Tendentieus, ongefundeerd & nodeloos kwetsend

Heeft de teloorgang van het christendom ons cultureel zelfvertrouwen ondermijnd?

roflbot-1.jpgNou lui, gefelicicondoleerd met Jezus allemaal. In het grote GS-kerstesssay staat vandaag de volgende vraag centraal: “Heeft de teloorgang van het christendom in Europa het (zelf)vertrouwen in de Europese cultuur ondermijnd?” Dit was ooit het thema van een essaywedstrijd. Voor de natuurhaters die het liever uitprinten, hier een PDF. Even samenvattend de strekking van de longread: Het was niet zozeer de teloorgang van het christendom dat het Europese cultureel zelfvertrouwen schaadde. Eerder was dit het verruilen van de postchriselijke universele ethiek van de verlichting, voor de relatieve ethiek van de romantische tegencultuur. Maar, het christendom, dat tot het sociologische DNA van Europa behoort en in zijn naakte essentie geobsedeerd is met schuld en zelfverlaging, heeft wel bijgedragen aan de Europese vatbaarheid voor relativisme. Daarbij heeft de teloorgang van de christelijke vruchtbaarheidsgraad een aandeel in de ondermijning van het vertrouwen in de continuïteit van de Europese cultuur. Voor wie nog niet oog-rollend en “klote Spartacus met je homo-erotische kneuzen-nick, we willen Nanninga terug” schreeuwend is afgehaakt, is er na de breek een overview van het ontstaan van cultureel relativisme, afgezet tegen de universele ethiek van de verlichting. En dus iets over het christendom, dat eigenlijk een weerloze hippie-leer is, vervolgens meedogenloos werd, en uiteindelijk terugkeerde naar zijn hulpeloze wortels. Voor de liefhebbers is dit aangevuld met harde data over demografie en vruchtbaarheidsgraden, en heel veel literatuur langs waarin bewezen wordt dat de islam een zionistisch complot is om de islam, die niets met de islam te maken heeft, zwart te maken. De opbouw is zo'n beetje als volgt. Het concept "cultureel zelfvertrouwen" wordt uiteen gezet in drie domeinen. Vervolgens wordt per dimensie gekeken of daar het gebrek aan zelfvertrouwen te wijten valt aan de teloorgang van het christendom. Leuk he? 1. Wat is (zelf)vertrouwen in een cultuur? Om de centrale vraagstelling te kunnen beantwoorden, is het misschien handig het concept van (zelf)vertrouwen in een cultuur nader te definiëren. Want, waar hebben we het nou eigenlijk over? Even pretentieus-formeel, want operationalisering is key. Wij zouden het graag omschrijven als het gevoel van vertrouwen dat de erfgenamen van een cultuur hebben in de cultuur waaraan zij onderhevig zijn. Dit vertrouwen heeft betrekking op drie cultuurgerelateerde dimensies: (1) effectiviteit, (2) weerbaarheid en (3) continuïteit. 1. Het vertrouwen in de effectiviteit van een cultuur beschrijft de mate waarin leden van een bevolking voelen dat hun cultuur hen in staat stelt zaken te genereren waarbij zij baat hebben. In het geval van Europa kan gedacht worden aan zaken als gelijkheid voor de wet waaruit een gelijke kans op voorspoed voortvloeit, een effectieve strafwetgeving, vrijheid van meningsuiting, een toereikende volksvertegenwoordiging en toegang tot gezondheidszorg en onderwijs. 2. Het vertrouwen in culturele weerbaarheid is de mate waarin een bevolking voelt dat de eigen cultuur de superieure antwoorden zal verschaffen en de confrontatie als dominante partij kan beslechten, wanneer een andere cultuur aanspraak doet op ethische, politiek filosofische of economische kwesties waar de eigen cultuur al in voorziet. 3. Het vertrouwen in culturele continuïteit is de mate waarin een bevolking voelt dat hun cultuur zichzelf middels demografie en/of superieure argumenten in de toekomst kan waarborgen op het grondgebied waar het heden dominant is. Op dit moment in de geschiedenis lijkt de West-Europeaan, met name die uit Noordwest-Europa, het meeste vertrouwen te hebben in de eerste dimensie, die van culturele effectiviteit. Niet zonder reden, want vergeleken met de rest van de wereld is het hier vooralsnog goed toeven. Dat er geen sprake is van gelijkheid voor de wet, omdat grootverdieners procentueel hoger belast worden dan laagverdieners, is iets waar alleen die zeventien libertariërs die Europa rijk is zich druk om zullen maken. Ook bedreigt Europa zijn eigen welvaart en verworvenheden door via de EU effectieve Europese economische culturen verantwoordelijk te maken voor de begrotingstekorten van economisch ineffectieve Europese culturen. Toch belet dit niet dat de meeste Neuropeanen de volgende passage van Leon de Winter – na zichzelf over hun weerstand tegen diens zionistische sympathieën heen te hebben geholpen – in grote lijnen zullen onderschrijven: “Het vrije Westen. Er zijn mensen die deze term alleen met ironie en cynisme kunnen uitspreken. Ik niet. Voor mij betekent Het Vrije Westen de kroon op de menselijke geschiedenis, die tot voor kort weinig anders heeft laten zien dan een moeizame, uitputtende worsteling om vrijheid, vrede en waardigheid (…). Nog niet zo gek lang geleden was het ondenkbaar dat de levensverwachting rond de tachtig jaar lag. Dit is mogelijk dankzij fenomenale vooruitgang in kennis, inzicht en technologie. Onze manier van leven is, vergeleken met de ontelbare generaties vóór ons, voor een groot deel bevrijd van honger, ziekte, geweld, gebrek, nood en de willekeur van de natuur. Wij zijn de prinsen van de geschiedenis.” Een ondermijnd Europees cultureel zelfvertrouwen lijkt zich eerder te manifesteren in de tweede en derde dimensie, die van weerbaarheid en continuïteit. Tijdens de Koude Oorlog – die blijkens de Korea- en Vietnamoorlog heus zo koud niet was – zag het (economisch) vrije Westen zich geconfronteerd met de genadeloos repressieve en economisch sterk gecentraliseerde ideologie van het Sovjet-communisme. West-Europa kende destijds een hoge dichtheid aan fellow travellers van het communisme (PDF) en uitvoerige Europese anti-oorlogsdemonstraties waarin men toch vooral leek af te geven op de gotspe dat West-Europa zichzelf ter verdediging met kruisraketten durfde te bewapenen tegen de Sovjets (filmpje). Dit getuigde wellicht niet van veel culturele weerbaarheid. Toch bleken de Europese cultureel weerbare krachten sterk genoeg om de Koude Oorlog uit te zitten onder de vleugel van Uncle Sam’s zeearend. Francis Fukuyama (PDF), naar wie het een vermoeiende traditie is te verwijzen wanneer men schrijft over hedendaagse kwesties van goed en kwaad, en die zijn wereldwijde roem toch vooral dankt aan het feit dat hij er welbedoeld zo faliekant naast zat, zag in de val van de Sovjet Unie de sluitende overwinning van de liberale democratie en daarmee het einde van de geschiedenis. Helaas voor de mensheid zat hij er naast en stond het begin van de 21e eeuw wederom in het teken van een confrontatie tussen Westerse waarden van vrijheid en ‘andere’ culturele waarden van repressie en expansie; ditmaal vertolkt door elementen van de islamitische religie. Zoals bekend liep deze confrontatie in beide richtingen uit op een kinetische aangelegenheid, zoals men dat in veiligheidskringen noemt. Het werd oorlog tussen het Westen en Al-Qaida, tussen het Westen en de Afghaanse Taliban, omdat zij Al-Qaida huisden alsook tussen het Westen en IS. Maar de kinetische oorlog tussen het Westen en islamitische elementen is slechts één uiting van de confrontatie tussen het Westen en elementen van de islamitische cultuur. Op het gebied van ideeën speelt zich een koude oorlog af, gecentreerd rond een dierbaar Westers concept: vrijheid van meningsuiting. De kinetische- en ideeënoorlog begonnen dicht na elkaar. De fatwa tegen Salman Rushdie, de daarop volgende verbrandingen van zijn boek en levensbedreigingen begonnen in 1989, Al-Qaida’s eerste aanval was in 1992. Maar, zoals bekend zijn de islamitische strijders in beide oorlogen lang niet altijd bondgenoten van elkaar en meer dan eens steunen zij afwijkende specifieke causes. Wat zij wel steevast gemeen hebben is dat zij strijden in naam van de islam. 2. Een ondermijnd cultureel (zelf)vertrouwen in domein 2? De vraag in welke mate vrijheid van meningsuiting van kracht is in West-Europa, is een kwestie waar de West-Europese cultuur thans in voorziet (*)(*). Elementen van de islamitische cultuur, binnen en buiten Europa, voorzien tevens in de invulling van deze vraag. Het islamitische antwoord wijkt sterk af van het West-Europese antwoord. Volgens een groot aantal individuen en organisaties, met de Organisation of Islamic Cooperation (OIC) – het internationale orgaan waarbij alle 56 islamitische staten zijn aangesloten – voorop, is het volgens het islamitisch recht verboden de islam of profeet Mohammed te bekritiseren of beledigen (zie artikel 22 van de islamitische mensjesrechtenverklaring, Koran soera 6:93, 33:57, 33:61 en Bukhari 59:369, 3:106 en 4:241). Deze kwestie valt zodoende onder domein 2: culturele weerbaarheid. Hoeveel vertrouwen toont West-Europa in haar culturele weerbaarheid op het gebied van vrijheid van meningsuiting? Het meest recente en grootschalige voorbeeld van een confrontatie, was de hysterische woede die werd geëtaleerd door een groot deel van de islamitische wereld, na het verschijnen van de film Innocence of Muslims in 2012. De dynamiek was gelijk aan de protesten die volgden op de Deense cartoons uit 2005 waarin profeet Mohammed werd geridiculiseerd: groeperingen voelen zich beledigd door materiaal dat suggereert dat hun religie agressie in de hand werkt en ventileren hun gevoelens over deze claim door hun omgeving met de grond gelijk te maken. De symptomen van een ondermijnd cultureel zelfvertrouwen in domein 2 zijn angst en toegeeflijkheid. Toonde West-Europa zich angstig en toegeeflijk tijdens de Innocence of Muslims rellen die zich voltrokken op vier continenten? De voorzitter van het Europees Parlement, Martin Schulz, reageerde, bijgestaan door twee traditioneel geklede leden van de Gulf Cooperation Council, namens het Europese Parlement op het verschijnen van de film: “We zijn het erover eens dat dit soort godslasterlijke films veroordeeld moeten worden. Ik veroordeel niet alleen de inhoud, maar ook de verspreiding van zo’n film, die enorm vernederend is voor veel mensen over de hele wereld.” De eigen culturele Westerse waarde van vrijheid van meningsuiting, met name kritiek op religie, werd door de voorzitter van het EP afgedaan als hinderlijk detail van onze cultuur. Of we daar even mee wilde kappen. Opdat we nooit vergeten. Oh, Schulzie is trouwens in navolging van Junker en van Rompuy de winnaar van de "Karel de Grote award 2015", voor zijn verdiensten in het "bevorderen van Europese democratie. Maar voor de rest is de EU helemaal geen cirkel-pijpend organisme hoor. Universele mensenrechten en de VN Mensenrechtenraad Een ander voorbeeld van een sterk ondermijnd zelfvertrouwen op domein 2, is de stand van zaken met betrekking tot de VN Mensenrechtenraad (UNHRC). Deze zaak illustreert dat het gehele stelsel aan westerse waarden, zoals vastgelegd in de Universele Verklaring van de Rechten van de Mens (UVRM), als inwisselbaar wordt beschouwd. De UVRM dient officieel nog altijd als het morele kader van de UNHRC, maar de realiteit is anders. De raad wordt middels demografische overmacht gedomineerd door de OIC, die de UVRM in 1991 actief heeft verworpen en een alternatief presenteerde: de Cairo verklaring van Mensenrechten in de islam (CDHRI). Er is volgens dit document geen sprake van vrijheid van religie, geen sprake van vrijheid van meningsuiting (zie art. 10 & 22) en geen juridische gelijkheid van mannen en vrouwen. Artikel 25 stelt namelijk terloops dat alle rechten in de verklaring onderworpen zijn aan de Sharia, die op haar beurt de juridische ongelijkheid van man en vrouw voorschrijft (Koran Soera 2:282, 4:34, 4:11, 4:15, Bukhari 3:48:826 en Reliance of the Traveller: A Classic Manual of Islamic Sacred Law, p. 259/260 PDF). Niet alleen staat het Westen deze perversie van universele mensenrechten toe, het Westen financiert ook het overgrote deel van de UNHRC, dat onder het budget van de VN Algemene Vergadering valt. In 2007 liet de VN Hoge Commissaris voor Mensenrechten, de Canadese Louise Arbour, tijdens een lezing in Teheran blijken dat zij niet langer geloofde in de universele wenselijkheid van de in het Westen opgestelde UVRM. Zij riep op tot de bevordering van “universele mensenrechten (…) op een context gevoelige manier” aangezien “universaliteit niet op een inflexibele en rigide manier gezien moest worden”. Teheran nam haar woorden ter harte en demonstreerde een sterk staaltje contextgevoeligheid door de dag na haar vertrek 21 mensen onder beschuldigingen van ‘vijandigheid tegen God’ en ‘verdorvenheid op aarde’ publiekelijk op te hangen aan hijskranen. Er lijkt op Europees en internationaal niveau absoluut sprake van een ondermijnd (zelf)vertrouwen in een westerse verworvenheid als vrijheid van meningsuiting en ons algehele morele kader. Hooggeplaatste westerse functionarissen laten blijken dat zij westerse moderne ethiek als relatief, kneedbaar en zelfs inwisselbaar gedachtegoed zien. Deze visie maakt dat zij zeer geneigd zijn met toegeeflijkheid te reageren, als een andere cultuur aanspraak doet op ethische domeinen waar de eigen cultuur thans in voorziet. 3. Is er sprake van een ondermijnd (zelf)vertrouwen op domein 2 door de teloorgang van het Europese christendom? Bij beantwoording van deze vraag is het nuttig te beschouwen hoe het christendom vroeger omging met aanspraken van andere culturen. Nu is het zo dat ook het christendom zich geconfronteerd zag met islamitische aanspraken op domeinen waar het christendom al in voorzag. Immers, sinds de conceptie van de islam lagen de twee monotheïsmen binnen elkaars invloedssferen. De islam in feite een zionistisch complot ietwat gemoderniseerde versie van de pre-islamitische Arabische tribale cultuur, waaraan na de upgrade door profeet Mohammed een universele geldigheid is toegeschreven. Deze toegeschreven universele geldigheid maakte dat het onvermijdelijk in conflict kwam met een nabijgelegen systeem dat tevens een universele geldigheid claimde: het christendom. Ondanks dat niemand het concept ooit begrepen heeft, is de Heilige Drie-eenheid een pijler van de christelijke theologie. De islamitische geloofsbelijdenis “Er is geen God dan Allah en Mohammed is Zijn Profeet” geldt als een directe weerlegging van de triniteit en valt zodoende onder domein 2; een andere cultuur doet een conflicterende aanspraak op een domein waar de eigen cultuur reeds in voorziet, in dit geval op theologisch vlak. Hoe reageerde het christendom hier destijds op? (Noot: dit is het harde christendom. Verderop meer over het originele softe christendom). Laten we het eens dicht bij huis houden. De deels in Leiden opgeleide refo theoloog Gisbertus Voetius schreef op 25 maart 1648 "Over het Mohammedamisme; terwijl de Utrechtse student Johannes de Jonge antwoordt", een tekst waarin hij reageerde op de islamitische aanspraken op zijn theologie. Voetius opent zijn stuk met “Over sommige apostasieën, die tegengesteld zijn aan de ware religie hebben wij tevoren gehandeld, namelijk [in de disputaties] over het atheïsme, het heidendom en het Jodendom.” Vervolgens stelt hij: “Het mohammedanisme kan beschreven worden als een volledige apostasie die bestaat in de ontkenning van de ware God en van het verbond van het Evangelie, en eveneens in het bederf van de theologische leer van de ellende en van de zedelijke wet, zoals deze in de koran naar voren komt.” Verderop stelt Voetius: “Wat betreft de vraag, wie de ware God is, wijst het mohammedanisme God direct af, wanneer hij de triniteit afwijst.” “Ja zelfs wordt het lijden van Christus en de kruisiging als historisch feit geloochend.” “Met betrekking tot de leerstukken van de mohammedanen geldt, dat allen geloven in één God, aan wie geen ander gelijk is (en dit laatste zinnetje richt zich direct tegen de christenen, die zeer naar waarheid geloven en belijden dat er drie gelijke personen in God zijn).” en “Onze conclusie, die duidelijk gestaafd wordt door de werkelijkheid zelf, wordt ook getrokken door zowel hen die onze richting zijn toegedaan als door rooms-katholieke auteurs.” In deze tekst, die tevens doortrokken is van uithalen over de “smerige onzin” in het islamitische paradijs en polemische suggesties, zoals dat profeet Mohammed aan epilepsie, maanziekte of manie zou hebben geleden, valt een bepaald taalgebruik op. De woorden ‘ware’, 'waarheid', ‘feit’ en ‘werkelijkheid’ wordt vaak gebruikt en ook in de letterlijke zin zo bedoeld. In tegenstelling tot de Martin Schulzes en Louise Arbours van de moderne tijd, waren de overtuigingen en moraal van Voetius en de zijnen bepaald niet buigbaar, kneedbaar of inwisselbaar. Nu betekent dit natuurlijk niet dat de opvattingen van Voetius inderdaad waar of wenselijk waren, maar zijn visie dat de waarheid in eerste instantie kenbaar is, dat de eigen zijde deze in pacht heeft en dat deze waarheid superieur, absoluut en universeel is, was strijdbaar en droeg bij aan een solide (zelf)vertrouwen in de toenmalige culturele weerbaarheid. 3.1. Werd verlichtingsethiek als relatief gezien? Het harde christendom is niet zomaar omgeslagen in onze hedendaagse seculiere relativistische cultuur. Hier zat de verlichting tussen, en vervolgens de romantiek; een antithese van de verlichting. De verlichting als manifeste beweging bestond grofweg vanaf de Glorious Revolution in 1688 tot 1789. De verlichting heeft de universele claim van het christendom middels de rede effectief ontkracht. Het zorgde hiermee voor de teloorgang van christelijke invloed op (geo)politieke kwesties, al bleef de (gezins)cultuur een sterk christelijk karakter dragen. Maar, heeft het verval van het christendom als primaire bron van politieke ethiek in West-Europa er dan toe geleid dat men ethiek heden ten dage als relatief en inwisselbaar gedachtegoed ziet? Het antwoord is nee. De verlichting zag verlichtingswaarden namelijk ook als universeel geldend, absoluut en meest wenselijk. Jonathan Israel en wijlen Isaiah Berlin gelden beiden als zeldzame autoriteiten op het gebied van ideeëngeschiedenis, een zeer ondervoede academische discipline. Berlin beschreef de verlichting als de algemene overtuiging dat “de wereld, of natuur, één enkel geheel vormde, onderworpen aan één enkel geheel van wetten, in beginsel te ontdekken door de menselijke intelligentie” (p. 277-288). Israel illustreert een onverenigbare scheiding tussen de gematigde verlichting en radicale verlichting. De eerstgenoemde stond niet vijandig tegenover sociale veranderingen, maar stond wel sceptisch tegenover het volledig ontmantelen van traditie en propageerde geenszins het egalitaire wereldbeeld waar wij nu in leven. De radicale verlichting daarentegen, beschrijft Israel als het fundament van onze moderne democratische cultuur en als een geheel van beginselen dat samen is te vatten als “democratie, gelijkheid naar ras en sekse, volledige vrijheid van denken en uitdrukking, de ontmanteling van klerikale invloed op wetgeving en onderwijs en de volledige scheiding van kerk en staat”. Israel stelt dat de radicale verlichting zijn universaliteit ontleent aan de claim dat alle mensen gelijk zijn in hun recht om op hun eigen manier geluk na te streven, dat zij mogen zeggen en denken wat zij willen en dat niemand, inclusief zij die menen te mogen overheersen in naam van God, men deze rechten mag ontzeggen (p. viiii). Deze universaliteit werd bovendien toegeëigend op basis van de rede, zonder dat er een goddelijk of bovennatuurlijk mandaat aan te pas kwam: “Man did not enter into society to become worse than he was before, nor to have fewer rights than he had before, but to have those rights better secured” (*). Het is uitvoerig gedocumenteerd hoe de radicale verlichting zich verweerde tegen aanvallen van het ancien regime en de gematigde verlichting (*). In het taalgebruik van dit verweer valt eenzelfde element op als in de christelijke teksten die zich verweerden tegen islamitische aanspraken. Verlichtingsprincipes worden als universeel geldend, absoluut, superieur en meest wenselijk ervaren en zijn daarom niet inwisselbaar en niet buigbaar, hetgeen diens aanhangers in een solide culturele weerbaarheid voorzag. De clash tussen verlichting en repressieve islam Bij het proclameren van de universele geldigheid van verlichtingswaarden leek deze universaliteit vaak betrekking te hebben op ‘alle’ inwoners van de maatschappij waartoe de specifieke verlichtingsdenker behoorde. Echter, vanaf 1770 introduceerde de radicale philosophes een concept van universaliteit dat de term echt recht aan deed. Verlichtingsprincipes hadden niet langer betrekking op specifieke landen of Europa, maar op de hele wereld. Zodoende is het gedachtegoed van de radicale verlichting ook met het islamitische Midden-Oosten in aanraking gekomen. Constatin-François Volney bijvoorbeeld, die in 1789 een van de leiders van het democratische blok van de Franse Nationale Vergadering zou worden en die in 1785 drie jaar in het Midden-Oosten verbleef om Arabisch te leren, paste de universaliteit van zijn gedachtegoed toe op die regio. Volney stelde dat “afgezien van een paar nomadische groepen zoals de Bedoeïenen, Druzen en Mesopotamische Turkomanen, praktisch alle samenlevingen van de regio, vooral de sedentaire bevolking van agrarische gebieden, al vele eeuwen gebukt gingen onder het juk van een meedogenloos onderdrukkend verbond van religieus en politiek despotisme, stoelend op een stevige basis van bijgeloof.” Volgens Volney kon alleen een algehele revolutie de bewoners van Syrië en Egypte ontdoen van de armoede en ellende waarin zij leefden (p 222). Het gedachtegoed van de radicale