Tendentieus, ongefundeerd & nodeloos kwetsend

Bert Brussen kijkt Zomergasten: Reinbert de Leeuw

bbzoergwashetniet.jpg Zomergast Reinbert de Leeuw (75, dirigent, componist) is zo’n zomergast waar niemand voor thuisblijft en waar geen hond naar kijkt, maar waarover op maandagochtend uitgebreid wordt geluld bij duizenden koffieautomaten in honderden kantoorpanden onder tientallen systeemplafonds in het ganse land. Zo’n zomergast die zó intellectueel en abstract is, dat het inmiddels versleten Zomergasten-concept met terugwerkende kracht alsnog een avant-gardistische televisierevolutie poogt te zijn. (Dat is het Zomergasten als schrikbeeld, waaraan je soms geschrokken terugdenkt, die lange zomeravonden met Peter van Ingen en Een Hele Moeilijke Gast Met Saaie Dingen op Nederland 3 en dan pappa en mamma die drie uur lang met één vinger aan hun kin of wang geïnteresseerd staren en knikken en ‘hmmhmm’-en en jij die dacht dat ze echt geïnteresseerd waren maar uiteindelijk hadden pappa en mamma ook maar gewoon een baan onder een systeemplafond met een koffieautomaat waar collega’s op maandagen proberen elkaar te overtreffen in kosmopolitische intellectualistische pretentie omdat ze toch wat moesten als heel gemiddelde medewerkers onder dat systeemplafond in een zee van andere identieke heel gemiddelde medewerkers onder een systeemplafond waarvan de meerderheid altijd dolblij is met de recensenten die gemakshalve wél de hele aflevering uitzitten en zo handig voorkauwen wat er allemaal moet worden gevonden bij de koffieautomaat.) Zó erg was het ook weer niet. Toegegeven, Reinbert de Leeuw is, zo vertelde hij, bevriend met Connie Palmen, heeft een huisje in Frankrijk en met Connie Palmen en andere vrienden kijken ze al jaren elk seizoen trouw Zomergasten. En toegegeven, deze Zomergasten-aflevering draaide uitsluitend om klassieke muziek en laat klassieke muziek nou net een heel hoog abstractieniveau hebben, wat toch altijd gemakkelijk tegen de grens van pretentieus aan schuurt. Maar wie ore heeft die hore. Er zat nieuws in. De Leeuw fakkelde namelijk zijn biograaf (Thea Derks) af. Immer bedekt met keurige bescheiden en beschaafde termen als de ingetogen en al te bescheiden man die hij zich graag toonde. Maar met wat hulp van zomergastheer Wilfried de Jong kwam die woede er toch uit. Zelden illustreerde iemand zo pijnlijk duidelijk wat ‘ongeautoriseerd’ betekent in de zin ‘een ongeautoriseerde biografie’. “Ik vertrouw geen enkel citaat uit die biografie”, zei hij toen De Jong een vleiend citaat van een muze-actrice voorlas uit de biografie, waarmee hij alles over die biografie had gezegd. Nieuwswaardig was ook De Leeuws harde kritiek op het gedrag van de musici van het Concertgebouworkest. Die dreven, in een fragment uit de documentaire Imperfect Harmony, zichtbaar de spot met de (overigens inderdaad nogal verontrustend moderne) compositie van componist (en boezemvriend) Louis Andriessen. “Muzikanten moeten hun best doen om de muziek zo goed mogelijk ten gehore te brengen, dat is hun taak”, aldus een duidelijke, bevrijdend duidelijke, De Leeuw die refereerde aan Mahler, de componist waar het Concertgebouworkest toch veel roem aan heeft te danken en wiens composities eveneens niet altijd werden begrepen. De Leeuw is, voor wie het volhield drie uur lang te blijven horen, een verrassend bevlogen verteller voor zo’n welhaast monomaan musicus. Hij toonde de kijker (lees: luisteraar) een uitgebreide staalkaart van de tonale werkelijkheid en deelde gretig zijn niet te bevredigen verlangen naar gepassioneerd talent. bbluisterenjaknikken534.jpg Wellicht was het dan soms van een al te hoog abstractieniveau, dat vergt van de kijker vooral veel luisteren en ja knikken, zoals ook De Jong in beginsel deed en de dirigent zijn zorgvuldige gecomponeerde muziekcollege liet dirigeren. Met inbegrip van verrassend nuchtere observaties als “het beroep van dirigent wordt zwaar overschat, je staat nou eenmaal in dienst van de muziek” en, bijna verbijsterend, “ik ben helemaal geen muziekluisteraar. Ik wil het vooral kunnen doen, kunnen uitvoeren. Muziek luister ik niet voor mijn plezier, ik zet niet echt voor de lol een CD’tje op.” Maar altijd was er die bescheidenheid, een onderdanig zichzelf wegcijferen, wellicht als resultaat van een al te keurige opvoeding in een artsengezin anno jaren vijftig vorige eeuw. En net als in het maatschappelijke leven was het ook in de muziek niet de bedoeling al te raar of te opvallend te doen, zo duidde De Leeuw een magistraal fragment waarin de Amerikaan John Cage een symfonie met keukenapparatuur, het toeval, een vleugel en een plastic vis ten gehore bracht (en vooral liet zien). “Zoiets kon natuurlijk alleen een Amerikaan doen, in Europa was dit ondenkbaar”, aldus De Leeuw, waarmee hij tegelijk zijn eigen vluchten in bescheidenheid vorm probeerde te geven. Hoe dan ook, De Jong counterde toch enkele malen de pogingen van De Leeuw om de avond volledig zelf te dirigeren. Dat leverde gelijk de mooiste gesprekken op. Ook als het schuurde, zoals De Jongs al te enthousiaste pogingen het liefdesleven van De Leeuw te psychologiseren: “Misschien is de liefde iets wat er te weinig is omdat je altijd werkt?” “Dat is een psychologenopmerking. Psychologie van de koude grond. Hier heb ik helemaal niks mee.” “Het was gewoon een domme vraag van een journalist die ook maar wat probeert.” Smullen. Bert Brussen is hoofdredacteur van ThePostOnline en Zomergasten-veteraan. aft2.gif

