Tendentieus, ongefundeerd & nodeloos kwetsend

GS Boekverslag - RE: Eigen Welzijn Eerst

Een UITSTEKEND betoog in reactie op een essay over "wellness-rechts"

Er is alle reden om pessimistisch te zijn over de morele en culturele toestand van onze natie, maar misschien nog wel meer over de stand van het intellectuele debat. Het nationale keukentafelgesprek in Nederland Ophefland komt meestal niet verder dan de vraag of iets wel of niet gezegd had mogen worden in een praatprogramma, en alles wat wél richting het gebruik van meer dan twee hersencellen dreigt te bewegen wordt onmiddellijk bedolven onder een klamme deken van deskundigendubbeldeug en persoonlijke poldervetes. 

Maar nu is er serieus hoop mensen. Schrijver en jurist Roxane van Iperen, onder meer bekend van de internationale bestseller ‘t Hooge Nest en de 4 mei-lezing van 2021, heeft een indrukwekkend essay uitgebracht: Eigen Welzijn Eerst - hoe de middenklasse haar liberale waarden verloor (Uitgeverij Thomas Rap, 143 bladzijden).

Eindelijk - EINDELIJK! - produceert een belangrijke denker uit mijn generatie een springplank naar een breder debat over waar we staan met onze morele en politieke cultuur, en waar we naartoe zouden kunnen gaan. Er staat vanzelfsprekend van alles in waar de lezer het niet mee eens kan zijn en er missen wat ontwikkelingen, maar het is een essay - dat hoort te prikkelen nietwaar? 

De middenklasse, nativisme en populisme
In haar essay vraagt Van Iperen zich hardop af hoe het kan dat het naoorlogse vooruitgangsgeloof de laatste jaren ogenschijnlijk zo snel is afgebrokkeld, en waarom een ooit tolerante Hollandse middenklasse voor een aanzienlijk deel is weggerend bij de traditionele middenpartijen en zich genesteld heeft bij conservatief rechts extremisme en louter op zichzelf betrokken, head first in het konijnenhol gepleurde wellnesswappies. Ze spaart hierbij het heilige Hollandse Vrouwbeeld niet en dat is alleen maar te prijzen.

Van Iperens premisse is dat de naoorlogse middenklasse een zelfbeeld van openheid en tolerantie heeft gekend. Is dat eigenlijk wel zo, of romantiseert ze hier een toch al gekleurde herinnering die uitentreuren herhaald is in de media? Wat wel met zekerheid vastgesteld kan worden, en dat doet de schrijver ook, is dat een paar naoorlogse generaties het telkens materieel beter kregen dan hun voorgangers, en dat die eeuwige groei nu dreigt te stokken. Starters kunnen het shaken om zonder eigen megavermogen een huis te vinden, en mensen die door ziekte, pech of pure kwaadaardigheid van een inhumane overheid buiten de boot vallen moeten het tegenwoordig zelf maar uitzoeken in onze onvolprezen participatiemaatschappij. 

Als startpunt van de teloorgang van de gematigde middenklasse kiest Van Iperen de opkomst van het politieke nativisme, zeg maar de tijdlijn Fortuyn > PVV > FVD, met een steeds hardere negatieve framing van migranten. Wat echter mist in haar analyse is een bredere inbedding van dat verrechtste discours, dat natuurlijk niet zomaar uit de lucht kwam vallen. 

Het is tegenwoordig bon-ton om net te doen alsof bijvoorbeeld een Fortuyn als een deus-ex-machina in Den Haag landde en pardoes de islamofobieknop indrukte, maar dat is me toch net iets te simpel. In de hoofden van de kiezer speelden 911, de moorden op Fortuyn en van Gogh, een 15 jaar lange wereldwijde meteorietregen van Islamitische aanslagen die zogenaamd niets met de Islam te maken hadden en de afgrijselijke goedpraterij daarvan in de media (wat is nou de kans dat je omkomt bij een aanslag, een keukentrapje is veel gevaarlijker, toch?) ook altijd een rol. Tegen die achtergrond kon een Wilders groot worden, niet vanwege zijn bijzondere retorische kwaliteiten ofzo. Baudet was een soort vluchtheuvel voor mensen die denken dat ze netter zijn dan Wilders, en bijna iedereen heeft hem onderschat. Maar goed, die heeft zichzelf inmiddels naar een zijlijn van de zijlijn gemanoeuvreerd met z’n krankzinnige samenzweringsgezwets en z’n openlijke steun voor volkerenmoordenaar Putin.    

Fear of Falling, De Elite™ en They Took Our Jobs!!
Aan de hand van Barbara Ehrenreichs boek Fear of Falling: The Inner Life of the Middle Class (1989) duidt Van Iperen vervolgens de verschuiving van angst voor een externe dreiging (de migrant) naar een focus op het behoud van het eigene: zelfzorg gaat de afgelopen jaren de boventoon voeren, evenwel zonder dat de egocentrische aspecten daarvan aan de kaak worden gesteld. 

Hoewel haar observatie van een vallende Nederlandse middenklasse op zichzelf klopt, heb ik toch een broertje dood aan het eeuwige Amerika-haakje. De Vervelende Staten vormen een lompe, jonge natie van zwaar gelovige inwoners met een obsessie met geweld. 