verlichting noemde, in tegenstelling tot de hedendaagse Martin Schulzes en Louise Arbours, de repressieve politieke ethiek van het Midden Oosten bij de naam: ineffectief, mensonterend en volstrekt inferieur aan de verlichtingswaarden. Het gedachtegoed van de radicale verlichting heeft zich in de tijd van de verlichtingsdenkers nooit effectief institutioneel kunnen consolideren en de Franse Revolutie eindigde in de dictatuur van één man. De bourgeoisie van de 19e en het begin van de 20e eeuw leefde wel grofweg in lijn met verlichtingsprincipes, maar Europa was cultureel nog altijd manifest christelijk. Kort na de consolidatie van verlichting, werd één pilaar hiervan ongedaan gemaakt Na het neerslaan van de opkomst van het Fascisme en Nationaal Socialisme in 1945, leek het gedachtegoed van de radicale verlichting zich in geheel West-Europa tot aan West-Berlijn te hermanifesteren en zich vervolgens voor het eerst ook institutioneel te consolideren. Maar, hoe duurzaam was deze consolidatie? Een gebeurtenis die radicale verlichtingsprincipes verder leek te bevorderen op het Europese continent, de val van de Sovjet Unie in 1989, viel gek genoeg samen met een periode waarin een essentieel verlichtingsprincipe ongedaan gemaakt werd. Israel schrijft hierover: “Een van de meest geprononceerde en voor de samenleving zeer schadelijke vormen van verzet tegen radicale verlichting kwam recentelijk van het modieuze multiculturalisme dat, gelardeerd met postmodernisme, de westerse universiteiten en regeringen tijdens de jaren tachtig en negentig wist te bekoren. Volgens deze tijdelijk machtige nieuwe vorm van intellectuele orthodoxie waren namelijk alle tradities en waardestelsels min of meer even geldig. Men sprak zich categorisch uit tegen de gedachte van een universeel systeem van hogere waarden die naar rede en billijkheid vanzelf spreken, of die een hogere status zouden verdienen dan andere waarden. Meer in het bijzonder hield het in dat veel westerse intellectuelen en regeringsbeleidsmakers geen universele geldigheid en verheven status boven andere culturele tradities wilden toekennen aan de kernwaarden die uit de westerse Verlichting zijn ontstaan, hoezeer die ook aanspraak mogen maken op rationele degelijkheid, want, zo redeneerden zij, dat zou rieken naar eurocentrisme, elitarisme en gebrek aan respect voor de ‘ander’.” (p. xiii). We zijn aanbeland bij het fenomeen dat het Europese zelfvertrouwen in de culturele weerbaarheid ten zeerste beschadigd heeft. De universaliteit van de Verlichtingsprincipes die dienen als fundament van onze samenleving is verruild voor het relativisme dat zich tijdens de culturele revolutie van de jaren zeventig heeft verankerd. Ondanks dat de realiteit bewijst dat westerse Verlichtingswaarden superieur zijn, omdat zij de grootste culturele effectiviteit realiseren, is het volgens dit gedachtegoed niet toegestaan aan deze superioriteit te verbinden dat Verlichtingswaarden hiermee ook het meest wenselijk zijn. Wanneer een vijandige ideologie deze universele geldigheid en wenselijkheid wel claimt, terwijl de eigen cultuur dicteert dat alle idealen even geldig en wenselijk zijn, is de confrontatie op voorhand verloren. Wat is de filosofische oorsprong van relativisme? De exacte oorsprong van dit relativisme is moeilijk te traceren, maar Berlin verwijst naar de Pruisische filosoof Johann Gottfried Herder, die in 1769 in zijn dagboek schreef: “Geen mens, geen land, geen volk, geen nationale geschiedenis, geen staat lijkt op elkaar. Vandaar dat het Ware, het Schone en het Goede erin ook niet op elkaar lijken." Volgens Herder droeg elke cultuur in zichzelf het ideaal van haar eigen perfectie, geheel onafhankelijk van enige vergelijking met anderen. Dit gedachtegoed verwierp actief de idee dat alle culturen te toetsen vielen aan één universele maatstaf en daarmee ook het idee dat één cultuur superieur en daardoor wenselijker kon zijn dan een andere cultuur. Ofwel, de morele waarheid is niet kenbaar. Volgens Berlin is dit “de hardste dreun die ooit is uitgedeeld aan de klassieke filosofie van het Westen.” (p. 237). De invloed van dit relativisme nam gigantisch toe toen het zich ging verbinden met de tegencultuur, die haar filosofische oorsprong volgens Berlin laat herleiden naar het Romantische Sturm und Drang verzet tegen de Verlichting rond het einde van de 18e eeuw. Deze tegencultuur manifesteerde zich voor het eerst in het begin van de 20e eeuw en veroverde na een korte absentie de westerse wereld tijdens de jaren zestig en zeventig. Deze tegencultuur bond niet zozeer de strijd aan met de Verlichting om het te vervangen met een superieur stelsel, maar het beoogde het einde van een grondslag als zodanig en de notie van cultuur in zijn geheel. De slogan luidde “de cultuur voorbij”, hetgeen natuurlijk een regelrechte tegenstelling in termen is. De tegencultuur deed iets dat tot die tijd niet was voorgekomen in het scala van de westerse filosofie. Berlin stelt dat "de kern van de intellectuele traditie in het Westen sinds Plato (misschien sinds Pythagoras) heeft gerust op (een aantal) niet ter discussie gestelde dogma's." (p. 209). Een centraal axioma was dat de idee dat er op alle echte vragen maar één juist antwoord mogelijk is, dat juiste antwoorden op zulke vragen in beginsel kenbaar zijn en deze elkaar niet tegenspreken. Alle westerse filosofische stromingen; Socratische scholen, christendom, Renaissance, humanisme, Reformatie en Verlichting verschilden allen van mening over wat waarheid was en hoe deze gevonden kon worden. Maar, de notie dat er zoiets bestond als een waarheid, stond nooit ter discussie. De tegencultuur heeft het ontkennen van het bestaan van een waarheid an sich gepionierd. Daarmee legde de tegenbeweging de basis voor moreel en cultureel relativisme, aangezien zij een morele waarheid niet kenbaar achtte. Bij zowel de eerste tegenbeweging aan het begin van de 20e eeuw, als de tweede tegenbeweging van de jaren 60' vervulden juist de nazaten van de verlichte bourgeoisie een kwalijke sleutelrol. De jonge verlichte bourgeoisie hief zichzelf op De Amerikaanse socioloog Irwin Kristol stelde dat de toenemende welvaart van de vroeg 20ste-eeuwse verlichte bourgeoisie maakte dat zij hun aandacht verschoven van het alledaagse naar ‘hogere’ cultuur. Dit leidde tot de grootschalige sponsoring van ‘moderne’ Romantische kunstenaars die uiterst vijandig stonden tegenover de grondslag waarop de bourgeoisie cultuur steunde. Deze kunstenaars verafschuwde de rationaliteit en de waarden waar de bourgeoisie om bekend stond: een gedegen arbeidsethiek, respect voor de wet, verantwoordelijkheid en zorg voor gezin en gemeenschap en een onstuitbaar geloof in algehele vooruitgang. Romantici waren hier zo'n beetje de antithese van. Voor hun waren de innerlijke wil en diepste verlangens de ultieme leidraad voor het leven. Romantici streefde er actief naar de bourgeoisie cultuur te ondermijnen en rationaliteit te vervangen door de "filosofie van ontembare wil". In een klimaat van verwarring en twijfel over de waarde en houdbaarheid van Verlichtingsidealen, die werd versterkt door de Eerste Wereldoorlog, gingen studenten uit de middenklasse voor het eerst openstaan voor de gedachteschool die elke grondslag en een kenbare waarheid verwierpen. Het kan met recht gesteld worden dat dit de periode is dat de Verlichtingscultuur voor het eerst gebroken is, onder de sociale klasse die deze belichaamde. Studenten uit de verlichte middenklasse werden vatbaar voor, en vervolgens medeplichtig aan, het verspreiden van ideeën die middels het ontkennen van een kenbare waarheid de Verlichting ondermijnde (p.118). Deze exacte dynamiek zou zich zo’n halve eeuw later met nog meer kracht herhalen. Maar, de tweede ronde was vele malen effectiever. Zij wonnen. Relativisme werd de academische, journalistieke en culturele norm. Romantische verheerlijking van de Nobele Wilde Amerikaanse intelligentsia hadden de grootste moeite 9/11 onomwonden te veroordelen. Het Romantische filosofische fundament van moderne relativistische intellectuelen, dat de rationaliteit als leidraad aanvocht, neigde sterk de ‘wilde man’, de mens in zijn natuurtoestand, positief te beoordelen. Waar de verlichte mens zich volgens romantici door een koude rationaliteit liet leiden, zijn passies en lusten onderdrukte en zich vooral bezigde met het generen van geld, leefde de wilde man een bestaan van oorspronkelijkheid, woestheid, spirituele soberheid en lichamelijk waardigheid. Hij liet zich in zijn lusten en passies niet weerhouden door de rede en zoals Rousseau stelde: “De wilde in zijn hut heeft ruimte voor elke vreemdeling – het verzadigde hart van de oppervlakkige kosmopoliet is voor niemand een tehuis.” (p. 203). Het is niet vergezocht een vergelijking te trekken tussen Al-Qaida leden en de wilde man die voor romantici zo tot de verbeelding sprak. Al-Qaida leden leven sober, laten zich in hun passionele en woeste strijd niet hinderen door de rede, zij vrezen in al hun authenticiteit zelfs de dood niet en de Arabische cultuur staat in de volksmond inderdaad bekend om hun gastvrijheid. Het is voor de relativistische intellectueel blijkbaar moeilijk iemand te veroordelen wie hij eigenlijk bewondert om zijn puurheid, terwijl deze strijdt tegen een bourgeoisie die hij zelf veracht. Zeker waar het islamitische kwesties betreft betogen onze relativistische professoren en hoogleraren vaak dat een zaak nu eenmaal te complex en multi-dimensioneel is om er een oordeel aan te verbinden. Echter, dit is slechts een truc om te verhullen dat hun filosofie überhaupt geen waardeoordeel toelaat, omdat deze de morele waarheid niet kenbaar acht. "'Tis niet zwart, 'tis niet wit, 'tis niet zwart-wit". Verveling Een interessant detail waar niet alleen Irwin Kristol, maar ook Pim Fortuyn naar verwijst, is dat het ontstaan van beide golven van Romantiek, niet samenvielen met maatschappelijke ontwrichting of massaal leed. Hoofdstuk 1 van "De verweesde samenleving van" van Fortuyn heet dan ook "Verveling". Beide stellen dat rebellie tegen de rede niet te vermijden was door maatschappelijke vrede en welvaart, maar dat deze de rebellie juist cultiveerde, omdat al die welvaart zoveel veiligheid en daarmee verveling creëerde. Inderdaad. Het is nooit goed. 3.2 De medeplichtigheid van het christendom aan cultureel relativisme Na episodes van Fascisme en Nationaal Socialisme zegevierden Verlichtingsprincipes op institutioneel niveau, maar de (gezins)cultuur had nog altijd een onmiskenbaar christelijk karakter. Tijdens de culturele revolutie van de jaren zeventig maakte de tegenbeweging korte metten met het christelijke karakter de van (gezins)cultuur. Parallel hieraan heropende de tegenbeweging een succesvolle aanval op het verlichtingsprincipe dat (morele) waarheden kenbaar zijn en dat verlichtingsidealen superieur zijn en daarmee het meest wenselijk. Het culturele relativisme werd tijdens de jaren zeventig met nog meer agressie gepredikt dan tijdens het begin van de eeuw. Cultuurrelativisme is niet iets dat een bevolking zich kan veroorloven als een militair gelijkwaardige vijand aan de poort staat, zoals tijdens WW1. Na de val van de Berlijnse Muur had het Westen achtereenvolgend het Italiaanse Fascisme, het Duitse Nazisme, het Japanse Keizerrijk en de Sovjet Unie op de knieën gekregen. Maar, het bewerkstelligen van een verlichte westerse hegemonie bracht zoveel schuldgevoel met zich mee dat Europa zichzelf verloor in masochistische introspectie. Het lijkt een historische wetmatigheid dat machtige beschavingen meer neigen naar tolerantie en mildheid als hun hegemonie een feit is. Dit ging ook op voor het Westen, maar het Westen verviel van tolerantie in relativisme en vervolgens in cultureel masochisme; een historisch unicum. Het is vandaag misschien moeilijk zichtbaar, maar het christendom behoort tot het diepste sociologische DNA van ons continent. Natuurlijk heeft het christendom naar moderne maatstaven, een bedenkelijke geschiedenis. Als de Romeinse keizers Theodius I het christendom in 381 niet had verheven tot staatsreligie, had het waarschijnlijk verdwenen in de mist van de geschiedenis. Bij de verspreiding van het christendom in de hierop volgende eeuwen werd de geweldloze leer van Jezus vaak wijselijk aan de kant gezet. (Defensieve) kruistochten, reconquista's, hardhandige bekeringen, veroveringen en inquisities werden bepaald niet gesanctioneerd door die beste vent uit Nazareth. De kerk probeerde de werkelijke leer van Jezus ook voor het volk verborgen te houden, omdat deze egalitaire leer eigenlijk heel gevaarlijk was voor het kerkelijk gezag. Dit deden zij door de geschriften te beperken tot het dode Latijn, waardoor alleen aangewezen duiders de teksten aan het volk uit konden leggen. Pas na de reformatie en na de uitvindingen van de boekdrukkunst kwam hier verandering in. Niets menselijks was de kerk vreemd. Door deze eeuwenlang durende praktijken zou je bijna vergeten dat het christendom in zijn naakte essentie is geobsedeerd door schuld en zelfverlaging. Deze ‘genetische’ blauwprint van onze beschaving heeft onbetwist bijgedragen aan de westerse vatbaarheid voor relativisme en cultureel masochisme. In de Bergrede (Mattheus: 5-7) bijvoorbeeld stelt Jezus: “Keer de andere wang toe”, “Ga de tweede mijl”, “Wie zich verlaagd zal verheven worden” en “Oordeel niet opdat gij niet geoordeeld zult worden”. Geen van deze noties dragen bij aan culturele weerbaarheid en de laatstgenoemde is in directe overeenstemming met de relativistische opvatting dat men geen waardeoordeel toe mag kennen aan andere culturen. Voor wie het nog niet begreep, Matteüs (23:12): "Wie zichzelf verhoogt zal vernederd worden en wie zichzelf vernedert zal worden verhoogd". The Passion trekt elk jaar weer duizenden bezoekers en miljoenen Nederlandse kijkers. De teksten die het koor, symbool staand voor het volk, tijdens Bach's Mattheuspassie zingen, liegen er bepaald niet om. "Ik zal worden gestraft voor wat Gij hebt geleden", "Gij zijt geen zondaar zoals wij en onze kinderen". De ironie wil dat het christendom nu zelfs de universele wenselijkheid van déze waarden heeft laten varen. Het is een relativisme waar slechts christenen nog naar dienen te leven. Alleen de gemarginaliseerde SGP en haar Europese zusterpartijen vertolken nog de christelijke weerbaarheid die zich vroeger zo bestendig heeft bewezen. Waar vroeger de moord op christenen in het Midden Oosten kon leiden tot een kruistocht, leidt de etnische zuivering van christen aldaar nu hoogstens tot Kamervragen van confessionele partijen. In een poging bij benadering relevant te blijven heeft het Europese christendom zich omgevormd tot een systeem dat aansloot op de relativistische tijdsgeest. Het christendom verloor grotendeels zijn scherpe kantjes. Als dit de islam betrof, zou men kunnen concluderen dat het de kwalijke bronteksten van die religie had geschrapt. Wat het christendom betreft kan eerder geconcludeerd worden dat het volledig terugkeerde naar de oorspronkelijke leer van Jezus. De stelling dat er in de geschiedenis nog nooit zoveel christenen, gemiddeld zo dicht bij de oorspronkelijke leer van Jezus stonden, valt goed te verdedigen. En dat is, tenzij men leeft in het einde van de geschiednis, geen compliment. Want de leer van Jezus is weerloos. Een prachtige duiding van Frits Bolkestein in deze is de volgende. Tijdens de periode van een manifest christelijk Europa werden deze schuldgevoelens gekanaliseerd door biechten of het kopen van aflaten. In de moderne tijd bestaan deze zaken amper meer, maar het christelijke schuldgevoel maakt nog steeds deel uit van ons sociologisch DNA. Bolkestein suggereert dat de Europese vatbaarheid voor relativisme en zelfverlaging een sublimatie is van schuldgevoel, en dient ter vervanging van vroegere manieren om je van schuldgevoel te ontdoen. Nietzsche duidde deze christelijke obsessie met zelfverlaging als een slavenmentaliteit. Ook Machiavelli was van mening dat het christelijke DNA zijn tijdsgenoten zwak maakten en stelde dat alleen gewapende profeten hun geloof duurzaam op konden leggen. Er is geen andere beschaving die ooit zo in masochistische zelfschuld is vervallen als de christelijke. 4. Is er sprake van een ondermijnd zelfvertrouwen op domein 3, culturele continuïteit? Hebben inheemse Europeanen het gevoel dat zij hun cultuur op lange termijn middels superieure argumenten of demografie kunnen waarborgen? Zoals hierboven is beschreven zal het met argumenten erg moeilijk worden. Hoe zit het met demografie? Dat zal ook spannend worden. Onderzoeksbureau PEW stelt "Some of the biggest increases in Europe’s Muslim population in absolute numbers over the next 20 years are expected to occur in the United Kingdom, France, Italy, Germany and other countries in Western, Northern and Southern Europe." Specifieker meldt PEW: "In the United Kingdom, for example, Muslims are expected to comprise 8.2% of the population in 2030, up from an estimated 4.6% today. In Austria, Muslims are projected to reach 9.3% of the population in 2030, up from 5.7% today; in Sweden, 9.9% (up from 4.9% today); in Belgium, 10.2% (up from 6% today); and in France, 10.3% (up from 7.5% today)". Oxford professor Demografie David Coleman stelt dat etnische Britten binnen 50 jaar een minderheid zullen vormen. Frankrijk kent met 10,4% het hoogste percentage moslims van Europa. Renaud Camus, een toonaangevende Franse schrijver, spreekt van “the great replacement” en kolonisatie. In Brussel noemt 25,5% zichzelf moslim. Met een vertegenwoordiging van 24% in ‘Jodenstad’ Amsterdam zijn moslims met een tweevoud van het aantal Joden dat ooit in de stad heeft gewoond. In december toonde een studie van de Duitse overheid in zes Europese landen aan dat 65% (PDF) van de islamitische populatie de Sharia boven de nationale wetgeving verkoos. Gezien deze cijfers is het onvermijdelijk dat Europa’s zelfvertrouwen in culturele continuïteit is ondermijnd. 4.1 Is er sprake van een ondermijnd (zelf)vertrouwen op domein 3 door de teloorgang van het christendom? Onderzoek (PDF) toont aan dat de Europese vruchtbaarheidsgraad vanaf 1960 sterk is gedaald. Het rapport stelt dat de maatschappelijke ontwikkelingen van die tijd maakten dat gezinsstructuren drastisch wijzigden: echtscheidingsvoorwaarden werden versoepeld, vrouwen begonnen later in hun leven aan kinderen en het groeiende aantal samengestelde gezinnen met kinderen uit vorige relaties, kon de hoge kinderwens vergeleken met de lage vruchtbaarheidsgraad deels verklaren. Deze maatschappelijke veranderingen hangen sterk samen met de ontzuiling en het daarmee verdwijnen van de christelijke gezinscultuur. De dagen dat de pastoor of dominee na een kinderloos huwelijk van een jaar aan de deur kwam om verhaal te halen en tips te geven, zijn geteld. Alleen nog onze groot- en overgrootouders komen uit gezinnen met meer dan vijf zuigelingen. De mannen van God kwam niet voor niets aan de deur: zij wilden hun geloof en gemeenschap in de toekomst kunnen waarborgen. Er is een gemiddelde vruchtbaarheidsgraad van 2,1 kinderen per vrouw nodig om een generatie te vervangen. In 1960 hadden hedendaagse EU landen een vruchtbaarheidsgraad van 2,59. Momenteel staat dit gemiddelde op 1,48. Onderzoeksinstituut PEW stelt dat Europese islamitische vrouwen een gemiddelde vruchtbaarheidsgraad van 2,2 hebben. Het is niet de spectaculaire vruchtbaarheidsgraad waar ‘Eurabia’ adepten voor waarschuwen, maar in combinatie met immigratie en een hoge islamitische concentratie in Europese grote steden, is het beslist genoeg om het straatbeeld en de cultuur in hoog tempo onomkeerbaar te veranderen. Conclusie In 2001 stelde Silvio Berlusconi dat de westerse beschaving superieur is aan die van de islamitische wereld. Guy Verhofstadt noemde deze verklaring “onaanvaardbaar en niet in overeenstemming met Europese waarden”. Guy had voor de helft gelijk. De waarheid kan namelijk nooit onaanvaardbaar zijn, maar de waarheid kan wel degelijk conflicteren met Europese waarden. Het moment dat een waardestelsel dicteert dat een waarheid niet uitgesproken mag worden, luidt het zijn eigen faillissement in. In het tot stand komen van Verlichtingsidealen heeft Nederland een cruciale rol gespeeld. Nederland was het toevluchtsoord van de Fransman Pierre Bayle, een voorvader van de Verlichting. De meest invloedrijke werken van de Radicale Verlichting werden gedrukt in, en verspreid vanuit Nederland. De Patriottenbeweging van 1789-87 bewees de Verlichting een aanzienlijke dienst. Maar er is meer: de onbetwiste grondlegger van de Radicale Verlichting is in Nederland geboren, door zijn genialiteit verlicht, om zijn atheïsme verstoten en op 21 februari 1677 in bittere eenzaamheid en armzaligheid gestorven. De Amsterdamse Jood Baruch Spinoza was volgens Jonathan Israel “meer dan enig ander de bedenker van het fundamentele metafysische ontwerp, de strikt seculiere morele waarden, de cultuur van persoonlijke vrijheid, democratische politiek en vrijheid van denken en drukpers, die vandaag de belichaming zijn van de beslissende kernwaarden van het moderne seculiere egalitarisme”. De rol van Nederland in de culturele revolutie van de jaren zeventig, die volgend en onorigineel van aard was, verbleekt bij de rol van Nederland in de Verlichting. Nederland zou dan ook een sleutelrol moeten vervullen in het ongedaan maken van het gedachtegoed dat Europa weerloos maakt tegen ideologieën die wel een universele geldigheid en wenselijkheid claimen. Als er één land is dat dit zou kunnen, dan is het Nederland. Is het vijf voor twaalf? Geen idee, maar het elfde uur is goed en wel gepasseerd. Werk aan de winkel.