Reaguursels

Inloggen

reinbert verliefd op babs, de zomerkwast verhulde zich in ijzig zwijgen. de interviewer peuterde en liet t r bij. geen diepgang op persoonlijk terrein. de psyche verloor zich voornamelijk in z'n wark. daar is avond mee gevuld. in de herfst van z'n carriere is r voor een onstuimige emotie als liefde tussen 2 personen iig voor de kijker noch plek noch plaats. de ondertoon verloor magie. de boventoon bleef aan de oppervlakte. de leeuw wil zichzelf nog lang niet bevrijden.

Almo | 11-08-14 | 20:37

Sinds wanneer schuurt 'abstractie' tegen 'pretentie' aan? Gelukkig heeft Zomergasten naast Saskia Noort ook nog boeiende en inspirerende gasten uitgenodigd. Dat gehamer op zijn biografie vond ik dan weer minder relevant; het was duidelijk dat De Leeuw daar zijn licht niet op wilde laten schijnen. Doorvragen heeft dan weinig zin.

dodecafonist | 11-08-14 | 17:51

Novinho | 11-08-14 | 10:25

Helemaal mee eens.

Ik vond het trouwens een mooie avond.

Camo | 11-08-14 | 17:11

Ik vond het meer iets voor de radio. Het ging alleen om muziek. Het fragment over Andriessen was spannende televisie, maar de rest kon allemaal op de radio. Enfin, ik verheug me op mijn favoriete wiskundemeisje volgende week: Ionica Smeets.

Stormageddon | 11-08-14 | 14:44

Afgesloten met een semi-intellectuele horrorfilm met "fascinerende zwart-wit beelden". *braaksel verwijderen doet*
clabamsk | 11-08-14 | 09:08

Om precies te zijn een Neo-Expressionistische dogma film met schijt aan dogma regels. Ook nog eens film met de beste eerste drie minuten ooit gemaakt.
Ik vind het geen probleem dat er hier zwitsal tokkies rondlopen, maar ga je nu niet met dingen bemoeien waar je niets van begrijpt.

caravaggio | 11-08-14 | 14:00

Fuck, gemist. Zat met mijn 2 nieuwe vriendinnen in de kroeg.

namensmijnhond | 11-08-14 | 13:54

afgehaakt bij het vierde systeemplafond.

