(Vonden wij overigens ook al zonder haar zegen)

Het bovenstaande fragmentje kende u al, maar daar hield ze zich nog een beetje in om geen spoilers te geven. In haar nieuwe essay 'An Uncomplicated Man' (een verwijzing naar de opening van haar vertaling "Tell me about a complicated man") voor de London Review of Books echter, gaan de handschoenen uit. Onderstaand een aantal sleutelfrasen en even gewoon in het Engels, zoals als Emily het ooit bedoeld had (ze leeft nog).

Ten eerste, over hoe plat de personages voelen, en halfslachtig het script. 

"I gazed at the shipwrecks and bloodbaths without any agony of emotion. My eyes stayed dry, even for Argos the dog – whose adorableness as a puppy is predictably amped up to suit our animal-loving times. If only the human characters had been treated with such serious attention. (...) But the film’s vision is too confused, its characters too underdeveloped, to deliver what it half-promises in terms of big ideas (...)."

Toch ook een interessante observatie vanuit Emily's eigen, meer progressieve kijk: de raciaal diverse casting doet het diversiteitsidee eigenlijk helemaal geen recht.

INGEZONDEN STUK door toch een beetje de Odysseus van de Staten-Generaal, tevens bekend van Instagrampagina Filmkritiek. Want met een bord vol Eerlijk Eten op schoot worden daar ook nog eens films gekeken, oordeel zelf! (tevens Stamcafé)

Door Peter van Duijvenvoorde (@/@)

Het brandt. Een bebaarde man, een bedelaar, zit op een trede. Hij leunt tegen een bruin, of meer roestkleurig scherm. Schaduwen van vlammen van aangestoken haarden om te verlichten en te verwarmen flikkeren over zijn half in de schaduw gehulde gelaat. Het scherm waar hij tegenaan leunt is doorspekt met doorkijkbare gaten die bijna als mozaïek erin verweven zijn. 

Hij praat tegen een vrouw aan de andere zijde: zwart haar, lange hals, statig; Penelope. De vrouw van Odysseus, inmiddels de wanhoop nabij nu ze al twintig jaar op haar man wacht: tien jaar om te vechten, tien jaar om te reizen. Ondertussen wordt ze overspoeld met vrijers die hopen haar te huwen om zo koning van Ithaka te worden; Odysseus moet immers wel dood zijn. 

De bedelaar verhaalt over de overwinning op Troje; anders dan de barden steekt hij geen loftrompet op de oorlog en al helemaal niet op de list om in de buik van een paard de stad binnen te komen en ‘s nachts de poorten te openen voor de andere soldaten. Sterker; hij lamenteert het. 

Hij vertelt over de gruwelen die hij zag gebeuren die bewuste nacht; hoe ze de gift van het offer hadden misbruikt, het heilige vernietigden, de stad tot de grond toe afbrandde en hoe tien jaar aan wachten in het dorre zand gewroken werd door soldaten op iedere inwoner van de stad; man, vrouw, kind, burger en priester. 

"One man’s idea, one man’s trick… to break Zeus’s law forever. We live in a world of palaces, trades, language, blinded with beauty… until we broke it."

Er is al veel gezegd over de Odyssey. Door de acteurs – de zwarte Helena, Zendaya als Athene, Elliot Page als Sinon –, is de film inzet geworden van de cultuurstrijd, nog voor vertoning. Begrijpelijk, en jammer, want het heeft de film politiek gemaakt. Een liberale film, “woke”, een verzwakking van de held die schaamte en schuld kent, of een conservatieve film die uit is op het herstel van orde, kritisch is op gastvrijheid en die pleit voor een herbezinning op onze beschaving. 

Misschien zijn beide interpretaties wel juist, misschien zijn beide onjuist. Waarschijnlijk, zoals altijd, beide een beetje van, nuja, beide. 

Wel denk ik dat door het zo politiek te maken, gemist wordt wat er nu eigenlijk op het spel staat in de film. Een kritische film over oorlog, is te makkelijk. Een subversieve film, te ideologisch. Een cultuurkritiek, maar welke cultuur en welke kritiek dan? Daar is het Nolan nooit om te doen; de meeste van zijn films gaan over de enkele man die zich tegenover een bepaalde orde gesteld ziet en zich ofwel daartegen verzet (The Dark Knight), ofwel hem zonder reparatiemogelijkheden voor altijd vernietigt (Oppenheimer) of die een verzoening zoekt tussen zichzelf én die orde.