Reaguursels

Inloggen

Schoorsteenveger | 27-12-14 | 18:53 Ik denk dat het onderzoek waar ik naar wijs een steeds belangrijker speelt in de mondiale discussie die gaande is, tussen wetenschappers overal, en politici, journalisten, mensenrechtenactivisten, enzovoort. En we hebben inderdaad geen universeel ijkpunt waarnaar te wijzen is voor uitsluitsel van wat nu echt hoge kwaliteit van cultuur is. Wat maakt dat men vanuit heel verschillende belangen, vooroordelen en favoriete waarheden aan dat onderzoek zal duwen en trekken, om het maar in gewenste vormen te krijgen. Het zal evenwel moeilijk blijken echt heel schadelijke onwaarheden overeind te houden voor een toenemend beter opgeleid en kritisch wereldpubliek. Zoals Facebook een belangrijke rol schijnt te spelen in de Arabische revolte die al een tijdje gaande is. En zoals eerder al Duitse TV wat betreft berichten over het Wirtschaftswunder heeft bijgedragen aan de ineenstorting van de Sovjet-unie. Net als in de kunst hebben we voor cultuur geen universele standaard voor kwaliteit. En toch zijn we er niet geheel naïef in. Al die miljoenen vluchtelingen bewegen zich een bepaalde kant uit, de kant van welvaart en vrijheid en humaniteit, en weg van de wreedheid en corruptie en algemene gekte. Belangrijker dan een boven-culturele referentie lijkt mij het bevorderen van die mondiale discussie. Want er zijn nog heel wat plaatsen waar discussie helemaal niet mogelijk is. Of waar zelfs onderwijs verdacht is, en kinderen vermoord worden die onderwijs willen volgen. Men wil denken en creativiteit vernietigen om maar de eigen waan te doen heersen.

Benedict Broere | 27-12-14 | 20:54

atheïstisch stemvee | 27-12-14 | 15:34
Inderdaad gaat het om schuldgevoel. En inderdaad is dat een emotie die tot niets leidt, en integendeel je zelfs alleen maar afremt in je ontwikkeling.

me,myself and IK | 27-12-14 | 19:32

"De Universele Rechten van de Mens zijn niet absoluut, maar zouden desondanks algemeen geldend moeten zijn, ..."
Schoorsteenveger | 27-12-14 | 18:53

Maar is ook dit niet wederom cultuurbepaald? Twee voorbeelden schieten me zo te binnen:
Islam stelt Allah/ sharia boven het individu. Het lijkt er op dat grote groepen burgers het hiermee eens zijn.
China, Tiananmen plein:
China heeft het brute neerslaan altijd verdedigd door te zeggen dat het land anders uiteen zou vallen of erger, een burgeroorlog. Geïnterviewde burgers lijken massaal achter deze uitleg te staan, al blijft dat natuurlijk moeilijk beoordelen zonder vrijheid van meningsuiting. Blijft de keuze wel mee overeind: is het opofferen van een groep vreedzame betogers geoorloofd om de (binnenlandse) vrede te bewaren (en zo meer slachtoffers te voorkomen)? Sowieso heeft China een raar soort middenweg gevonden tussen collectivisme en keihard kapitalisme.

Ik vraag me af of die Universele Rechten van de Mens wel zo universeel zijn.

atheïstisch stemvee | 27-12-14 | 19:09

Benedict Broere | 27-12-14 | 11:48
"Het punt is dus dat kwaliteit van cultuur niet een volstrekt lege variabele is."
Ben ik het geheel mee eens. Het filosofische probleem is echter dat wanneer er geen referentie is er óók gen hoger-lager of beter-slechter meer bestaat. Geen God, geen Waarheid, geen referentie.
Wil je die variabele invoeren, wil je per cultuur een waarde toekennen, dan zal de (wetenschappelijke) positie van waaruit vastgesteld wordt op de een of andere manier algemene geldigheid moeten hebben, over culturen heen. Wij kunnen vanuit een wetenschappelijke positie claimen dat bijvoorbeeld de indexen die jij noemt het schalen van culturen mogelijk maakt, maar een andere cultuur zal de geldigheid van die wetenschappelijke positie meteen kunnen betwisten. En dan hebben wij nog steeds gelijk, maar wederom enkel binnen onze cultuur of groep van culturen.
Met andere woorden, we ontkomen er niet aan om bóven of buiten die culturen een referentie te definiëren en deze als criterium te nemen. De VN zou dat moeten doen bijvoorbeeld. De Universele Rechten van de Mens zijn niet absoluut, maar zouden desondanks algemeen geldend moeten zijn, omdat ze de resultante zijn van de grootst gemene deler aan redelijkheid, menselijkheid, erbarmen wellicht.

Schoorsteenveger | 27-12-14 | 18:53

Nog wat betreft dat moreel tekort van D66 enzovoort. Het schijnt dat D66 nog steeds niet de Armeense genocide erkent. Dit zegt iets over de cultuurrelativistische stoornis die een groot deel van de Nederlandse politiek bevangen heeft. En zometeen gaat deze partij ook nog de premier leveren, die babbeltjes houdt namens Nederland in het buitenland. Hoe geloofwaardig ben je dan als je bijvoorbeeld ernstige mensenrechtenschendingen wil aankaarten? En ‘5 mei Bevrijdingsdag’ krijgt dan ook iets belachelijks is ’t niet? Met die genocide-ontkenner op de Dam.

Benedict Broere | 27-12-14 | 15:46

@me,myself and IK | 27-12-14 | 14:55
Ik had het niet duidelijk verwoord, teveel gedachten om daar samenhangend een reaguursel van te maken.
Wat ik bedoelde is dat cultuurrelativisme vooral ergens tegen is en van daar uit reageert: 'dit nooit weer'. Zien in iedere populistische scheet de treinen al weer rijden. Daardoor kun je zelf ook niet excelleren, laat staan superieur zijn, want voor je het weet .... , wat blijft is een zesjescultuur. Het is altijd een reactie op iets wat niet gewenst is. Een cultuurrelativist lijkt op iemand met paranoïde gedachten en pleinvrees. Ziet altijd het slechte in kracht. Jezelf verlagen omdat je potentieel de nazi's alweer ziet marcheren. Weg met ons.

Waar ik het eerder over had (poging tot) is vooruitgang, nieuwe ideeën. Niet een reactie op iets wat je niet wil, maar waar je naartoe wilt. Het lijkt slechts een nuance, maar is een wereld van verschil.

atheïstisch stemvee | 27-12-14 | 15:34

atheïstisch stemvee | 27-12-14 | 11:32
Maar als je de mening aanhoudt dat alle culturen gelijk zijn, ga je er tevens van uit dat de meest vredelievende en meest destructieve culturen gelijk zijn. Nazisme is dus ook niet langer goed of slecht. of wordt nazisme maar voor het gemak uitgesloten van de stelling dat alle culturen gelijk zijn?
Cultuur relativisme is oogkleppen opzetten en met de vingers in de oren heel hard lalalalala roepen. Daarom noemde ik Hitler hun god, want als geen andere laat zijn rol in de geschiedenis zien dat culturen ongelijk aan elkaar zijn.

me,myself and IK | 27-12-14 | 14:55

Schoorsteenveger | 27-12-14 | 00:32 Volgens mij is ‘cultuurrelativisme’ een ideologie die stuk slaat op de rotsen van de empirie. Het wordt weerlegd door bijvoorbeeld: Social Progress Index, Human Development Index, Good Country Index, Freedom of Press Index, Happiness Index, enzovoort. Vervolgens is er te kijken naar de achtergrond van de diverse culturen en hun scores in deze indexen. Belangrijk zijn bijvoorbeeld creativiteit (o.a. wetenschap, techniek, kunst), veiligheid (o.a. moderne rechtsstaat, sociale arrangementen, niet-corrupte politie) en vrijheid (vrij zijn in het kiezen van je studie, partner, werk, wereldbeschouwing) - dus de piramide van Maslov moet behoorlijk bediend worden. Waarnaast minder gunstige wereldbeelden, bijvoorbeeld de zo mens- en creativiteit-vijandige islam, of de greed-is-good-ideologie van Ayn Rand, resulteren in respectievelijk verstikkende repressie en grote agressie jegens andersdenkenden, en waanzinnig grote verschillen tussen rijk en arm en eindeloos veel tentenkampen voor de armen. Het punt is dus dat kwaliteit van cultuur niet een volstrekt lege variabele is. Je kunt je via onderzoek een aardig idee vormen van de betere kwaliteit van cultuur. Zoals trouwens migranten over het algemeen heel goed weten waar de betere kwaliteit van cultuur te vinden is. Zoals het ook niet te zeggen is dat het in die culturen die zo mooi scoren in die indexen, allemaal koek en ei is – verontrustend zijn bijvoorbeeld de hoge zelfmoordcijfers. Geen cultuur is ooit ‘af’, het is nergens ideaal. Maar dit betekent dus niet dat er geen werkelijk significante verschillen zijn. Wat dan de cultuurrelativistische blindheid die je aantreft bij D66, Groen Links, PVDA, enzovoort, een bijna crimineel karakter geeft. En dat terwijl die mensen denken dat ze moreel zo hoog te paard zitten, en zozeer het Absolute Gelijk hebben.

Benedict Broere | 27-12-14 | 11:48

@me,myself and IK | 27-12-14 | 11:05
Het nazisme zag zichzelf als superieur en had dientengevolge het recht om inferieure culturen te vernietigen/ overheersen. Naar mijn idee is cultuurrelativisme eerder een reactie op deze manier van redeneren. Dus: 'dit nooit weer', dus alle culturen zijn gelijkwaardig. Hier valt wat voor te zeggen. Hoe relatief is het relativisme?

Verder zou je kunnen definiëren waarom je als samenleving of als individu het nazisme afkeurt. Wanneer je dat duidelijk hebt, dan zie je ook waarden die belangrijk zijn om vóór te strijden. Daar heb je geen God voor nodig, maar maatschappelijk en historisch bewustzijn. Om dit bewustzijn te kweken zou je kunnen/ moeten beginnen in het onderwijs; met van die slappe linkse vakken die alleen maar geld kosten.

atheïstisch stemvee | 27-12-14 | 11:32

En ten derde:
Volgens de pyramide van Maslov is zelfontplooing van het individu het hoogst haalbare.
Een systeem dat voor individuen binnen dat systeem zelfontplooing in de weg staat is minderwaardig aan een systeem die niemand uitsluit.
Daar, hier heb je alvast een waarheid (hoi Schoorsteenveger).

me,myself and IK | 27-12-14 | 11:27

Ten eerste, het zou fijn zijn als Joris alle off-topic reacties zou weghalen, want door die enorme brij van noninformatie heenworstelen valt niet mee (aan allen die hier niets zinnigs te melden hebben maar dat toch doen, ga eens dood!)
Ten tweede, als cultuur relavisten zich aan hun eigen regels zouden houden, zouden ze Hitler moeten aanbidden als hun God, Nazisme is tenslotte ook maar een cultuur en hun leider was de ideale Nobele Wilde.

me,myself and IK | 27-12-14 | 11:05

Benedict Broere | 26-12-14 | 22:24
Cultuurrelativisme, wanneer doorgeschoten, is capitulatie. De doorgeschoten cultuurrelativist die stelt dat alle culturen evenwaardig zijn levert zijn eigen cultuur in ten faveure van welke cultuur dan ook die een grotere bek heeft en beweert dat culturen NIET evenwaardig zijn. Cultuurrelativisme kan enkel floreren wanneer geen enkele cultuur absoluut kan zijn, dus wanneer dat relativisme tegelijkertijd absolutisme inhoudt. Dat is het dilemma. "Weg met ons" neemt cultuurrelativisme dermate letterlijk dat de eigen cultuur van waaruit -nota bene- dat relativisme vorm kreeg, in één klap weggelelativeerd wordt. "Weg met ons" hoopt op een authenticiteit die als vanzelf opdoemt uit multikul. "Weg met ons" veronderstelt, vooronderstelt iets van een universaliteit.
Dat mag je naïef noemen, en dat is het ook. Maar toch, we mogen niet voorbijgaan aan de mogelijkheid dat al die verschillende culturen niet in zichzelf opgesloten hoeven zijn maar iets van een gemeenschappelijkheid hebben, zoals religies iets gemeenschappelijks hebben, iets wat niet als fundament, als waarheid, als dictaat geldt, maar als grootst gemene deler.
God, waarheid, teruggebracht tot grootst gemene deler. Leegte, ruimte, door ons, mensen, in te vullen naar eigen inzicht, voortbouwend op wat de religies aan positiefs hebben voorgekookt, definitief achterlatend wat diezelfde religies hebben verkloot.