Zó erg was het ook weer wel.

Snerpe Schede | 11-08-14 | 13:12

Sorry, @spanarchist, Gordon is te hoog gegrepen voor mij.

Oud wijf | 11-08-14 | 13:00

SOW! Weer eens een stuk van Galina Oestvolskaja op de tv. Beter kan het niet worden. Reinbert De Leeuw, Cherry Duins en vooral Josée Voormans: Bedankt!!

Wie "Car Men" van Jiří Kylián en regisseur Boris Paval Conen niet mooi vind moet zich onmiddellijk aan zijn appreciatie-papillen laten opereren.

Svjatoslav Teofilovitsj Richter!!! Господин!
Salut! Evocatus

Evocatus | 11-08-14 | 12:52

God wat keek Sviatoslav Richter gekweld! Het zijn eigenaardige luitjes met gebruiksaanwijzingen, die klavierleeuwen;-)
Ome Wibi is fan van Bolet. Ik ga voor Alexander Brailowsky spelend Chopin.Onze premier is meer van Vladimir Horowitz.
Voor Mozart vind ik Maria Joao Pires het mooist:-)

kapitein oosterlng | 11-08-14 | 12:50

Kudo's voor de Peter van Ingen aftiteling. Ook mede mogelijk gemaakt door Peter van Ingen?

AntiBlankeVla | 11-08-14 | 12:15

Dat fragment van Sviatoslav Richter was heel indringend. Het was al mijn favoriete pianist en nu nog meer.

Schwalbewald | 11-08-14 | 12:05

Ik hou van klassieke muziek, maar dan niet te modern. Reinbert de Leeuw is voor mij te moeilijk. Niet gekeken.

lingo star | 11-08-14 | 11:58

Enkele acute zaken hadden uit deze "wijze"man getrokken moeten worden. Relatie tussen religie, oorlog, porno, geluk, vrede en muziek. Was zeker wat teveel gevraagd. Bedankt leeuw, je voegt weinig toe.

tast in duitser | 11-08-14 | 11:17

Eindelijk weer eens een uitzending die ik helemaal uitgekeken heb, verreweg de beste die we tot nu toe gehad hebben. Zelfs die kale gier die tegenover De Leeuw zat kon het niet bederven met z'n domme gehakkel. Je hoeft niet van De Leeuw of van zijn muziek te houden, maar hij bracht in ieder geval een boeiend en gepassioneerd verhaal.

Argyronauta | 11-08-14 | 11:17

Kassi kijke, is iets van de vorige eeuw.
Het is voor mensen die geen invulling aan hun leven kunnen geven.

Brandend Zand | 11-08-14 | 11:06

Door alle subsidies zijn kunstenaars compleet de weg kwijt. Dit geldt voor beeldend kunstenaars, musici en performers.
Aan de andere kant van het spectrum komt het vertier uit de computer.
Kunst is dood.

watergeus | 11-08-14 | 10:57

De naam Reinbert de Leeuw staat voor oersaai en atonaal, daarom heb ik niet gekeken en niets gemist.
Voor het overige eens met Novinho hier boven: stop mij niet in een hokje, en stop GS niet in een hokje. Op dit moment is GS linkser en anarchistischer van inhoud dan die pretentieuze VPRO; een bespreking van een doorgaans ūberpretentieus en poepsaai tv-programma moet gewoon kunnen.

Professor Pipo | 11-08-14 | 10:49

Ja, de korte film "father and daughter", van Michael Dudok de Wit, een buitengewoon mooie en ontroerende film. Zien!

ljcoster | 11-08-14 | 10:33

Het fragment van Richter was fenomenaal. Die klasse, de zelfhaat. Echt adembenemend.

OrgulloTulipano | 11-08-14 | 10:31

(zucht... typefouten..)

