Een impasse?

Het feestje van de democratie is gevierd met een opkomst die zo hoog is dat NRC die zelfs niet hoger hoeft te maken en Israël heeft gesproken: Bibi wint nipt Gadi. Netanyahu wordt na een dagje panikeren NIET gegenocideerd door de Israëliërs en krijgt 27 zetels in de exitpoll terwijl Eisenkot zich rijk mag rekenen met 20 zetels. Daarmee wordt het premierschap van Israël mogelijk andermaal gekoloniseerd door de premier van het verleden, het heden en de toekomst. Aangezien een tweepartijenoplossing niet mogelijk is voor een meerderheid in de Knesset moet er weer allerlei klein gruis bijeen worden geratst. Het endorsement der endorsements zal uiteindelijk wel de doorslag hebben gegeven voor Bibi. Nu zal de NPO-mening dat Nederland TOCH weer niet mee zal doen met het Songfestival wel niet meer veranderen. All Eyes dan maar op het formatiefeest. Wordt vast een knaller! 
Update 21:12 - Er zijn overigens exitpolls bij verschillende zenders, bij Channel 12 zit het bijvoorbeeld dicht op elkaar (24 Likud, 22 Yashar). Overzichtje hieronder. 
Update 21:15 - Meteen schot in de zaak: Eisenkot gaat DIRECT onderhandelen met het anti-Netanyahu blok.
Update 21:26 - Eerste reactie Eisenkot: "De eerste exitpollresultaten wijzen op een volledig gebrek aan vertrouwen in Netanyahu en de regering van 7 oktober onder de zionistische meerderheid en de meerderheid van de Israëlische burgers. Als dit de definitieve resultaten zijn, is dit een overwinning voor de mainstream zionistische meerderheid van Israël. Ik zal onmiddellijk handelen om de wil van het volk uit te voeren, de regering van Netanyahu te vervangen en zo snel mogelijk een zionistische regering op te richten die zich committeert aan militaire dienstplicht."
Update 21:30 - Vraag is nu welk blok uiteindelijk het grootst blijkt: pro-Netanyahu of anti-Netanyahu. En of de Arabische partijen nog een bijdrage gaan leveren (aan het anti-Netanyahu blok).
Update 21:35 - Netanyahu heeft de héle dag lopen twitteren maar nu nog NIKS. 
Update 21:38 - Een ding is duidelijk: de Arabieren hebben het goed gedaan in Israël. APART!
Update 22:13 - De opkomst bij de verkiezingen was maar liefs 77,7%. De hoogste opkomst sinds 2001. De opkomst onder Arabische kiezers was 80%, hoogste sinds 1965.
Update 23:15 - Channel 14 heeft de exitpoll aangepast waardoor Netanyahu's blok nu op 61 zetels zou komen, een meerderheid in de Knesset. Moet gezegd: Channel 14 is een rechts-conservatieve zender.
Update 23:29 - Hè hè, de bekwame Israëlische tellers zijn de stemmen inmiddels aan het tellen. De eerste resultaten zijn BINNEN! Kan overigens nog dagen duren. Vrijdag moet meer duidelijk zijn.

Hebreeuwse democratie is een feestje

Wordt de nieuwe premier de oud-premier (Netanyahu, 1996-1999), de oud-premier (Netanyahu 2009-2021), de zittende premier (Netanyahu, 2022) of toch Marokkaanse centrist dad en oud-IDF Stafchef Gadi Eisenkot (wiki). Te vroeg om te zeggen! Maar we blijven wel kijken, om er later wat over te zeggen. De grootste peilingen van afgelopen week zetten de Yashar-partij van Eisenkot steeds op een nipte voorsprong van gemiddeld zo'n 1,5 procentpunt boven Netanyahu's Likud. En Polymarket (waar mensen wedden op wat ze denken dat de meest waarschijnlijke uitkomst is) zet een overwinning van Yashar op 71% en Likud op 30%. Beide partijen halen met waarschijnlijk tussen de 17% en 18,5% van alle stemmen sowieso geen absolute meerderheid (wat ook nog nooit voorgekomen is), dus het wordt sowieso een formatieslag in Yashars geval rond het centrum, en in Likuds geval op de rechterflank. 

