Bassiehof – Een Quote 500-lid met kwart miljard beïnvloedt onze verkiezingen en Pieter Heerma (CDA) vindt het prima

En PRO en Dierenpoes ook

Noot van de redactie: Bassiehof verschijnt deze week een dag later in verband met de viering van de Stijlloze Onafhankelijkheid gisteren.

De SP draaide afgelopen dinsdag. Tijdens de Regeling van Werkzaamheden meldde Kamervoorzitter Thom van Campen dat de socialisten wensten geacht te worden toch vóór een BBB-motie twee weken eerder te hebben gestemd. Caroline van der Plas en Henk Vermeer vroegen minister Pieter Heerma (CDA) met voorstellen te komen om de financiering van dubieuze clubs als Voor Ons Nederland (VON), Stichting Weerbare Democratie en Stichting Democratie Monitor inzichtelijk te maken. De motie haalde het niet, ook niet met de SP erbij.

Voor Ons Nederland (VON) kent u als de club opgericht door Klaas Dijkhoff en zijn zakenpartners Bas Erlings en Tom de Bruyne. Die laatste is een Belgische gedragspsycholoog die samen met Erlings gelijk Emile Ratelband voor de VVD aan het neuro-linguïstisch programmeren sloeg en daar is toen bijvoorbeeld het Vaasje van Rutte uitgerold. Het is een slag (ex-)VVD’ers dat weinig heeft met de harde lijn van Dilan Yesilgöz en liever zou samenwerken met D66, CDA en het linksradicale PRO.

Dijkhoff, Erlings en De Bruyne runnen samen SUE & The Alchemists, een PR- en lobbybureau ineen. Hun maatschappelijke beïnvloedingsmachine VON doet denken aan Amerikaanse super PAC's: organisaties die onafhankelijk van partijen met grof geld verkiezingen proberen te beïnvloeden. Zo stak VON afgelopen verkiezingen ruim drie ton in campagnes op televisie en internet (dat moet wél gemeld worden) tegen bijvoorbeeld PoPuLiSmE. Maar die reclames worden betaald uit de donaties die VON niet openbaar maakt. Terwijl donaties aan politieke partijen sinds 2023 vanaf 1000 euro wél openbaar moeten worden gemaakt en niet meer dan 100.000 euro mogen bedragen.

De Raad van Bestuur van VON  bestaat uit eerdergenoemde Dijkhoff, Erlings en D66'ster Marietje Schaake. In de Raad van Toezicht zetelt onder meer Quote 500-multimiljonair Frank van Gool, goed voor ruim een kwart miljard euro. Die verdiende hij onder meer met arbeidsmigrantenuitzendbureau OTTO Work Force. Na verkoop richt hij zich nu op het huisvesten van diezelfde arbeidsmigranten. Tot en met 2023 sponsorde hij de VVD met tonnen maar ook anderen.

Zo mocht hij destijds tijdens het SBS-debat van Wilfred Genee een vraag stellen. Genee presenteerde toen ook het door Van Gool gesponsorde BNR-programma The Friday Move. In het Comité van Aanbevelingen (sic) van VON zit voormalig ChristenUnie-leider Gert-Jan Segers die weer werkt voor OTTO Work Force en afgelopen augustus de hoofdrol speelde in een clusterfuck extravaganza toen al die verschillende lijntjes hopeloos met elkaar in de knoop raakten.

Ook Erlings heeft banden met BNR, waar hij met Splinter Chabot en voormalig SP-spindoctor Peter Kwint de podcast Achter de macht maakt. Daarin verweerde Erlings zich onlangs (vanaf minuut 32) tegen de BBB-motie door Voor Ons Nederland te vergelijken met goede doelen als Greenpeace en KWF. En stelde hij dat Nederland blij mag zijn dat hij zijn donaties niet hoeft te openbaren. Want stel je voor dat dat in het Amerika van Donald Trump moest. Erlings vergat voor het gemak dat Amerikaanse super PAC's juist verplicht zijn hun rechtstreekse donateurs openbaar te maken. Wie jaarlijks meer dan 200 dollar schenkt, komt met naam, adres, beroep en werkgever in de openbare registers van de Federal Election Commission. Die gegevens zijn openbaar.

Maar wie bij VON de poeplap trekt, weten we dus niet. Of Quote 500-lid Van Gool ook financieel zijn steentje bijdraagt, laat zich raden. Feit is dat deze organisatie met invloedrijke (oud-)politici, NLP’ende campagnestrategen en een multimiljonair in de top honderdduizenden euro's heeft uitgegeven aan politieke beïnvloeding, zonder dat de kiezer kan achterhalen wie de rekening betaalt.

Afgelopen week kwam VON opnieuw ter sprake tijdens een commissiedebat met Heerma. Ranjith Clemminck (JA21) ondervroeg de minister, Martin Bosma (PVV) mengde zich eveneens in de discussie. Het ging onder meer over VON's verlengde eerste boekjaar, waardoor de stichting haar financiële ANBI-verantwoording pas uiterlijk 30 juni 2027 hoeft te publiceren. Ruim ná de Provinciale Statenverkiezingen dus. En zelfs dan hoeft VON niet bekend te maken wélke geldschieters achter de tonnen zo niet miljoenen aan donaties zitten.

Tien minuten samengevat: Heerma trekt zich niets aan van de waarschuwingen van Clemminck en Bosma en vindt het wel best zo. Dat blijkt ook uit een nota die hij vrijdag rond borreltijd naar de Tweede Kamer stuurde. Daarin schrijft de CDA-minister dat Nederland wel degelijk aanvullende regels kan stellen aan de financiering van politieke campagnes. Maar:

"De regering kiest er op dit moment voor om geen aanvullende nationale regelgeving voor te stellen, in lijn met staand kabinetsbeleid, tevens verwoord in het coalitieakkoord, om Europese regelgeving zo veel mogelijk één op één over te nemen en geen 'nationale kop' op deze regelgeving te zetten."

Pikant: geen Brusselse dwang dus, maar een Haagse keuze.

Deze week mag Heerma zijn begroting verdedigen. VON komt dan ongetwijfeld weer ter sprake. Tegen die BBB-motie van een paar weken terug stemden D66, VVD, PRO, CDA, ChristenUnie, de Partij voor de Dieren en VOLT (dat zijn 93 zetels). Benieuwd wie van hen net als de SP voortschrijdend inzicht zal tonen. Tenzij ze het geen probleem vinden dat een Quote 500-multimiljonair met een kwart miljard betrokken is bij een ondoorzichtige ANBI waar zakelijke en politieke belangen door elkaar lopen. En die waarschijnlijk ook komende Statenverkiezingen gaat beïnvloeden.

Zouden deze fracties zich ook zo zorgeloos gedragen als het niet Klaas Dijkhoff maar een prominente FvD'er, JA21'er of PVV'er was die deze constructie had opgetuigd?

De vraag stellen is hem beantwoorden.