Tendentieus, ongefundeerd & nodeloos kwetsend

Bert Brussen kijkt Zomergasten. Afl. 3: Saskia Noort

bbsaskianoort1.jpg Zomergast Saskia Noort is waarschijnlijk de minst elitaire en banaalste gast die het langlopende Vpro-programma ooit heeft mogen ontvangen. Platinablond haar, diep decolleté, zongebruinde huid en gouden collier. De eenvoud zelve, en wie zulks niet wenst te geloven leze haar boeken (megabestsellers waarvan er inmiddels meer dan twee miljoen zijn verkocht): ‘literaire’ thrillers zonder al te veel diepgang of literaire pretenties, maar met een verslavend spannend plot. Het soort boeken dat men ‘in één adem uitleest’, en waarvan men twee uur later alweer is vergeten waar het over ging. Op naar de Bruna voor een nieuw deeltje. Maar geen zorgen, Noort is even nuchter en down to earth als haar verschijning en oeuvre doen vermoeden. “Ik noem het zelf geen literaire thriller, dat doet de uitgever, ik wil alleen een spannend boek schrijven” en “ik wil helemaal nooit zo’n BN’er zijn, daar heb ik helemaal niets mee”, legde ze uit, voor wie het nog niet door had of niet wilde geloven. Puur Hollands glorie, afkomstig van de blanke toppen der duinen. Geen fratsen. Kan dat, een Zomergast die zo sterk afwijkt van de gelaagde erudieten die de deelnemers (kunstenaars, literaire schrijvers, wetenschappers, Freek de Jonge) aan de Zomergastenkaravaan doorgaans pretenderen te zijn om vervolgens hun innerlijke bestaan als een staalkaart van de ziel tentoon te spreiden aan het slinkende maar intieme publiek van VPRO-kijkers? Klassieke slow-tv Ja dat kan, maar het duurt wel heel lang. Klassieke slow-tv. Log en traag kwam de avond op gang. Noort (“Jeetje ik schrik toch wel even nu ik mijzelf zo groot zie geprojecteerd”) kijkt 'elke avond trouw het Achtuurjournaal en DWDD' en is niet perse inert door onwetendheid, wel door schaamte en angst. Diezelfde angst zou tegelijk de sleutel tot de avond worden, maar het was flink ploegen om die sleutel te vinden. Als wandelen in een boze droom: het asfalt als stroop, de benen met elkaar versmolten. Een uur duurde het, minstens een uur. De Jong was trouwens op dreef, met zo’n gast is hij tegelijk sherrif, pianospeler en barkeeper, maar immer stroef. Lange stiltes na een vraag, Noort lachte haar antwoorden beschaamd weg of verschoof haar gedachten naar het zelfkleinerende “vind ik althans” en “zo denk ik er over” als apologie voor haar mening. De demon van schaamte wordt altijd prachtig onder woorden gebracht in de zoete apologie voor een mening. Dat is een blokkade. Angst dus. “Angst”, zo ontwaakte ze plotseling uit haar beschermende sluimer, “die onbewust wordt veroorzaakt doordat ik een ‘ongelukje’ van mijn ouders was.” En niet alleen dat: om te kunnen verklaren hoe ze zich voor haar werk probeert in te leven in slachtoffers van een misdrijf wilde ze aan De Jong prijsgeven dat ze zélf ooit slachtoffer was van een verkrachting. Weg met de obstakels Geen catharsis, wel een bekentenis die de eenvoud en banaliteit ontmaskerde van een lectuur schrijvende vrouw die liever niet al te moeilijk doet. Weg waren de obstakels. De Jong had de gedachtewereld van Noort, die het verplaatsen van haar meest angstige gedachten naar een talige maar controleerbare werkelijkheid zo tot in de puntjes beheerst, keurig gedeconstrueerd. Zonder obstakels werd de kijker een loepzuivere blik in haar ziel gegund. Een fragment over Radikale Vrouwenhulpverlening in de jaren zeventig (waarbij vrouwen zich op een zoldertje van het plaatselijke Feministen Kollektief elkaar in de behaarde kut lieten kijken) waren voor Noort reden pittige uitspraken ten faveure van het feminisme te doen. Dit keer zonder apologie voor haar mening. En een bloedstollend fragment uit de documentaire ‘The Invisible War’, over de kille machocultuur in het US Army, waarin het verkrachten van vrouwelijke soldaten kennelijk nog altijd traditie is, dreef de avond naar een doodstil maar geladen hoogtepunt. Het ontlokte Noort, als verkrachtingsslachtoffer en ervaringsdeskundige, beladen uitspraken over macht en discipline bij mannen. Uitlatingen die het zeker verdienden te worden uitgediept, maar daarvoor ontbrak het aan tijd, en, vreemd genoeg, ook aan moed bij De Jong, die na een avond van stevig en streng interviewen plotseling in de waan verkeerde dat zijn gast van flinterdun kristal was gemaakt en beter met de fluwelen handschoen kon worden aangeraakt. Van lectuur naar literaire belofte Nergens voor nodig, zo bleek. Noort is weliswaar een ‘pleaser’ en weigert “ten koste van alles” tot het uiterste te gaan in haar werk, op het juiste moment en onder hoogspanning zegt ze wat er gezegd moet worden. Inderdaad, zonder fratsen. “Ik kan me hoe dan ook nooit meer wegcijferen voor de liefde”, zo vatte ze bijvoorbeeld het verdriet en de wanhoop van haar echtscheiding samen. Uiteindelijk is het jammer dat Saskia Noort meent “geen literatuur te gaan schrijven”. Het zou haar, in elk geval wat onderwerpen betreft, moeiteloos afgaan, zo onthulde deze Zomergasten-uitzending. Ze hoeft alleen nog maar over dat ene obstakel van de vrees voor afwijzing heen. Wellicht kan ze daarvoor alsnog J. K. Rowling, uit een fragment eerder op de avond, als rolmodel nemen. Bert Brussen is hoofdredacteur van ThePostOnline en Zomergasten-veteraan. aft2.gif

