En een les van Pin voor Rob

De competitief ingestelde Rob Jetten had ongetwijfeld graag de eerste homoseksuele premier van de wereld willen zijn. Als Pim Fortuyn niet was vermoord, had die de titel kunnen opeisen. Dat was iets waar Fortuyn naar uitkeek, vertelde hij mij destijds in een interview voor Panorama (“Deze premier zal altijd wel een beeldschone jongeman naast zich hebben aan het staatsbanket.”). Maar overdreven moest een en ander ook niet worden (“Het was ook nieuws dat Margaret Thatcher de eerste vrouwelijke premier van Engeland werd. Maar hoe lang stonden we daar bij stil? Al snel werd ze de Iron Lady en was het gewoon een kerel in een mantelpakje.”). Het liep anders. Volkert van der Graaf haalde zijn trekker over, waarna in 2009 de IJslandse Jóhanna Sigurðardóttir de eerste gaypremier werd en twee jaar later als mannelijke pendant de Belg Elio Di Rupo.

Dat Jetten (en zijn verloofde Nicolás Keenan) inshallah komend voorjaar een kind middels draagmoeder op de wereld gaan zetten, is wél een primeur. Iets waar Fortuyn overigens geen voorstander van zou zijn geweest. Tegen de Gaykrant zei hij een week voor zijn dood: “Kinderen hebben zoveel mogelijk recht op een gezin, met een vader en een moeder. Ik vind ook dat je in principe geen kinderen op de wereld moet zetten in een homo- of lesbische relatie. Bij adoptie ligt het anders: dan zijn de kinderen er al en hebben ze behoefte aan een liefdevolle omgeving. Dat kan dan zeker wel een homofamilie zijn.”

Het staat er 24 jaar later dus anders voor. Maar het was een boel informatie (incluis een Q&A) die Jetten deze week over de bevolking uitstortte én paradoxaal te weinig. Het paar had ook kunnen volstaan met de mededeling dat er een draagmoeder was gevonden, dat de zaak juridisch in orde was en dat de worp in het voorjaar werd verwacht. Maar nu bleek er dus sprake te zijn van een externe maar anonieme eicel niet zijnde van draagmoeder Lisa. Ook over de herkomst van het zaad werd het land niet bijgepraat. Eugenetische speculatie gehoord in de rij bij de kassa: de eicel is van een zus van Jetten óf Keenan, het zaad respectievelijk van de hockeyer of de premier waardoor de boreling DNA van beide bloedlijnen zou dragen. Een mediastrategie derhalve die juist tot méér nieuwsgierigheid en giswerk leidt.

De NOS noteerde ondertussen een opmerkelijke kunstgreep van een D66-woordvoerder van Jetten: D66 beschouwt de zwangerschap volledig als een privézaak van Rob Jetten als leider van D66, en niet van Rob Jetten als minister-president. Maar zo werkt het niet.

Mo & The Hypocrites inzenden?

PRO-veteraan Mohammed Mohandis gooide afgelopen woensdag een opmerkelijk setje Kamervragen over de schutting van minister van Onderwijs en Kijkbuis Rianne Letschert (D66). De NPO heeft zoals u weet vorige maand besloten dat ‘we’ ondanks de Israëlboycot van AVROTROS toch gaan meedoen aan het Songfestival. De NPO levert een redactioneel ‘projectteam’, de NOS zendt de hele toestand uit.

Tot woensdag had Mohandis zich op de vlakte gehouden. Tijdens een debat over de NPO 20 dagen eerder had DENK’er Dogukan Ergin hem nog gevraagd naar de mening van PRO over de NPO-beslissing. Maar Mohandis weigerde zelfs te zeggen of hij het besluit goed of slecht vond. “Het is uiteindelijk, wat ik er ook van vind, niet aan de politiek om dat besluit te nemen of te corrigeren”, verklaarde hij plechtig die donderdag in september. Letschert huldigde tijdens dat debat hetzelfde principe: de NPO moet dit lekker zelf regelen.

