Feynman en/of Feiten – Bedrijfsrisico?

Nimby faalt als milieubeleid

Wereldwijd is Nederland geroemd om zijn overwinningen op het wassende water. We staan bekend om onze sierteelt, die we eind dit jaar moeten missen. De planten krijgen geen water en sterven af. Midden in een rivierdelta waar 77 miljard kubieke meter per jaar doorheen stroomt, zijn we niet meer in staat ons water goed te verdelen. We slaan straks een pleefiguur.

We staan bekend om onze dijken, maar het grondwater daalt, de klei droogt uit en er ontstaan scheuren in de dijken. Hoogheemraadschappen hebben veel geïnvesteerd in waterkwaliteit, biodiversiteit en statige kantoorpanden, maar gaan nat op primaire waterkeringen. De club van Rome heeft in 1972 met het boekje grenzen aan groei voor deze droogte gewaarschuwd.

Een overheid die 38 tot 39% van het geld in beheer houdt, ontneemt burgers en bedrijven de middelen om zelfstandig voorzieningen te treffen om zich op deze extreme situaties voor te bereiden. We krijgen het water uit de rioolzuivering, het IJsselmeer of de Rijn niet meer bij de tuinder of de boer. Die moeten maar hun hele oogst laten mislukken en failliet gaan.

Onze brandweer ziet haar levensreddende gereedschap gejat, en krijgt in heel Europa niet genoeg water op de bosbranden. Bossen die in Limburg en Frankrijk bestonden uit aangeplante brandbare naaldbomen en in Portugal zelfs uit nog brandbaardere eucalyptusbomen. Samen met een gebrek aan blusvliegtuigen gaf traag mismanagement een voorspelde ramp.

Hetzelfde geldt voor onze binnenvaartschippers, een klimaatvriendelijke manier van vervoer. De sluizen blijven dicht om het water tegen te houden. Ze hebben geen idee wanneer ze weer mogen varen. Het was beter geweest langs de sluizen pompen of overslag te installeren, dat is vele malen goedkoper dan de economische schade, dan had de schatkist minder misgelopen.

Een gebrek aan koelwater belemmert ook elektriciteitsproductie, raffinaderijen en andere procesindustrieën. We worden dan afhankelijker van import, dat geeft economische en ecologische schade. De tientallen miljarden die deze energiereuzen extra verdienen aan schaarste moet je niet wegbelasten, maar lokaal laten investeren in strategische oplossingen.

De markt beloont oude investeringen en maakt ruimte voor nieuwe investeringen. Helaas hebben wij niet de vergunningen of een betrouwbare overheid. Daardoor investeren deze reuzen elders, waar minder belasting en minder milieuwetgeving bestaat. De EU halveerde haar uitstoot, terwijl India en China hun uitstoot verachtvoudigden. Nimby faalt als milieubeleid.

Datacentra mogen wel doorgaan met hun verbruik van drinkwater om door middel van verdamping hun systemen te koelen. Kennelijk weet niemand dat je processoren ook op een lagere spanning en een lagere snelheid kan laten werken zodat je veel minder warmte ontwikkelt. Even iets minder sociale media en artificiële intelligentie voor voer en vervoer.

De bouw van een geheime NAVO-Merwedebrug is begonnen in 1954. Midden in de koude oorlog hadden we nog het besef dat infrastructuur de basis is onder onze logistiek, economie en defensie. De huidige Merwedebrug uit 1961 is dicht voor Nederlandse transportondernemingen, buitenlandse kentekens ontspringen de dans. De brug ernaast is ook dicht, we zijn een doolhof.

Er is afgesproken anderhalf procent van onze economie te besteden aan infrastructuur. Bij een BBP van 1231,5 miljard gaat dit om 18,5 miljard per jaar. Binnen vijf jaar vind je de tachtig miljard. Niet alleen aan wegen, maar ook aan watervoorzieningen, waterkeringen en elektriciteit. Een elektriciteitsnet dat onze elektrificatie aankan, kost honderden miljarden in tien jaar erna.

Het zou goed zijn als onze politici tijdens hun reces Age of Empires, Banished, Colonization, Caesar, Civilization, Patrician, Settlers, Simfarm, The Colonists of Tropico zouden uitspelen. Dit zijn strategiespellen waar politici leren hoe grondstoffen zoals water, elektriciteit en stikstof de zwakste schakel vormen. Ze leren dan het verschil tussen een afvalstof en een grondstof.

Ze leren hoe ze beperken hoeveel voedsel er is, en of hun virtuele volkje de winter doorkomt. Ze leren dan de relatie tussen besluiten en consequenties. We zagen de afgelopen jaren 38% meer rijksambtenaren, 68% meer personeelskosten, maar geen driekwart meer wegen, water of woningen. Beleid, budget en bureaucratie geven allemaal geen bouw of technisch personeel.

Denken in bedrijfsrisico's door politici is makkelijk afschuiven. Ze vergeten faillissementen, uitkeringen voor ontslagen personeel, misgelopen belastingafdracht en meer import uit het buitenland. Het raakt direct meerdere keren onze economie, schatkist en handelsbalans. De minister miskent de noodzakelijke symbiose tussen de private en publieke sector.

Dan heb je politici met een tunnelvisie op hun eigen begroting tot de volgende verkiezingen, zonder visie op de lange termijn of de directe effecten op geldstromen in de rest van de samenleving. Flamboyante bankiers en knoflooklanden werden wel gered, de belastingbetalers die deze weggeeffeestjes hebben betaald krijgen, geen vergunningen, duidelijkheid of hulp.

Onze overheid moet verantwoordelijkheid nemen voor infrastructuur en technisch onderwijs zodat burgers en bedrijven kunnen zorgen voor de producten, diensten en belastingafdracht die onze samenleving nodig heeft. Wanneer de overheid hen geen speelruimte geeft om hun werk te doen en geld te verdienen, heeft de overheid aan het eind van de maand ook hun geld niet.

Geen water, elektriciteit of vervoer is een nationaal risico.