Reaguursels

Inloggen

Bedankt voor de aangename avond Saskia!
Eidetische reductie laat ik over aan Husserl Bert ;-)

kapitein oosterlng | 04-08-14 | 20:01

@onderbuik: Renate Dorrestein en Herman Koch kunnen zonder gêne op de koffietafel .
Arnon Grünberg dénkt dat hij ook op die stapel hoort, liefs bovenop maar zelfs mijn kat wil niet op zijn schrijfsels poepen. Ik bedoel maar.

Oud wijf | 04-08-14 | 18:40

@VanBukkem | 04-08-14 | 14:00
Ach het hoeft ook direct literatuur te zijn, wat dat ook precies mag zijn.
.
Wordt er anno 2014 nog wel nederlandse literatuur geschreven trouwens?

Onderbuik | 04-08-14 | 17:14

Dat gezanik van haar over moeite met "beroemd" zijn binnen Nederland, was de perfecte aangelegenheid om de TV uit te zetten. De gemiddelde polder bn-er neemt zichzelf veel te serieus. Beroemd en Nederland? Yeah, right... Altijd maar dat geklaag. Ga dan niet met je kop op de televee.

Michael Opinion | 04-08-14 | 16:22

"Zomergast Saskia Noort is waarschijnlijk de minst elitaire en banaalste gast die het langlopende Vpro-programma ooit heeft mogen ontvangen."

Nou..... Linda de Mol. Marc-Marie Huybregts. Carice van Houten. Halina Reyn. Henkjan Smits...
Even uit m'n hoofd.

Stormageddon | 04-08-14 | 14:17

@oud wijf 9.46,

Stom stom stom : heb= ben! natuurlijk.
* bonk met kop tegen muur*

Oud wijf | 04-08-14 | 14:04

@Onderbuik | 04-08-14 | 13:47
Literatuur... ik heb het geprobeerd, voor mijn literatuurlijst. Lijmen/Het Been, een klassieker van één of andere bekende schrijver. Ik heb er bijna een jaar over gedaan. Geen idee waar het over ging. En toen moest ik er nog elf. Een gebed zonder einde.

VanBukkem | 04-08-14 | 14:00

@Oud wijf | 04-08-14 | 09:46
Ok zal het in gedachten houden.

Onderbuik | 04-08-14 | 13:49

@van bukkum
Ik lees juist weer meer de laatste tijd, (ebooks). Deels is het inderdaad het verzinsel vd schrijver, (net als film overigens). Maar bij het lezen creeer je toch meer je eigen beelden, en denk je m.i. meer over jezelf na. En verder laten gedachten van een hoofdpersoon zich moeilijk naar buiten brengen in een film. (Ik kijk wek eens de film nadat ik het boek gelezen heb).

