Tendentieus, ongefundeerd & nodeloos kwetsend

GeldBlog - Einde van de dollar?

Wisselen we vanwege Oekraïne van wereldreservemunt? Dat weten we pas over tien tot twintig jaar

De positie van de dollar is al vaker aan bod gekomen op dit blog. Vaak naar aanleiding van de schrijfsels van Ray Dalio. Nu het conflict in de Oekraïne op monetair vlak het één en ander in beweging heeft gezet, wordt er steeds meer getwijfeld (zelfs door ex-Fed Zoltan Pozsar!) of de dollar haar status als wereldreservemunt kan behouden. 

Wat houdt deze status nu in en hoe kwam deze tot stand? In het geval van de dollar is dat 1944: Bretton Woods. Toen werd door 44 landen een nieuw monetair systeem uit de grond gestampt. Waar voor de oorlog veel munten een gouddekking hadden, werd dat nu in wezen afgeschaft. Voorstaan zou er een vaste wisselkoers zijn vis-à-vis de dollar en alleen de dollar kon worden ingewisseld voor (een vaste hoeveelheid) goud. Praktisch kwam het erop neer dat de wereldhandel vooral in dollars werd afgerekend. Wil een land importeren en exporteren, dan kan het in wezen niet om de dollar heen (het kan, maar erg onhandig en limiterend). De financieringsstromen die hiermee samenhangen zijn dan ook in dollars. 

Het land dat de wereldreservemunt uitgeeft, heeft dus een enorm voordeel: het kan zowat ongestraft geld printen om de import te betalen. Gezien iedereen dollars nodig heeft om transacties uit te voeren, zal bij een groeiende wereldhandel er dus meer vraag zijn naar dollars, waardoor het printen van dollars niet echt bestraft wordt. Bij andere munten, vooral die niet internationaal geaccepteerd worden, leidt printen tot geldontwaarding door inflatie en zal de wisselkoers vis-à-vis andere munten verzwakken (ceteris paribus), en een vicieuze cirkel veroorzaken. Niet voor de dollar dus (althans, niet in dezelfde mate).

Tevens heeft de hoge vraag naar dollars en de daarmee samenhangende dollarreserves van centrale banken wereldwijd een drukkend effect op de rente op Amerikaanse staatsschulden. Waarom? Nou, die voornoemde centrale banken houden de dollars reserves vaak niet cash aan, want dat levert geen pepernoot op, dus investeren ze het in Amerikaanse staatsobligaties (staatsschulden). De VS heeft door de wereldreservemunt status van de dollar zowat gegarandeerde kopers voor haar staatsschulden gecreëerd. En gezien de meeste Amerikaanse bedrijfsschulden geprijsd worden relatief ten opzichte van de rentes die de Amerikaanse overheid betaalt, heeft het Amerikaanse bedrijfsleven (en dus de gehele Amerikaanse bevolking) een financieringsvoordeel (lagere rentes). Overigens is het niet alleen maar goed nieuws, want die te lage rente zorgt ook weer voor bubbels op financiële markten, maar dat is een onderwerp voor een andere keer. 

Om deze redenen zijn veel landen wat jaloers dat zij deze positie niet (meer) hebben. Zo was de gulden ooit een wereldreservemunt bijvoorbeeld. Veel landen proberen dan ook een alternatief op te zetten, waaronder de euro. Echter, de euro, yuan, yen en het pond zijn klein bier vergeleken met de positie van de dollar in internationale transacties en in percentage van totale centrale bank reserves. Maar er wordt dus wel al geknabbeld aan de positie van de dollar. 

Nu speelt de Russische invasie van Oekraïne een speciale rol want het heeft de VS ertoe bewogen om Rusland sancties op te leggen. Niks nieuws, maar de sancties die het nu heeft opgelegd zijn niet mals: dollar transacties met Rusland zijn in wezen verboden en de reserves die de Russische centrale bank in het buitenland had, zijn in beslag genomen. Hiermee laat de VS zien dat het bereid is de wereldreservemunt status van de dollar in te zetten in conflicten: weaponization van de dollar. 

De bereidheid om de dollar als wapen in te zetten was met name onder Trump erg hoog; iets wat je deze president mag aanrekenen, maar zowat geen enkele “expert” of commentator heeft gedaan omdat zij teveel bezig waren met onzinnigheden en/of complete gefabriceerde leugens (Russia gate) over Trump.

