watching the Wheels | 21-09-17 | 20:09


Zolang ze mijn getapte WhatsApp berichten niet met mijn vrouw delen vind ik het allemaal best.

buicksquad | 21-09-17 | 19:45

Thoughtcrime algoritme door al je data dit is niet wat we nodig hebben. Boeven vangen doe je door te investeren in recherche werk terroristen door op te treden tegen de ideologie die het voed. We weten sinds snowden dat de usa iedereen de moeder sleepnet, betekend niet dat we moeten toe zien hoe het legaal wordt. Rot op mijn porno is niet jullie zaak!

P-unit | 21-09-17 | 19:43

Zelfs al zou er een referendum komen met genoeg opkomst om het geldig te verklaren, met een overweldigend NEE, zelfs dan zou dit niets uitmaken en zou de sleepwet er gewoon komen. Gewoon omdat de politici schijt aan de burger hebben. U bent goed voor wat toegeworpen kraaltjes en spiegeltjes in de vorm van beloften als de verkiezingen er aan komen, maar na de verkiezingen heeft de gemiddelde politicus een broertje dood aan U, en bent U een vervelende sta in de weg met - verdomme hoe durft U- nog een eigen mening ook.
Uiteraard heb ik getekend voor het referendum tegen de sleepwet om een reden, dat we later kunnen terugkijken en kunnen zeggen " kijk, dat was het omslagpunt, het zoveelste referendum dat door onze politici in de wind werd geslagen, en toen brak ineens de pleuris uit".

miff | 21-09-17 | 19:39

Las laatst ergens (weet bron niet meer) dat in een aantal landen (waaronder NL) gebruik wordt gemaakt van buitenlandse diensten. Die tappen gewoon en spelen (uitruilen) informatie door. BND (D) schijnt ook op deze manier samen te werken met andere diensten. Dan hou je je als dienst aan de nationale wet, terwijl de data via omweg binnenkomt.

atheïstisch stemvee | 21-09-17 | 19:47

Klopt, is een oude trucom toch jezin door te zetten. Dat is hey moment dat Europa plotseling even niet "een" is , maar allemaal aparte landen. Als het uitkomt dus

miff | 21-09-17 | 19:55

Sleepwet is islamafoob en racistisch. Dit vaak genoeg herhalen en het gaat niet door.

RickTheDick | 21-09-17 | 19:36

Is het daarnaast ook genderneutraal vraag ik me dan af?

schoon-schip-maken | 21-09-17 | 19:37

Nein! Sleepwet=witte man. Een cisgenderige kampbeulnazi.

RickTheDick | 21-09-17 | 19:42

Wacht maar tot er straks vanuit de overheid gesuggereerd wordt dat de sleepwet nodig is in strijd tegen kinderporno. Dan zal een hoop dom volk ineens de sleepwet een goed idee vinden. Dan is men bereid de eigen vrijheid op te geven voor wat schijnveiligheid.

miff | 21-09-17 | 19:44

Goed, ik heb gelijk getekend. Ook heb ik de goed beargumenteerde mail van GeenPeil over deze kwestie doorgestuurd naar anderen en snijd het onderwerp soms een op een aan. Niets dan glazige blikken, tumbleweed of een "ik heb er niets mee". Dan houdt het voor mij op.

atheïstisch stemvee | 21-09-17 | 19:32

Als er hier nog mensen zijn die ook maar enig vertrouwen hebben in welk referenda dan ook dan is t met oog op nageslacht de hoogste tijd om jezelf te begraven onder de enorme kilo's naïviteit waarin je jezelf blijkbaar nog steeds wentelen kunt.

Persoonlijk heb ik meer vertrouwen dat ik de schachtsmaak van merkel ga proeven en nog lekker ga vinden ook..

*kotsen en tong amputeren doet bij de gedachtes die nu noodgedwongen door mn hoofd stormen..

schoon-schip-maken | 21-09-17 | 19:27

Goeie column, mooi samengevat. Vraag blijft ook of ze Camiel Eurlings ruim voor zijn onwettelijkheden gepakt hadden als er al een sleepnetwet was geweest. En wat was dan de aanklacht geweest of hadden ze hem eerst gewoon laten begaan? Dan was de straf toch nog lager geweest of niet?