Schoorsteenveger | 27-12-14 | 00:32

Misschien zijn we inderdaad los van het religieuze dogma dat er geen absolute waarheid is (hoewel het 'er is geen waarheid' door bepaalde groepen wel als absolute waarheid verkondigd wordt), maar we zijn niet los van de religieuze behoefte 'goede mensen' te zijn.
En daarmee bedoel ik geen goede mensen in Nietzscheaanse zin, c.q. slechts in relatie tot onszelf, maar ten aanzien van de goegemeente.
En in die zin delen ook de meest fanatieke relativisten wel dezelfde onwrikbare waarden.

Ten aanzien van die gedeelde waarden is er nog steeds een enorme sociale controle, minstens even sterk als toen iedereen elkaar nog op zondag in de kerk trof. Er is een reden dat we hier allemaal anoniem meningen posten die we op kantoor niet zomaar zouden delen.
Zoals al eerder door bovenstaande reaguurders opgemerkt mist dit verder uitstekende artikel de dimensie van ons WO2 trauma, waardoor we niet openlijk even kritisch kunnen zijn tegen negatieve elementen uit uitheemse oorsprong als tegen hun tegenhangers uit huiselijke bron.

Overigens zijn het niet alleen de poltiek-correcten die ons daarin willen smoren, zodra je kritiek levert op uitheemse elementen vind je ook ineens allerlei ongewenste hersenloze sujetten aan je zijde voor wie echt alleen maar het uitheemse aspect telt, waardoor je uit plaatsvervangend schaamtegevoel maar weer afdruipt.

Want je wil wel een goed mens zijn.
Maar goed en slecht is tegenwoordig, als gevolg van ons WO2 trauma, zuiver gebonden aan afkomst, aan huidskleur. Ideeen en gedachtengoed zijn secundair.
We kunnen dus geen discussies over verschillende ideologieen hebben zolang er significante pigmentverschillen zijn tussen de aanhangers van de betreffende wereldvisies.

Zolang we niet leren voorbij kleur en afkomst te denken kan er geen noemenswaardige clash of ideas plaatsvinden.
En zijn we verloren, hopeloos verloren.

ZonderNaam | 27-12-14 | 00:30

Cultuurrelativisme, relativisme, nihilisme…?
Pakistan, waar islam dominant is, staat helemaal onderin de Social Progress Index. Nederland, nu nog een moderne open samenleving, staat ergens bovenin die index. Wat betekent dan islamisering van Nederland? Salmon Rushdie: “Pakistan sucks!” Waarom? Antwoord: “De sfeer is die van algemene repressie en intimidatie. Er is sekse-segregatie. Er zijn enorme problemen wat betreft drugs, aids, corruptie in politiek en economie, er is gangsterisme, haat, polarisatie, enzovoort.” Waarmee je zou zeggen dat de islamisering van Nederland neerkomt op een pakistanisering van de Nederlandse cultuur. Zodat Nederland gestaag zal zakken in de Social Progress Index. Zal dit vervolgens, zo zou je denken, het sociale segment van het politieke spectrum (Groen Links, D66, PVDA, enzovoort) verontrusten? Opvallend is evenwel dat juist deze politici het epicentrum vormen van de cultuurrelativistische politieke correctheid, die maar blijft volhouden dat de islam een religie van de vrede is, en dat het allemaal gezellig multicultureel wordt als er steeds meer islam komt overal in alle dorpen en steden van Nederland. Persoonlijk heb ik evenwel geen groot vertrouwen in de goede afloop van dit sociaal-culturele experiment.
www.youtube.com/watch?v=z3vBSKeVw7Q

Benedict Broere | 26-12-14 | 22:24

Dandruff | 26-12-14 | 14:39
Een Partij van het Niets, zou dat in het huidige politieke klimaat mogelijk zijn? Een politieke partij die als grondbeginsel het in twijfel trekken ven elke Waarheid en elke God stelt? Een partij die relativisme bóven fundamentalisme stelt, niet als dogma maar als werkmodel?
Ik vrees van niet. Zo'n partij wordt meteen als fundamentalistisch weggezet, en ook als blasfemisch, beledigend, discriminerend enzovoorts.
Een nieuwe elite zou het eens uit moeten proberen.

Schoorsteenveger | 26-12-14 | 14:46

Goed stuk weer, van Spartacus.
Voor wie geen columns van meer dan 5 woorden zonder tetten kan lezen zijn er genoeg andere sites.

@Schoorsteenveger,
@Atheïstisch Stemvee,

Als we zoals Schoorsteenveger gisteren al voorstelde de moraal loskoppelen van de waarheid (14:10), dan kunnen de vernietigende effecten van cultuurrelativisme prima bestreden worden.

De meeste mensen die ik ken zijn helemaal niet bezig met het verdedigen van een "universele waarheid", of ze nu christenen, ietsisten of atheïsten zijn. Ze accepteren het bestaan van talloze andere overtuigingen vanuit de gedachte dat niemand ooit echt kan weten wat de Enige Echte Waarheid is.
Maar ze zijn er wèl allemaal van overtuigd dat bepaalde mensenrechten universeel zijn. Je kunt niet het stenigen van andere mensen goedpraten, als je het zelf vervelend zou vinden om gestenigd te worden.
Heel logisch, eigenlijk.

Het door de EU, de VN en veel politieke partijen, journalisten en universiteiten gepredikte dogma dat "onze" Universele mensenrechten niet beter zijn dan die van allerlei moorddadige ideologieën zoals de islam wordt nauwelijks door "gewone" Nederlanders gedeeld.
Enkel door extremisten die ooit achter Stalin en Mao aanliepen, en nu achter Mohammed. Zij vormen echter maar een kleine minderheid in dit land, al hebben ze helaas heel veel invloed.

We onderschatten echter veel te vaak de kracht van onszelf, als kiezer. Deels omdat we voortdurend door de politiek worden bedrogen, en deels omdat veel kiezers blijven stemmen op faalhazen. Maar politici zijn uitermate gevoelig voor het verlies van kiezers. Hoe vaker en harder bepaalde discussies gevoerd worden, des te moeilijker het wordt voor politici om daar buiten te blijven, of te blijven liegen.
Mensenrechten zijn een groot goed. Niet alleen op GeenStijl maar overal zouden dit soort discussies keer op keer moeten worden opgerakeld.

Alleen al het afschaffen van het recht op blasfemie zoals door Schulze bepleit zou iedereen op de kast moeten krijgen. En nu krijgt die flapdrol daar nog een oorkonde voor?
- Schrijf politici en politieke partijen aan, en vraag om opheldering.
- Reageer op fora, in kranten, en leg iedereen uit waarom Vrijheid van Meningsuiting zoveel belangrijker is dan de gevoelens van dictators die zelf voortdurend alle mensenrechten schenden.

Als het om mensenrechten gaat is niet het cultuurrelativisme het grootste probleem, maar juist de gedachte dat we "klaar" zijn met de verwezenlijking daarvan. De meeste Europeanen beseffen niet hoe makkelijk ze hun vrijheden weer kunnen verliezen.

Dandruff | 26-12-14 | 14:39

@Schoorsteenveger | 26-12-14 | 13:42
Ik heb helaas geen tijd om je link te lezen, kerstverplichtingen. *zucht*
Een fundamentalistische staat worden om fundamentalisme tegen te gaan is als vallen in je eigen zwaard. Relativisme is op zich inderdaad niet verkeerd, maar laten we bv. Darwin ook niet vergeten, die is hier nogal populair. Ik denk wat voor soorten geldt, dat dat ook voor culturen geldt. Je kunnen aanpassen, oplossingen bedenken en vechten voor je voortbestaan (of gegeten worden)als soort & als beschaving. Je kunt wel heel verlicht het gevaar gaan relativeren, een hongerige leeuw zal daar weinig mee te maken hebben. Een andere valkuil lijkt me dat 'we' er van uitgaan dat anderen net zo denken als 'wij' hier in het verlichte westen.
Ik zie overigens geen andere weg dan een middenweg op dit moment, maar ik ben dan ook geen groot denker.

Ik lees vanavond wel terug.

atheïstisch stemvee | 26-12-14 | 14:00

Chapeau!, Spartacus. Moet het allemaal nog eens goed doorlezen, maar wel een opmerking over een detail in uw tekst, maar helaas niet in onze samenleving.
Op blz 10 haalt u cijfers aan betr. de vruchtbaarheid van moslim vrouwen van 2,59 en slechts 1,48 van ons west-europeeërs. Het netto verschil is echter veel groter, omdat wij laat aan kinderen beginnen en dus per eeuw slechts drie generaties verder zijn, maar moslims wel 4 à 5 nieuwe generaties per eeuw produceren. En zo geraken wij met open ogen in dezelfde achterhoede positie als de indianen in Noord-Amerika en de aboriginals in Australië.

Ci Ty33 | 26-12-14 | 13:47

atheïstisch stemvee | 26-12-14 | 12:53
"Ik denk alleen dat 'we' weer kracht moeten putten uit onze Europese wortels, of cultureel en spiritueel overlopen worden door andere culturele uitingen."
Het tragische van de westerse wereld is dat zij een enorme prestatie heeft geleverd door consequent door te denken en niet te stoppen voor een God, een Overlevering, een Heilig Boek, een Waarheid of welk fundament dan ook. Dat heeft ons gebracht tot waar we nu zijn. We hebben onze Goden achter ons gelaten.
En wat nu? Vluchten we met Wilders en anderen terug in de moederschoot van onze " Joods-Christelijke traditie"? Gaan we muren en hekken bouwen? Wat door de rechtse partijen overal in Europa wordt voorgesteld is vluchten naar een verleden dat in feite niet meer bestaat. Je kunt dat opkalefateren en oppoetsen met allerlei symboliek, en uiteindelijk met vlaggen en falanxen, maar dat levert niets maar dan ook niets op dan, als we niet oppassen, dood en verderf. Valse romantiek, hol geschreeuw. "Wij zijn beter, en wij eigenen ons daarom het recht toe om slechter te zijn".
Nee, verder op het ingeslagen pad. Het is het verguisde cultureel relativisme, het verachte multiculturalisme, het is het pluralisme dat ons toont waarin we sterk zijn, namelijk in een samenleving scheppen die het zich in elk geval ten doel stelt om geen enkel fundamentalistisch geluid de boventoon te laten voeren. Met andere woorden, onze relativistische chaos is van een hogere orde dan al die fundamentalistische systemen. Wij pogen fundamentalistische systemen náást elkaar te laten bestaan, om langzaam te sterven. Maar dat kan alleen als het relativistische standpunt overeind blijft. Elk systeem zal op het denken kapot lopen, vroeg of laat. Maar er is nog niemand die durft te roepen dat óns relativisme, waarmee wij onszelf als eersten als relatief gingen zien, het fundament is van een samenleving waarin geen enkel fundamentalistisch systeem alleenzaligmakend kan zijn.
Hoe een relativistisch standpunt als basis te nemen, dat is ons grootste probleem, onze grootste zorg en verdient ons aller aandacht. Een nieuwe elite zal dat probleem op moeten lossen.
Of we er met een 'gulden middenweg' kunnen komen, zoals in dit artikeltje wordt gesuggereerd, ik denk zelf niet, maar de auteur wijst in elk geval naar de toekomst.
www.the-american-interest.com/2006/09/...
"There is a challenging agenda here, one of great interest both to religious believers and to others concerned with preserving a society in which diverse people can live together in civic peace. It is an agenda we must advance."

Schoorsteenveger | 26-12-14 | 13:42

"Ondanks dat de realiteit bewijst dat westerse Verlichtingswaarden superieur zijn, omdat zij de grootste culturele effectiviteit realiseren, is het volgens dit gedachtegoed niet toegestaan aan deze superioriteit te verbinden dat Verlichtingswaarden hiermee ook het meest wenselijk zijn."

Mooi omschreven. Wees tolerant tegen mensen die tolerant zijn en intolerant tegen de intoleranten. Iets wat praktisch altijd misgaat in onze superieure noordwest-Europese-cultuur.

Dit is ook exact de reden waarom het binnen nu en honderd jaar hopeloos misgaat met ons. Amerikanen, en Australiërs, Nieuw-Zeelanders, Canadezen en Japanners in iets mindere mate, hebben hier overigens al een stuk minder last van.

Om maar niet te spreken van de Russen en Chinezen. Die uiteraard ook superieur zijn aan de islam.

Omkoal | 26-12-14 | 13:35

@Schoorsteenveger | 26-12-14 | 12:03
"Die elite zal dan wel een nieuwe elite moeten zijn."
Zeker. Veel kunnen 'wij' nu niet doen, behalve hopen dat discussies als deze in vruchtbare grond vallen. Nieuwe ideeën die voortborduren op oude fundamenten. Ik doel niet op revoluties; ik hoop op een herleving van debat over onze cultuur en onze toekomst, onze normen en onze waarden. Niet een blinde reactionaire ruk naar vroegere tijden.

"Spinoza is relativist en zal ons handje niet vast komen houden."
Spartacus heeft -naar mijn mening- aangetoond dat wij dé waarheid, elke waarheid hebben vermoord, zoals wij ook God hebben vermoord. En nu?
Dat we hier met verschillende culturen/ bevolkingsgroepen samenleven is voor mij een voldongen feit. Ik denk alleen dat 'we' weer kracht moeten putten uit onze Europese wortels, of cultureel en spiritueel overlopen worden door andere culturele uitingen. Teruggrijpen naar vroeger is een holle visie, Poetin probeert het wel. Je kunt niet terug naar iets waar je niet meer in gelooft. Dus nieuwe ideeën moeten er komen. Het einde van de geschiedenis prediken is niets meer dan zelfgenoegzaamheid van westerse liberale/ kapitalistische denkers.

Er is absoluut geen garantie voor succes. Zoals het er nu uitziet is onze (bestuurs)elite moe en volgevreten tijd aan het kopen. Men heeft geen idee meer hoe anders. Tevens is er een afschuifsysteem actief; de EU en nationale regeringen blijven naar elkaar wijzen zodra het om de verantwoording gaat. De bevolking heeft het nog veel te goed om fundamentele vragen te gaan stellen, om grenzen te stellen over wat toelaatbaar is en wat niet. Als er geen nieuw debat komt, dan relativeren we onszelf straks nog dood. Het gaat zo het gaat.
[dit zij veel woorden om te vertellen dat ik eigenlijk ook niet goed weet hoe nu verder ;) ]

atheïstisch stemvee | 26-12-14 | 12:53

Een goed artikel. Spartacus weet waar hij het over heeft en kan ook leesbaar schrijven. Alleen helaas voor enkele minder slimme reaguurders wat te hoog gegrepen, anderen weten dit artikel wel te waarderen.
Een paar jaar geleden heb ik een artikel over ongeveer dit onderwerp gedaan.
http://www.visionair.nl/politiek-en-maatschappij/nederland/is-de-westerse-wereld-decadent/
Spartacus legt er terecht de nadruk op hoe belangrijk religie als verbindend metafysisch systeem is voor het culturele DNA.
En hoe verwoestend cultuurrelativisme is. http://www.visionair.nl/ideeen/mensheid/zijn-alle-culturen-gelijkwaardig/ Ik denk persoonlijk dat culturen NIET gelijkwaardig zijn, want de mens is de maat der dingen.

Wemibono | 26-12-14 | 12:46

atheïstisch stemvee | 26-12-14 | 09:15
Die elite zal dan wel een nieuwe elite moeten zijn. Er wordt niet meer nagedacht, zelfs niet aan de universiteiten. Die rollen voor dubieuze figuren als Ramadan de rode loper uit, om ze vervolgens onder druk van de publieke opinie weer buiten te flikkeren. Die laten figuren als Koning relativistischer dan relativistisch rondhuppelen in kringen van fundamentalistische halve zolen om hen aan het verkeerde podium te helpen, die buigen voor De Verhevene door in hun gebouwen specifiek op die Verhevene gerichte gebedsruimtes in te richten, alwaar de Universele Rechten van de Mens, voor zover die nog bestaan, dagelijks geschonden kunnen worden.
Ik weet even niet waar die elite vandaan moet komen. Ik zie enkel vertwijfeld pappen en nathouden, dan wel schreeuwen om terug te keren naar vroeger toen het allemaal nog zo duidelijk was.
Dat is wat Spartacus hier doet. Hij romantiseert Spinoza door hem te vragen ons opnieuw zijn "fundamnteel metafysisch ontwerp" te komen brengen, een ankerpunt, een referentie. Maar hij ziet niet dat Spinoza bij uitstek degemne is die dit fundament niet kan en ook niet wil aanreiken. Daarvoor hoeven we enkel maar even te duiken in de link die Spartacus aanreikt. Daar schrijft Oehm, in een bespreking van Mack's boek over Spinoza:
"One way to see this is to consider the notion of equality: to say meaningfully that everybody is equal is ultimately to say that everyone falling within a certain category is "more equal" than whatever falls outside that category. Indeed, this opens a dangerous door to the exclusion of someone (or some group) from the category of equals, but ensuring that no such exclusion occurs by insisting that everything is of equal value -- that is, that nothing has value at all -- is not much of a solution. In a true Nietzschean fashion, Spinoza's ethics culminates in the proposition that we never desire anything "because we judge it to be good" but only "judge something to be good" because we "desire it" (Ethics IIIp9s). Add to this the claim that human existence, rationality or desire has no normatively privileged position -- a claim Mack celebrates in Spinoza's attack on anthropomorphism -- and you get relativist nihilism."
Et voila.
Spinoza is relativist en zal ons handje niet vast komen houden. De weg van Spinoza naar het multiculturalisme is een rechte weg.

Schoorsteenveger | 26-12-14 | 12:03

Eergisteren al Marijke Helwegen en nu weer dit meer dan prima stukje duiding. Wat zijn jullie toch een ongelooflijk goed weblog. *snik*

En nu? Misschien is het langzamerhand tijd voor een restauratiebeweging. Een herijking van onze waarden en normen, een herbronnen van onze wortels. Wat is belangrijk genoeg om (vreedzaam) voor te willen strijden? Waar staan we als samenleving en waar willen we naartoe? En wat willen we absoluut niet (net zo belangrijk).

Deze beweging zal vanuit de 'elite' moeten komen. Nieuwe ideeën, inzichten die als een donderslag wakker doen schrikken uit de droom van het gezapige consumentisme en relativisme. De bevolking zelf is te verdeeld, te vermoeid en te verveeld, daar valt voorlopig niets van te verwachten. Hoe zou dat ook kunnen; waar te beginnen als simpele onderdaan?

Dit of de veilige vergankelijkheid; Europa als landschap van voorbijgaande aard.

Vrolijk kerstfeest iedereen!

atheïstisch stemvee | 26-12-14 | 09:15

Geweldig stuk van Dr. Spartacus! Stukje wat op mij indruk maakte was het volgende: "De ironie wil dat het christendom nu zelfs de universele wenselijkheid van déze waarden heeft laten varen. Het is een relativisme waar slechts christenen nog naar dienen te leven. Alleen de gemarginaliseerde SGP en haar Europese zusterpartijen vertolken nog de christelijke weerbaarheid die zich vroeger zo bestendig heeft bewezen. Waar vroeger de moord op christenen in het Midden Oosten kon leiden tot een kruistocht, leidt de etnische zuivering van christen aldaar nu hoogstens tot Kamervragen van confessionele partijen." Zo ontzettend WAAR!

jojo1956 | 26-12-14 | 01:47

Mooi stuk, ik heb hier en daar wel wat kanttekeningen maar ben nog iets te beneveld en vol van het kerstmaal om daar nu aan te beginnen. Wellicht dat ik morgen een poging waag.