En zelf zou ik nog ruimtegebrek als oorzaak van de Nederlandse angst om te vallen toevoegen. Jan met de iPad schuift niet alleen naar rechts uit angst om van een maatschappelijke ladder te vallen, maar ook omdat het rationeel gewoon niet langer te verkopen is dat er elk jaar 200.000 mensen ons land binnenkomen zonder dat daar de consequenties van worden ingevuld. Waar moeten die mensen wonen, werken, recreëren?

Een overheid die hier geen antwoord op formuleert organiseert z'n eigen extremisme. Van de week nog jubelde D66-fractievoorzitter Jan Paternotte op Twitter over het belang van immigratie voor Nederland. Op de vraag waar al die immigranten dan moeten wonen - huizen bouwen doen we ook al nauwelijks meer vanwege stikstof - kwam uiteraard geen antwoord. Zelfde verhaal zie je bijvoorbeeld bij een GroenLinks: de hele wereld moet hier kunnen wonen, maar er mag natuurlijk niet gebouwd worden op het landje achter de huizen van GroenLinksers, anders verdwijnt de gezegende grutto. Het is mede dat soort koekenbak waardoor kiezers naar rechts schuiven. Mensen zijn niet helemaal gek natuurlijk. Het egoïsme waar Van Iperen op doelt is volgens mij dus nog veel wijder verbreid: het zit evengoed op well-to-do links.

Aansluitend stipt Van Iperen kort het fenomeen ‘elite’ - of eerder een gebrek daaraan - aan.

Gearriveerde Nederlanders doen allemaal net alsof ze louter op basis van verdienste omhoog zijn geklommen en alsof ze beslist niet elitair zijn - dat maakt de gemiddelde D66-prominent ook zo onuitstaanbaar. Het hele idee van een elite die nog het bewustzijn heeft dat positie ook andere verantwoordelijkheden met zich meebrengt dan preken tegen het onbeschaafde grauw is long gone. En zodra het succesvol zakendoen in de soep loopt drukt men z’n snor (hoi Sywert!). We leven kortom in een meritocratie met lusten, maar steeds meer zonder lasten. De lasten zijn voor de sukkels die belasting betalen. Ook het fenomeen ‘welfare chauvinism’ (welzijnsnationalisme) - zie They Took Our Jobs!! uit South Park - komt langs.   

Wellness-rechts, antisemitisme en extreemrechts
Van Iperens beschouwing over wellness-rechts, van QAnon tot corona-ontkennende moederhartmutsen in onze polder, is even herkenbaar als hilarisch. Maar ook doodeng, vanwege de onderstroom van klassiek antisemitisme, dat weer helemaal terug van nauwelijks weggeweest lijkt. Puntje van kritiek is dat internet zoals zo vaak een te belangrijke rol krijgt toebedeeld. Zo is Trump groot geworden door televisie, niet door Facebook - hij werd in de jaren '80 al aanbeden als toffe vastgoedschavuit in de liberale media, gewoon bij de superduperdeugende Oprah Winfrey.

Zelf zou ik de rol van religie meer benadrukt hebben: wij hebben hier altijd zoveel respect gehad voor religie, dat we batshit crazy schoolpleinmoeders ook maar op de koop toe hebben genomen. Als je eenmaal toestaat dat vaccinweigering op basis van geloofsovertuiging iets goeds en rechtstatelijks is, moet je de Rudolf Steiner-brigades en de moederhartmutsen ook tolereren. 

Het essay eindigt met een waarschuwing: het anti-liberale gedachtegoed wint aan kracht in het Nederlandse discours en in de politiek - zo gingen in 2021 zeven van de veertien onderzochte verkiezingsprogramma’s tegen de democratische rechtsstaat in. De diepere bron van rechts extremisme is nog altijd eeuwenoud christelijk nationalisme, gebouwd op een fundering van klassiek antisemitisme.  

Zelf zie ik in de Nederlandse setting het grote gevaar van extreemrechts niet zo. Althans, niet zoals het in de doodvermoeiende mantra's in de media en in elk doodvermoeiend jaarverslag van de AIVD en dreigingsbeeld van de NCTV wordt opgevoerd. 

Extreemrechts zit hier verstopt in stemgedrag en in online woede, maar het heeft bij lange na niet de fysieke organisatie zoals in sommige andere landen. En een aanzienlijk deel van het probleem zit op GymnasiumLinks en in keurige media-outlets, waar men al tien jaar lang openlijk roept dat de """witte""" man zo’n beetje de schuld van alle ellende op de wereld is. No way dat die vermaledijde blanke man ooit nog terugkeert bij links natuurlijk, die kijkt wel linker uit.

Nee, ik zie voor Nederland het grote gevaar in apathie. Nederlanders waren altijd al a-politiek en worden steeds a-politieker. Mensen haken meer en meer helemaal af bij de samenleving, de overheid en de politiek. In de ogen van Jan met de iPad - zie de Toeslagenmisdaad -  is de overheid er toch niet voor hem. En de middenklasse gaat ook steeds meer die kant op, de kant van de Russische apathische burger: politiek is voor carrièristen en minkukels, en je zorgt alleen voor je eigen familie. En geef die burgers eens ongelijk, als je de VVD vorige week moedwillig het debat over de staatsontvoerde kinderen zag saboteren. 

Den Haag is allang in een vreselijk cynische bestuursbiotoop gemuteerd, apathie is de enige logische uitkomst.