Kabinet zoekt geen draagvlak maar polarisatie

De asielcrisis was deze week terug van nooit weggeweest. Het COA luidde woensdag de noodklok: de ‘humanitaire ondergrens’ in Ter Apel is bereikt. Dat was geen loos alarm. In de nacht van donderdag op vrijdag moesten 20 (SCHRIJVE: TWINTIG) asielzoekers de nacht doorbrengen op het gras voor het aanmeldcentrum. “Dat is Nederland onwaardig”, zei Bart van den Brink (CDA). Asielminister in een land dat tienduizenden daklozen kent, van wie velen élke nacht buiten moeten slapen. Zonder woning, wasmachine en warme kleren in het verschiet.

De minister uitte deze week meer krankzinnigheden. Zo biechtte Van den Brink de Tweede Kamer op dat hij en de IND de Gazaanse Hamas-fanboy op de Universiteit Maastricht niét het land gaan uitgooien. Niet vervolgen is iets anders dan beoordelen of iemands verblijfsrecht kan worden ingetrokken, zou je denken. Maar nee, die Palestijnse gast met zijn ranzige verwijzingen naar de grootste pogrom op Joden sinds de Tweede Wereldoorlog mag gewoon blijven.

Dit Palestijnse rapaille had natuurlijk allang in een vliegtuig naar Israël moeten zitten. Het was namelijk de Israëlische overheidsdienst COGAT die het groene licht had gegeven voor het vertrek uit Gaza van deze 42 Palestijnen met een werk- of studievisum en hun familieleden. Laat Jeruzalem het maar oplossen (en dat kunnen ze vast en zeker).

Veelzeggend: toen Van den Brink tijdens hetzelfde debat werd gevraagd of hij één voordeel voor Nederland van de komst van die tientallen Gazaanse ‘studenten’ kon noemen, moest hij het antwoord schuldig blijven.

Waar is het bonnetje?

Tussen de honderden miljarden euro’s die deze maanden binnen en buiten de plenaire zaal rondvliegen, fladderde deze week een kleine geschiedenis over BIJ1. Het zieltogende geesteskind van Sylvana Simons, inmiddels geleid door Tofik Dibi, kreeg begin dit jaar te horen dat de partij ruim twee ton subsidie moet terugbetalen aan het ministerie van Binnenlandse Zaken wegens géén administratie. Van de 261.102 euro subsidie voor 2024 (partijen die de Kamer verlaten krijgen nog een jaar lang belastinggeld, NSC is dit jaar ruim 1,2 miljoen euro aan het opmaken) was 80 procent als voorschot overgemaakt.

Maar de Commissie toezicht financiën politieke partijen (Ctfpp) had geconstateerd dat BIJ1 ter controle helemaal niets had ingeleverd. Onder het kopje Bevindingen stond een vernietigend: “Gehele verantwoording ontbreekt.” Dat was de druppel die de emmer na al die jaren deed overlopen. Het was BIJ1 in haar korte geschiedenis nog geen enkel jaar gelukt zonder gedoe door de financiële controle te komen. De Ctfpp adviseerde het kabinet daarom de aan BIJ1 verstrekte subsidie volledig terug te vorderen. Vanwege het bij herhaling niet nakomen van de aan de subsidie gestelde verplichtingen, achtte de waakhond ‘een minder zware maatregel niet opportuun’.

Net zoals voorgaande keren mocht BIJ1 nog bezwaar maken. Afgelopen zomer ging de club daarover in gesprek met het ministerie. Ter illustratie: de immer goed geïnformeerde Chris Aalberts wist in juli te melden dat er een onderhuurder gezocht werd voor het partijkantoor in Woerden, waar nog niet zo lang geleden een vijfjarig huurcontract voor was gesloten. Dat leest u goed: dit gebeurde bij een partij die sinds vorig jaar geen recht meer heeft op belastingpoet om die huur te kunnen betalen. Bassiehof vroeg het ministerie toen om een reactie maar een woordvoerder van minister Pieter Heerma (CDA) liet op woensdag 29 juli weten: “Vanwege onze rol als toezichthouder doen wij geen uitspraken over lopende zaken of individuele gevallen.”   