Novinho | 11-08-14 | 10:27

Ik heb het bijna helemaal uitgezeten. Het laatste half uur ga ik nog weel neer terugkijken. Ik wil even inhaken op de opmerkingen over: kent u reaguurder. Ik zit al jaren op Geen Stijl en mijn kennis en interesses zijn breed. Ik geloof ook niet dat GS-fans allemaal rechts zijn. Ik denk juist dat wij niet in een hokje zouden mogen passen. Ik wil juist vrij zijn van de hokjes. Voorbeeld: ik kan oprecht lachen (zonder cynisme of sarcasme) om linkse komieken, maar heb wel op Fleur Agema gestemd bij de landelijke verkiezingen, omdat ik de zorg erg belangrijk vind. Soms luister ik naar klassieke muziek, maar dan zet ik weer een cd van The Wu-Tang Clan op. Ik kijk pretentieuze art house films uit Frankrijk, maar soms ook smakeloze kut films zoals The Human Centipede 2. Ik vind het verfrissend dat Geen Stijl aandacht besteedt aan Zomergasten. Geen Stijl hoeft geen rekening te houden met vooroordelen over hun eigen 'achterban'. Wees vernieuwend of juist niet, doe wat je wilt, houdt geen rekening met de gevoelens van reaguurder. Fuck hen. Alsof wij bepalen of weten, hoe het moet/hoort. Mensen die denken te weten hoe iets moet, hebben de wereld juist naar de klote geholpen En mensen, wat ik hier schrijf, 'moet' je natuurljk niet te geloven. Dat is het laatste wat ik wil bereiken ;-)

Novinho | 11-08-14 | 10:25

Toen de Leeuw na 5 minuten begon over zijn huis in Frankrijk waar hij altijd met Connie Palmen en anderen vakantie vierde (oh god... dit wordt weer zo'n interessantdoenerige babyboomeravond) ben ik al afgehaakt, niks gemist dus. Ze zouden eens wat jongere gasten uit moeten nodigen.

De uitzending die mij wel altijd bij zal blijven is die met Paul Verhoeven een paar jaar geleden, die man heeft echt wat te melden en had hele interessante beelden gekozen.

Het korte animatiefilmpje ("Father and Daughter")waar Paul Verhoeven de uitzending mee begon zal me altijd bijblijven, daar krijg je echt tranen van in je ogen: www.youtube.com/watch?v=e10dY07KBMk

Outsider-Inside | 11-08-14 | 10:13

Ik heb in totaal drie maar een minuut lang gekeken. Werkelijk puh. In vorige jaren waren er meer aansprekende interviews. Zomergasten is nu echt op zijn retour. Leuk geprobeerd, maar geen pit.

ljcoster | 11-08-14 | 10:10

@Toverkol | 11-08-14 | 10:00
Man wat zeur je nou. Voor jou zijn er talloze commerciële zenders met volop lawaai en interessante zap-momenten. Zou me niet verbazen dat er ook nog wel ergens voetbal was te zien.
Zes keer per jaar is er iets saais op een publieke zender, alsof je überhaupt NPO kijkt (want links, want subsidie).

atheïstisch stemvee | 11-08-14 | 10:07

leuke leerzame avond. Mooi einde met bach. Het was een avond voor de muziekgeschoolde. Dat ben ik niet maar het is mooi om iemand zo bevlogen over een onderwerp te horen praten.

Je staat stil bij de passie die componisten proberen vast te leggen in hun werk.

Was interessant, ik begreep van mensen die zich meer verdiept hebben in de muziek dan ik aan beeldbuis vastgekluisterd zaten aan de tv en de avond niet lang genoeg kon duren.

Eindigen met Bach is altijd mooi.

Toch meer van dit soort tv
dan de eindeloze herhalingen van ik vertrek over een ranking the stars.