Eigen Welzijn Eerst van Roxane van Iperen leest als een trein, en het biedt mogelijkheden om het debat over Waarheen, Waarvoor met onze natie eindelijk eens naar een hoger plan te tillen. Koopt dat essay, en doe er je voordeel mee!

Joris de Savornin Lohman
aka
@Denkjewel

Reaguursels

Inloggen

De Nederlanders planten zich niet genoeg voort, dus worden burgers geimporteerd. Dat is begonnen toen het christendom afkalfde. Een volk zonder huwelijkstrouw en kinderen heeft geen toekomst meer.

dr Rechts | 20-05-22 | 08:31

Zou het essay moeten lezen, maar uit de bespreking haal ik niet méér dan dat het gaat om een tamelijk oppervlakkige beschrijving van wat wij allemaal kunnen waarnemen.

Schoorsteenveger | 20-05-22 | 08:19

Doen we geen geslacht meer bij beroep vanwege genderindenteit ? Schrijfster en juriste

HaaiBaai | 20-05-22 | 07:51

Mooi verhaaltje weer van iemand die dit "geobserveerd" heeft en "vast" gesteld. Over 10 jaar komt weer iemand met een essay uit dit weer het tegenovergesteld vaststelt.

Bello de Hond | 20-05-22 | 07:45

Heel erg goed boek heeft ze geschreven. ’t Hooge Nest. Wat jammer dat ze dan haar politiek gefilosofeer erachteraan moet schrijven. Ze doet een Arnon Grünbergje helaas. Briljant schrijver maar politiek gefrustreerd.

Tiscali-2 | 20-05-22 | 07:33 | 2

Probeer het eens te lezen en vooral te begrijpen voordat je met zo’n morsdode deugopvatting aan komt kakken.

Ridde Rogter | 20-05-22 | 07:49

@Ridde Rogter | 20-05-22 | 07:49: U doet nog al wat aannames. Verder verwijs ik naar schoorsteenveger hierboven.

Tiscali-2 | 20-05-22 | 08:28

Heb dit net gelezen en vind dit bol staan van halve waarheden vanuit een vooringenomenheid geschreven die heel makkelijk achteraf met feiten geprobeerd wordt te beargumenteren. Zoals ik al vermoedde. Een Arnon Grünbergje weer. Jammer.

Tiscali-2 | 20-05-22 | 08:31

Weer een artikel over een uiterst interessant boek van een interessante auteur door een gast schrijver op GS: kudo's! Ik heb alleen een andere insteek dan de schrijver van het artikel. Ik heb de neiging het met van Iperen eens te zijn.

cugel | 20-05-22 | 02:35

Rudolf Steiner is toch een Duitse huurling die in de jaren 60 in Congo militias organiseerde?

Prima stukkie trouwens, beter dan alles in 280 tekens. Dacht je niet?

Schwanzeleber | 20-05-22 | 01:10 | 2

Solliciteer je naar 'n plek in de Rudolf Steinerkliniek? Pech, tig wachtenden voor je.

drs.Nee | 20-05-22 | 01:13

"Extreemrechts zit hier verstopt in stemgedrag en in online woede, maar het heeft bij lange na niet de fysieke organisatie zoals in sommige andere landen."

Helaas is dat niet waar. Extreemrechts manifesteert zich in de vorm van oude zure mannen en vrouwen die 'hun landje' hebben zien veranderen maar die zijn doorgaans te oud om meer te doen dan varkensvlees te gaan uitdelen aan moslims of oude antisemitische moppen te vertellen in de kroeg. Vol met vooroordelen zitten over nieuwkomers, zwarten, moslims e.d.

Maar daar zit het wezenlijke gevaar niet volgens de AIVD. Die zit 'm in jonge gasten in de leeftijd van tussen de 16 en 30 jaar oud. Laten we zeggen niet de 50+ ouwe zure witte mannen die FVD stemmen maar die jongens, zegge Incels, die op Discord, Twitch, Telegram en andere appjes met elkaar praten over "omvolking" en "the great replacement" gelijk zoals moslimterroristen zijn het instabiele figuren die in een complotwaanzin leven (ja, ja, ja die gasten van ISIS zijn/waren allemaal complotgekkies die geloofden in een eindstrijd tussen zij en de rest van de wereld).

Dit gevaar is weldegelijk aanwezig en de AIVD heeft er de handen vol aan. Wij hebben hier geen gedachtenpolitie dus openlijk praten over dat soort complottheorieën is niet strafbaar, wel reden tot zorgen. Het is niet de vraag OF wij hier ook een Anders Breivik (Noorwegen), Dylan Roof (VS), Brenton Tarrant (Nieuw Zeeland) of meer recent Payton Gendron (VS) krijgen maar WANNEER want ook hier in Nederland lopen er zeer onfrisse jongemannen rond geïndoctrineerd door de extreemrechtse haatpredikers op het internet, woest op de wereld omdat ze falen en die (openlijk) fantaseren op een terreuraanslag op links en/of donkere mensen en/of moslims. Of gewoon wraak willen nemen op de mensheid.

Wat ze dan wel mooi gemeen hebben met jihadisten is dat zij ook, in tegenstelling tot extreemlinks, altijd zoveel mogelijk mensen willen doden.