Deze week blijkt (gehele nieuwsbrief in bezit Bassiehof) dat van de geëiste 209.000 euro slechts 95.000 euro hoeft te worden terugbetaald.

En wanneer heeft de Tweede Kamer nou eens genoeg van Van Weel?

“Het is klip-en-klaar dat u zich misleid heeft gevoeld, dat u zich op het verkeerde been gezet heeft gevoeld. Daar had de Algemene Rekenkamer gewoon gelijk in. Mijn excuses. Ik beloof daarin voor de toekomst beterschap.” Vervolgens probeert minister van Justitie en Veiligheid David van Weel (VVD) aan het eind van zijn nachtelijk betoog voor het effect (maar met weinig succes) er nog een traan uit te persen.

Die knieval in de vroege vrijdagochtend was noodzakelijk. Onder meer PRO, JA21, BBB en SP hadden de vertrouwensvraag nadrukkelijk boven de markt gehangen (Groep Markuszower was milder en sprak al vroeg in het debat over wat de minister voortaan anders moest gaan doen). De minister moest deemoed tonen, want anders was het afgelopen met hem, was de boodschap. Zonder Van Weels draai was zijn ministerschap een stuk minder levensvatbaar geweest. Met hakken over de sloot dus. De PVV kreeg voor haar motie van wantrouwen uiteindelijk alleen Forum voor Democratie mee.

De uren daarvoor hadden Van Weels coalitiegenoten meer moeite om de Algemene Rekenkamer gelijk te geven. Terwijl de kwestie simpel was: de rekenmeesters hadden vastgesteld dat ruim 10.000 aangiften van ernstige misdrijven niet waren behandeld. Van Weel had de Kamer echter voorgehouden dat het rapport voor een belangrijk deel over meldingen ging. De Rekenkamer bestreed dat: de minister had een onjuist beeld gegeven en daarmee de Kamer op het verkeerde been gezet.

Maar Claire Martens-America van Van Weels eigen VVD wilde daar niet in mee en zocht de verklaring vooral in verschillende datasets en rekenmethodes. Alsof niet de minister en de Rekenkamer maar de spreadsheets ruzie met elkaar hadden gekregen.

Wat ons brengt op het verbod op necrofilie

Claudia van Bruggen kent u natuurlijk vooral als een van de leden van het D66-kwartet Vijlbriefs Bitches dat net zoals de rest geen idee heeft van wat ze allemaal uitkraamt. Maar Van Bruggen is dus ook staatssecretaris van Justitie en Veiligheid. Komende donderdag moet ze in debat met de Tweede Kamer over het cellentekort en andere gevangenisonderwerpen.

Bassiehof was derhalve benieuwd hoe het staat met dat ene pareltje uit de nadagen van het kabinet Schoof: het verbod op ontsnappen uit de gevangenis (naar een PVV/VVD-idee dat destijds zelfs werd gesteund door D66). Welnu, dat gaat niet door. Uit de stapels papier die Van Bruggen vrijdag ter voorbereiding op het debat naar de Kamer stuurde blijkt: Het Kan Niet.

Clubs als het Openbaar Ministerie, de Raad voor de Rechtspraak en de Orde van Advocaten hebben namelijk negatief geadviseerd. Zo wordt er volgens hen maar weinig ontsnapt en is de wetgeving overbodig, zien de witte beffen het verbod daarnaast als een ultimum remedium dat "pas dient te worden ingezet als alternatieven hebben gefaald". Daarnaast krijgt een in de kraag gevatte ontsnapte gevangene al disciplinaire sancties van de gevangenisdirecteur. Bovendien gaat een ontsnapping vaak gepaard met vernieling, bedreiging en mishandeling waarvoor de gedetineerde wél wordt vervolgd, schrijft Van Bruggen.

