Ambtenaren Hugo de Jonge kochten 'eigen narratief' over coronacris voor zeven ton

De Nederlandse Samenzwering voor Openbare Bullshitting

Het grote probleem tijdens de coronacrisis was dat het kabinet en de ambtenaren op het ministerie van VWS maar wat deden (begrijpelijk, varen in de mist etc.) en zich vervolgens bij alle kritische vragen zich verschuilden achter 'de wetenschap' (ook begrijpelijk als je weet wat een opportunistische zak hooi Hugo de Jonge is, maar ontzettend smerig, laf en een van de redenen dat het vertrouwen in de overheid erodeert). Uit deze MOETLEES-reconstructie van Nieuwsuur blijkt maar weer eens dat dat geen bug, maar een feature was. 

Midden in de coronacrisis heeft een ministerie een, volgens de eigen ambtenaren onrechtmatige, opdracht gegeven aan een stelletje wetenschappers (via de NSOB, een consultancy-vehikeltje dat allemaal rapporten met zaaddodende titels produceert waar ambtelijke eunuchen een natte socratische kralenketting van krijgen, en old boy Tjibbe Joustra de raad van toezicht voorzit) om de coronacrisis te evalueren "vanuit het perspectief van VWS". 

Ja dat leest u goed. Het ministerie geeft belastinggeld uit om de coronacrisis op een partijdige manier te evalueren, zodat het onpartijdige analyses zoals die van de OVV zwart kan maken. Volgens oud-topambtenaar Erik Gerritsen, die vindt dat zijn ministerie NIETS fout heeft gedaan, "zijn álle eerdere parlementaire enquêtes uitgemond in "blame games". Ook noemt hij de drie OVV-coronarapporten "voorbeelden van schuld en boete"".   En terwijl journalisten zich helemaal het schompes wobden, leverde het ministerie 5000 ongelakte pagina's stukken (die met uw belastinggeld zijn gemaakt en derhalve gewoon van u zijn) aan de NSOB voor het opstellen van een ander narratief.

De Tweede Kamer, thans bezig met een parlementaire enquête, is volgens het voorbereidend ambtelijke stuk, waar Gerritsen achter blijft staan "verpolitiekt". Ook dit leest u goed. In ambtelijk Den Haag maak je een politiek orgaan zwart door te zeggen dat het zich met politiek bezig houdt. Nee, dan liever ambtenaren die van klimaatstaking naar Gaza-protest slingeren om daarna op eigen houtje de hal van een ministerie te verbouwen met allemaal door consultancybureaus uitgekozen deugkunst, daar worden we als land beter van.

Enfin, Erik Gerritsen dus, daar ging het over die kennen we nog van een interview uit december 2021 waarin hij leeg mocht lopen bij De Correspedant over hoe lastig het allemaal wel niet was voor de ambtenaren. En wat blijkt? Het "narratief" van de NSOB was al in april 2021 beschikbaar voor ambtenaren zoals Erik Gerritsen, en werd pas in 2022 aan de Kamer gestuurd. De kritische journalistjes van De Correspondent hebben zich dus voorbij de waan de dag laten voeren met een zorgvuldig door het ministerie bij een paar wetenschappers besteld narratief. 

"De Covid 19 evaluaties moet niet door de Kamer niet toegerust verpolitiekt noch door de Onderzoeksraad voor de Veiligheid te beperkt perspectief geneigd tot scherprechtergedrag worden uitgevoerd. De wetenschap moet aan het roer ervan staan", staat in de nota. Maar dan wel de wetenschap die een opdracht van VWS krijgt om een stuk vanuit het perspectief van VWS te schrijven.

Die wetenschappers voelen zich daar nu een beetje lullig over "Wat heeft VWS uiteindelijk geleerd van de NSOB-evaluatie? Gerritsen zegt: "Dat we vaker moeten terugpraten! En dan maar risico nemen dat je van een defensieve houding en gebrek aan reflectie wordt beschuldigd". Want, zegt Gerritsen, de conclusie van de NSOB is dat "het ministerie van VWS topprestaties heeft geleverd". "Zo kan hij dat niet samenvatten", vindt Van der Steen (baas van de NSOB en een van de schrijvers van het stuk, GS). "Wij hebben een organisatie-analyse geschreven, waarbij we alléén naar het perspectief van VWS hebben gekeken. Dat is een eenzijdige blik.""

Ja Van der Steen wat had je dan gedacht maat. Dat een opdrachtgever die een stuk vanuit het perspectief van die opdrachtgever niet volgens het perspectief van die opdrachtgever zou gebruiken? Dan lijk je ons niet echt geschikt als hoogleraar Public Strategy. Maar ja, Van der Steen werkt bij de Erasmus Universiteit, waar die charlatan Henk Volberda zijn gang mocht gaan, Willem Schinkel nog altijd niet is opgehoepeld en D66-markertingmiep Annelien Bredenoord op zoek is naar de nieuwe Jason Arday.

Inmiddels zit Erik Gerritsen lekker bij Ymere het narratief te verspreiden dat er helemaal niet veel huurhuizen naar statushouders gaan (dat wordt gelukkig wél doorgeprikt door De Correspondent). Maar het probleem, van ambtenaren, politici en andere verantwoordelijken die de wetenschap misbruiken om zich achter te verschuilen bij het zich verantwoorden voor (extreem lastige, daar niet van) ingrijpende keuzes, dat blijft. En het probleem van de (naïeve? achterlijke? opportunistische?) wetenschappers die zich daar voor lenen ook.