Theodorus.Goldbach | 20-05-22 | 00:39 | 5

Ik ben bang dat u groot gelijk zult krijgen.

Red shirt | 20-05-22 | 08:20

Als je met een evolutionair-biologische bril kijkt (niet te verkrijgen bij Pearl) dan is het volkomen logisch. Steeds meer jonge mannen kunnen steeds moeilijker een normaal zelf-respect opbouwen in de maatschappij. Die worden dus extreem (rechts of islamitisch of crimineel) en gaan rare dingen doen ja. Dat is het resultaat van de uitholling van de maatschappij en het zagen aan de poten van wat wij de norm vinden. Want als je een norm hebt, discrimineer je. Dat is de gedachtekronkel van links. De waarheid is dat je in een moeras terecht komt als je maatschappelijke normen afschaft.

YesMan! | 20-05-22 | 08:27
-weggejorist-
Here's Freddy | 20-05-22 | 08:32
▼ 2 antwoorden verborgen

"waarom een ooit tolerante Hollandse middenklasse voor een aanzienlijk deel is weggerend bij de traditionele middenpartijen" Ik denk dat het andersom is, de traditionele middenpartijen hebben zich afgekeerd van de middenklasse. Nederland was ook eerder onverschillig, dan tolerant, maar we slaagden er wel in om als Nederlanders bij elkaar te blijven. Nederlander is een vies woord geworden, want nationalisme is jakkie, gevoed door links en door de EU. Jezelf Nederlander voelen schuurt dicht tegen fascisme aan. Daarnaast is het ieder voor zich geworden. Links geeft geen zak meer om de middenklasse of om de arbeidersklasse, het communisme kregen ze niet verkocht en uit frustratie hebben ze hun traditionele achterban van zich weg geschopt. Datzelfde geldt ook voor het CDA, waar ook de gelovigen steeds minder gingen geloven. Omtzigt en Leijten waren in het toeslagenschandaal niet representatief voor hun partijen, in tegendeel. De VVD heeft nadrukkelijk voor de multinationals en de globalisering gekozen in plaats van de middenklasse en Nederlands welzijn, even afgezien van het feit dat de VVD de laatste jaren uit slechts 1 lid lijkt te bestaan, die opportunisme als hoogste waarde bezigt.
De vraag is dus eerder, waar kon een tolerante middenklasse naar toe als het zichzelf wilde blijven en haar interesses vertegenwoordigd wilde zien?

Blauwpetje | 19-05-22 | 23:45 | 1

Scherp gezien van Trump. Die winst ophangen aan Facebook is mij ook te gemakkelijk. De kracht van een massamedium als televisie is, zeker in een tv-natie als de BS, vele malen groter dan Facebook of social media. Soms heb ik het idee dat media het effect van social media bewust overschatten zodat ze hun eigen probleem kunnen creeëren en in stand houden.

blikjegrolsch | 19-05-22 | 23:25

Ik geloof nog steeds in "kansengelijkheid, ongeacht afkomst of achternaam". Maar hiervoor moet je tegenwoordig rechts van de VVD plaatsnemen.

coitus reservatus | 19-05-22 | 23:17 | 5

@Zapata10 | 19-05-22 | 23:43: Ja, mensen zijn verschillend. Dit betekent nog steeds niet dat we meer "gelijkheid" moeten afdwingen door expliciet te discrimineren op basis van ras/geslacht om het effect van deze verschillen te neutraliseren.

coitus reservatus | 20-05-22 | 08:56
▼ 2 antwoorden verborgen

Ik heb al eerder een recensie gelezen over dit boek, en helaas: correlatie is nog geen bewijs! Dat er sojamelkdrinkende bakfietsmoeders ergens in IJburg rare wereldbeelden hebben zegt niets over de politieke bewegingen de afgelopen twintig jaar, noch dat er conclusies zijn te trekken over mogelijke verbanden.
Vraag niet aan een domoor waarom de zon overdag schijnt en ‘s nachts niet, Copernicus komt er niet aan te pas, maar trek er ook geen conclusies uit.
Uiteraard zullen er mensen voor Palestina zijn en daardoor tegen Israël, maar groeiend antisemitisme?
Mijn hemel!
Schurkenstaat wordt binnen gevallen door schurkenstaat, en plots is Oekraïne zeer welkom in Nederland, en Rusland ondanks 400 honderd jaar handel plotseling niet. Olie wel, uiteraard.
Het boek had moeten heten:
“Ik ben hypocriet, ik ga u even de les lezen”

Analia von Solmsch | 19-05-22 | 22:46 | 1

So true

Tiscali-2 | 20-05-22 | 08:39
-weggejorist-
Albert61 | 19-05-22 | 22:32 | 1

Altijd weer dat pessimisme. Er kan een hoop beter in dit land, maar we moeten niet vergeten dat Nederlanders één van de gelukkigste volken op aarde zijn. En als je hard werkt kan je wel degelijk vooruit komen; zo links is Nederland nu ook weer niet. Mitst je natuurlijk de juiste opleiding en beroep kiest. Alleen aan de woningmarkt moet hoognodig wat gebeuren, anders kan de jonge generatie daar hun idealen niet meer realiseren.