ZonderNaam | 26-12-14 | 00:38

Spartacus +veel. Prima artikel!

En voor de luie reaguurders: wij redden het nog wel, maar het gaat kud worden voor onze kinderen.

Zuidberg_Fan | 25-12-14 | 23:43

Interessante poging tot duiding van de westerse zelfhaat, het essay van Spartacus.
Het biedt plausibele verklaringen voor de teloorgang van onze westerse cultuur.
Maar helaas kan het daarmee nog geen aanspraak maken op De Waarheid. Laat staan dat we er uit kunnen leren hoe we uit het huidige moeras moeten komen.
Een agressief Christendom of een Machiavellistische en verlichte dictator zijn nou eenmaal geen oplossing meer voor de moderne vrijgevochten mens, of die nou een radicale verlichter of juist een romantische wilde irrationalist is.
Want ook al is de vooruitgangsgedachte zo'n beetje dood, niemand wil als alternatief voorgeschreven krijgen hoe hij of zij moet denken, geloven of handelen om daarmee deel te kunnen uit maken van een strijdbare en als superieur ervaren cultuur.
We zitten voorlopig nog wel een tijdje vast in het Niets.

Peyronie | 25-12-14 | 21:51

-weggejorist-

hakbarry | 25-12-14 | 19:29

Elk cultuurvergelijkend onderzoek naar kwaliteit van cultuur – kijkend naar bijvoorbeeld welvaart, welzijn, geluk, creativiteit, inventiviteit, enzovoort – toont aan dat cultuurrelativisme gevaarlijke onzin is, en dat mensen die desondanks volharden in cultuurrelativisme, moreel in de war zijn. Het gaat dan over bijvoorbeeld: The Social Progress Index, de Human Development Index, de Good Country Index, enzovoort. Al dit onderzoek wijst uit dat de grotere kwaliteit van cultuur te vinden is in vooral bepaalde Westerse culturen. Waarbij historici vermoeden dat deze grotere kwaliteit van cultuur mogelijk is geworden op basis van een synergie van culturele (o.a. Griekse filosofie, christendom) en politieke (vele Europese samenlevingen en hun onderlinge concurrentie) en geografische (klimaat, grondstoffen) factoren. In al dat cultuurvergelijkend onderzoek valt evenwel ook op dat al de culturen die door de islam gedomineerd worden, hoge scores halen wat betreft bijvoorbeeld mensenrechtenschendingen en lage scores wat betreft het halen van Nobelprijzen voor wetenschappelijke prestaties. Wat onderschreven wordt door bijvoorbeeld de Arab Human Development Reports, die een duidelijk gebrek suggereren van door islam gedomineerde samenlevingen wat betreft vrijheid, kennis en emancipatie van vrouwen. Zodat het helemaal niet vreemd is om te veronderstellen dat een steeds grotere impact van de islam op de Westerse cultuur, vanwege immigratie en hoge geboortecijfers en financiering door oliekapitaal, en vanwege ook cultuurrelativistische morele blindheid, zal resulteren in een sterke afname van de kwaliteit van die Westerse cultuur (vermindering draagvlak voor ontwikkeling van kennis & innovatie, afbraak sociale rechtvaardigheid en moderne rechtsstaat, afbraak draagvlak van een vrij zich ontwikkelend denkklimaat, enzovoort), en een toename van intimidatie, segregatie, polarisatie, burgeroorlog, politiestaat en terreur. Wat dan ongetwijfeld zal blijken in cultuurvergelijkend onderzoek. Zoals tegen die tijd de verantwoordelijke politici beschouwd zullen worden als extreem naïef en praktisch genocidaal.
www.youtube.com/watch?v=ksAwvlpO_8I
www.youtube.com/watch?v=jbkSRLYSojo
www.youtube.com/watch?v=CKuZD-uvU5c
www.youtube.com/watch?v=t_Qpy0mXg8Y

Benedict Broere | 25-12-14 | 19:03

Goed stuk @Prof. dr. Spartacus - zie nu pas dat er ook een pdf van is (leest toch makkelijker - ben op driekwart met wat onderbrekingen)

nickolaas | 25-12-14 | 18:21

Mattheus 10:34: NOLITE ARBITRARI QUIA VENERIM MITTERE PACEM IN TERRAM NON VENI PACEM MITTERE SED GLADIUM
"Meen niet, dat Ik gekomen ben om vrede te brengen op aarde. Ik ben niet gekomen om vrede te brengen, maar het zwaard."
En het vervolg (10:25-37) beschrijft situaties, die onmiskenbaar een burgeroorlog karakteriseren. Vecht tegen je landverraderlijke huisgenoten, bestrijd je D’66 stemmende familie!

Ik voel me met de dag strijdbaarder en meer christen.

Thomas333 | 25-12-14 | 17:35

Velen van de reaguurders halen het 2e wereldoorlog-trauma aan,dat nooit verwerkt is.En terecht: Het behoort nl. gerelateerd aan de 1ste wereldoorlog,tot de oorlog ter beëindiging van alle oorlogen.Oorlogen onteren mensen immers maximaal en maken ze dan tot de maximaal domme wezens die deze planeet ooit herbergde.De laatste wereldoorlog ging echter nog verder en schiep de mogelijkheid de hele planeet te vernietigen.De leugen is echter dat de uitgevonden kernbommen daarvoor echt niet noodzakelijk waren.De conventionele overkill was immers ook al voorradig in de vorm van napalm en fosfor.De vuurdood was al in de middeleeuwen het effectiefst,al noemen we het nu "holocaust".Bovenal wordt de vreselijkste angst aangejaagd door de constatering: Vluchten,verbergen en hergroeperen is absoluut onmogelijk geworden.En de Geneefse conventie dan ? hoor ik zeggen.Nou die stelde veelal in die wereldoorlogen niets voor en ook nu doeken de grotere machten hun afbrand-materialen en materieel inclusief kernwapens echt niet op.De luchtfoto's van Signar in Irak gisteren verraden fosfor of napalm,vluchten en hergroeperen over zulke oppervlaktes ? Uitgesloten en zo bekort je dus oorlogen,zelfs jaren.Oude Japanners,Duitsers en veroorzakers weten het nog wel.Het is dus nog steeds logisch de wereldoorlogen in elke discussie over macht,veiligheid en vrijheid te betrekken.De "stok achter de deur"is immens.

Dolphi | 25-12-14 | 17:07

Schoorsteenveger | 25-12-14 | 14:10
Hulde voor uw reactie. Die zal ik meenemen en er mijn voordeel mee doen.

postmodernismisdead | 25-12-14 | 16:53

-weggejorist-

Sloeberpoëet | 25-12-14 | 16:17

Ik zou haar doen.

>>hier drukken | 25-12-14 | 15:51

We hebben toch godverdomme de islam niet nodig om failliet te gaan?

Detlev Tarnowitz | 25-12-14 | 15:34

De oorsprong van het relativisme is de verlichting zelf. Het is er onderdeel van. Verder: gezien de disproportionele aandacht die de islam krijgt kan geconcludeerd worden dat het westen (althans deze auteur) inderdaad haar zelfvertrouwen verloren heeft.

Detlev Tarnowitz | 25-12-14 | 15:27

Zit op 3KM hoogte in catalaanse alpen en ben afgehaakt na referral Leon de Winter.... moest meteen aan zijn dochter denken...

fingers | 25-12-14 | 15:24

Een schitterend stuk over wat ik in mijn diepste al wist en voelde maar niet op deze manier verwoorden kan. Ook een gave en kunst.

mariking | 25-12-14 | 15:00

Neuqen? Bij jou of bij mij?

marcoplarco | 25-12-14 | 14:53

Schoorsteenveger | 25-12-14 | 14:25
Die parkeerders en rechtsomkeerders zijn niet in staat om een nieuwe basis te vinden in het huidig verworven gedachtengoed. Zoals in jouw betoog duidelijk werd valt het ook niet mee om vanuit die flexibele veranderende waarden een stabiliteit te ervaren. Het terugschakelen was bedacht om tijdelijk terug te grijpen op onze voorgaande waarheden om op gelijke voet met een minder ontwikkelde ideologie te komen. Eventueel rechtsomkeert.

bodemloos | 25-12-14 | 14:44

bodemloos | 25-12-14 | 14:22
Er wordt weinig geschakeld, als je het mij vraagt. Er wordt halverwege geparkeerd op een veilige plek, of we maken rechtsomkeert.

Schoorsteenveger | 25-12-14 | 14:25

Schoorsteenveger | 25-12-14 | 14:10

Juist, prachtig beschreven. Alhoewel ik ervan uitga dat als je de berg oprijdt de mogelijkheid van terugschakelen wel meeneemt.

bodemloos | 25-12-14 | 14:22

Ondermijnd cultureel zelfvertrouwen, dat heet volgens mij nihilisme. Het westerse denken heeft in de zoektocht naar de waarheid alle waarheden, religieuze waarheden maar ook wetenschappelijke waarheden, ontmaskerd als schijnwaarheden en is aldus in een sluimertoestand geraakt waaruit het nog niet is ontwaakt. Universele waarheden zijn niet meer mogelijk in een wereld waarin elke waarheid slechts een relatieve waarheid blijkt te zijn, en we voelen ons krachteloos en machteloos in een wereld zonder referentie, zonder ankerpunt, zonder centrum, zonder God.
En waarom kunnen we niet zonder universele waarheid leven? Omdat wij een koppeling leggen tussen het ware en het goede. Wat waar is moet goed zijn, dat beweerde Socrates als, en dat heeft het Christendom ook altijd beweerd. Vind de waarheid, en je hebt als vanzelf toegang tot het goede. De Verlichting heeft deze gedachte verder doorgetrokken, en meende op basis van universele rationele wetten een voor ieder mens geldende moraal te kunnen bouwen. Maar toen uiteindelijk bleek dat die waarheid niet bestond, verviel de mogelijkheid om een universele ethiek te funderen. Alles was relatief geworden, veranderlijk, historisch, dus ook de kennis van goed en kwaad.
De schrijver van het stuk laat zich ook gijzelen door de Socratische koppeling tussen het ware en het goede. We zouden, zo lees ik, af moeten van dat verderfelijke relativisme en weer terug moeten naar de een of andere universele waarheid, er zou een nieuwe Spinoza op moeten staan die weer eens wat fundamentele waarden dicteert waaraan wij ons met z'n allen dan op kunnen trekken.
Maar dat is niet mogelijk. In onze zoektocht naar waarheid hebben wij de waarheid om zeep geholpen. Waar andere culturen pas op de plaats maakten om niet in de afgrond te donderen, hebben wij de moed gehad om dóór te denken, radicaal in ons denken te zijn niet bang te zijn voor die diepte. Daarmee hebben wij de macht van het Christendom gebroken, maar inmiddels ook de macht van de wetenschappen als brengers van een nieuwe waarheid. We kunnen niet meer terug, en we weten het: er is geen fundament! En dat maakt ons radeloos, dat maakt ons tot nihilisten, tot dolenden die nergens meer in kunnen geloven maar zo graag ergens in zouden willen geloven. Dat maakt ons tot mensen die weten dat alle geloof, alle vertrouwen, alle weerbaarheid berust op relatieve waarheden, dat maakt ons tot mensen die geen hoog en laag meer zien en alle culturen aan elkaar gelijkstellen, hopende dat achter al die culturen een soort van edele wilde schuilgaat, een authentiek mens.
Het probleem is niet dat wij van het pad geraakt zijn, het probleem is dat wij weten dat er geen universeel pad is. Dat pad hebben wij eigenhandig vernietigd.
'Weg met ons', multiculturalisme, het zijn de symptomen van nihilistisch denken. Niets is waar, dus alles is even waar. Wij hopen, tegen beter weten in, dat diegenen die nog steeds vertrouwen op hun enige God en hun enige waarheid uiteindelijk ook inzien dat niets waar is, en dat ze gelijkwaardigheid zullen accepteren. Dat is romantisch denken om de pijn en de angst te verdringen, om de afgrond maar niet te zien.
We kunnen niet terug, we moeten verder. Als ons zelfvertrouwen is ondermijnd, dan is het omdat wij niet meer in staat denken te zijn om een moraal te bouwen. Willen we ons zelfvertrouwen hervinden, dan zullen we moeten verder bouwen aan wat te hebben aangevangen en dus moeten accepteren dat er geen waarheid is en dat die ook nooit terug zal keren, dan zullen we de koppeling tussen het ware en het goede los moeten laten en sterk genoeg willen zijn om een moraal te bouwen op het besef dat er geen fundament is, geen referentie. Universele waarheid is niet hetzelfde als universele moraal. De Islam claimt met de Sharia een universele moraal te hebben, omdat die gebaseerd is op een universele waarheid, wij weten dat die waarheid er niet is en dat die sharia dus ook geen universele geldigheid kan hebben. Maar we hebben geen wapens om met die kennis, met dat inzicht die islam tot een relatief systeem te maken, zo lang we niet radicaal durven zijn en onze relativiteit als hoger zien dan welke universaliteit dan ook. Relatief denken maakt zwak zo lang daarmee ook de positie van waaruit dat relatieve denken plaatsvindt gerelativeerd wordt. Dat is het wat leidt tot "weg met ons". Wij zijn dapper, wij accepteren de leegte, het ontbreken van referentie, maar wij kunnen vervolgens onszelf niet meer als waardevol zien.
Dat hier een filosofisch probleem speelt moge duidelijk zijn. Vanuit welke positie beweer je dat alles relatief is? En als je dat beweert, creëer je dan geen nieuwe waarheid die je op wilt leggen aan de ander? Als je alle waarheden onderuit hebt gehaald, is het dan wel waar dat er geen waarheden zijn?
Ziehier het Europa van vandaag, bestuurd door klerken die inmiddels ook maar wat aanrommelen omdat ze de richting kwijt zijn en geen enkele waarheidsclaim kunnen of durven te bestrijden.
Het postmodernisme zou het eindpunt zijn? Het kapitalisme zou het eindpunt zijn? We zouden de "prinsen van de geschiedenis" zijn? Bullshit. Het postmodernisme heeft afgerekend met "de grote verhalen", met waarheidsclaims, en we denken op een eindpunt te zijn aanbeland. Maar we zijn als mensheid nog maar net begonnen om een beetje na te denken, en het westerse denken is het verst gekomen, heeft de moed gehad om af te rekenen met universalia, maar wil dat niet als een prestatie zien. We denken dat het niet mogelijk is om een universele moraal te bouwen op relatieve waarheden, en stellen dus geen paal en perk.
We dienen de moraal los te koppelen van de waarheid. Er is geen andere weg. Een universele moraal dient niet afhankelijk te zijn van een universele waarheid.

Schoorsteenveger | 25-12-14 | 14:10

Cultuurrelativisme zou 's wat meer op de islam toegepast moeten worden. In woord en daad.

bodemloos | 25-12-14 | 14:09

Ik zou wel willen weten of Spartacus dit stuk inderdaad heeft ingezonden.

Ook ik heb mij indertijd laten verleiden tot het meedoen aan de “essaywedstrijd” van Bolkestein c.s. Niet dat ik dacht te winnen, want afgezien van mijn bescheiden literaire kwaliteiten was ook de kans dat mijn boodschap bij de politiek correcte jury op voldoende begrip zou kunnen rekenen niet groot. Dat de uiteindelijk “winnende” stukken dermate bedroevend zouden zijn had ik niet durven denken.

Mijn 2 cents:

Onrustig eindejaars essay:
De fictie van het sociaal contract

onrust.2fd.eu/2014/12/onrustig-eindeja...

Graaiende Teddybeer | 25-12-14 | 14:02

Goed verhaal. Lekker kort ook.

Turambar | 25-12-14 | 13:51

Interessant stuk. Dat meen ik oprecht, en ik denk dat de reaguurders die hierop lopen te schelden (omdat het geen bimbo is die klaarkomt terwijl ze een kerstverhaal opleest, denk ik) eerder deel zijn van het probleem dan van de oplossing. Een goede analyse - al ben ik het met deze analyse maar deels eens - ligt immers altijd ten grondslag aan een effectieve en eerlijke beslissing. Als het geen kerst was, dan had ik een minstens even lange reactie geschreven. Maar het is kerst, en ik heb op het moment iets beters te doen.

Overigens, nog even iets over Martin Schulz. Die man is werkelijk de personificatie van wat er mis is in het westen. Het is een schande dat ze zo'n glibberige, kruiperige, ruggengraatloze dhimmi (die alleen geïnteresseerd is in vrienden zijn met de moslims en de lieve vrede bewaren) een prijs hebben gegeven die genoemd is naar Karel de Grote. Ik weet vrij zeker dat een man als Karel de Grote, die net als zijn vader en grootvader altijd berekend moest zijn op een nieuwe invasie vanuit het zuiden, zo'n laffe collaborateur zou hebben laten onthoofden in het bijzijn van zijn hele hofhouding, om te laten zien dat de Franken zich geen lafaards in de eigen rangen konden veroorloven.

Nequebard | 25-12-14 | 13:46

@hfakker 13.02
De Rooms Katholieke kerk wordt gerekend tot het (westerse( Christendom. Het oude testament is geschreven voor de geboorte van Jezus en wordt gerekend tot het Cristendom. In elke Godsdiebst worden aspecten uit vroeger yijden gebruikt. Zeggen dat de schuldbelijdenis niet tot het Christendom behoort omdat deze al ruim gebruikt werd voor het Christendom bevreemt me. Dan kun je ook stellen dat "Gij zult niet doden" geen Christelijk gebod is omdat er daarvoor ook al wetten waren die dat verboden.

Jezus geeft iedereen genade. Die schuldbesef heeft, schuld wil bekennen of, (zwakzinnigen, kinderen) geen schuldbesef kam hebben. Zonder schuld geen genade. Het doel is echter niet dat de mens op die manier in zonde en schuld leeft, maar hier juist van loskomt.

O ja, nog even, de RK wil niet dat mensen tegen andere mensen biechten maar tegen mensen die zijn aangewezen als plaatsvervanger van God. Die dus ook genade kunnen/mogen geven, iets wat een dominee niet mag. Die kan je slechts helpen om bij God die genade te vinden.

Nog een leuk kerstdetail, Jezus was idd ook niet zo'n lieverdje. Zo kregen de herders te horen dat de dikke, volgevreten schapen en de herders die hun schapen niet goed verzorgden met een stok moeten worden doodgeslagen. De parallel mag je zelf trekken, je hoort hem echter amper in de kerstdiendten, lol

RoBD=Skullfucker | 25-12-14 | 13:42

Ik ben halverwege gekomen, maar toen afgehaakt. Leuk stuk, misschien kom ik later nog terug voor de rest.

Meister Jäger | 25-12-14 | 13:40

Fijne kerstdagen allemaal,
en eet smakelijk.

AntiSoof | 25-12-14 | 13:36

Mooi woord toch, christendom. Christen en dom, het is bijna een pleonazi dinges. Volwassen sprookjes voor mensen die bang zijn voor het onvermijdelijke sterven dat ons allen wacht.

peenindiees | 25-12-14 | 13:36

Kan iemand mij een samenvatting sturen? Ik ben even druk met de kalkoen.

Mr Dixit | 25-12-14 | 13:30

Wauw! Fantastisch en zeer boeiend stuk Spartacus!