Het was een moeilijke avond voor mensen die alleen naar barbie kijken die stofzuigt of bij de schoonmoeder op bezoek gaat.

dolffie | 11-08-14 | 10:07

Het was een beetje vlees noch vis. Als je niet thuis bent in De Leeuw's muziekwereld, is zo'n avondvullend programma oersaai.
.
Als je wel daarin bent ingevoerd, was het echter ook saai. Omdat ervoor gekozen werd de informatie enigszins oppervlakkig te houden 'om de leek-kijker niet te zeer af te schrikken'.
.
Ik vrees ook dat Wilfried de Jong er eigenlijk de ballen van snapt en in die zin dus ook een slechte gesprekspartner was.
.
Normaliter staat een gast vanuit zijn persoonlijkheid centraal. Hier zorgde De Leeuw's bescheidenheid ervoor dat het nagenoeg louter over muziek ging. Daarom hadden ze hem misschien beter niet als gast kunnen uitkiezen.
.
Ik herinner me een uitzending van lang geleden met componist Louis Andriessen. Daar kwam popmuziek langs, speelflms, cartoons etc. Dat was voor niet-ingewijden veel interessanter om naar te kijken, omdat er zo 'te begrijpen ingangen' waren naar de persoonlijkheid van de componist.
.
In mijn beleving waren er gisteren wel geweldige fragmenten te zien. Bijzondere stukjes film met halfgoden als Stravinski en Messiaen bijvoorbeeld. En mevrouw Oestvolskaja, het ongelukkig mens dat haar leven heeft gewijd aan verwrongen ijzerfabriekklanken.

Betweeter | 11-08-14 | 10:03

Qua saaiheid slechts overtroffen door de ganse avond Koningin Elizabethwedstrijd voor viool van 7 to over 12 op de Belgische TV. Subsidie TV ten top, slechts bedoeld voor een handjevol.

Toverkol | 11-08-14 | 10:00

Vergeleken met dat jochie van 2 weken terug vond ik dit 10x beter.

Tishetnetnie | 11-08-14 | 09:58

Oud wijf | 11-08-14 | 09:40
Gordon schijnt graag een keer gast te willen zijn.

spanarchist | 11-08-14 | 09:53

Heb ongeveer 1 minuut gekeken. Dat was overigens omdat er reclame was op het andere net. Had achteraf beter de reclame kunnen kijken.
Nodig nou eens een prikkelende gast uit. Een actueel iemand het liefst, voor mijn part Wilders of een haatimam. Dat is leuke televee!

Dhr. de Wit | 11-08-14 | 09:53

Hoe het ook zij; de Erik Satie vertolking van de Leeuw is voor de eeuwigheid.

McMarx | 11-08-14 | 09:46

Mooiste fragment: Sjatoslav Richter.
Maar die speelde dan ook Schubert.
philia | 11-08-14 | 09:12

Dat was inderdaad heel mooi. Voor de rest vond ik het maar ontzettend veel gezwam en k*dtmuziek. Er is zat klassieke muziek die fijn is om haar te luisteren, maar ik ben op een gegeven moment weer op mijn vertrouwde plek achter de laptop gaan zitten in de hoop dat ik nog wat interessante muziekfragmenten zou horen. Quod non (Zo, nu heb ik ook eens een intellectuele term gebruikt. Vinden jullie mij nu stoer?

Boretti | 11-08-14 | 09:46

ONDANKS de achterlijke vragen van Wilfred de jong, was dit de beste uitzending till now. Kwam door de gast. Wat een prachtige, erudiete man! Gelukkig heb ik geen baan met systeemplafond en koffie automaat en dus ook geen collega's. Vandaar dat ik het hier typ.

Fluffytheanaconda | 11-08-14 | 09:43

Net als Lingo heeft Zomergasten de houdbaarheidsdatum bereikt.
Stoppen dus. Er zijn géén interessante gasten meer die op zouden kunnen/willen draven.

Oud wijf | 11-08-14 | 09:40

Vanaf het eerste begin (Peter van I) alle uitz gezien maar laat ik het al zo een drie jaar afweten. Zomermoe geworden. Die zo vermaarderwijs grensverleggende VPRO is met Zomergasten al jaren versleten.

Ingelheit | 11-08-14 | 09:39

Typisch voorbeeld van veel te veel woorden aan iets waar een normaal mens zonder systeemplafond boven z'n hoofd geen woord aan vuil maakt.