Trump is nu weg, maar Biden heeft dus laten zien dat hij nog een paar stappen verder gaat dan Trump in de bereidheid om  de dollar als wapen in te zetten. Dit is niet in de koude kleren gaan zitten van andere landen; zij zien immers hoe potent dit wapen is en hoe makkelijk de VS deze heeft ingezet. De motivatie om een alternatieve wereldreservemunt op te zetten om de dollar te vervangen is nog nooit zo hoog geweest. 

Maar zoiets is complexer dan je zou denken. Betalingssystemen, bestaande contracten, lopende projecten bemoeilijken een overstap. Verder is het voor veel landen een dubbelzijdig zwaard, want zij bezitten bergen Amerikaanse staatsschulden die flink in waarde zullen afnemen als de dollar haar reservestatus kwijtraakt. Wellicht daarom is er meer en meer support voor een mandje van valuta die als wereldreservemunt kan dienen. Dit mandje bestaat al, SDR (special drawing rights) van het IMF. Hiermee zou de dollar langzaam aan belangrijkheid kunnen inboeten zodat de dollarreserves die andere landen aanhouden niet teveel schade zullen ondervinden. Ook zou het voordeel van de wereldreservemunt status bij meerdere landen vallen en kan geen enkel land nu misbruik maken van de situatie. Althans, op papier...

De VS zien dit niet zitten want het zou gewoon het begin van het einde zijn van haar positie als wereldmacht. Dit is ook een reden voor de VS om haar relatieve militaire dominantie in stand te houden. Vandaar zij de NAVO naar voren schuift terwijl de EU juist haar eigen leger wil om zelf dominanter te kunnen worden en zo de euro een steun in de rug kan geven. Het Oekraïne conflict moet ook in dit licht worden bezien, maar dat is ook een onderwerp voor een andere keer.

Dat de dollar haar positie zal kwijtraken staat vast; iedere wereldreservemunt raakt uiteindelijk haar positie kwijt. De vraag is wanneer. Volgens het onderzoekswerk van Ray Dalio duren deze transities 10 tot 20 jaar, dus we zitten er midden in, zou je denken. Echter, toen Roosevelt begin dertiger jaren het houden van goud verbood, of toen Nixon begin zeventiger jaren de mogelijkheid om de dollar te ruilen tegen goud afschafte, zou men in die situaties de stopwatch hebben aangezet. Zo bekeken zijn die 10 tot 20 jaar allang verstreken, zonder dat de dollar haar status is kwijtgeraakt. 

Vraag is dus of de huidige omstandigheden wel zwaar genoeg zijn om Bretton Woods tot zinken te brengen (met andere woorden: om de timer te starten). Is er een alternatief voor de dollar? Is er een shirt dat minder vuil is? Het blijft immers een relatief verhaal. En het oplopende conflict tussen het Westen en China zou wel eens tot het tegenovergestelde kunnen leiden: de wereldreservemunt status van de dollar zal juist worden verstevigd. Het moment dat die 10 tot 20 jaar in zijn gegaan, kunnen we waarschijnlijk pas 10 tot 20 jaar later vaststellen. Lekker bruikbaar...

Social

Linkse actievoerders in Engeland houden olieblokkades. Hier hebben ze kennelijk de verkeerde vrachtwagen gestopt

Reaguursels

Inloggen

Interessant onderwerp. Het lijkt erop dat een dominante reservemunt niet zonder grote militaire correctiemacht kan. Dit om de economische ruimte waar met die munt betaald moet worden af te (kunnen) dwingen. Daarom ook die NATO toch maar handhaven en uitbouwen na 1989. Punt vormt de mondiale schuldenberg die dus ook in dollars afgelost moet worden, zeker als die schuld in dollars is aangegaan. Schuldenaars moeten dus over dollars kunnen beschikken. Een kanteling in de hegemonie van de dollar begint bij het niet meer afspreken van transacties in dollars.

Hier heeft Poetin al heel lang en vaak over gesproken. Hij ziet de kwestie Oekraine dan ook als een annexatie binnen het dollarimperium. China houdt zich wat op de vlakte omdat het zelf over bergen dollars beschikt. Die dollarvoorraad gebruikt ze om wereldwijd sleutelposities op te kopen in infra (havens, G5, rail etc.) Mocht de dollar instorten dan heeft China tijdig dit omgezet in hard assets - geldt ook voor goud trouwens.