Bij de vrees over immigratie kan ik me wat voorstellen, maar heel veel moslims zijn ook gewoon sympathieke mensen is mijn ervaring. Waar het mis gaat is meer onze tolerantie voor de intolerantie, en onze acceptatie van groepen die zich vervreemden van de samenleving en de Nederlandse cultuur. Om de eenheid te bewaren zouden we o.a. ons schoolsysteem drastisch moeten hervormen. Veel meer op de Amerikaanse leest geschoeid. Nederlandse vlag in elk klaslokaal en dan de vaderlandsliefde en de superioriteit van de Nederlandse cultuur, normen en waarden er vanaf groep 1 in rammen. Natuurlijk is Nederland het beste land ter wereld! In elk geval vanuit het oogpunt van de mensen die hier wonen, want anders waren ze wel in een ander land gaan wonen.

Dr. Vigilante | 19-05-22 | 22:28 | 6

Amerika heeft een belangrijk voordeel ten opzichte van Europa wat betreft migranten. Veel zijn te ver van huis om elk jaar twee keer op familie bezoek te gaan en hun oorspronkelijke cultuur en nationaliteit te onderhouden. Je dochter uithuwelijken aan je neef, kost je een godsvermogen aan vliegtickets. De migranten die wat van dichterbij komen hebben het probleem van tijd, gebrek aan vakantie dagen, maar blijven wel veel meer hun oorspronkelijke hispanic cultuur trouw. Nederland stelt migranten in staat hun eigen identiteit en cultuur te handhaven en zo ontstaan gewoon parallele samenlevingen, die niks met elkaar hebben. Dat doorbreek je ook niet met dwang en het zingen van het Wilhelmus. De meeste migranten komen no eenmaal om dat wat wij hebben en niet om dat wat wij zijn.

Blauwpetje | 19-05-22 | 23:15

@Predateur | 19-05-22 | 22:44: Dat doen ze al. De getalenteerden betalen de belasting waarvan de uitkeringen en toeslagen van de minder getalenteerden worden betaald. En kut voor je als je met een achterstand begint waar je niets aan kunt doen, maar dan nog kun je door hard te werken verder komen dan je zou komen als je niet hard zou werken. Gelijkheid van kansen, niet van uitkomsten.

Mbovenka | 19-05-22 | 23:23

@Mbovenka | 19-05-22 | 23:23: Gelijkheid van kansen is ook weer zo een dooddoener. Dat bestaat helemaal niet. Het is heel bepalend waar je wieg heeft gestaan, hoeveel geld je ouders hadden, welke opleiding je ouders hadden, wat de gezinssituatie was, wat je IQ en sociale vermogens zijn, of je gezond of niet gezond bent, kortom klinkt leuk gelijke kansen maar bestaat nauwelijks. En die mensen die bagage opgooien daar op Schiphol. Die werken heel hard. Maar ze zullen er nooit iets mee bereiken.

Zapata10 | 19-05-22 | 23:39
▼ 3 antwoorden verborgen

"zich genesteld heeft bij conservatief rechts extremisme en louter op zichzelf betrokken, head first in het konijnenhol gepleurde wellnesswappies"
Een dergelijke kwalificatie lijkt me een uitstekende basis voor een inhoudelijk filosofisch debat. Marcel van Dam kwam gisteren voorbij en maakte het iets bonter, maar niet veel.

Frau Merkel | 19-05-22 | 22:22

Nederland was en is een gesegmenteerde samenleving. Dat het vroeger werkte is te danken aan de pacificatiepolitiek van de verschillende zuilen. De elite/leiders van die zuilen waren enerzijds in staat om hun zuil bij elkaar te houden en anderzijds samen te werken met de leiders van andere zuilen. Zie het werk van Arend Lijphart.
Door onzuiling, imigratie en globalisatie is het fundament onder onze samenleving echter weggeslagen. De traditionele elite is het op tal van onderwerpen eigenlijk van harte met elkaar eens. Binding met en gevoel voor de traditionele achterban zijn echter volkomen verloren gegaan. En zo is de beroemde "kloof" ontstaan.
Als resultaat heb je dus een gesegmenteerde samenleving in het kwadraat gekregen. Segmentatie die niet alleen via verticale lijnen loopt maar ook via horizontale. Zo onstaan er talrijke "cellen" waartussen kiezers/burgers ook nog eens gemakkelijk blijken te kunnen wisselen. Kijk maar eens naar de electorale verschuivingen en fragmentatie van de laatste decennia.
Zo'n maatschappelijke instabiliteit gecombineerd met een economische ineenstorting van jewelste zullen alleen maar leiden tot grote ongelukken. Ik ben daar niet optimistisch over.

balustrade | 19-05-22 | 22:18

Mooi stuk, goede recensie, heb het boek al gelezen. Mevrouw Van Iperen is een heldere denker en heeft het goed in de smiezen, dit land, ons roestende maar mooie en veerkrachtige land. Tijd om de roest weg te poetsen en nieuwe lak te geven. Weg met Rutte, kom er maar in Omtzigt.

SpinozaKoerbagh | 19-05-22 | 22:15 | 2

Ik heb weinig tot geen vertrouwen meer in politici, maar Pieter Omtzigt durf ik tenminste nog van integriteit en goede bedoelingen te beschuldigen. Maar voor zover ik het begrepen heb is hij niet van plan om invulling geven aan een politieke partij. Einde oefening dus. Doodzonde.