Onderbuik | 04-08-14 | 13:47

Misschien moet ik toch maar eens een boek van Saskia Noort gaan lezen...
Haha, nee grapje, echt niet.
Ik heb wel wat beters te doen dan me overgeven aan de fantasieën/hersenspinsels van een anders. Bovendien leven we in het tijdperk van de film. Al een tijdje trouwens. Echter, vele schrijvers leven wat dat betreft nog in de ontkenningsfase.

VanBukkem | 04-08-14 | 13:03

@BBrussen: 'beladen uitspraken over macht en discipline bij mannen. Uitlatingen die het zeker verdienden te worden uitgediept'. Uitgediept? Wat dacht je van bekritiseerd en aangevallen, Brussen? Stel je eens voor dat mensen in de rest van de wereld er achter kwamen dat de VS nog meer dan Zweden door het radicale feminisme is verziekt, zodanig dat er dagelijks mensenrechten zoals de presumption of innocence en het recht op juridische hulp voor verdachten, worden geschonden?! Dacht je dat de populariteit van #womenagainstfeminism zomaar uit de lucht komt vallen? womenagainstfeminism.tumblr.com/
Het enige dat we er over horen is feministische propaganda, zie de film van Noort.
Kijk eens rond op avoiceformen.com, en je hele wereldbeeld komt op z'n kop te staan. Al verwacht ik niks van een hoofdredacteur die afgedankte feministen als Malou van Hintum voor z'n site laat schrijven...

AgentKrol | 04-08-14 | 12:52

Mooie service van GeenStijl. In plaats van drie uur kijken, drie minuten lezen. Is dus een lieve mevrouw die Saskia Noort. Niet súperintelligent misschien maar tamelijk (levens)wijs.
Inderdaad wel jammer van dat ("het") journaal en dwdd.

Fransg | 04-08-14 | 12:51

Velen met mij hebben gister in de rats gezeten want Netflix had even een storing.

Shareholder II | 04-08-14 | 12:12

-weggejorist-

Levator Labi | 04-08-14 | 11:42

Ik heb me prima vermaakt bij Zomergasten. Helemaal uitgekeken en me niet verveeld, dat is toch heel wat voor drie uur televisie.

lingo star | 04-08-14 | 11:21

Rodney Trotter | 04-08-14 | 10:44

Sjezus, wat een elitaire reactie. En zuur ook. Je lijkt wel een wijf.

guurderdanguur | 04-08-14 | 11:02

De banaalste gast was ze zeker niet. Dat waren er te veel. De benaalste presentator was Margriet van der Linden. Veel hangt af van de presentator. Ik vond dat Jelle Brandt Corstius het buitengewoon goed deed.

frisenfruitig | 04-08-14 | 11:02

Het blijkt "Heleen van Royen" te zijn. Kunt u nagaan hoe snel ik haar boeken in een hoek smijt...

Rodney Trotter | 04-08-14 | 10:46

Leer het nou eens, Bert:

"plot" is NIET onzijdig!
"per se" zijn twee woorden!
"Vpro-programma" en "VPRO-kijkers"?
"sherrif?" (zucht)
"(...) tentoon te spreiden aan (...)" ...

Put je verder niet uit in het dwangmatig zoeken naar "elitaire" woorden en zinsconstructies die je niet gewoon bent te gebruiken. Het is veel te gekunsteld. Bij "De demon van schaamte wordt altijd prachtig onder woorden gebracht in de zoete apologie voor een mening." kon ik niet kiezen tussen lachen of braken. Uit ervaring kan ik je vertellen dat beide tegelijk behoorlijk oncomfortabel is.

Verder moest ik heel, heel hard lachen om je "Uiteindelijk is het jammer dat Saskia Noort meent “geen literatuur te gaan schrijven”. Het zou haar, in elk geval wat onderwerpen betreft, moeiteloos afgaan, zo onthulde deze Zomergasten-uitzending.".
Haar boeken Zijn bijna net zo erg als die van Kluun en Heleen van Rooijen. En beter wordt het niet, vrees ik. En als ze ballen had gehad, had ze haar uitgever verboden de term "literaire thriller" te gebruiken. Trut.
Overigens gaan feminisme en botox/ooglidlift niet geweldig samen, naar mijn mening, en als je op je laatveertigste in een gescheurde spijkerbroek loopt (zie de vpro-gids van deze week), is er iets serieus mis met je.

Rodney Trotter | 04-08-14 | 10:44

3x nix
ik ben het verleden maar es wezen oprakelen met "Swordfish". Met een marvelous hoofdrol van John Travolta. Kun je nagaan van discodancer tot den voorloper van het bitcoin ponzi scheme ...