Watching the Wheels | 21-09-17 | 19:26

Als je Eur en ling(k)s in je naam hebt kom je overal mee weg..

schoon-schip-maken | 21-09-17 | 20:24

Kiezen of delen dus. Of je geeft de overheid meer macht om o.a. criminelen en terroristen te vangen. Of je eist privacy. Moeilijk dus. Niet dat een overheid tijd heeft, geld heeft, mankracht heeft etc. om zich te verdiepen in jouw pornocollectie of belastingfraude van een paar duizend euro of hoe je jouw vrouw bedriegt met de buurvrouw. Maar goed.

Edoch wat betreft de keuze. Veel makkelijker kan je het haast niet maken.

Persoonlijk ben ik voor deze wet en sowieso tegen referenda. (Want keer op keer bewijzen mensen dat ze een mening hebben over zaken die ze toch niet snappen).

Dus mijn keuze is duidelijk.

De Koreaanse Slet | 21-09-17 | 19:26

@Mark-D-NL Ik lees het toch anders. De KS denkt enkel dat hij slimmer is dan al die malloten. Maar dat zijn we gewend. Of vergis ik me? Ben het eens met Mr-Tibbs

gnor | 21-09-17 | 20:07

Daar is ook een andere oplossing voor die al erg lang werkt, stel straffen in die recht doen aan de misdaad, registreer wie/wat je binnen laat in ons land (dat is nogal wat de laatste tijd), schoon het politie- en rechercheapparaat op en stel geld beschikbaar om er weer een gezond apparaat van te maken. Zomaar wat ideetjes.

GKJP | 21-09-17 | 20:27

DKS lijkt te vergeten dat al doet de overheid er e.v.t. niks mee, de rest van de wereld wel. Of dacht je dat je gegevens veilig en prive bleven bij professionele mensen die ook echt verstand hebben van IT en (data)beveiliging? Ga er maar vanuit dat alles wat de overheid aftapt uiteindelijk op straat komt te liggen.

Halveneger | 22-09-17 | 09:04
▼ 1 antwoord verborgen

Ik heb niks te verbergen *wegduiken doet*

ZureJoop | 21-09-17 | 19:21

Had een bepaalde bevolkingsgroep zo'n 75 geleden ook niet, maar door de ijver van wat ambtenaren konden velen van hen het 5 jaar later niet meer na vertellen.

Mr_Tibbs | 21-09-17 | 19:38

Weer zo'n genderneutrale x, waarmee ik nooit in een loopgraaf zou willen zitten. Bestaan er nog kerels in Nederland of wah?

Graaf van Egmont | 21-09-17 | 19:22

@Graaf
Tja. Die loopgraaf. Niet als het in opdracht is van EU-fielen of onze kastheumeau icm. onze minDef icm met onze pang-pang-roeper.

Nee, dan graaf ik liever nog mijn eigen graf.

chicago river | 21-09-17 | 19:31

Waarom halen ze iemand voor de microfoon die ongearticuleerd, binnensmonds en met afraffelende zinnen de sleepwet probeert te duiden. Ik ben na een paar zinnen gestopt, helaas.

bodemloos | 21-09-17 | 21:18

WernerT | 21-09-17 | 19:09
Natuurlijk is dat effectief. Eerst beginnen de mensen zich al zelfcensuur op te leggen, dan hou je nog maar 40% effectief te slepen over.
Zelfcensuur gaat heel groot worden. Als dat niet zo was zou ik hier gewoon kunnen plempen dat ik Joris een grote lul vind. En daarom doe ik het niet.

Graaf van Egmont | 21-09-17 | 19:16

Grootschalig afluisteren is heel effectief. Als je makkelijk je burgers een beetje onder de duim wil houden.

WernerT | 21-09-17 | 19:09

Grootschalig afluisteren is een mythe. Er is geen mankracht voor. Het enige wat gebeurt is dat op bepaalde termen 'hits' komen en naar mate de frequentie van deze 'hits' word er mankracht op gezet. Dus tenzij je stiekem praat over jihad, liquidaties, fraude, aanslagen, kinderporno of andere zaken sta je niet eens in de wachtrij om in het 'systeem' te komen.