Kernvraag voor ons in NL of EU is dan welke situatie het beste uitpakt in de toekomst. Azie incl. Rusland wil op termijn van die dollarhegemonie af. De productiewaarde van Azie is veel groter dan die van de VS: niemand koopt vrijwillig Amerikaanse waar want inferieur. Zo bezient verdient de dollar haar huidige superstatus niet. De British Empire had in haar laatste dagen exact hetzelfde probleem. De Nederlandse republiek idem. Beide handelsimperia verloren met hun invloed de status van hun munt.

Lopendbuffet | 18-04-22 | 08:04

"Wisselen we vanwege Oekraïne van wereldreservemunt?"
Tot nu toe hebben de VS iedere nog zo kleine aanzet daartoe beantwoord met "regimechanges" en zelfs invasies.
Als zo'n aanzet serieuze proporties zou aannemen is dat een existentiële bedreiging voor schuldenstaat VS en zullen ze veel en veel verder gaan met oorlogsvoering dan ze tot nu hebben gedaan.
Over de eurocraten hoeven ze zich daarbij overigens geen zorgen te maken die hebben ze volledig onder controle.

WirMachenMusik | 18-04-22 | 03:14 | 1

U betaalt uit wrok alleen nog maar met Roebels?

Sjakkie van de Hoek | 18-04-22 | 07:32

De dollar mag de aandacht opeisen, maar de euro is de echte wereldmunt: het betaalmiddel van een grote, stabiele en rijke econonomische wereldmacht.

de IJsman | 18-04-22 | 00:08 | 10

De meeste landen zijn al heel lang niet gek op de euro
Onstabiel

Therrie | 18-04-22 | 07:19

Wat gezellig weer op 2e paasdag.

Sjakkie van de Hoek | 18-04-22 | 07:35

@TeeJee | 18-04-22 | 00:47:
Crises komen overal en altijd voor. T gaat er om hoe goed je ze kan oplossen.

RandyBiel | 18-04-22 | 08:04
▼ 7 antwoorden verborgen
-weggejorist-
ZahideBreen | 18-04-22 | 00:05

En wat als China en Rusland het inmiddels bestaande alternatief voor Swift verder uitrollen en Azië meedoet? Dan kan de dollar op termijn genegeerd worden.

Frau Merkel | 17-04-22 | 23:02 | 11

@Basil Fawlty | 17-04-22 | 23:21:
Aan je kennis en ervaring heb ik niet de geringste twijfel. Dank voor de uitleg. Wat is dan de betekenis van het Russische en Chinese systeem dat ze als alternatief opgezet hadden om Swift te kunnen omzeilen? Speelt dat geopolitiek nog een rol?

Frau Merkel | 18-04-22 | 00:17

@Frau Merkel | 18-04-22 | 00:17:
Nou bij Swift, die volledig onafhankelijk zijn, kun je het volume en tegenpartij zien. Swift is slechts operationeel uitvoerder. Maw transparantie, en dat willen "paria" landen dus niet. Zij willen onderling de boel regelen en onttrekken aan de buitenwereld. Hoe je het ook wendt of keert, typisch Maffia dus. Daarom zijn niet democratische landen zoals China, Rusland, Venezuela, Iran etc. dol op die gedachten en proberen geld aan het oog te onttrekken. En dat kan werken maar ergens zullen ze als ze het naar de bovenwereld willen brengen (om bijvoorbeeld jachten te laten bouwen, Italiaanse bolides, huizen of horloges te kopen) toch via Swift moeten werken en dan stuiten ze op sancties.
Bekend voorbeeld is het Napoleontische systeem. Die wilde ook het continent afsluiten voor Engels geld maar dat werkte ook niet.

Basil Fawlty | 18-04-22 | 00:33

@Basil Fawlty | 18-04-22 | 00:33: "die volledig onafhankelijk zijn" -- vandaar dat Rusland uit Swift gegooid is dus zonder instemming van China of India bijvoorbeeld. Verder is de beoogde "vervanger" van Swift veel dingen maar heeft niets te maken met het zicht onttrekken. Daar schieten de aangesloten banken niets mee op. Er zijn al een heel aantal banken die er mee werken trouwens onderling in Azië vooral. Maar goed je verzint dus allerlei feiten om geïnformeerd te klinken. Weten we ook weer.