Centauri3 | 04-08-14 | 10:33

Weer niks gemist dus. De laatste keer dat ik geboeid naar Zomergasten heb gekeken was met Piet Vroon.
Willem VanDer Decken | 04-08-14 | 09:31
----------------------------------------------
Eens Willem, dat heb ik ook!

plicieman | 04-08-14 | 10:24

Thrillers, literaire thrillers zelfs. Hou toch op, bij mij zijn de boeken van Noort gekwalificeerd als geitenzever, 1 stap lager dan de chicklit.

Morgenhout | 04-08-14 | 10:15

Het blijft een 'tsjonge wat Bennink elitair dat ik zg. kijk'-programma.
Raar.

hfakker | 04-08-14 | 10:08

De V van VPRO staat voor Vrijzinnig, precies wat de jaren '70 ook waren. Zij was daarom een perfect profielpersoon voor een cultuurprogramma van de VPRO. Alleen de lengte ervan (3 uur) is net weer 40 jaar te lang geleden om het boeiend te houden. Ben na het tweede wijntje weggezapt en niet meer terug gekomen. Hoplijk was het boeiend einde net zo interessant als haar boeken altijd zijn, maar volgens mij ben je bij de koffieautomaat vanmorgen alweer vergeten wat je nou precies op zondagavond gedaan had.

Jos Tiebent | 04-08-14 | 10:02

Einde van de Domheid | 04-08-14 | 09:21
.... En dan Joris als gast.

me,myself and IK | 04-08-14 | 09:47

@onderbuik.
Ik heb twee keer begonnen aan een boek van haar. Ben afgehaakt. Een soort van streekroman nieuwe stijl. Not my cup of tea.

Oud wijf | 04-08-14 | 09:46

@Bert: mooi geschreven.

ole guapa | 04-08-14 | 09:46

Delaware | 04-08-14 | 09:15
Maar toen werd wel het zaadje in de grond gestopt dat nu tot volle wasdom is gekomen.
Zaadjes eigenlijk, het huidige policore klimaat is ook toen aangeplant.

me,myself and IK | 04-08-14 | 09:45

necrosis | 04-08-14 | 09:24
Dat mag.

Einde van de Domheid | 04-08-14 | 09:33

Die boeken van haar hebben de diepgang van een opblaasboot en het was goed visweer, dus niet gezien.

eerstneukendanpraten | 04-08-14 | 09:32

Weer niks gemist dus. De laatste keer dat ik geboeid naar Zomergasten heb gekeken was met Piet Vroon.

Willem VanDer Decken | 04-08-14 | 09:31

Leuke vrouw hoor! Maar dat gepsychologiseer van de Jong hoeft van mij niet zo ... uiteindelijk reikte ze hem wat hypotheses aan maar meer als een schrijver die een plot bedenkt ... doe er mee wat je wil.

Simon_GS | 04-08-14 | 09:30

Iets teveel "apologie" Brussen, we zijn hier niet in Frankrijk. En voor een persoonlijke stijlfiguur is zoiets toch iets té gratuite.

CynicalBastard | 04-08-14 | 09:29

Na dat JK Rowling fragment definitief afgehaakt. Sigaar opgestoken en de Boerenoorlog gaan lezen.

van Oeffelen | 04-08-14 | 09:28

Mooi samengevat Brusse..
Haar zelfkennis en analyses waren voor mij duidelijk.
Geen hysterische fragmenten, maar mooie TV met een duidelijke lijn in haar beweegredenen.
een kind van de hippie jaren... mooi

Simon Colijn | 04-08-14 | 09:27

Leuk, maar ja, de Jong, hè. Zo jammer.

Don Bomgordello | 04-08-14 | 09:25

@Einde van de Domheid | 04-08-14 | 09:21
Haring of Pritt: eens!
Grunberg?
*naar voorhoofd wijzen doet*

necrosis | 04-08-14 | 09:24

Weer eens wat anders dan een avondje Tros met als centraal thema Vlooiendam en haar mediageile bewoners. VPRO is nog de enige publieke omroep die om aan te zien is.

Kwatz | 04-08-14 | 09:23

20:00journaal & DWDD. Ze laat zich dus indoctrineren. Toch nog een smetje.

CynicalBastard | 04-08-14 | 09:22

Zie liever Grunberg, Haring of Pritt op de stoel van de interviewer.