VBO_B_Niveau | 19-05-22 | 22:28

Ach, er zal van alles aan worden gedaan om Omtzigt kapot te maken en daarna kunnen ze weer zelfvoldaan naar achter leunen. Nee hoor, we wonen gewoon in een rottend land. Wen er maar aan.

yeps | 19-05-22 | 23:41

Naar mijn gevoel zijn nu juist de mensen die zijn blijven hangen bij de middenpartijen apathisch. Een land wat verandering nodig heeft maar dat niet kan omdat mensen bij het oude blijven.
En hoe liberaal was Nederland dan wel niet? De christenen hebben nu nog steeds heel veel invloed. Geen gekozen burgemeester, geen president, geen referendum. Ja een soort van vulgair liberalisme hebben we hier wel altijd gehad. We willen lage belastingen want dat is goed voor de ondernemers en we willen een kleine overheid. Een tamelijk magere invulling van het liberalisme. We hebben een uitgebreide baantjescarrousel, hoe meritocratisch is dat? Uiteindelijk hoeft meritocratie helemaal niet tot een liberaal land te leiden overigens. Het is maar op welke meritus iemand wordt beoordeeld.
We lopen in Europa niet voorop wat betreft het democratisch gehalte van ons bestel. Een echte liberaal zou zich daarover druk gaan maken. Zichzelf liberaal noemende partijen zoals VVD en D66 houden een modernisering van onze democratie altijd tegen. Onder het mom van de burger is daar te dom voor.

Zapata10 | 19-05-22 | 22:11

De voorhoede van opstanden zijn dikwijls studenten, culturele elite en grote beroepsgroepen. De eerste is verworden tot een groep afhankelijke slappe knieën, de tweede zijn uitgesubsidieerd, en bij de derde krijgt de OR ieder jaar nieuwe cao-onderhandelingen.

Er valt weinig opstand te verwachten. Dus je dan maar terugtrekken: het is jullie maatschappij, succes ermee, ik doe niet mee. Dat idee dus. (Scheelt een hoop frustratie en gevoel van onmacht.)

mozaard | 19-05-22 | 22:06 | 1

Absoluut. Kansloos om er nog wat van proberen te maken, met zoveel geïmporteerde invasieve exoten. Het enige overlevingsmechanisme in de toekomst zal het navolgen van een clan-mentaliteit zijn. Elke andere attitude gaat rechtstreeks ten kosten van jezelf en degene die je liefhebt.

Grachus | 19-05-22 | 22:58

Rechts Nederland moet en masse lid worden van de VVD, Marx Rutte wegstemmen en er een klassiek - 'conservatief' - liberaal weer aan het hoofd zetten.
Dan kan er eindelijk wat rechtser geregeerd worden zoals de meerderheid van de Nederlandse bevolking wil!
Probleem opgelost!
En alle problemen in dit land opgelost want links wil allerlei zaken die onverenigbaar met elkaar zijn.

Aristotalloss | 19-05-22 | 22:06 | 2

Laat maar horen wanneer je je kandidaat hebt gesteld.

Battery!!! | 19-05-22 | 22:09

Probleem is echter dat velen juist vvd stemt om murk ratte in het zadel te houden. Ze hebben geen last van zijn wanbeleid, alleen de lusten van box 3.
Zo kennen we de liberaal weer: eigen belang eerst, dan help ik een ander, als ik maar genoeg geld heb. Ooit.

Analia von Solmsch | 19-05-22 | 22:52

Wat vindt men liberaal tegenwoordig? Wat is Van Iperen's definitie ervan? Wat is de VVD's definitie ervan? Mij is geleerd dat liberalisme rechts was, terwijl Van Iperen's definitie meer die van Amerikanen lijkt te zijn: een synoniem voor links.

Battery!!! | 19-05-22 | 22:03 | 1

De liberaal en de socialist zijn helaas uitgestorven. Het eigenbelang van de politieke middelmaat regeert , jammer genoeg bouw je daar niets mee op behalve deugkastelen.

Pensionista | 19-05-22 | 23:45

Na een simpele google opdracht, weet ik even niet wat. Out is out: respect is dan de waardering. Joh, hopend aan een of ander terras https://www.youtube.com/watch?v=TR91nfHQM1o Liberaal.

Dat scheldwoord, Vrijheid, gelijkheid en broederschap. Die ongein.

Hetkanverkeren | 19-05-22 | 22:03

Conservatief rechts extremisme, antisemitisme, wat een geneuzel. Als alle 'middenpartijen' continu verder bewegen naar extreemlinks dan zoekt een beetje klassiek liberaal het verder op de rechtse partijen die er nog wel zijn. Dat heeft niks met extremisme te maken.
Verder hebben we de laatste 20 jaar een overheid die steeds verder faalt in alle alle aspecten van de maatschappij, vindt je het gek dat een beetje calculerende burger dan gewoon voor zichzelf en zijn naasten kiest en verder de boel de boel laat.

ThePozz | 19-05-22 | 22:01 | 5

@Red shirt | 19-05-22 | 22:05: vvd is rechts noch conservatief. Waren ze dat maar.

Ride_On | 19-05-22 | 22:27

@drs.Nee | 19-05-22 | 22:42: Nou, volgens mijn begrippen ook, hoor. Er is-tegenwoordig- niets 'rechts' of 'liberaal' aan de VVD.