GeenAccount | 18-04-22 | 01:41
▼ 8 antwoorden verborgen

Elke week het bericht dat de euro of dollar valt word ook wel saai

miko | 17-04-22 | 23:02

Ik genoot altijd van elke nieuwe geldblog maar deze is niet vooruit te branden en zit vol met onzinnige aannames. Jammer.

geheelvergeter | 17-04-22 | 22:48 | 1

".. Ik genoot altijd van elke nieuwe geldblog..."
Moehahaha! Sarcasme... ironie?

litebyte | 17-04-22 | 22:54

Landen houden de dollar ook als reservemunt aan omdat ze olie nodig hebben om hun economie draaiende te houden, en die olie in de meeste gevallen in dollars afgerekend moet worden. Naarmate de economie van een land minder afhankelijk is van olie (wat ook andere voordelen heeft) is het steeds minder noodzakelijk om reserves in dollars aan te houden.

W_F | 17-04-22 | 22:42
-weggejorist en opgerot-
RomaisaeAmmerlaan | 17-04-22 | 22:36 | 2

Wanneer je aan de dollar zit, zit Amerika aan jouw leven.

Saddam en Khadaffi kunnen dat niet navertellen. Wilden wel allebei van de Dollar af. En wat er toen gebeurde...

Maar die 10 tot 20 jaar dat zou vroeger geweest zijn. Tegenwoordig verwacht ik wel een soort revolutie op dat gebied.

sjef-van-iekel | 17-04-22 | 22:36 | 2

Rusland was met de BRICS-landen al langer bezig. Toen Putin terug vloog uit Brazilië voor een overleg zou hij over Oekraïne vliegen, maar vloog op het laatste moment om via Polen. Toen hij boven Oekraïne had moeten zijn werd MH-17 uit de lucht geschoten. Malaysian Airlines en het Russische vliegtuig hebben een gespiegeld logo. En zo worden dus complottheorieën geboren.

Frau Merkel | 17-04-22 | 22:58

@Frau Merkel | 17-04-22 | 22:58:

Poetin zou nooit via Oekraïne vliegen. Ik geef toe, die Russen zijn, zo blijkt niet de allerslimste mensen op aarde, maar Poetin zou nooit over Oekraïne vliegen, toen niet, nu niet.

Theodorus.Goldbach | 17-04-22 | 23:03

"Wisselen we vanwege Oekraïne van wereldreservemunt? Dat weten we pas over tien tot twintig jaar"

Nee. De euro hijgt wel in de nek van de dollar en de yen is altijd sterk maar niemand wil yuan of roebels. Ik vind dit maar een raar verhaal. Ook dat gedeelte over Trump. "Russia gate" bestaat niet? Op welke planeet leef jij Alex? Of laat ik de vraag anders stellen. Ben je een "libertariër"?

Theodorus.Goldbach | 17-04-22 | 22:30 | 2

Doe maar even een update over Trumps Russia gate. Of bent u van de 'hear say'?

sjef-van-iekel | 17-04-22 | 22:41

Vrij vertaald: het kan vriezen, het kan dooien. Kijk naar de beweging van mensen en je weet welke kant het opgaat

Mark van Leeuwen | 17-04-22 | 22:24 | 1

Juist.
Engeland zou ook failliet gaan als het uit de EU ging.
Balletje zal rollen zoals het rolt.

Het leven is zwaar | 17-04-22 | 22:29

Er dreigt ook voor Europa een economische ramp als Rusland failliet gaat. Dat zegt de Russische voormalige president Dimitri Medvedev, die momenteel aan het hoofd staat van de Russische veiligheidsraad. "De insolventie van Rusland kan de insolventie van Europa worden", klinkt het zondag.

Medvedev beschuldigt de voorzitster van de Europese Commissie Ursula von der Leyen ervan zijn land richting het bankroet te duwen met de zware sanctiepakketten die Europa Rusland oplegt naar aanleiding van de invasie van buurland Oekraïne. Samen met de sancties van andere westerse grootmachten zoals de VS dreigen die de Russische economie kopje-onder te duwen. De sancties kunnen echter ook economische rampspoed veroorzaken in Europa zelf, onder meer door de effecten van hyperinflatie of voedseltekorten, zegt Medvedev. En dat "kan de slechte Russen niet worden aangewreven", klonk het. Het grote aantal Oekraïense vluchtelingen kan volgens Medvedev dan weer een golf van misdaad teweegbrengen in de EU. (Belga)

Cornelis12 | 17-04-22 | 22:11 | 6

Volgens Duitse economen kan het in Duitsland ongeveer 1,5% economische groei kosten. Dat is nog best te overzien.

