De debatten zijn geweest, de stemming viel in het voordeel van de sluipmoordenaars en alleen de Senaat moet nog delibereren over de intrekkingswet van het referendum, plus een rechter die moet gaan oordelen of die intrekkingswet referendabel moet worden.

Het laatste woord is dus nog niet gesproken en hoewel wij onze boosheid, cynisme en ja, sure, ook een stukkie rancune maar moeizaam kunnen verbergen over deze laffe daad van '66 & trawanten, zijn er ook nog serieuze mensen die diep nadenken over nut & noodzaak van meer directe inspraak. Zoals hoogleraar bestuurskunde Frank Hendriks op de website van het Montesku.. Montersqwu.. Montuskjuuw Instituut. Je moet er ff de stof vanaf kloppen, maar dan komen er ook heldere citaten naar het daglicht. Zoals deze:

Wat is hier aan het werk? Vrees voor effectieve tegendruk.******* Aan de oppervlakte zien we een minister van Binnenlandse Zaken, die vakkundig 'on message' blijft – al schuurt de boodschap uit het regeerakkoord waarmee ze op pad is gestuurd met de historische boodschap van haar partij. Dieper gelegen zien we de werking van een tamelijk achterhaalde democratieopvatting die de Haagse politiek al veel langer en breder in de greep houdt. Centraal hierin staat de gedachte dat vertegenwoordigende democratie slecht samengaat met directe democratie, gevoegd bij de overtuiging dat in democratie hoofdzakelijk moet worden méégewerkt.*

Zonder beter verhaal over het referendum blijft het beeld hangen van een regering die vooral zelf geen nieuwe tik op de vingers wil riskeren, zoals in 2016 bij het Oekraïne-referendum. Rutte III mag in de Senaat wel met een beter verhaal aankomen.