Bezek | 11-08-14 | 09:38

Ik dacht dat het martin brozuis was ,die eikel van ren je rot

uit-benen | 11-08-14 | 09:37

Voor de barbaren die eindelijk een serieuze Brussen lezen: Ihnen sollte Kultur eingebildet werden.

Spastcommando | 11-08-14 | 09:36

Voor de barbaren die eindelijk een serieuze Brussen lezen: Ihnen sollte Kultur eingebildet werden.

Spastcommando | 11-08-14 | 09:36

wat een slecht verhaal

welsteil | 11-08-14 | 09:34

"waarover op maandagochtend uitgebreid wordt geluld bij duizenden koffieautomaten"
Get real!
Maximaal zeventig. Er was foeballhu op de televee, jeweettog!?

CynicalBastard | 11-08-14 | 09:31

-weggejorist-

Aatje | 11-08-14 | 09:21

Kijk niet meer naar dit oersaaie programma. CD-4 van House of Cards eringedaan en daarna Sport Studio.

van Oeffelen | 11-08-14 | 09:17

Stukje van gezien, wist niet dat mummies konden praten.

Jim Lovell | 11-08-14 | 09:15

Stop die zomergasten waar de zon niet schijnt. En als je toch bezig bent, prop die koffieautomaat er ook bij in.

niks mis mee | 11-08-14 | 09:13

Mooiste fragment: Sjatoslav Richter.
Maar die speelde dan ook Schubert.

philia | 11-08-14 | 09:12

Prima recensie van Bert Brussen
Een juiste mix van lof en kritiek en in elk geval veel beter dan die van de recensenten van Volkskrant een NRC, die met hun kritiekloze waardering voor het programma op doorzichtige manier hun intellectuele statuur pogen op te poetsen.
Saai was het inderdaad, maar dat krijg je met drie uur lang een magistrale vakidioot aan het woord. Luister liever naar De Leeuw's "Early Pianoworks" van Erik Satie. Daar lult hij niet, maar toont zijn virtuositeit in ook voor de niet vakidioot zeer toegankelijke muziek.

Ridde Rogter | 11-08-14 | 09:11

Afgesloten met een semi-intellectuele horrorfilm met "fascinerende zwart-wit beelden". *braaksel verwijderen doet*

clabamsk | 11-08-14 | 09:08

Waarom, waarom maakt Geenstijl zich druk om zomergasten? Welk stuk doelgroep wordt hiermee bereikt? Kent uw reaguurders!

Klaas vaag | 11-08-14 | 09:00

@leo de pejo, ja dat klopt wel. Verder vond ik het wel een mooie uitzending al was de chemie tussen de 2 beperkt. Die kritiek op het Concertgebouworkest was niet de eerst die ik de laatste tijd hoorde: bij het 125 jarig jubileum in 2013 waren Bernard Haitink en Jaap van Zweeden totaal genegeerd. Je vraagt je af wat daar achter zit maar 'de bladen' schrijven daar niet over.

Simon_GS | 11-08-14 | 08:53

Tsja, een avond lang kijken en luisteren naar een bevlogen man met inhoud is voor veel reaguurdertjes ook wel een hele opgave. Concentratie, passie, toewijding: kom er maar eens om!

Boer in 020 | 11-08-14 | 08:52

Het was hier anders niet echt goed vis-weer maar toch heb ik niet gekeken...

eerstneukendanpraten | 11-08-14 | 08:43

Heb het toch 5 seconden volgehouden

haatbaardtaart | 11-08-14 | 08:42

Mooiste fragment: de stomme film.

titwawki | 11-08-14 | 08:42

Ik merk dat ik niets gemist heb. Ik vind het toch bewonderingswaardig dat Bert Brussen zich voor ons opoffert.

Kaas de Vies | 11-08-14 | 08:40

Deze aflevering van Zomergasten had beter op de radio uitgezonden kunnen worden. Lange gesprekken en veel, heel veel muziekfragmenten. De beelden voegden nauwelijks iets toe.

leo de pejo | 11-08-14 | 08:38

Nou ik vond het anders WEL kut!

kippevlees | 11-08-14 | 08:35

REAGEER OOK

bespaartips: Energie vergelijken | Autoverzekering vergelijken | Zorgverzekering vergelijken