W_F | 17-04-22 | 22:27
-weggejorist-
Frau Merkel | 17-04-22 | 22:59
▼ 3 antwoorden verborgen

De masons zullen never te nimmer hun posities uit handen geven

Baal | 17-04-22 | 22:03 | 1

42.

Dandruff | 17-04-22 | 22:10

Ga asjeblieft niet negatief doen over de dollar en Amerika. Voor je het weet ga je heel veel grote problemen van de afgelopen decennia in de wereld begrijpen en dan ben je per defenitie een vijand van het Westen.

Leptob | 17-04-22 | 21:59 | 1

Ja want de VS en dollar hebben alle ellende veroorzaakt. Of zo. Ga huilie huilie doen, kameradXi Einstein.

SpinozaKoerbagh | 17-04-22 | 22:02

Als je vroeger in Afrika kwam wilde ze graag sterke valuta.
Amerikaanse Dollars, Franse Franken, Britse Ponden en vooral Duitse Marken.
Geld dat waarde vast was terwijl hun eigen munt een gierende inflatie had.
Vooral Duitse Marken waren ze dol op.
Meer zelfs dan op het geld van de voormalige koloniale machten.
Na de invoering van de Euro hadden heel veel winkels en restaurants in Turkije liever dat je in Euro's betaalde dan in Turkse Lira. Het wisselgeld kwam dan wel in Turkse Lira, dat dan weer wel.
Er is geen enkele reden dat de Amerikaanse Dollar perse de wereldhandelsmunt moet zijn, behalve dan dat de Verenigde Staten dat zelf bepaald hebben.
Het zou net zo goed de Euro mogen zijn. Onze economie is er groot genoeg voor.

Osdorpertje | 17-04-22 | 21:58 | 4

@Dandruff | 17-04-22 | 22:08: Hoogste inflatie in 40 jaar. Welke munt hadden we toen ook alweer? Oo, ja. die waren lekker waarde vast......

BasBr | 17-04-22 | 22:29

Afghanistan draaide ook op Duitse marken. Bij de invoering van de euro stonden ze niet in de officiële rijtjes met landen maar in de praktijk gingen ze ook mee over van de Duitse mark naar de euro. Daar werkte de EU ook aan mee, om te voorkomen dat veel van deze landen naar de dollar zouden overstappen.

W_F | 17-04-22 | 22:30

@BasBr | 17-04-22 | 22:29:

Onvergelijkbaar. Toen was er een wereldwijde oliecrisis, die gaf een korte onderbreking van decennia vooruitgang.
De euro was een miskraam die alleen maar overeind bleef dankzij een paar sterke economieën. Maar de zwakkere economieën bepalen steeds meer het ECB-beleid en dat kan dus alleen maar fout aflopen.

Vergelijk het met een straat waarin iedereen zijn geld op een gezamenlijke rekening stort; en daar ook vrijelijk over mag beschikken. Dat is leuk als je in een straat vol miljonairs woont. In een straat vol werkloze alcoholisten en gokverslaafden heb je daar veel minder plezier van.

Dandruff | 17-04-22 | 23:01
▼ 1 antwoord verborgen

Die 10 tot 20 jaar zijn ingegaan op het moment dat Satoshi de bitcoin whitepaper uitbracht.

TheProphet | 17-04-22 | 21:49

Bitcoin wordt straks de wereldreservemunt.

MargauxGrandCru | 17-04-22 | 21:46 | 4

Ik denk niet per se bitcoin, maar ik denk dat het wel een decentrale munt wordt. Misschien een mandje, zoals de SDR, maar dan met de meest vooraanstaande digitale munten?

TheProphet | 17-04-22 | 21:51

Virtueel is kapot bij een crash, goud kun je stapelen..

Mark van Leeuwen | 17-04-22 | 22:27

Bitcoin is niet tastbaar.
Goud bijvoorbeeld wel.

Het leven is zwaar | 17-04-22 | 22:32
▼ 1 antwoord verborgen

Een normale groei voor een markt is 2% per jaar. Dat is de macro economische saaie stijgende lijn. Iedereen gezond, 2.5 kinderen, huis, auto, baan, vliegvakantie, kerstpakket. Alles ver onder of boven die 2% is het waard om onderzocht te worden, dan wel om voor te vrezen. Gelukkig wordt alles eraan gedaan om die saaiheid in de grafieken tegen te werken. Met gevolg dat dat lijstje uit deze paragraaf lekker kort wordt.