Grachus | 19-05-22 | 23:02
▼ 2 antwoorden verborgen
-weggejorist-
SuzieMeuwese | 19-05-22 | 21:59 | 3

Ik weet niet waarom.. maar vind "Roxane" zo'n ordinaire naam... hoe komt dat toch..?

grapjasz | 19-05-22 | 21:54 | 3

Hoe spreek je het uit? Roksèn? Roksaane? Roksanne?

Muxje | 19-05-22 | 21:56

grapjasz | 19-05-22 | 21:54 | Roxane was de hoer waar Alexander de Grote mee trouwde.

GeenTheeDrinker | 19-05-22 | 22:05

Met de groei van de macht van Brussel, groeide ook de opkomst van het regionalisme.

En dan heb je nog een interessant fenomeen, dat van de transition towns, met hun eigen munteenheid of zelfs ruilhandel.

mozaard | 19-05-22 | 21:53

Iedereen mag hier komen wonen maar er mag niks gebouwd worden. De complotwappie in mij ziet daarin geen onlogische tegenstelling, maar een welbewust onder druk zetten van het systeem. "Het systeem" van kleinburgerlijkheid omgooien is altijd al een rode draad bij links geweest, en het verklaart veel ogenschijnlijke tegenstrijdigheden, zoals de haat jegens katholieken naast de omarming van de vrouwenhatende islam, of het de rug toekeren van de klassieke achterban. En de eeuwige drang naar verandering omwille van de verandering; het is nooit goed genoeg. Ergens zit links de strijd tegen kleinburgerlijkheid in de genen. En voor de machthebbers is een systeem onder hoge druk een prachtig middel om stevig te regeren, want "we moeten wel".

Die antisemitische onderstroom zie ik trouwens als een volstrekt irrelevant bijverschijnsel in deze grotere kwestie. Nooit helemaal weggeweest, maar niet erg groeiende onder extreem rechts. Wel onder bepaalde andere bevolkingsgroepen/

Muxje | 19-05-22 | 21:53 | 3

@Mux: helemaal correct. En we noemen die burgers zoals gewoonlijk weer extreem rechts.

ThePozz | 19-05-22 | 22:05

Anti-semitisme binnen rechts kwam, tot de FVD malloten, alleen voor bij het groepje van 200 skinheads rondom Constant Kusters. Voor de rest is het een volkomen non-issue geweest voor rechts i.t.t. links waar het nog wel welig tierde in de diverse marxistische en communistische clubjes van SP en GL.

Grachus | 19-05-22 | 23:05

@Grachus | 19-05-22 | 23:05: Laten we onze mohammedaanse medelanders niet uit het oog verliezen in dezen.

Taugenichts | 20-05-22 | 00:41
-weggejorist-
hotnot | 19-05-22 | 21:47 | 4
▼ 4 antwoorden verborgen

Ik geloof maar in één Joris. Alle anderen zijn valse profeten.

guldenmiddenweg | 19-05-22 | 21:44

wacht even. denkjewel schrijft stukjes voor GS? nou gaat wel vooruit hier.

Ir. Wilhelmus | 19-05-22 | 21:43 | 3

Beter kunnen is insturen, Wilhem.

Duwbak_Linda | 19-05-22 | 21:59

Vandaar ook dat ik mij louter positief uitlaat.

Ir. Wilhelmus | 19-05-22 | 22:45

Ah, mijn favoriete tweep post ook. Volg denkjewel voor continue spitsvondigheden. Welkom Op GeenStijl! En dat kan heel goed op de melodie van ;).

JohnLocke | 19-05-22 | 21:40

‘ik zie voor Nederland het grote gevaar in apathie’. Dit dus, ik heb al eens gezegd dat ik niet zou vechten voor dit land (en statistisch zit ik bij een meerderheid).
Gefrustreerd klamp ik mij vast aan mijn Limburgerschap ipv Nederlanderschap dat ik cynisch een paspoortje noem omdat ik niets meer heb met dit land.

Als kind uit de jaren ‘90 dacht ik dat onze generatie het land vrij zouden maken van een staatsschuld bijvoorbeeld. Een schuldenvrije land! We hebben echter een bestuurlijke inrichting gekregen van politici die in dienst staan van een globalistisch ideaal en de belangen van deze globalisten worden ruimschoots behartigd. Lasten zijn lokaal en de lusten komen bij de happy few. Winsten gaan naar aandeelhouders en schulden naar de belastingbetaler.

Ik zie het niet snel veranderen. De geluiden dat er een rem moet komen op (arbeids)migratie vind ik bijvoorbeeld wel een goede ontwikkeling die enigszins hoop geeft.

Dr.Platypus | 19-05-22 | 21:38 | 5

@Red shirt | 19-05-22 | 21:51: Zo'n lage resolutiereactie.

Dus omdat we dingen uit het buitenland kopen moet iedereen en z'n moeder maar hier kunnen wonen?