De enige kwestie is wat is belangrijker? Vrijheid of veiligheid?

De Koreaanse Slet | 21-09-17 | 19:31

@DKS : hoe wilt u op bepaalde termen hits krijgen zonder af te luisteren ?

Promedio | 22-09-17 | 07:37

Ik vond m'n Samsung al zo traag de laatste tijd. Zeker als ik mail opende.
Plasterk (formarly known as the Lab Geek) (PvdA) mag ooit misschien uitleggen wat hij precies bedoelde met het nut van de Sleepwet, want ik geloof het zo ook wel. Iedere terror-I-kill-you slimmerd die het wilt ontduiken doet dat toch al wel.

Loop eens een Turkse belwinkel in op onverwachte momenten op welke willekeurige stadse locaties. Hoppa, daar is je sleepnet. Gratis en voor niks.

chicago river | 21-09-17 | 19:09

terrorisme als argument is sowieso zinloos.
Communicatie is net nodig om een aanslag te plegen met messen van 4,- van de Lidl of een emmer met benzine, of met een gestolen truck bij een kerstmarkt. En als ze toch al communiceren dan is dat niet via high-tech kanalen, maar met gestolen telefoons.
Deze maatregelen zijn ook niet tegen terrorisme, maar is bedoeld voor economische en bedrijfspionage. Of Kamerleden dat ook begrijpen vraag ik me af, want meestal blinken ze niet uit in inzicht en intelligentie. De gegevens belanden uiteindelijk bij de VS, want het word uitgeruild voor intel en tips van hun kant.
De VS weet hoe ze economisch kunnen profiteren van (door onze inlichtingendiensten) verzamelde data. De AIVD is hier de useful idiot.

Tohuwabohu | 21-09-17 | 19:08

Waar blijft het Leger des Peils? Want een referendum afdwingen hebben we eerder gedaan.

elco485 | 21-09-17 | 19:08

Daar heb je wel mensen voor nodig die de kar trekken. De wiskunde studenten die hiermee (terecht) begonnen zijn hebben geen zin/tijd om dat te doen. Het is dat GS (cq Van Rossem) en de Piratenpartij het oppikken en wat tools hebben gegeven, anders was er helemaal niets van terecht gekomen.
De MSM laten het tot nu toe afweten. Misschien dat Arjan Lubach na het vriendelijke verzoek van bovengenoemde Van R. er nog wat mee doet, maar anders zie ik het somber in.

Von Mutzenbacher | 21-09-17 | 20:13

De grootste bedreiging die iedere anti-democratische regering voor zichzelf ziet is de eigen bevolking. Vandaar dat kosten nog moeite gespaard worden om die bevolking dom en/of ongeïnformeerd of ongeïnteresseerd; afhankelijk van De Overheid; onzeker of bang, te maken en te houden.
Gek genoeg, hoe machtiger de anti-democraat, hoe groter de wens om "het volk" in de greep te houden. Dus ontstaan er bedreigingen in zowel binnen- als buitenland om een flinke sleepnettenbeweging voor te stellen en die te verkopen aan "het volk" als zijnde nodig "voor uw veiligheid".
Afijn, het boek 1984 legt het allemaal uit en was vast een belangrijk instructieboek bij de vorming van de EU.
Rutte zal er ook wel eens in gesnuffeld hebben voor tips & tricks. De rakker.

Jan Passant mk2 | 21-09-17 | 19:08

Deze wet heeft nix met anti-terrorisme te maken.
Dat is slechts de vlag die de lading moet dekken.
De overheid wil een totale greep hebben op zijn onderdanen.
Vooral met het oog op het 4e rijk, wat steeds beter in de bouwsteigers staat.

Kanarie_Geil | 21-09-17 | 19:07

Dat gelul over 'Gebrekkig toezicht' moet eruit, want dan gaan ze daar een commissie voor samenstellen, en komt die wet er alsnog. Geen wet, geen toezicht.