KoninginWildemina* | 25-12-14 | 13:22

Watching TV, echt een aanradertje voor een bepaalde kerstgedachte. De mense die de engelse taal niet machtig zijn, zouden de vertaling moeten kunnen krijgen. De gehele CD van Roger Waters is trouwens een aanrader.
www.youtube.com/watch?v=zS-wuHg2hc4

WitteGrunneger | 25-12-14 | 13:15

@oBD=Skullfucker | 25-12-14 | 12:21
Even nagelezen en geconstateerd waar je mist in gaat.
Ten eerste is het mae culpa niet iets uit het christendom, maar met name uit de Rooms Katholieke doctrine.
Zoiets als je niet 'sociaal' en 'socialisme' moet verwarren.
De Roomsen, imho, wilden graag hun instituut tussen God en de mens plaatsen en streefde financiële en psychische afhankelijkheid na.
Iets wat Christus in de bijbel juist voor pleit.
De RK wilde dat er van mens tot mens werd gebiecht terwijl de bijbel God-mens relatie benadrukt.
De RK benadrukt de afhankelijkheid van de zonde en de voorwaardijke vergeving.
De bijbel noemt de vergeving door God voor hen die daarom vragen. De nadruk ligt niet op de zonde maar juist de genade, het los komen van zonde. Een begrip dat evtl weidser is dan 'verkeerd doen'.
Zelfde de moderne wetenschap kruipt nu tegen erfzonde aan.
Verkeerd gedrag, zowel infusoriën als mentale gezondheid, heeft invloed op de nageslachten ton in Xe graad. Het omkeren hiervan vergt een loskomen ervan.

Nee die Jezus moet je met verwarren met allerlei machtsbeluste instituten heur. Da's appels met peren.

hfakker | 25-12-14 | 13:02

Goed stukje. Wel even het jaartal aanpassen dat Constatin-François Volney in de zankbak doorbracht. Hij is in 1820 gestorven, dus dat hij in 1985 afreisde lijkt mij ietwat onwaarschijnlijk.

McPhart | 25-12-14 | 13:02

Lyssa | 25-12-14 | 12:50

Erdogan ziet democratie zoals alle politieke aanhangers van de ISlam democratie zien:

"Democratie is niets meer dan een vehikel om tot totalitaire ISlam overheersing te komen!"

Prins Pils | 25-12-14 | 13:00

@GS en Spartacus

Ondanks het gebruikelijke ziekelijke relativisme van sommige reaguurders alhier, is deze beschouwing van de achtergrond van onze huidige weg-met-ons-cultuur maar met één woord te omschrijven: FANTASTISCH!

Prins Pils | 25-12-14 | 12:52

Goed om te lezen dat ik niet de enige ben die zich de vinkentering ergert aan kerst.
Zo maar eens met een fles whisky en doos wijn naar familie tuffen voor het jaarlijks verplichte nummertje dat 'kerst diner'heet. Wel mooi dat ik een keer niet hoef te koken maar gewoon kan aanschuiven met mijn stiff upperlip.

loze stijl | 25-12-14 | 12:51

@WitteGrunneger | 25-12-14 | 12:39
Aan mijn hoela, dulleme. Jazeker. Joechei, ook Tokkies een vrolijke en gezegende Kerst. Waarom niet?!

hfakker | 25-12-14 | 12:51

hfakker | 25-12-14 | 12:12

Stof tot nadenken, dankje.

Ik denk dat individualisering juist tot veel goeds heeft geleidt (op basis van wat ik nu denk te weten), het stelde iedereen in staat zichzelf te ontwikkelen in absolute vrijheid zolang je de vrijheid van anderen maar niet beperkte.
De achterliggende sociale cohesie gevormd door democratie, wat op zijn beurt weer gevormd is door een totalitair verleden, was de rode draad die ons samenhield.
Misschien niet perfect, omdat het perfecte systeem nu eenmaal niet bestaat.
Ik ben het met je eens dat als europa meer een groep zou zijn weerstand tegen totalitaire stromingen makkelijker zou zijn, maar ik denk dat je de groei en morele ontwikkeling van het westen tekort doet als je dat zeg maar (alleen?) verantwoordelijk houdt. In mijn ogen zijn het de ongeschreven wetten binnen onze liberale democratie die ons bijeen hielden. ik ga hier bewust even niet verder op in omdat ik verwacht van de mensen hier op geenstijl dat julie precies begrijpen wat ik bedoel.
Vaak lijkt het alsof andere stromingen denken dat democratie simpelweg de meeste stemmen gelden is, dit is denk ik een groot verschil tussen de groepen.
Erdogan bijvoorbeeld zei dat democratie als een trein is, zodra je je bestemming hebt bereikt stap je uit. Dit simpele zinnetje vertelt me dat hij niets heeft begrepen van wat democratie is, als een groep die dit onderschrijft groot genoeg is kan je op een democratische manier de democratie onderuit halen, hoe ironisch.

Lyssa | 25-12-14 | 12:50

@RoBD=Skullfucker | 25-12-14 | 12:21
Da's gek. De kern van het Vhristendom ligt voor haar bestaan? Nu wordt ie helemaal gek.
Christus wond er geen doekjes om hoor.
Alles dat voor Hem was, was niet meer in die zin van toepassing.
Zo maar wat quotjes die je uiterst opportune selectie weergaloos weerleggen:
"Want de zonde zal over u niet heersen. U bent namelijk niet onder de wet, maar onder de genade." (Romeinen 6:14)

"Maar Jezus zei: 'Wee ook jullie, wetgeleerden! Want jullie leggen de mensen ondraaglijke lasten op, maar raken die zelf met geen vinger aan." (Lucas 22:16)

"Ik mag alles, zegt u. Zeker, maar niet alles leidt tot iets goeds. Ik mag alles. Ja, maar ik laat me van niemand en niets de slaaf maken." (1 Korintiërs 6:12, GNB1996)

"Immers, de zonde zal over u geen heerschappij voeren, want gij zijt niet onder de wet, maar onder de genade. "(‭Romeinen‬ ‭6‬:‭14‬ NBG51)

hfakker | 25-12-14 | 12:48

Daar kan senator i. s. n. prof. Pinto nog een puntje aanzuigen ;-)
Michel Montaigne heeft concurrentie gekregen.
Dat wordt offline lezen.

halve pinda | 25-12-14 | 12:42

hfakker | 25-12-14 | 12:37
Are you tokkie to me?

WitteGrunneger | 25-12-14 | 12:39

menzo | 25-12-14 | 11:47

Nietzsche hekelde niet alleen de slavenmentaliteit van het Christendom. Hij hekelde het Christendom in zijn algemeenheid. Eerst en vooral om haar onuitroeibare moralisme. Als er een partij dat moralisme belichaamt is het wel de SGP.

En als je dan vervolgens beweert dat het Christendom 'in masochistische zelfschuld is vervallen', prima, maar dan is Nietzsche wel het slechtste stukje duiding denkbaar. Nietzsche zijn kritiek op het Christendom was juist het complete gebrek aan zelfkritiek, laat staan in masochistische zelfschuld.

OrgulloTulipano | 25-12-14 | 12:39

Overigens, om nog maar wat van Spartacus selectiviteit, daarmee vooringenomenheid, te accentueren.
De verlichting is níet gelijk aan seculariteit.
Slechts een stroming was seculier/atheïstisch.
Het gong om de ontwikkeling van de rede, misschien zelfs meer die van decredelijkheid.
René Descartes:
"Cogito, ergo, sum"

“Dans un sens, je suis quelque chose d'intermédiaire entre Dieu et rien.”

'Dubito ergo cogito, cogito ergo sum, sum ergo Deus est.' = 'Je doute donc je pense, je pense donc je suis, je suis donc Dieu est/ existe.

Descartes is een van de grote verlichtingsdenkers/filosofen en was wiskundige.
De man geloofde op een 'redelijke' beredenerende en rationalistische manier.
Kan dat?
Ja dat kan.

Wist je dat de apostel Lucas arts was?
Paulus een geleerde Romein?
Etc.

hfakker | 25-12-14 | 12:37

Longread over boeiend onderwerp. Vanavond lekker lez0n. Nu kerstverplichtingen. Gezellig.

atheïstisch stemvee | 25-12-14 | 12:34

Djiezus Kraaist, wat een belachelijk kort stukje Spartacus. Wat moet ik nou de rest van de kerst doen?
Alleen moeten we aan deze `vooruitgang` nog een invulling als `superieuren` gaan geven zonder bloed te vergieten. Het begint vaak al met een klein gesprekje. Er is nog hoop. We hebben echt nog wel geïntegreerde mensen van buiten. Tegenwoordig vraag ik ze het op de man af. Dat geeft me tot nog toe hoop. We zijn nog niet verloren. De tolerantie van dit volk in Nederland is aanstekelijk. Steeds meer buitenlanders in mijn omgeving leren het te waarderen. Ik hoop voor 2015 een wereld van verdraagzaamheid zonder nodeloos bloedvergieten.
Mijn kerstnummer van het jaar 2014 is: De enige uitleg die overblijft: Deze aardbewoner is geamuseerd door de dood.
www.youtube.com/watch?v=zS-wuHg2hc4

Van Duyvenbode heeft iets moois geplempt, vind ik;

Van Duyvenbode | 25-12-14 | 10:05
Mooi stuk van Spartacus. Waar vind je dat nog zulke beschouwingen. Nu valt er uit de aard der zaak een heleboel aan af te doen, of toe te doen. Grote woorden als "het Westen" hebben het nadeel niet meer dan labels te zijn voor een complexe werkelijkheid. Maar: we leven nu eenmaal in een tijd van grote volksverhuizingen, daar valt weinig aan te doen. Dat het volledig uit de klauwen gaat lopen, die kans lijkt me reëel.
En dat is ook de aard van de geschiedenis. Deze staat bol van oorlog, chaos, anarchie. Zo is het leven van de mens. Net zoals de dood bij het leven hoort als de nacht bij de dag, zo horen orde en chaos bij elkaar, in het universum en in de maatschappij. Geschiedenis is "creative destruction", iedere generatie kende zijn eigen revolutie.
De mens beheerst zijn eigen geschiedenis niet. Ondanks alle planbureaus, gekozen regeringen en parlementen, ondanks alle rioleringen en waterzuivering, medische wetenschap, etc.,etc., beheerst de mens niet het Grote Gebeuren. Want hoe meer je doet, hoe meer je overkomt.
Tegenwoordig is het nog maar de vraag of je nog wel kunt spreken van de westerse cultuur, of van de islamitische cultuur.
De mobiliteit en de communicatie hebben dat allemaal in beweging gebracht. En moeten wij waarschijnlijk met Karl Jaspers spreken van een wereldcultuur, die het resultaat is van de "vooruitgang". Dat daar oorlogen en terrorisme en uitbuiting, en oligarchie bijhoren, dat spreekt vanzelf. Dat hoort nl. bij de mens.
Van Duyvenbode | 25-12-14 | 10:05

WitteGrunneger | 25-12-14 | 12:32

Goed stuk S.
Zo zelf alleen de stand van de huidige techniek ook meenemen. Vroeger was het voor een eenling amper mogelijk een samenleving te ontwrichten met daden van haat, nu wel en ze rollen op de tv de huiskamer in.

Zou juist dat ook niet leiden tot een veranderd mensbeeld, angst en toegenomen clashes tussen culturen?

Wist je 20 jaar geleden amper wat de sharia was, nu zie je de slachtoffers hangen, bloeden en kan elke kerk en synagoge de volgende zijn, wat weer nieuwe jihadisten aantrekt.

Ergo, een clash van culturen die er al was maar nu pas zichtbaar wordt en die zichzelf zo voedt. En waar wij als "beschaafde" volgevreten westerlingen geen antwoord op hebben. Uit angst dat het erger wordt. Uit angst offers te moeten brengen.

RoBD=Skullfucker | 25-12-14 | 12:31

Godfassia | 25-12-14 | 12:16

En veel graag. Heel veel. Een kerstfap van wel twee dagen. Geen ellenlang verhaal maar foto's en filmpjes van kerstvrouwen in kerstlingerie met leuke mutsen en big uns. Dat is wat we willen. En wij reageren tussen het fappen door met. Nou die zou ik best wel doen. De echte kerstgedachte voor de eenzame. Voordat we aan de discusie vuurwerk afschaffen in nederland. Waarom omdat dat het volgende culturele evenement is waar de groelinksch gutmensch vanaf wil. Op dat we in 2015 niks meer te vieren hebben en we enkel bezig zijn met stofzuigen met een 900 watt stofzuiger.

tweetybird | 25-12-14 | 12:31

Toen ik kerst en christendom zag heb ik afgehaakt. Benniet van gisteren. Ik geloof allang niet meer in sprookjes. Kerst en het christendom hebben niks met elkaar te maken. Kerst is ontstaan door de coca cola kerstman toch. Dus ga nou geen sprookjes verkondigen alstublieft. Ik zie de kerstman van coca cola dagelijks op tv voorbij komen. Jezus nooit. Dus het verhaal van de coca cola kerstman moet wel waar zijn. Die bestaat en woont op de noordpool met zijn vliegende rendieren. Nee soms denkt GS ons een sprookje te kunnen voorhouden. Jezus en kerst,dat zeggen is net zo'n sprookje als van pinnokio rutte door te zeggen ,het allerbeste kabinet sinds WWII. Want daar van weten we ook allang dat dat een sprookje is.

tweetybird | 25-12-14 | 12:21

@hfakker 11.45

Nee. De kern is dat juist het betuigen van schuld en je zelf lager stellen dan de ander leidt tot liefde en genade.

"Mea culpa, mea culpa, mea maxima culpa" - het is mijn schuld, het is mijn schuld, het is mijn grote schuld. Voordat deze uitspraak werd gedaan mocht een gelovige niet eens aan de mis deelnemen.

Bron: Confiteor,RK. Ontstaan 1100 voor Christus, Rome.

(Gezien het jaartal van ontstaan is het duidelijk dat deze uitspraak dan ook juist niet van Jezus kwam, wat velen wel denken.)

RoBD=Skullfucker | 25-12-14 | 12:21

Ik heb het niet eens gelezen, man man man.
Wij willen kerst-tetten.

Godfassia | 25-12-14 | 12:16

Lekker kort.

edelweiss | 25-12-14 | 12:15

@Lyssa | 25-12-14 | 12:04
Vreemd dat niemand 'Individualisme' noemt, inclusief Spartacus.
De mens is immers een collectief wezen, dat in het christendom een grote collectiviteit genoot; een voor allen, allen voor één.
Als individu sta je alleen, monocultuur.
Voetbalwedstrijden, koninginnedag, nationale rouw, talloze goede-doel surrogaat-collectiviteit bewijzen dat de nationale cultuur opleeft waar het collectief het individu ontstijgt. (Feyenoord legioen dat opkomt boor Rooie Dirk die terminaal is).
Moslims zijn meer collectief, minder individualistisch.
Allochtonen in het algemeen, hebben meer groepsidentiteit.

Klaarblijkelijk hoor, dat het individualisme de bom is onder onze cultuur. Ik sta centraal, jij komt achteraan.
Hedonisme ermee hand in hand. Liever de nieuwste 3-D LED en een jonger, geiler wijf dan mijn eigen vrouw en de kinderen kunnen de tyfus krijgen.
Ga je dan maar nog eens cultureel of anderszins verbonden voelen.

hfakker | 25-12-14 | 12:12

Dus we moeten pvv stemmen of wil je hier wat anders zeggen

3Xniks | 25-12-14 | 12:10

@Dostranamus | 25-12-14 | 11:52
Niks nieuws. In de bijbel worden zulke lui ook steevast opgevoerd.
Aanhangers van Baäl, Filistijnen, Egyptenaren, Sodom & Gomorra etc.
Allemaal geëindigd met de bek in het zand.

hfakker | 25-12-14 | 12:05

Persoonlijk ben ik van mening ik dat het relativisme ertoe heeft geleidt dat we alle mensen beoordelen naar ons eigen gedachtegoed, we lijken te zijn verzonken in het idee dat als we maar vriendelijk zijn en ruimte bieden aan alle stromingen ze uiteindelijk wel een zelfde soort nuance zullen vinden in hun cultuur.

Ik denk dat sommigen het simpelweg niet willen accepteren dat de morele stromingen in de wereld zich totaal niet gelijkwaardig hebben ontwikkeld met als gevolg dat de voor ons vanzelfsprekende nuance niet altijd kan worden gevonden binnen alle stromingen. Door het relativisme is het haast onbespreekbaar geworden omdat men nu eenmaal vindt dat elke stroming van waarden in zeker mate gelijk is, kritiek leidt soms nu eenmaal tot een soort van dualisme in hun ogen en niet tot de oh zo wenselijke verbroedering.

Wat men vergeet is dat bepaalde stromingen (mochten die ooit aan de macht komen) deze gelijkheid niet zullen onderschrijven zoals gehoopt wordt door de elite, als deze groep ooit in een positie van macht zal komen, zullen ze op exponentiële harde wijze de andersdenkenden onder de grond stoppen, je hoeft maar te kijken naar volledig islamitische landen om te zien hoe dat werkt voor minderheden.

Betekent dat dat deze stromingen nooit een verlichting zullen ondergaan en daarmee zich meer richting het westerse idee van verlichting zullen brengen?
Ik weet het niet, maar ik denk niet dat het wijs is van het westen om daarop te gaan zitten wachten.
De tijd zal het leren.
Ik persoonlijk ben toch wel enigszins somber gestemd omdat de politieke elite niet bereidt lijkt te zijn zich uit te spreken tegen sommige filosofische stromingen die onze "vrijheid" op de lange termijn zouden kunnen ondermijnen.

Dit is langer geworden dan ik in gedachten had, sorry.

Lyssa | 25-12-14 | 12:04

Jezus en ze broer got zijn mijn fantasievrienden... maar alleen op feestdagen dan he hahaha! merry kruismuts everybuddyyyyy!!!!

Tungsten | 25-12-14 | 12:02

@Bakito | 25-12-14 | 11:30
Leuk geprobeerd Bakito. Maar ten eerste verklaar ik niet dogmatisch dat het tegenpolen zijn, maar verwijs ik naar de vele vergelijkingen die Spartacus aanhaalde tussen de Verlichting en het relativisme.

En blijkbaar ben jij degene die niets van de Verlichting begrepen hebt, omdat, zoals Spartacus ook benadrukte, binnen het verlichtingsdenken wel degelijk sprake is van een verschil in wenselijkheid tussen verschillende ethische systemen. Het is juist het ontkennen daarvan dat daar lijnrecht tegenover staat.

Russells Teapot | 25-12-14 | 12:02

Mijns inziens zijn er een aantal zaken die tegelijkertijd spelen waardoor Europa nu is wat het is. Ze zijn meer gerelateerd dan we denken.

Allereerst is er het feit dat de Europese bevolking nog immer 'shell-shocked' is door de Tweede Wereldoorlog. Het 'dit-nooit-meer' gevoel zit er nog steeds diep in bij Europeanen. Hierdoor zijn we angstig om mensen te discrimineren of maar de schijn te wekken dat we dat doen, want dan zijn we Nazi's. Helaas overstemt dat gedram om politiek-correct te zijn alle terechte kritiek op immigratie.