Einde van de Domheid | 04-08-14 | 09:21

Ik vind Sas' wel een lekker Gilfje....

necrosis | 04-08-14 | 09:21

Oeloeboeloe | 04-08-14 | 08:57
Zie Truttebol | 04-08-14 | 08:54.

mindless | 04-08-14 | 09:18

Fijn dat Bert kijkt en een mening vormt.
Pers is toch belangrijk in het proces van -kuch- media-evolutie.
Ik vind het moeilijk om naar die kale meneer te kijken.

Einde van de Domheid | 04-08-14 | 09:17

De jaren zeventig ... Vreselijke tijden.
Jezus_Boeddha | 04-08-14 | 08:55
.
In de jaren zeventig hoefden bejaarden en gehandicapten niet bang te zijn om op straat op klaarlichte dag beroofd te worden. Mooie tijden.

Delaware | 04-08-14 | 09:15

Laatste keer dat ik nederlandse TV heb gezien was in 2001... heb ik iets gemist ?

duitse herder | 04-08-14 | 09:14

@Jezus_Boeddha | 04-08-14 | 08:55
Ach, in mijn herinnering was het toch allemaal wat gemoedelijker dan het platte en keiharde neoliberale marktdenken van vandaag de dag. Maar volgens mijn herinnering dan hé.
Voor wat het waard is...

atheïstisch stemvee | 04-08-14 | 09:13

@Jezus_Boeddha | 04-08-14 | 08:55
De film maakte prachtig gehakt van al die rare jaren 70 hypes.

frank87 | 04-08-14 | 09:09

Erg goed geschreven, Bert!

cacherel | 04-08-14 | 08:59

Feynman | 04-08-14 | 08:52
Ja een samenvatting, dus geen samenvattinkje.

Oeloeboeloe | 04-08-14 | 08:57

@atheïstisch stemvee | 04-08-14 | 08:45
De jaren zeventig waren femienisties em marxisties. Verder was iedereen 'links' en 'solidair' met het een of ander. Vreselijke tijden.

Jezus_Boeddha | 04-08-14 | 08:55

@atheïstisch stemvee | 04-08-14 | 08:45
De jaren zeventig waren femienisties em marxisties. Verder was iedereen 'links' en 'solidair' met het een of ander. Vreselijke tijden.

Jezus_Boeddha | 04-08-14 | 08:55

Saskia Noort... verschrikkelijk. Niks gemist dus.

Truttebol | 04-08-14 | 08:54

Oeloeboeloe | 04-08-14 | 08:37
Dit is inderdaad een samenvatting van drie uur TV.

Feynman | 04-08-14 | 08:52

Klinkt wel leuk, zal eens een boek van haar lezen. En misschien eens een stukje terugkijken van het programma, of kan dat niet bij de VPRO.
.
Wel jammer dat er nog steeds mensen zijn die het Acht uur Journaal en DWDD als venster op de gebeurtenissen in de wereld gebruiken.

Onderbuik | 04-08-14 | 08:51

Enkele rake opmerkingen over de machocultuur en over het mechanisme van de machtselite die de waarheid en de liefde uitschakelen omdat deze een gevaar vormen voor hun positie. In feite legde ze hiermee wat mij betreft ook de regentenklasse van NL eventjes op de operatietafel, eventjes dus, maar toch. Chapeau.

ecologiste | 04-08-14 | 08:51

De Jong wordt altijd zo geprezen en ten onrechte. Ik vind het een aardige gozer maar hij acteert hij me altijd te veel een interviewer. Ik word gek van zijn maniertjes. Ik hou dat geen 3 uur vol. Lekker naar afleveringen van Friends gekeken op de HD-recorder.

mindless | 04-08-14 | 08:48

Na gisteravond ben ik definitief tot de conclusie gekomen dat de 70's inderdaad een heel vreemd decennium was.

atheïstisch stemvee | 04-08-14 | 08:45

Prachtig geschreven analyse van BB.

malin | 04-08-14 | 08:45

Vijf minuten, en toen was ik er al weer klaar mee.

VanBukkem | 04-08-14 | 08:43

Lekkere 46 jarige milf. Leuk wijf.

haatbaardtaart | 04-08-14 | 08:41

Samenvattinkje?

Oeloeboeloe | 04-08-14 | 08:37

mooie uitzending maar de Jong leek meer een verhoor af te nemen. alles moest ze uitleggen/verklaren. en gezellig of vrolijk was het niet. maar alles bij elkaar wel het beste programma tot nu toe.

frenchy | 04-08-14 | 08:36

Prima avondje

Speitoptantje | 04-08-14 | 08:36

REAGEER OOK

bespaartips: Energie vergelijken | Autoverzekering vergelijken | Zorgverzekering vergelijken