Battery!!! | 19-05-22 | 22:07

@Red shirt | 19-05-22 | 21:51: Je hoeft niet nationalistisch te zijn om te begrijpen dat globalisering ons dwingt mee te gaan in de race naar de bodem. Jij profiteert daarvan, en dat is mooi voor jou, maar dus niet voor de meerderheid, namelijk alle mensen die al deze producten voor een schijntje mogen produceren. En ook niet voor alle mensen die door deze oneerlijke concurrentie van de markt gedrukt worden. Ik kan uren doorgaan, want je begrijpt natuurlijk dat het hier een kettingreactie betreft die uiteindelijk iedereen zal raken. Want ook jij zult je producten minder goed kwijt kunnen aan mensen die daar steeds minder geld voor hebben, of steeds minder geld voor over hebben. Het idee van globalisme is niet intrinsiek verkeerd, maar gebaseerd op concurrentie zal het uiteindelijk een achteruitgang van welvaart bewerkstelligen. Ik heb alleen geen zin om die discussie hier te voeren, want dat worden echt heel erg lange tegels.

VBO_B_Niveau | 19-05-22 | 22:14
▼ 2 antwoorden verborgen

M.a.w. eigen volk eerst.
Duidelijk en eerlijk

MoslimMolen | 19-05-22 | 21:37

Een goede, inhoudelijke boekbespreking, dat lees je niet vaak meer. Dank!

Polycynisch | 19-05-22 | 21:34

Een leuk boekje om mee te nemen op vakaansie... bij het zwembad.met een fles Wodka&een emmer jus d'orange...

grapjasz | 19-05-22 | 21:33

Wat ze in conservatieve kring maar niet lijken te willen begrijpen. Het doel heiligt de middelen. En hoe dit specifieke middel op zich heilig zou moeten zijn. Onze voorvaderen wisten het , met hun moederbeeldjes. Daarom herhaal ik het maar wat graag: https://www.youtube.com/watch?v=ydrtF45-y-g

Je concentreren op de "bigots". Precies waar je als liberaal op beducht moet zijn.

Hetkanverkeren | 19-05-22 | 21:28

Kunne we het niet over voet balle hebbe ofzo..?

grapjasz | 19-05-22 | 21:28

Roxane lijkt mij - aan de hand van deze introductie - iemand die wel begrijpt dat er splinters in het rond vliegen wanneer je lekker aan het houthakken bent, en daar kan ik alleen maar respect voor hebben. Dat wij keihard aan het falen zijn als collectief dat ligt inderdaad aan ons als collectief. Links, rechts en alles wat daar tussenin zit. Dus cut the crap inderdaad, en blijf lekker doorhakken met die botte bijl. En schop gerust nog wat heilige huisjes omver, want daar worden wij alleen maar beter van. Soms moet het oude kapot om plaats te maken voor het nieuwe, en dat dan vooral wanneer het oude niet werkt. Iets met voortschrijdend inzicht. Zo radicaal is dat allemaal niet.

VBO_B_Niveau | 19-05-22 | 21:24 | 2

Splinters,schoppen,hakken,kapot.... U gaat lekker..!

grapjasz | 19-05-22 | 21:30

Ik denk dat met 'welfare' eerder bijstand wordt bedoeld dan welzijn, maar dat terzijde. Geheel eens met 'het eeuwige Amerika-haakje', maar daar hebben al die deugtijgers last van.

Ad Hominem | 19-05-22 | 21:23 | 1

En dan niet eens weten dat Trump inderdaad al van ruim voor het internet is geeft aan dat het onderzoek vooraf niet al te grondig is geweest en vooral dat het allemaal uit de onderbuik en dikke duim komt. Waar komt dat zogenaamde anti-semitisme toch vandaan in zo'n onderzoek. Ik herken daar niets in als ik in mijn milieu rondkijk. Als ik echter in een ander milieu kijk (hoi Achmet) zie ik het extreem veel.

BekiekUtMoar | 20-05-22 | 08:45

Ik heb er niet veel zin in als ik dit zo lees.

ChalinaRosa | 19-05-22 | 21:20

Zag het voorbijkomen en twijfelde of ik het zou bestellen. En eigenlijk twijfel ik nog steeds. Overigens herken ik me wel in het geschetste beeld van de afgehaakte.
Mooie boekbespreking. Boekbesprekings mogen sowieso wel vaker op de GS.

Duwbak_Linda | 19-05-22 | 21:19 | 5

“Boekbesprekings mogen sowieso wel vaker op de GS.“ - althans van dit soort - 100% eensch!

mozaard | 19-05-22 | 22:13

Ik teken ook voor.

guldenmiddenweg | 19-05-22 | 22:21

Plus 1 voor de boekbesprekings hiero.

Taugenichts | 20-05-22 | 00:35
▼ 2 antwoorden verborgen
-weggejorist-
Hangtietsmurfin | 19-05-22 | 21:16

Goede bespreking, ik zal kijken of de bibliotheek al dat essay heeft.

thanseeuwen | 19-05-22 | 21:13

Heb haar foto even gezocht, prima boek.

Zoelense Hobbyboer | 19-05-22 | 21:08 | 2

Beoordeel een boek niet op de kaft….

thanseeuwen | 19-05-22 | 21:14
-weggejorist en opgerot-
SinisterNL | 19-05-22 | 21:05

REAGEER OOK

linktips: Energie vergelijken | Autoverzekering vergelijken | Zorgverzekering vergelijken | Kinderkleding
Kansino. Hét online casino van Nederland.
Online casino met licentie
Online Casino | Online Casino | Online Gokken | Brokerfolio.com brokers vergelijken | online bookmakers in Nederland
Goksitesvergelijker.nl | Onlinecasinofortuna.com | Online Casino Nederland | Casino bonussen