Ten tweede zijn 'onze' leiders al jaren bezig om van het na-oorlogse Europa een soort eenheidsfront te smeden om geopolitieke redenen, alsmede om de grote bedrijven te paaien. Of het verdrag van Straatsburg (olie voor immigratie) echt is of niet, de teloorgang van alle nationalistische gevoelens en daarmee de nationale identiteit van de Europese lidstaten MOET worden bewerkstelligd. Hiertoe wordt elke poging tot het voelen van nationalisme of nationale trots onderdrukt door de overheid en de media, want we moeten immers allen Europeanen zijn, en trots zijn op je land leidt alleen maar tot nare dingen, zie punt één.

Adversary | 25-12-14 | 12:01

@Bakito | 25-12-14 | 10:59
Dat je er als een ander, gezegend mens, uit mag komen.

hfakker | 25-12-14 | 12:00

Hé hé,later ga ik wel ff reageren!

Thea | 25-12-14 | 11:59

Ok, duurde ff voor ik het gelezen had. Tussen de kerststol, zeikfamilie en huishoudelijke taken door doorgelezen.

Op zich aardig artikel. Niet origineel, maar goed om te zien dat er iemand bij GS is die dit weer eens bij elkaar heeft gezocht en samengebracht in een stuk.

Dood aan het postmodernisme! Maar..., waar vervangen we het door? Als we niets doen vervangt een andere bevolkingsgroep het wel voor iets anders.

Op U komt aan.

postmodernismisdead | 25-12-14 | 11:58

Na de 2e wereld oorlog is ons een vals schuldgevoel opgelegd.... tot op de dag van vandaag wordt die repeterende doctrine gebruikt door o.a sociaal-democratische politici en hun electoraat vooral bestaande uit klaagnegerts en mohammedanen. Vooral de laatstgenoemden handelen en participeren op ons vals schuldgevoel.. dit om zo het eigen moreelloze gedrag te maskeren.
.
Het 'weg-met-ons' gedrag is echter een beetje aan zijn einde gekomen... al proberen de echte die-hards het een beetje te rekken, keroldje peggolt is zo iemand! Uiteraard uit eigenbelang want Alex geeft echt geen reedt om Mo, Faat of Igor.

pluizigkroeshaar | 25-12-14 | 11:57

Auweyida | 25-12-14 | 11:54
Ja, afschuwelijk gewoon. Hele nare mensen ;-)

Zzzzooooffff | 25-12-14 | 11:57

Allereerst Vrolijk Kerstfeest!
Ik vind dat iemand die zo een topic kan schrijven voor 12.00 uur echt hoog begaafd is. Dit is echt van een andere orde, zeg maar gerust buitencategorie..

wyatt earp | 25-12-14 | 11:56

Zzzzooooffff | 25-12-14 | 11:14
Ow, maar wij zijn ook heel slecht ;)

Auweyida | 25-12-14 | 11:54

Huh? Kon me nauwelijks herinneren waar het vraagteken op het toetsenboard ook al weer zat. Koffie. Veel plezier met die lap tekst en ongezien de ...

McMarx | 25-12-14 | 11:53

@fabeltjesland | 25-12-14 | 11:40
Nederland/Het Westen is al eeuwenlang één groot wef-met-ons. Als we dat, mede met de weg-met-hun (=ons) Islam tegenover ons, willen keren, moeten we naar Baruch Spinoza luisteren.

hfakker | 25-12-14 | 11:50

OrgulloTulipano | 25-12-14 | 11:37
Dat is toch niet met elkaar in tegenspraak ?

ZZP-er | 25-12-14 | 11:48

OrgulloTulipano | 25-12-14 | 11:37
Hij schrijft dat Niezsche de christelijke slavenmentaliteit hekelde. Vervolgens schrijft hij dat de SGP nog de 'christelijke weerbaarheid' uit vroeger tijden vertolkt. Dus wat is je punt?

menzo | 25-12-14 | 11:47

Als ik maar heul veul moeilijke dingen opschrijf, heeft niemand zin er tegenin te gaan?

"Door deze eeuwenlang durende praktijken zou je bijna vergeten dat het christendom in zijn naakte essentie is geobsedeerd door schuld en zelfverlaging."

Dit is onzin. Quatsch.
De essentie van Christendom is liefde & genade.
Niet schuld.
Als iets de culturele identiteit ondermijnt is het wel de afwezigheid van (zelf)liefde.
In de christelijke cultuur is de onvoorwaardelijke liefde voor God, die zo ver gaat dat Hij zijn eniggeboren zoon offert, een keihard fundament onder het cultureel zelfvertrouwen.
Johannes 3:16 - Nieuwe Bijbel Vertaling
Want God had de wereld zo lief dat hij zijn enige Zoon heeft gegeven, opdat iedereen die in hem gelooft niet verloren gaat, maar eeuwig leven heeft.

Er zijn wel stromingen, niet 'gereformeerd' zoals vaak mis wordt gevat, maar 'streng gereformeerd' of 'gereformeerde gemeente' o.a., waar de algemeenheid van die genade in twijfel wordt getrokken.
Maar de groeiende overhand, ook in de sterk groeiende kerken met meer evangelisch karakter, heeft de insteek voor de genade voor al die in Hem gelooft.
Deze groeiende groep kent een sterke culturele identiteit.

Spartacus, holle vaten klinken het -langst- hardst.

hfakker | 25-12-14 | 11:45

Tja,zolang men gelooft in nep religie/doctrine zoals het koningshuis is er weinig hoop. De elite heeft nog steeds de macht en dat was 150 jaar geleden niet anders.

rechtsdwalendeautist | 25-12-14 | 11:45

Wat menzo zegt. Om de een of andere reden denkt de Post-Modernist dat het bestrijden van Fascisme en Communisme het falliet betekent van de Verlichting. Terwijl natuurlijk de Verlichting dat soort stromingen diende te bestrijden. Wat dus gelukt is.

Maar om de een of andere reden hadden die stromingen niet eens mogen ontstaan of zo. Alsof het ontstaan een genetisch defect in de Verlichting zelf zou zijn, of een genetisch defect in de lokale bevolking.

Jan de Schot | 25-12-14 | 11:42

te lang, niet gelezen....
is er een samenvatting?

fabeltjesland | 25-12-14 | 11:40

goedt bezig, spartakus!
en ongezien de ebola voor alle ome joopsite lezers met hun intelluele alleenrecht op analyse en diepgang

kaasfondue | 25-12-14 | 11:40

In een stuk zowel een pluim geven aan Nietzsche als aan de SGP. Het kan verkeren. Of je bent gewoon in de war, dat kan ook.

OrgulloTulipano | 25-12-14 | 11:37

Pluim voor de schrijver: goed gefundeerd stuk.

lid nav progazadem | 25-12-14 | 11:30

Russells Teapot | 25-12-14 | 11:17
Als jij het vanzelfsprekend vindt dat het tegenpolen zijn, ben je in feite dogmatisch bezig en heb je van de Verlichting niet veel begrepen.

Bakito | 25-12-14 | 11:30

Doe een ander niet wat jij niet wilt dat een ander jou aandoet.

Tabernakel | 25-12-14 | 11:29

Overigens vind ik dat Spartacus veel te weinig aandacht heeft besteed aan de Tweede Wereldoorlog. Je kunt niet een stuk schrijven over het (west) Europese 'cultureel zelfvertrouwen' zonder daarbij uitgebreid de invloed van WOII aan bod te laten komen.
Voor dat hele cultuurrelativisme vanaf de jaren zestig tot nu toe is m.i. de Tweede Wereldoorlog de voornaamste inspiratiebron.
Er is een reden dat WOII er in elke discussie over immigratie bij wordt gesleept.

menzo | 25-12-14 | 11:29

Hey! Thanks, Spartacus!

lustkapper | 25-12-14 | 11:28

@Russells Teapot | 25-12-14 | 11:17
Ik word toch liever wakker met Nanninga dan met Spartacus, maar dat is geheel persoonlijk....

necrosis | 25-12-14 | 11:27

Dit ga ik écht niet lezen...

Pi Mol | 25-12-14 | 11:27

Een goede, heldere en sterk onderbouwde Kerstboodschap van Spartacus.

Goede zaak ook dat er een onderscheid wordt gemaakt tussen het verlichtingsdenken en het moderne relativisme. Het valt mij op dat deze twee zaken vaak op een lijn worden gezet, terwijl ze in werkelijkheid natuurlijk elkaars tegenpolen zijn.

Russells Teapot | 25-12-14 | 11:17

Het is de technisch-wetenschappelijke kolos, die in Europa is opgestaan zo'n 5 eeuwen geleden en in de 19e en 20e eeuw de wijde wereld is ingegaan, en die op het punt staat de laatste harde, weerbarstige noot, de eenkennige islam, te verpletteren met zijn ijzeren voet.

Van Duyvenbode | 25-12-14 | 11:16

@Bakito | 25-12-14 | 10:59
Daar gaan je vingers (en mogelijk wat anders) van rimpelen.
*gnehe*

necrosis | 25-12-14 | 11:15

Auweyida | 25-12-14 | 10:47
Interessant wat u daar schrijft. Dank daar voor.
Ontkerkeling houdt inderdaad niet in dat in de cultuur gebakken christelijke elementen zijn. Religie heeft een enorme invloed op het denken van mensen. Een invloed die blijft zelfs in tijden van secularisatie. Het is onderdeel geworden van het sociale DNA als het ware. Daarom blijven Nederlandsers en Europeanen harde werkers. Echter, de elementen reflectie en boete doen worden nu toegepast op de geschiedenis van Europa en leidt ertoe te denken bij sommige lieden dat Europa en Europeanen slecht zijn.

Zzzzooooffff | 25-12-14 | 11:14

@Berkemef | 25-12-14 | 09:01
Idd, hoog TL;DR gehalte

Martinspire | 25-12-14 | 11:07

@ bakito
Ga werken man! Doe ik ook. Handen uit de mouwen.

BeunDeHaas | 25-12-14 | 11:07

Het komt vooral door het trauma van WOII, m.i.
Verder: fuck religie.

Zyprexa20mg | 25-12-14 | 11:06

"Nederland zou dan ook een sleutelrol moeten vervullen in het ongedaan maken van het gedachtegoed dat Europa weerloos maakt tegen ideologieën die wel een universele geldigheid en wenselijkheid claimen".

Dat geloof je toch zelf niet he Spartacus. We hebben net 4 decennia met rozebrildragers in het parlement gehad die ons nog steeds iedere dag proberen te vertellen dat we ons moeten aanpassen aan achterlijke volkeren in plaats van andersom.

ad melkert | 25-12-14 | 11:06

Ach ja ,het is weer even bezinningstijd,vergelijkbaar met het vele eten en poepen erna.Het toilet verwerkt gewone poep en de media,als deze,de enorme woordenpoep,vooral van deze Spartacus.Hij en velen hier maken zich druk om zelfvertrouwen en religie.Dat zijn items die al sinds mensen woorden uitspreken, elkaar bestrijden tot de dood erop volgt.Het draait steeds om de goedheid en de god.Christus hakte die gordiaanse knoop door met de spreuk:"Niemand is goed dan god alleen",enzovoort,enz.,enz. ,enz..... Goh,wat is het allemaal simpel hé ? En het zelfvertrouwen ? Dat is het product van eenzaamheid en ligt ten grondslag aan elke schepping ,want alles en allen worden eenzaam geboren en gaan eenzaam teloor.Ook het tussentijds muteren,genezen en moorden doen daar niets aan af.Zelfvertrouwen is daarbij zoiets als dat grondwetsartikel van Amerika : "Een ieder is gerechtigd geluk na te streven".Religie werd daarmee een relatief gegeven.De grootste macht is echter die van adieu. Hetgeen volgens mijn etymologisch woordenboek betekent: (opgedragen) aan god. Een Franse ambivalentie zullen we maar zeggen.

Dolphi | 25-12-14 | 11:03

Super stuk Spartacus. Man wat weet je veel en wat kun je schrijven. M i moet je meer ruimte kregen om inhoudelijke i p v
Korte stukken te schrijven. Je kunt je meten met Jansen en Pinto. Moet nog kwijt reaguurders lees en zeik niet dat het te lang is. Prettige feestdagen.

Rob 9935 | 25-12-14 | 11:03

Parel van het Zuiden | 25-12-14 | 09:27
Kijk, eindelijk eens een oprechte en realistische kerstboodschap ipv makkelijk vals sentiment emo porno van Bob Geldof/Serious Request/Jumbo/etc.

Harry Turtle | 25-12-14 | 11:00

Twee dagen in de sauna. Zin in.

Bakito | 25-12-14 | 10:59

Er worden wat cijfers en percentages genoemd betreffende de groei van de moslimpopulatie in diverse Europese landen. Cijfers uit 2010.
Dat zijn cijfers die gebaseerd zijn op de reeds aanwezige moslimpopulatie. De enorme instroom die plaatsvindt wordt daarbij niet meegerekend.
Duitsland alleen al verwacht over 2014 ongeveer 200.000 asielaanvragen.

menzo | 25-12-14 | 10:50

Goed verhaal, lekker kort.

pietvanvliet | 25-12-14 | 10:49

Van Duyvenbode | 25-12-14 | 10:37

Hallo, Yalta was in 1945 hoor. Churchill zat daar in zijn stoel als een moderne god. En kijk nu eens. De door hem zo vervloekte islam neemt zijn geliefde Engeland over in sneltreinvaart.

Van Duyvenbode | 25-12-14 | 10:47

Zzzzooooffff | 25-12-14 | 10:21
Het Christendom-bashen en de opkomst van allerhande Rode Ideologieën in West-Europa liggen eerder in het verlengde van elkaar dan dat het een breuk vormt. De ontkerkelijking hield immers niet in dat de in de cultuur ingebakken Christelijke elementen ineens weg waren. Denk aan de term "Linkse Kerk". We zien dat zowel vrijwel alle Christenlijke partijen (Kerk) als die aan de linkerzijde van het spectrum (Links) ruim baan geven aan tegenstrevers van onze cultuur. De argumentatie die zij daarvoor geven mag dan anders zijn, het resultaat is hetzelfde. Zelfs de zogenaamde liberalen zijn in wezen niet anders: onder het mom van 'vrijheid' geven die tegenstrevers van onze cultuur ook vaak de ruimte.

Auweyida | 25-12-14 | 10:47


ZZP-er | 25-12-14 | 10:44

Had expres vergeten het ironie-knopje erbij te zetten.

eerstneukendanpraten | 25-12-14 | 10:46

Ben nog steeds van goede hoop dat voor wat betreft de islamisering van het avondland de wal uiteindelijk het schip zal keren.

eerstneukendanpraten | 25-12-14 | 10:44

TL;DR

Fijne feestdagen, en proost!

John Dough | 25-12-14 | 10:44

eerstneukendanpraten | 25-12-14 | 10:34
Ja, je zou eigenlijk een afzonderlijk GS voor debielen moeten hebben.

ZZP-er | 25-12-14 | 10:44

He shit, ik wil het graag uitlezen maar ik moet nu echt naar mijn schoonfamilie...
Zalig kerstfeest iedereen.

Professor Superhirn | 25-12-14 | 10:43

Prettige paasdagen en gelukkig nieuwhaar reaguurders!

Fuck-a-duck | 25-12-14 | 10:42

Kijk eens naar de tragiek van de geschiedenis, of de ironie ervan. In 1944 was Churchill op Yalta één van de mannen die de geschiedenis kon bepalen voor onafzichtelijke tijd. Nazi-Duitsland was bijna verslagen, de nieuwe vrede werd ontworpen. Vrijheid en beschaving hadden getriomfeerd.
Nog geen eeuw later, in 2040, is Engeland zo goed als islamitisch.

Van Duyvenbode | 25-12-14 | 10:37

Zoveel wakkere reageerders op deze dag, en van hoog intellectueel en filosofisch niveau, het doet me goed.
Misschien komt het toch nog goed met Nederland. Ik wens iedereen een gezonde en gelukkige Kerst toe.

ZZP-er | 25-12-14 | 10:34


Ceauceausneaut | 25-12-14 | 10:15

Jij ook Vrolijk Pasen gewenst! En ongezien ebola.

eerstneukendanpraten | 25-12-14 | 10:34

Geweldig stuk, een aanrader voor politici. Nog wat verder uitwerken en onderbouwen, en het kan zo als doctoraal dienen. Niemand kan nu nog serieus volhouden dat GS maar een marginaal weblog is zonder diepgang.

Fijnstoffer | 25-12-14 | 10:32

Een doorwrocht verhaal van Spartacus en door zijn compactheid minder gemakkelijk verteerbaar dan het kerstontbijt dat ik net heb genoten. Ik moet het nog een paar keer herlezen, maar geef alvast een spontane reactie.

Het zelfvertrouwen in eigen cultuur staat inderdaad onder grote druk en is aan het verbrokkelen. De wederzijdse identificatie tussen volk en overheid is niet meer vanzelfsprekend. Maar al te vaak hoor je iemand zeggen: dit is mijn land niet meer. Het multiculturele beleid is de splijtzwam geworden en de vrijheid van godsdienst als verlichtingswaarde een vrijbrief voor islamisten om aan religie een leefwijze te koppelen die cultureel volstrekt anders is. Het land lijkt uiteen te vallen in blokken. Aan de ene kant degenen die de integratie als volkomen mislukt zien en aan de andere kant de politiek correcte relativisten die onderdak bieden aan het islamisme. De islamisten zullen de politiek correcten ooit gaan dumpen als ze hun rol als nuttige idioten hebben vervuld.

Onze visie op de vrijheid van godsdienst is een andere dan die van bijvoorbeeld de Fransen die de laicité als bindende norm hebben. Het lijkt te werken. Al een paar jaar zie ik het aantal hoofddoekjes in Frankrijk afnemen. Wij missen een vergelijkbare norm. Onze vrijheid van godsdienst heeft een wijd openstaande achterdeur voor de islam die de vrijheid van godsdienst afwijst.

In mijn visie is de Verlichting geen beginpunt, maar een hoofdstation op de reis naar de toekomst. De fundamenten voor de Verlichting zijn onbedoeld ontstaan toen kerk en adel het Europese tribalisme met harde hand en met succes bestreed. Gaandeweg ontstond individueel burgerschap en werd de mens bevrijd uit zijn collectieve identiteit en collectieve verplichtingen. Hij kon zijn eigen wereld gaan scheppen.
Daarin zit het grote verschil met de cultuur van migranten die nog steeds gevangen zitten in hun collectieve identiteit.

Tribalisme zal opnieuw met harde hand uitgebannen moeten worden door culturele interventie. Het is dat of ten onder gaan door de erosie van onze cultuur.

Maar eerst zal de politieke correctheid gesloopt moeten worden, desnoods met een burgeroorlog

Islamofiel | 25-12-14 | 10:29

En dan te bedenken dat rood Links met hun grote voorbeelden Stalin, Mao en Pol Pot in 50 jaar tijd meer slachtoffers heeft gemaakt dan alle religies in 20 eeuwen daarvoor. Nee, dan moet je nodig neerkijken op godsdiensten, nietwaar?

Tijl U | 25-12-14 | 10:27

'Teloorgang?' Alsof dat vanzelf ging. Op het het christendom is 40 jaar lang door PvdA en aanverwante linkse partijen, door schrijvers, door cabaretiers ingehakt. Meesmuilend christenen bashen en waar ze voor staan is 40 jaar lang grappig, 'intellectueel', in de mode en dagelijkse praktijk geweest bij zelfbenoemd beschaafd links. Ik zit nog steeds te wachten op een dergelijke benadering tav de Islam. Van links.