In ander nieuws staat de Amerikaanse krijgsmacht ondertussen ook in de startblokken om een eventueel nieuw (en groter?) offensief tegen het Iraanse regime te beginnen, mogelijk snel na de afronding van de Israëlische verkiezingen.

Livestreams van Reuters en Sky news met opmerkelijke beelden uit een opmerkelijk land onderstaand! Een Israëlische, Engels ondertitelde livestream van i24 News English hier (helaas niet te embedden).

Update 12:00 - De opkomst was om 10:00 al 16,7%, de hoogste voor dat tijdstip sinds 1981. Bovendien lijkt Netanyahu in paniek omdat de opkomst in 'linkse buurten' op dit moment veel groter is, en hij luidt de noodklok.
Update 12:10 - Om 12:00 was de opkomst 31,5%, het hoogste voor dat tijdstip sinds 1973.
Update 14:26 - Om 14:00 was de opkomst met 44,9% de HOOGSTE OOIT gemeten. Netanyahu steeds meer in paniek.
Update 16:11 - Opkomst Om 16:00 naar 55,7%, hoogste sinds 1973.
Update 16:50 - Paniekvoetbal: Netanyahu's Likud heeft de Knesset het verzoek voorgelegd of de stembussen nog wat langer open kunnen blijven.
Update 18:00 - En de opkomst is om 18:00 maar liefst 66,7%. U raadt het al: weer de hoogste opkomst op dit tijdstip sinds 1973.
Update 19:18 - De stembussen gaan gewoon om 22:00 Israëlische tijd (21:00 Nederlandse tijd) dicht. Waarschijnlijk net als in 1973.
Update 20:00 - Met nog een uurtje tot het sluiten van de stembussen zit de opkomst nu op 74,3%.

Puntjes op de ë

Op 22 oktober waren de straten van Belgrado op z’n zachtst gezegd: vol. Een laatste manifestatie in aanloop naar de verkiezingen van zondag 25 oktober. Helekortesnelle recap: de regering van president Vučić (pro-EU, economisch neoliberaal maar nationalistisch programma) viel in 2025 onder druk van enorme protesten in het land. Duizenden mensen de straat op, dit werd een steeds grotere omnizaak tegen thema's rondom corruptie. Uit deze beweging kwam de kieslijst Studenten Winnen op. En driewerf hoera voor de winnende Studenten Winnen. 140 zetels tegenover 105 voor Vučić. Vučić erkent nederlaag hieronder. Beelden na de KLIK.

Huge if true: land hoeft niet kapot bij studentendemonstraties

In 2024 stortte de luifel van het centraal station van de tweede stad van Servië, Novi Sad, in. Zestien dodelijke slachtoffers. Nationale rouw sloeg om in nationale boosheid met demonstraties tot gevolg. Het werd een omnizaak mede gericht op corruptie en gebrek aan transparantie. Servische studenten bezetten universiteiten en eisten namen en rugnummers van de verantwoordelijken. Uit deze acties werd de kieslijst Studenten Winnen geboren. In september stapte Vučić (Servische Progressieve Partij die ondanks de naam niet heel progressief is. Eerder een cocktail van pro-EU, economisch neo-liberaal maar nationalistisch programma) op als president van Servië. In het algemeen werd aangenomen dat deze stap een grote vlucht voorwaarts was, om meer kans te maken bij de komende verkiezingen. Fun fact: in december ‘24 deed Vučić een kleine sneer naar Assad door te zeggen dat hij niet net als Assad op de vlucht zou slaan. Zondag zijn er verkiezingen en het lijkt behoorlijk spannend te gaan worden. Het leuke van de kieslijst van de studenten: 250 man op de lijst, maar hoegenaamd niemand met politieke ervaring. Een soort Volt, maar dan met uitstraling. En achterban. 

Volle bak gisterenavond in Belgrado. Een slotmanifestatie in aanloop naar de verkiezingen. Het is even wennen, maar er hoeft dus niets kapot tijdens demonstraties. Op het uiterlijk afgaande zou je de gemiddelde Serviër bij een beroepskeuzeadvies altijd het carrièrepad van uitsmijter aanraden. Of slager. Desondanks: verdomd vriendelijk volk, weten we toevallig uit ervaring. 