Zoals zo vaak in Kamerbrieven is het maar een halve waarheid. De andere helft staat in het begeleidende ambtelijke memo voor de minister dat Kamerleden niet altijd lezen:

Met je FEMYSO-selfie

Bovenstaande selfie in juni genomen door minister van Onderwijs Rianne Letschert (D66) is nu al enkele maanden de inzet van een schriftelijk potje parlementaire pingpong tussen het JA21-duo Annabel Nanninga en Diederik Boomsma en de bewindsvrouw. Letschert plaatste de foto op haar Instagram na een gesprek met vertegenwoordigers van de Moslim Studenten Associatie Nederland (MSA).

MSA is aangesloten bij FEMYSO, de in Brussel gevestigde en volgens Belgische, Duitse en Franse inlichtingendiensten jongerentak van Moslimbroederschap-koepelorganisatie Council of European Muslims. FEMYSO is bij de lezer ook bekend van voormalig GroenLinks-Kamerlid Kauthar Bouchallikth die eerder vicevoorzitter van de club was. MSA is dus niet vies van de Moslimbroeders, in dezelfde maand van het gesprek met Letschert ontvingen de studenten de Amerikaanse Moslimbroeder Altaf Husain.

Letschert nam de boodschap van haar gesprekspartners in ieder geval serieus. Veel islamitische studenten voelen zich volgens haar nog niet thuis op hun onderwijsinstelling en daar moet aan gewerkt worden, schreef ze op Instagram. Nanninga en Boomsma waren op hun beurt in Kamervragen vooral benieuwd of Letschert wel wist met wat voor club zij sprak.

Moest Kajsa gesensibiliseerd?

De morbide obese Nijmeegse burgemeester Hubert Bruls (CDA) zal woensdag even hebben geslikt. De vleesgeworden regent waande zich tijdens de coronacrisis als voorzitter van het Veiligheidsberaad de onderkoning van Nederland en juist in die periode wenste zijn partijgenoot Ferd Grapperhaus hem in een appje 'de ziekte' toe, blijkt tijdens het verhoor van de oud-minister van Justitie door de parlementaire enquêtecommissie corona. Een en ander is saillant maar niet verrassend. Grapperhaus is een corporale bal en kijkt neer op iedereen die dat niet is. Zo noemde hij tijdens een 1,5-metercontrole in het Amsterdamse Vondelpark een groepje lunchende jongedames ‘chickies’ en organiseerde hij in weerwil van zijn eigen coronamaatregelen een bruiloft. Die van zichzelf. Welkom in Ferdland: regels zijn voor de anderen.

De donderdag geopenbaarde stoere woorden van Hugo de Jonge over de Eerste Kamer die in het hiernamaals gestraft zou worden, mogen ook geen verrassing heten. De omhooggevallen basisschoolleraar kan nu eenmaal niet anders dan zichzelf overschreeuwen. Ook niet als dat duizenden doden in verpleegtehuizen, 5 miljard euro zonder bonnetjes of de schijn van bevoordeling van de zelfverrijkende CDA-mondkapjesboer Sywert oplevert. Opmerkelijk: ‘normerende’ woorden van CDA-leider en fatsoenkampioen Henri Bontenbal over zijn partijprominenten zijn tot nu toe uitgebleven.

De appjes-voorlezerij deze week door de twee beste ondervragers van de enquêtecommissie - Annelotte Lammers (Groep Markuszower) en Songül Mutluer (PRO) - was spectaculair, ontluisterend en vermakelijk maar diende een hoger doel. Uit de verhoren de afgelopen maanden beklijft het beeld dat de coronacrisis politiek geleid werd door een triumviraat van Grapperhaus, De Jonge en toenmalig minister-president Mark Rutte. De rest van het kabinet werd geacht bij het kruisje te tekenen en wie dat niet deed kreeg de wind van voren of werd, adieu Mona, ontslagen. De appjes van afgelopen week vormen ondersteunend en illustratief bewijs van de manier waarop het landsbestuur functioneerde tijdens de grootste naoorlogse crisis in het Koninkrijk.