Tijl U | 25-12-14 | 10:24

In de huidige maatschappijen speelt het Christendom nog maar een ondergeschikte marginale rol. De afgelopen pakweg 40 jaren is die idiologie vervangen door een doctrine van collectiviteit "Het correcte denken". Maar het ontbreekt net aan dat denken, zoals Descartes het formuleerde en nog meer aan optrden tegen misstanden. Het denken mag momenteel maar in een richting gaan, afwijkingen worden betiteld als racistisch of facistisch. Kijk eens wat er momenteel in Duitsland aan de gang is. De beweging die in Dresden elke zondag groeit, wordt in de Duitse media en Politiek afgeschilderd als "Fragwürdig". datzelfde spel wordt en is hier in de land ook gespeeld. Willen we democratie en vrijheid van denken, en optreden met verantwoordelijkheids gevoel, dan zullen we in aktie moeten komen. Zoniet moeten we niet raar opkijken als de boel gaat escaleren. De signalen die we nu zien lijken verdomd veel op die signalen die je voor elke burgeroorlog ziet. Indviduele daden of misdaden worden niet meer toegerekend aan de persoon maar het collectief waar deze persoon zich op beroept of diens achtergrond. Het is slechts een persoon of meerdere individuen die zich misdragen of crimineel zijn. Helaas heeft het vervangen denken van het Christendom ertoe geleid dat er grote onvrede is ontstaan door het grove gebrek van het intoom houden en optreden tegen deze misstanden.

Sjeng de helle | 25-12-14 | 10:22


Boy Cot | 25-12-14 | 10:19

Bij D666 zitten gemiddeld meer landverraders dan dat er ooit bij de NSB hebben gezeten.

eerstneukendanpraten | 25-12-14 | 10:22

Een beetje lang.
Teloorgang van Europees zelfvertrouwen komt enerzijds door het christendom gepropageerde zelfreflectie en boete doen (die echter ook bijdroeg tot het succes van Europa want het zette aan tot plicht en opoffering) en anderzijds door het door links opgelegde schuldgevoel over van alles en nog wat wat Europa in de geschiedenis kennelijk verkeerd heeft gedaan van slavernij en kolonialisme tot aan WWII en de holocaust. Want volgens deze lieden zijn Europeanen in het algemeen en de blanke versie daarvan in het bijzonder door en door slechte mensen en de 'pest van de wereld' zoals een poosje een zwarte dame het verkondigde naar aanleiding van de ZP discussie.

Welnu, een ieder die Europa en Europeanen zo haat moet dan ook maar ophouden de technologie die Europa (en Amerika) heeft voortgebracht te gebruiken. Computers, telefoons, televisie, anti-biotica en medicijnen, textiel, voedsel, etc., hou er maar mee op. Want het zou hypocriet zijn om deze uitvindingen en de produkten daarvan te gebruiken als het Westen zo slecht is. Deze ontwikkelingen echter zijn het resultaat van hard werken en opofferingen die generatie voor ons hebben gemaakt. Maar volgens sommige lieden was het leven van die generaties een feest en was iedereen millionaire en zaten ze aan de rand van het zwembad heel de dag cocktails te drinken.

Zzzzooooffff | 25-12-14 | 10:21

De voorvechters om de cultuurverdringing tegen te gaan worden tegengewerkt. Zie Fortuin, Wilders en van Gogh. De moordenaar van Fortuin is ook een typische component van de tegencultuur. De rechtelijke macht in Nl is ook vatbaar gebleken voor de relativerende tegencultuur.
De Eu is ook een belangrijke factor hierin, de Eu is geen cultuurgedragen fenomeen maar een economische en bureaucratische entiteit die zelfs de cultuur wil nivelleren. Kijk naar de gehaaste landenkeuzen. Bureaucraten hebben namenlijk een rol in elke godsdienst en cultuur en zijn zich dus niet bewust van de noodzaak tot cultuurkeuzen en cultuurbescherming. Het interesseert politici en bureaucraten feitelijk niet wie ze besturen en bureaucratiseren.

Hier komt het belang naar boven voor landen om op te komen voor de eigen cultuur om de bevolking te laten overleven. De nederlandse leiders vertonen overeenkomsten met de native's die in ruil voor vals comfort en kraaltjes noord amerika kado deden aan de mensen die we nu noord amerikanen noemen. Een ultiem voorbeeld van cultuurverdringing.

De Eu heeft dan ook lang gedreigd met dat een pro-eu keuze noodzaak was om oorlog te voorkomen. Dat is wrang en deels waar als je een continent dan maar kado doet aan cultuurverdringers.

Waar staan we nu:
- veel intellegentsia hebben de laatste 10 jaar nederland verlaten met instemming van de leiders, die dit wel uitkwam;
- import van andere culturen is door de relativerende leiding gesponsord;
- de twee meest relativerende partijen zijn nu regering en staan op een dieptepunt;
- hopelijk krijgen we na de volgende regering meer cultuurgedragen partijen die NL binnen de samenwerkende Eu landen laat overleven en zijn eigen koers gaat varen ten gunste van de nederlanders;
- ook zal de rechtelijke macht geschoond moeten worden en weer als cultuurbeschermers op moeten treden ipv de huidige cultuurondermijnende rechtelijke orde.

De Pvv is als frontrunner noodzakelijk extreem. De komende 5-10 jaar zullen dan ook 1 of 2 aanvullende en wellicht minder extreme politieke partijen noodzakelijk die de werkelijke richting van NL gaan bepalen.

Tee Of Cup | 25-12-14 | 10:21

En hoezo 'gefeliciteerd met Jezus'...? Dacht je dat die op 25 december jarig was of zo, Spartacus?

eerstneukendanpraten | 25-12-14 | 10:20

De opkomst van D6666666666 heeft het zelfvertrouwen van de Nederlandse samenleving ondermijnt, en niet zo'n beetje ook.

Boy Cot | 25-12-14 | 10:19

@ZZP-er | 25-12-14 | 10:15
Tja, d'r staan hier twee turken aan de poort te rammelen die duidelijk verkeerd zijn.

Petrus Poortwachter | 25-12-14 | 10:18

Hallo, wat een lang verhaal. Vorig jaar na de kerst zeker mee begonnen? Nu in angst en beven de GS "Dit was het jaar 2014" samenvatting tegemoet ziende.

Ageless | 25-12-14 | 10:16

Een quote uit ''onze hoogtijdagen'' die de stelling onderbouwt.
''Dispereert niet, ontziet uw vijanden niet, want God is met ons''

prov1nciaal | 25-12-14 | 10:16

Petrus Poortwachter | 25-12-14 | 09:39
He, je bent helemaal wakker, en nog uitgelsapen ook!

ZZP-er | 25-12-14 | 10:15

Fijn kerstfeest mijne reaguurders! Ongezien de tyfus voor jullie allen! Kutkerst!

Ceauceausneaut | 25-12-14 | 10:15

@eerstneukendanpraten | 25-12-14 | 10:14
De dag is nog niet om...

Petrus Poortwachter | 25-12-14 | 10:15

Dat is Next Door Niki, wat ben ik een kenner.

Fappelmoes | 25-12-14 | 10:15

Jezus wat veel letters!

McSnor | 25-12-14 | 10:14

Dacht dat we iets kregen over "sneeuw des doods"...

eerstneukendanpraten | 25-12-14 | 10:14

Petrus Poortwachter | 25-12-14 | 09:23
Doordat je dubbel of driedubbel ziet lijkt het veel langer dan het is.

ZZP-er | 25-12-14 | 10:11

Picahoer met een verse zuigvlek in de nek. Zijn er geen 72 maagden?

El Gouda | 25-12-14 | 10:08

Goed werk. Maar dit klopt niet: "Constatin-François Volney bijvoorbeeld, die in 1789 een van de leiders van het democratische blok van de Franse Nationale Vergadering zou worden en die in 1985 drie jaar in het Midden-Oosten verbleef..."
Leeft-ie nog steeds, eigenlijk??

de visser | 25-12-14 | 10:08

-weggejorist-

Sloeberpoëet | 25-12-14 | 10:06

Mooi stuk van Spartacus. Waar vind je dat nog zulke beschouwingen. Nu valt er uit de aard der zaak een heleboel aan af te doen, of toe te doen. Grote woorden als "het Westen" hebben het nadeel niet meer dan labels te zijn voor een complexe werkelijkheid. Maar: we leven nu eenmaal in een tijd van grote volksverhuizingen, daar valt weinig aan te doen. Dat het volledig uit de klauwen gaat lopen, die kans lijkt me reëel.
En dat is ook de aard van de geschiedenis. Deze staat bol van oorlog, chaos, anarchie. Zo is het leven van de mens. Net zoals de dood bij het leven hoort als de nacht bij de dag, zo horen orde en chaos bij elkaar, in het universum en in de maatschappij. Geschiedenis is "creative destruction", iedere generatie kende zijn eigen revolutie.
De mens beheerst zijn eigen geschiedenis niet. Ondanks alle planbureaus, gekozen regeringen en parlementen, ondanks alle rioleringen en waterzuivering, medische wetenschap, etc.,etc., beheerst de mens niet het Grote Gebeuren. Want hoe meer je doet, hoe meer je overkomt.
Tegenwoordig is het nog maar de vraag of je nog wel kunt spreken van de westerse cultuur, of van de islamitische cultuur.
De mobiliteit en de communicatie hebben dat allemaal in beweging gebracht. En moeten wij waarschijnlijk met Karl Jaspers spreken van een wereldcultuur, die het resultaat is van de "vooruitgang". Dat daar oorlogen en terrorisme en uitbuiting, en oligarchie bijhoren, dat spreekt vanzelf. Dat hoort nl. bij de mens.

Van Duyvenbode | 25-12-14 | 10:05

Ik vond het essay over dit thema dat de 15.000 roebel/euro van Bolkestijn won toch beter.

BlitzFlicker | 25-12-14 | 10:04

Ik bewaar dit topic wel even voor later op de dag. Dacht ik zo.
Eerst moet de stoofschotel in de oven.

Ars Vivendi | 25-12-14 | 09:59

Ik denk eerder dat de politiek door repressie en financiële wurggreep een groot deel van de wil en joie de vivre uit deze samenleving heeft gewrongen. Als ondernemer is er geen lol meer aan, de lastendruk neemt steeds maar toe en een gezond debat over gewenste politieke en maatschappelijke veranderingen wordt de kop ingedrukt onder de noemer 'niet correct'.

Der Schnitzeljäger | 25-12-14 | 09:55

Spartacus: Kirk Douglas in een nichtenpakje! Nanninga!!

Petrus Poortwachter | 25-12-14 | 09:52

klote Spartacus met je homo-erotische kneuzen-nick, we willen Nanninga terug

ViagraFalls | 25-12-14 | 09:51

klote Spartacus met je homo-erotische kneuzen-nick, we willen Nanninga terug

JeMotWat | 25-12-14 | 09:47

@Parel van het Zuiden | 25-12-14 | 09:27
"Feitelijk rommelen we nog wat in de rokende puinhopen van een democratische rechtstaat."

Maar er is hoop dat democratie ooit weer terugkeert in ons land. Het kan weliswaar even duren:
en.wikipedia.org/wiki/Anacyclosis#Poly...
"Accordingly, democracy degenerates into "ochlocracy", literally, "mob-rule". During ochlocracy, according to Polybius, the people of the state will become corrupted, and will develop a sense of entitlement and will be conditioned to accept the pandering of demagogues. Eventually, the state will be engulfed in chaos, and the competing claims of demagogues will culminate in a single (sometimes virtuous) demagogue claiming absolute power, bringing the state full-circle back to monarchy."

Chiant | 25-12-14 | 09:45

Dit ga ik serieus een keer lezen, maar nu effe niet...
Zo voor het kerstontbijt. Nog geen koffie gehad, pfff

Bicycle_Repairman | 25-12-14 | 09:44

Stelletje intellectueel luie reaguurders hierboven. Een fundamentele gedachte over onze beschaving niet willen lezen, want geen tetten of te lang. Dieptriest.

Coolchwip_ | 25-12-14 | 09:41

goed stuk leesvoer ! dank.

Stortkoker | 25-12-14 | 09:41

Het meisje op de pica verleidde mij om te gaan lezen.
Groot werd de deceptie...

Wijze uit het Oosten | 25-12-14 | 09:39

TL;DR.
Ik kwam voor pics van geyle wijvon...

Tom Aatje | 25-12-14 | 09:39

Met de teloorgang van het christendom heeft het volgens mij niets te maken. Veeleer vind ik het gevoel van de gemiddelde NL-er lijken op dat van de mensen in het vooroorlogse Duitsland.
Het gevoel niets meer in eigen land te zeggen te hebben, gedwongen herstelbetalingen (EU) en een (dit keer aantoonbare) overlast van een minderheidsgroepering.
Het wachten is op iemand die dat snorretje goed staat.

Petrus Poortwachter | 25-12-14 | 09:39

@koffiekannetje | 25-12-14 | 09:05
Wat moet je anders met deze deprimerende dagen? Het is al beklagenswaardig dat het aantal topics op GS deze dagen een stuk minder is.

Chiant | 25-12-14 | 09:36

Het artikel trekt me niet. Het meiske op de pica wel.

luchtledig | 25-12-14 | 09:32

.. En niet door er tegen in te gaan, Spartacus. Spinoza is uiteraard te veel eer..

arie181818 | 25-12-14 | 09:32

'Nederland zou dan ook een sleutelrol moeten vervullen in het ongedaan maken van het gedachtegoed dat Europa weerloos maakt tegen ideologieën die wel een universele geldigheid en wenselijkheid claimen'

Het beste hoe je dat kan doen is niet door er tegen in te gaan Spinoza, maar door (seculier) onderwijs in derdewereld landen te bevorderen. Door kennis zien mensen zelf in dat er geen universele geldigheid in ideologieën is.

arie181818 | 25-12-14 | 09:31

Zo heet de dildo van mijn vrouw ook. Spartacus.

bolkebeer | 25-12-14 | 09:30

( elke bijdrage die begint met 'ik denk' is ook niet meer dan dat).

titwawki | 25-12-14 | 09:29

'Teloorgang van het Christendom' man, dat klinkt alsof dat instituut zichzelf nog niet de das om had gedaan: Yallop, David (1985) Boek: In God's Name.

Einde van de Domheid | 25-12-14 | 09:28

Spartacus, dit epistel is veel te lang. Echt kerst is kudt maar dit is toch ietwat overdreven. Hier een beknopte versie voor jou:

Klaas Knot en kornuiten bepalen bij de BIS-bank hoe jouw en mijn toekomst eruit ziet. The end.

Fijne dagen allemaal.

netniet | 25-12-14 | 09:27

De Westerse cultuur is zoveel meer dan het Christendom. Godzijdank dat de verlichting veel van het monoteistische kwaad wist weg te spoelen.
.
Maar de verlichting is inderdaad aan het doven. Vrijheid, rechtstaat, en democratie zijn niet in goede handen gebleken bij de Nederlandse politiek, bestuur, en burger.
.
Feitelijk rommelen we nog wat in de rokende puinhopen van een democratische rechtstaat. Vrijheid is kwetsbaar gemaakt en kan inmiddels met een pennenstreek helemaal verdwijnen.
.
Laat ik de gepropageerde zelfhaat in media, onderwijs, en publiek debat maar even terzijde schuiven. Zoiets vindt alleen voedingsbodem als je de grondvestende normen en waarden van je cultuur niet meer handhaaft en verdedigt.
.
Kijk naar de wereld en het zou duidelijk moeten zijn. Wat we waren, een vrije democratische rechtstaat, is een uiterst waardevol en geschiedkundig uniek gegeven. Nergens op deze wereld was het voor de burger beter geregeld. Leven in vrede, veiligheid, en welvaart.
.
En we laten het ons afnemen. Zonder slag of stoot. Laat dit de laatste Kerst zijn dat we over teloorgang spreken. Laat de volgende Kerst in het teken staan van een renaissance van de verlichting. Laat ons dan de wederopstanding van de democratische rechtstaat vieren door te dansen op de gebroken resten van de gevestigde politiek.
.
Laten we in 2015 terugnemen wat ons toebehoort. Ons Nederland!

Parel van het Zuiden | 25-12-14 | 09:27

Heeft iemand hier de moeite genomen om het te lezen?

Mahatma | 25-12-14 | 09:26

Dank aan Spartacus. Slijpsteen voor de geest!

titwawki | 25-12-14 | 09:25

Na de feauteau ben ik gestopt.

Guusje Nadorst | 25-12-14 | 09:24

Ik denk dat het eenvoudiger is, mensen raakten een beetje te vervuld van zichzelf verloren hun aansluiting op de samenleving. De samenleving ging hierdoor substituten aanmaken. Met wat drank, drugs en teveel denken aan sex lukte dat een beetje, totdat ook de politici zichzelf doorprikten als zelfservers en het systeem da bijna met zich meebracht. (Ook nieuwen trappen in die systeemval.) In total, mensen doen niet wat ze moeten doen en daar zitten we dan.
Dus... Do what you got to do!

Einde van de Domheid | 25-12-14 | 09:24

Zijn jullie GODVERDOMME helemaal van de pot gerukt? Midden in de nacht met zo'n lap blabla aan te komen? Die ik, dank zij de miswijn ook nog redelijk dubbel zie, Stelletje mafklappers!

Petrus Poortwachter | 25-12-14 | 09:23

Die Constatin-Francois was tenminste een halgod. Ik weet niet waar dat in de drie eenheid past. Minimaal 209jaar geworden..

'Constatin-François Volney bijvoorbeeld, die in 1789 een van de leiders van het democratische blok van de Franse Nationale Vergadering zou worden en die in 1985 drie jaar in het Midden-Oosten verbleef'

arie181818 | 25-12-14 | 09:21

Jezus, wat een hoop knip en plakwerk.

DonBasco | 25-12-14 | 09:17

Dus?

Roer | 25-12-14 | 09:14

-weggejorist-

volksmenner | 25-12-14 | 09:11

Maar.... Spartacus, well done met jouw uitleg van de teloorgang van het avondland. De opkomst van de Islo-Europese Staten wordt en is een feit. Wen er vast maar aan.

Berkemef | 25-12-14 | 09:09

Samenvatting: islam is kut?

hoevenpe | 25-12-14 | 09:09

“klote Spartacus met je homo-erotische kneuzen-nick, we willen Nanninga terug”

ItisIAgain | 25-12-14 | 09:07

jezus.. ben net wakker man

(c)ZWITSUL | 25-12-14 | 09:06

Als ik een boek wil, ga ik wel naar de Bruna. Gewoon tetten!

[[[Mad.doC]]] | 25-12-14 | 09:05

Had dit verdomme gisteravond gepost, had ik wat te doen tijdens de subtiel gesponsorde ski-vakantie van Robert ten Brink en de zaal vol aardslelijke bakvissen met kansloze longdistance (wat moet dat heerlijk zijn) relaties...

de Voorzittert | 25-12-14 | 09:05

Eens kijken wie er op 12/25 allemaal op GS hangen.

koffiekannetje | 25-12-14 | 09:05

Holy crap, dit is langer dan het kerstverhaal.

Berkemef | 25-12-14 | 09:01

REAGEER OOK

bespaartips: Energie vergelijken | Autoverzekering vergelijken | Zorgverzekering vergelijken