Link naar programma van studenten: hierrr.

Noem een betere love story

In elke relatie is soms wrevel, wordt op elke slak zout gelegd, wordt de ding a ling misschien niet meer zo vaak gebruikt als gewild, wordt de een gek genoemd en de ander genegeerd, botsen twee gelijkwaardige persoonlijkheden als een atoomboom op een nucleaire raket, ruikt de een naar oranje verf en de ander naar dadels en zorgt dat toch gauw voor wantrouwen, is de een toch net wat baziger dan de ander maar is de ander toch net wat slimmer dan de een, gaat er weleens wat mis, maar komt alles altijd weer goed want een relatie betekent liefde en steun door dik en dik. Op de allerbelangrijkste momenten blijkt dan hoe sterk de band is. Zo moet Bibi Netanyahu de verkiezingen in Israël winnen, en daarom heeft zijn maatje Donald Trump z'n gouden veer in de koosjere kont der kameraadschap gestoken. Omdat liefde alles overwint, zelfs oorlog. Trump blij met zijn relevantie, Netanyahu blij met de steun (meteen 100 tweets). Zelden zie je zoveel diepe genegenheid tussen twee mensen. Dat maakt best jaloers, want noem in dit StamCafé maar eens een betere love story dan de love story van Bibi en Donnie. We wachten wel (proost).

Nieuw rapport wordt de nieuwe spil in Israëlische verkiezingsretoriek deze maand. Op 27 oktober gaat het land naar de stembus

Dat de Egyptische inlichtingendienst Netanyahu 10 dagen voor 7 oktober meerdere keren waarschuwde wist u op 9 oktober 2023 al. Maar dat de leider (!) van de Verenigde Arabische Emiraten Mohammed bin Zayed 1,5 week van te voren Netanyahu persoonlijk gewaarschuwd zou hebben is nieuws. Beide landen en leiders onderhouden relatief warme banden, Israëlische Iron Dome-eenheden (inclusief Israëlische bemanning) opereerden op Emiratisch grondgebied om het te verdedigen tegen Iran, en in het geheim bezocht Netanyahu de leider zelfs in de Emiraten tijdens de Iran-oorlog.

Afijn, tegen die achtergrond schrijft het Israëlische Joop.nl (Haaretz) nu: "Maar dit keer was het telefoontje dat door bin Zayed werd geïnitieerd ongebruikelijk. Anderhalve week voor 7 oktober 2023 belde de heerser van de Verenigde Arabische Emiraten Netanyahu vanuit het presidentieel paleis in Abu Dhabi en sprak 45 minuten met hem.

In dat gesprek waarschuwde bin Zayed dat de Hamas-leider in Gaza, Yahya Sinwar, een grote operatie tegen Israël plande. Bin Zayed uitte zijn bezorgdheid dat de bewuste gebeurtenis niet alleen tot bloedvergieten zou leiden, maar ook de hele regio zou destabiliseren en de Abraham-akkoorden zou ondermijnen.

Drie hoge buitenlandse bronnen zijn bekend met de inhoud van het gesprek, waarvan het bestaan ​​hier voor het eerst wordt onthuld. De onthulling is het resultaat van uitgebreid onderzoek op basis van tientallen bronnen in Israël en wereldwijd, waaronder zeer hoge functionarissen, evenals opnames, interne documenten en correspondentie.

Het onderzoek werd uitgevoerd voor het nieuwe boek "Gijzelaars: 843 dagen van verlatenheid" (Kinneret Zmora Publishing, in het Hebreeuws) van de auteurs van dit artikel."

Netanyahu's bureau noemt de bovenstaande 'onthulling' een "absolute leugen."

En dan komt vandaag oud-Shin Bet-chef Ronen Bar met nóg een Netanyahu Nuke, want ook hij zou hem een paar dagen voor 7 oktober persoonlijk gewaarschuwd hebben. De Jerusalem Post schrijft: "Volgens een veiligheidsbron vertelde Bar aan Netanyahu dat de Shin Bet had vastgesteld dat Hamas "iets extreems aan het voorbereiden was" en gebruikte hij tijdens het gesprek ook de term "aardbeving". De bron bevestigde dat de informatie aan de premier was voorgelegd en dat het advies om actie te ondernemen tegen Sinwar en andere hoge Hamas-functionarissen aan hem was voorgelegd, maar Netanyahu accepteerde het niet. "De recent verschenen berichten hierover kloppen", aldus de veiligheidsbron."