Leuke coalitie

Dan volgt nu een begrotingsbericht. Niet over de komende; de begrotingsboot van JettenPiet en Piet Heinen meert morgen pas af aan de Raad van State-werf. Neen, dit gaat over de begroting van dit jaar en het budget van minister van Buitenlandse Handel en Ontwikkelingssamenwerking Sjoerd Sjoerdsma (D66) in het bijzonder. Weet u nog, zijn begroting ging pas eind juni met hakken over de sloot in de Eerste Kamer nadat de D66’er er eerst een puinhoop van had gemaakt door met alles en iedereen ruzie te maken.   

Dat groene licht kwam er pas na veel geritsel en gekonkel. Zo moest D66 eerst instemmen met een verbod op Hamasvlagzwaaierij, kwamen er in ruil voor de noodzakelijke steun van PRO honderden miljoenen ontwikkelingshulp bij en werd er 25 miljoen euro uitgetrokken voor een heus remigratieproject voor Syriërs.   

Dat de NCTV eind vorig jaar besloot taalpolitiek te gaan bedrijven en de volstrekt normale bestuurlijke term remigratie in de ban deed, weerhoudt het kabinet Jetten er namelijk niet van hier en daar wat remigratiebeleid te voeren. Het kabinet noemt het alleen anders. Die 25 miljoen euro wordt aangewend voor ‘stabiliteit en wederopbouw ten behoeve van het faciliteren van vrijwillige terugkeer naar Syrië’.

Een coalitie noemen ze ook wel gestold wantrouwen, maar bij de VVD is de achterdocht nog volop vloeibaar. Want nog geen twee maanden na dat akkoord over Sjoerdsma’s begroting twijfelen VVD’ers Ulysse Ellian en Nicole Maes al of de D66-minister wel serieus werk maakt van die remigratie van Syriërs.

Bericht uit de Tweede Wachtkamer

Tientallen sets Kamervragen zijn inmiddels heen en weer gegaan tussen kabinetten en Tweede Kamers van dienst, sinds de Oostzee op dinsdag 27 september 2022 begon te borrelen. Deze week werden nieuwe vragen van PVV’ers Maikel Boon, Geert Wilders en Raymond de Roon beantwoord, waarover later meer. Eerst wat achtergrond: de afgelopen jaren weigert kabinet op kabinet een oordeel te vellen over wie verantwoordelijk is voor de aanslag op de Nord Stream-pijpleidingen 1 en 2.

Het antwoord op Kamervragen over het wie-heeft-het-gedaan-aspect van Nord Streamgate luidde tot nu toe altijd: Den Haag ‘speculeert’ niet over de explosies bij de Nord Stream-pijpleidingen en wacht de resultaten van Deense, Zweedse en Duitse onderzoeken naar ‘de toedracht’ af.

Denemarken en Zweden stopten in 2024 met hun naspeuringen, de Duitsers gingen wel door. Dat leidde vorige maand tot een concrete aanklacht: de Oekraïense militair Serhii K. - hierboven op de foto in Duitse handen - wordt medeplichtigheid aan oorlogsmisdrijven ten laste gelegd. Volgens het Duitse Openbaar Ministerie voerde hij de sabotage op de pijpleidingen samen met andere Oekraïense militairen uit ‘namens Oekraïense overheidsdiensten’ (toevallig werd deze week in Kroatië een handlanger van Serhii gearresteerd. Deze knakker, die eerder in Polen was verdwenen, werkte daar met Sean Penn aan een film over de Nord Stream-affaire. WTF-verhaal hier). 

Dat de Duitse justitie nu (zoals Nieuwsuur dat al eerder deed) naar Oekraïne wijst, was voor bovengenoemd PVV-trio aanleiding vorige maand Kamervragen te stellen aan premier Rob Jetten en minister van Buitenlandse Zaken Tom Berendsen (CDA). Want welke gevolgen (Bassiehof heeft nog wel een suggestie) moet deze betrokkenheid hebben voor de Nederlandse steun aan Oekraïne? En moet Kiev aansprakelijk worden gesteld voor de Nederlandse schade als de verantwoordelijkheid van Oekraïense staatsautoriteiten komt vast te staan?