John McClane | 21-09-17 | 19:04

Zoek op "parallel construction" en het wordt allemaal een stuk duidelijker.

kindapaas | 21-09-17 | 18:57

Geen nood. De AIVD en MIVD zullen verzuipen in hun eigen verzamelde data. Daar worden geen analyses mee gemaakt. Hooguit wordt er teruggeredeneerd als de aanslag al heeft plaatsgevonden en ze geen idee hebben wie ze moeten zoeken.
En ja, dan kan er zomaar een onschuldige reaguurder tussen zitten. Ik mag hopen dat dan berbaar of DKS zullen zijn.

Graaf van Egmont | 21-09-17 | 18:51

Natuurlijk jij ook. Ik zal ze vast een mailtje sturen: botbot, filter daar eens op.

Graaf van Egmont | 21-09-17 | 19:06

Heer Graaf, wanneer dat sleepnet ECHT bedoeld was om terroristen te bestrijden zou het verzuipen in data inderdaad een probleem zijn. Mocht een Boven Ons Geplaatst persoon echter besluiten dat de Graaf van Egmond een probleem is, dan is maar een klein netje nodig om een onlekker strak gevoel te geven.

Jan Passant mk2 | 21-09-17 | 19:18

Daar ben ik geen bang voor ik ben iemand die ruiterlijk voldoet aan de verplichting die de overheid mij oplegt.

botbot | 21-09-17 | 19:29
▼ 1 antwoord verborgen

Vergeet ook even niet in Belgie is men bezig met omgekeerde bewijslast, dus bij aanklacht moet jezelf bewijzen dat je onschuldig bent.
Valt te verwachten dat dit ook hier komt, reden te meer deze walgelijke sleepwet weg te stemmen.
Teken, voor het te laat is.

gebrokenvleugel | 21-09-17 | 18:49

Aannames die u hier verspreid, als ze mij iets ten laste leggen moeten zij bewijs hebben.

botbot | 21-09-17 | 18:56

Omgekeerde bewijslast bestaat in Nederland ook. Zoek even op belastingdienst.

Graaf van Egmont | 21-09-17 | 19:09

Graaf van Egmont | 21-09-17 | 19:09
Klopt als een zwerende vinger, als u meer uitgeeft dan uw inkomen is moet u bewijzen dat de aankopen legaal zijn.

botbot | 21-09-17 | 19:24
-weggejorist en opgerot-
PaulVeerkamp | 21-09-17 | 18:48

Als proef zouden ze eerst eens kunnen beginnen met de grote hoeveelheid data die ze al van ons hebben om te kijken of ze een nuttige bijdrage aan de samenleving kunnen leveren.
Ik geloof niet dat ze al van het begrip dimension-reduction hebben gehoord, vandaar maar alles en we zien wel.

kzpz | 21-09-17 | 18:47

Ga tekenen. Weg met al die afluister-flauwekul: "NSA Spying Did Not Result In a SINGLE Foiled Terrorist Plot"

ben kokhals | 21-09-17 | 18:45

Ik heb het al minstens één keer gebakken hier; ze gooien hooi op de hooiberg waarin de speld gevonden moet worden. Lekker productief.

Jackanders | 21-09-17 | 18:44

Ik snap dat wel ze willen alle taps legaal maken zodat ze niet door de rechter terug gefloten kunnen worden wegens onrechtmatig verkregen bewijs.

botbot | 21-09-17 | 18:47

Dus buiten filteren op het attribuut "moslim" zijn er geen verdere filters mogelijk?

Parel van het Zuiden | 21-09-17 | 18:39

SP was tegen de EU, SP was tegen de euro, SP was tegen het massaal hierheen halen van 'vluchtelingen' en nu is de SP wederom tegen deze sleepwet.
Wat een kudtpartij is het toch ook hè!

Boris die Sauertopf | 21-09-17 | 18:39

Als (sommigen van) de leden nou niet zo tegen Israel zouden zijn, zou ik erover denken om op hen te stemmen in plaats van FvD.

Leyrann | 21-09-17 | 18:43

@koeberg: zelfs 2 keer per dag!

Baski | 21-09-17 | 18:51

Nou ja, de kreet van SP is toch ook: Stem Tegen, Stem SP. Duszzz...

Fark Mutte | 21-09-17 | 20:30
▼ 2 antwoorden verborgen

REAGEER OOK