En dat hoef je de Israëlische oppositie geen twee keer te zeggen. Bovenstaand ziet u de peiling-koploper, namelijk centrist en oud IDF-stafchef Gadi Eisenkot (van joods-Marokkaanse komaf!), die met 47% zo'n 10 procentpunt op Netanyahu voorloopt als premiersfavoriet, en wiens partij met in de peilingen tussen de 23 en 25 Knesset-zetels voorloopt op Netanyahu's Likoed, dat op zo'n 21 peilt.

En Eisenkot kondigt TRIBUNALEN aan: "Netanyahu ontving tientallen waarschuwingen voor 7 oktober en negeerde ze allemaal. Hij is niet geschikt. Zodra de volgende regering is gevormd, zullen we een staatscommissie van onderzoek instellen – die tien jaar teruggaat, verduidelijkt wat Netanyahu wist en niet wist, de waarheid ontrafelt en de volgende ramp voorkomt."

Die verkiezingen worden wel echt een relevante gebeurtenis overigens.

Een alternatief, voor Duitsland

De Duitsers uit Saksen-Anhalt kozen gisteren overweldigend voor een alternatief voor Duitsland. Met een opkomst van 77,8% heet dat alternatief: Alternative für Deutschland. De partij van Alice Weidel leek in de exitpoll op 44,5% te komen, maar in de definitieve uitslag bleek dat 43,8% te zijn. Alsnog een Triomf des AfD's waar je Ü tegen zegt. En heel Duitsland, dat wil zeggen iedereen die AfD nogal eng vindt, is GESCHOKT. Want AfD kan mogelijk regeren en de premier leveren in de deelstaat. Met een absolute meerderheid van 42 zetels was dat kein problem geweest, maar AfD heeft er 39 en daarom zijn er nog 3 zetels nodig voor die meerderheid. Enter Sarah Wagenknechts linkse BSW(*) dat verrassend 5 zetels won en heeft aangegeven open te staan voor samenwerking met AfD. En zo kan de jarenlang zorgvuldig opgebouwde BRANDMAUER in een keer vallen en begint de landelijke opmars van AfD dus misschien wel in Saksen-Anhalt. En het CDU van bondskanselier Merz? Halvering. En de Sociaal-Democraten? Stellen niks meer voor. Maar misschien wordt de kartoffelsalat niet zo heet gegeten als die wordt opgediend. In ieder geval zijn we reuzebenieuwd naar de verklaringen voor deze aardverschuiving. Waarschijnlijk hebben de andere partijen het de mensen gewoon niet goed uitgelegd.

Het is de eerste zondag van de maand en dat betekent: een nieuwe column van Ehsan Jami

Hoeveel culturele fragmentatie kan een democratie verdragen voordat er geen demos meer overblijft? Onze bestuurders bezweren al veertig jaar dat die vraag niet bestaat, dat wij eindeloos diverser kunnen worden en toch dezelfde politieke gemeenschap blijven. Dat is geen visie maar uitstel van executie, en de rekening gaat naar wie na ons komt.

Democratie is demos plus kratos: een volk dat zichzelf regeert. Dat volk hoeft niet dezelfde huidskleur, grootouders of god te hebben, maar het moet zichzelf als één politieke gemeenschap herkennen. Zonder die gemeenschappelijkheid rest een boekhouding van belangengroepen die eens per vier jaar komen afrekenen. John Stuart Mill, aartsvader van het liberalisme, waarschuwde in 1861 dat vrije instituties nauwelijks functioneren zonder "fellow-feeling" en een gemeenschappelijke publieke opinie. De Duitse jurist Ernst-Wolfgang Böckenförde vatte het samen: de vrije, seculiere staat leeft van voorwaarden die hij zelf niet kan garanderen. In NRC schreef ik eerder dat onbeperkte migratie en een onbeperkte verzorgingsstaat niet samen kunnen. Dat was de economische versie van het probleem. Dit is de politieke: ook een democratie kan niet onbeperkt mensen importeren zonder zich ooit af te vragen wat hen tot één demos maakt.