GeheidEenGeit | 17-04-22 | 21:28 | 2

Het is zaak overal een kleine economische groei te realiseren zonder dat daarbij de bevolking groeit, maar eerder iets afneemt. Het almaar groeien van de wereldbevolking levert meer problemen op dan de mensheid nu kan oplossen (zoals energie en voedselbehoefte, alsmede de afbraak van de oerbossen.

Andersdenkend | 17-04-22 | 21:35

Normale inflatie is ook 2%, daar werd door alle westerse centrale banken zelf op gestuurd; maar het is slechts wat je normaal noemt.
Welbeschouwd is een tijdelijke inflatie van 10% ook best normaal, afhankelijk van wat men tijdelijk noemt.
Het verhaal draait iedere kant op die de gevestigde macht zo uitkomt. Dat is toeval.

funda | 17-04-22 | 21:54

Wat moeten we ons als Westen toch schuldig voelen. Nou mooi niet. En ik heb 1001 keer liever de VS als vriend en bondgenoot van de Vrijheid dan als die crap in het Oosten.

SpinozaKoerbagh | 17-04-22 | 21:24

Het wordt eens tijd om na te denken over een decentraal en transparant betaalsysteem, het liefst met een fixed supply.

quatro32 | 17-04-22 | 21:22 | 2

Iedere belastingambtenaar ter wereld zit nu enthousiast mee te knikken, totdat een app zijn baan het volgende moment overneemt tenminste.

funda | 17-04-22 | 21:49

En het liefst af te korten naar 3 letters.

tjongerschans | 17-04-22 | 21:50

Waarom is het plaatje van "Rough estimates of relative standing of great empires" niet klikbaar? t'is alsof ik naar een postzegel zit te staren.

Druganov | 17-04-22 | 21:19

Het wordt tijd om of over een wereld munt na te denken of het hele idee van geld af te schaffen.

Foxcave | 17-04-22 | 21:19 | 4
▼ 1 antwoord verborgen

Ik hou dit even als reserve. Kijk ik over 10 of 20 jaar er nog eens naar.

Normpje | 17-04-22 | 21:17

De koers van een munt zou moeten worden gekoppeld aan de welvaart van het volk en de mate waarin deze welvaart toe of afneemt.

Andersdenkend | 17-04-22 | 21:14

Richard Nixon heeft in 1971 de goudstandaard van de US dollar opgeheven.

Hetkanverkeren | 17-04-22 | 21:13

Russisch gas wordt toch betaald in Euro's? Niet in dollars?

appelboor | 17-04-22 | 21:13 | 3

Afhankelijk van het contract.

BrutusBosch | 17-04-22 | 21:17

Roebels toch tegenwoordig?

keestelpro | 17-04-22 | 21:23

Verse vis à vis.

SergeantPierlala | 17-04-22 | 21:03 | 3

Ja zeg dan gewoon 'tegenover' ofzo...
En het is ook 'Oekraïne', zonder 'de' ervoor. Het is een land, geen streek...

nowomowa | 17-04-22 | 21:26

@nowomowa | 17-04-22 | 21:26: mag allebei. Oekraïne was vroeger een streek, het lidwoord is een overblijfsel daarvan. Maar zonder lidwoord doet meer recht aan de huidige situatie. Tenzij Rusland het land annexeert, dan komt er weer een lidwoord..

Komjehiervaker | 17-04-22 | 21:38

Poteeto, potaato. Wat de Oekraïners zelf het liefste willen. Is een soeverein land enzo. Niet van Poetin enzo. Hoop ik, verwacht ik, wil ik - nee is zo.

SpinozaKoerbagh | 17-04-22 | 22:04

REAGEER OOK

linktips: Energie vergelijken | Autoverzekering vergelijken | Zorgverzekering vergelijken | Kinderkleding
Kansino. Hét online casino van Nederland.
Online casino met licentie
Online Casino | Online Casino | Online Gokken | Brokerfolio.com brokers vergelijken | online bookmakers in Nederland
Goksitesvergelijker.nl | Onlinecasinofortuna.com | Online Casino Nederland | Casino bonussen