Verkiezingen zijn rekenkunde: wie het electoraat duurzaam verandert, verandert uiteindelijk ook de politiek en de cultuur die daaruit neerslaat. Structurele massamigratie is dus ook een constitutioneel vraagstuk: zij bepaalt mede wie morgen de soeverein vormt. Daar komt geen complot aan te pas, alleen een rekenmachine. Politici kunnen tellen, dus schuiven programma's mee, verstommen onderwerpen en ontstaan er taboes waar vroeger meningen stonden. In de eerste ronde van de Turkse presidentsverkiezingen van 2023 stemde bijna 69 procent van de opgekomen Turkse Nederlanders op Erdoğan, een man die hier nooit een stoeptegel recht heeft gelegd maar hun identiteit feilloos bespeelt. In Westminster zitten sinds 2024 vier onafhankelijke parlementariërs die Labour versloegen met Gaza als inzet: een oorlog duizenden kilometers verderop woog zwaarder dan de wachtlijst in het ziekenhuis om de hoek. Ook elders zie je hoe die groepslogica de politiek binnendringt. De Amerikaanse congreskandidaat Melissa Chaudhry verklaarde deze zomer dat zij homorechten steunt, maar die steun bewust niet op haar campagnewebsite zette. Waarom niet? Omdat, zei ze, “veel moslims daar helaas niet zo over denken”. Wie dat integratie noemt, mag het woordenboek erbij pakken. Ik noem het diasporademocratie.

Feestje van de totale zotheid

De onzinnigste verkiezingen van augustus (nog vergelijken met andere verkiezingen in augustus, red.) vonden plaats in district Clacton-on-Sea in Groot-Brittannië. Daar had Reform-leider Nigel Farage zijn politieke leven in de waagschaal gelegd omdat hij ervan beschuldigd werd donaties te hebben aangenomen zonder dat te melden. Daarom moest hij het plots opnemen tegen klepbek Count Binface (foto). De campagnes waren niet geheel verrassend van het niveau dat 'Binface' doet vermoeden, en resulteerden in dikke winst voor Farage (63% van de stemmen). Voor die zege verantwoordelijk is een vrouw die Farage 'wanker' noemde en hem het beste campagnefilmpje ooit bezorgde. Prullenbakhoofd kwam als enige 'serieuze' tegenkandidaat toch nog op een kwart van de stemmen. En dát komt weer volledig op het conto van de prullenbakpropagandisten van Nieuwsuur. Enfin, wat een land, wat een democratie, wat een politici, wat een troep en wat een lelijke prullenbak.

Bukken bukken bukken

Kijk. Dat is omdenken. Na alle üphüf over de volmachtfraude in Gorinchem heeft AT5 bedacht om eens in Amsterdam te gaan kijken waar de meeste stemmers zelf niet kwamen opdagen, maar hun briefje meegaven aan een 'behulpzame' buurman/vader/neef/tante/nagelstyliste. Ra ra politiepet, dat is Amsterdam Nieuw-West, bekend van straatcoaches die eisen dat in elkaar gebeukte raadsleden een filmpje van hun telefoon halen. Je zou zeggen dat er een vreemd luchtje in het portiekje van de democratie hangt, maar AT5 heeft gelukkig een deskundige opgetrommeld die de volmachten juist goed vindt. "De opkomstongelijkheid neemt steeds meer toe in Amsterdam en dat is een enorme bedreiging voor het functioneren van de democratie. In dit soort wijken zien we opkomst van zelfs 25 procent of minder. Je ziet dat de volmachtstem gedeeltelijk helpt om dat nog recht te trekken", aldus ene Floris Vermeulen. Opkomstongelijkheid. Die hadden we nog niet op de ongelijkheidsbingo. Maar goed. Omdat het dus ontzettend zielig is voor mensen die er zelf voor kiezen niet op te komen dagen tijdens verkiezingen moeten we het dus makkelijker maken om te frauderen met volmachtstemmen. De democratie om zeep helpen om haar te redden. Goed plan hoor.