Ja dit is eigenlijk wel de leukst mogelijke uitkomst

Wilsons vertaling was volgens Nolan zelf een van de inspiraties voor zijn film, en dat leidde op voorhand al tot kritiek en diskwalificatie vanuit rechts. In haar introductie noemt ze Odysseus bijvoorbeeld een "colonial invader", en misschien wel het aller ergste, een "huiseigenaar". Wilson is de eerste vrouwelijke vertaler van het werk, en haar vertaling wordt soms als 'feministisch' aangemerkt, maar dat vinden we persoonlijk wel meevallen als dit enkel hierop neerkomt: "In andere gevallen vermijdt ze vrouwonvriendelijke termen als 'sletten' en gebruikt ze in plaats daarvan 'meisjes'. Dit gebeurt met name nadat Odysseus de vrijers van Penelope heeft afgeslacht en Telemachus de opdracht geeft de slavinnen te doden die met hen naar bed zijn geweest. "Hedendaagse vertalers en commentatoren stellen de slachting onder deze vrouwen vaak voor alsof die heel gewoon en volkomen gerechtvaardigd was," schrijft Wilson in *The New Yorker*. "In hedendaagse Amerikaanse vertalingen worden de vermoorde slavinnen steevast omschreven als 'ongehoorzame dienstmeisjes' en bestempeld als 'sletten' of 'hoeren' – een mate van verbaal misbruik die in de Griekse tekst geen enkele weerklank vindt.""

Maar goed, die Wilson dus, was (NET ALS WIJ) niet boos maar wel teleurgesteld in de hele film. Nolan zet in de slotaktes heel zwaar en veel te letterlijk in op Odysseus' PTSD wegens de plundering van Troje en het schuldgevoel de architect te zijn van het einde van de beschaving, door de Trojanen op zo'n lage manier te verslaan. Volgens Wilson miskent Nolan met die schuldvraag volledig hoezeer 'glorie' centraal stond, en is het volgens andere critici gewoon een heel (post-)christelijke interpretatie van Homerus. Hele interview onderstaand.

Haalt het zeker niet bij Nolans eerdere werk Interstellar, The Dark Knight en Oppenheimer

Ondanks alle anticipatie vanaf december 2024 was de film niet het culturele moment dat Dune 3 aanstaande december wel gaat worden.

Film bezigt gemoederen

Vanaf de eerste setfoto's al enorm veel te doen om het historisch inaccurate bronstijdpantser, en dan werd vooral gewoon het generieke leer van Odysseus en z'n bemanning bedoeld. Maar in de gisteren uit bioscopen 'gelekte' bovenstaande trailer en de eerder deze maand uit bioscopen 'gelekte' proloog van 5 minuten werd het pantserdebat GEËSCALEERD. Ten eerste wordt de esthetische kwaliteit van het onderstaande pantser gehekeld. Maar de grote vraag is natuurlijk: wie zien we hier? Onze gok: deze bronstijd Judge Dredd is niet Agamemnon, maar het is oorlogsgod Ares, die net als andere Griekse goden door de gehele Ilias en Odyssee af en toe verschijnt om het lot te sturen. Hij is bovenmenselijk groot, z'n pantser heeft een sci-fi-achtige kwaliteit, en in de proloog zien we bijvoorbeeld helemaal op het einde dat dit figuur als eerste in de opening staat als de poort van Troje geopend wordt, en daarna kalm naar binnen wandelt zonder zelf te vechten. Typisch Arie (zo mogen wij hem noemen). Wie die bronstijd Space Marines na de breek zijn blijft ons echter onduidelijk.

De trailer draait alleen nog in bioscopen, en hier!

Kijken we al een tijdje naar uit, en dat hij helemaal geen werkelijk pantser uit het Bronzen tijdperk gebruikt vergeven we hem op voorhand dan maar even. Bovenstaand de eerste teaser, en duidelijk nog geen volledige cinematische trailer. We zien Tom Holland als Odysseus' zoon Telemachus en Jon Bernthal zeer waarschijnlijk als Spartaanse koning Menelaos, van wie Helena afgenomen werd door Paris. Verder zien we Odysseus (Mat Damon) op een vlootje dobberen. Benieuwd.

Er is onrust ontstaan op het internet, omdat Christopher Nolan in zijn aanstaande film The Odyssey lijkt te kiezen voor een grauwig, minimalistisch palet en een pantser dat bovendien helemaal niet bij de kleurrijke Bronstijd past

Dat Mat Damon de titelrol zou krijgen voorspelden we hier natuurlijk al, en gisteravond werd het bevestigd. Maar, de bovenstaande foto laat de gemoederen niet ongebezigd. Want Hollywood vergrijpt zich hier vaker aan: het stileert de troepen van koning Menelaos naar Romeins/Hellenistisch pantser, terwijl zij in de late Bronstijd in het Myceense tijdperk rond 1.500 voor Christus juist het kenmerkende Dendra-pantser droegen. Maar naast het historisch accurate pantser is er ook nog het onderstaande Odyssee-accurate pantser, wat hier fenomenaal nagemaakt en gefotografeerd is. En dat is het dus óók al niet. Jezus Nolan leer eens goede historische films maken man! Meer beeldduiding onderstaand.

*Hans Teeuwen-stem* die hebben we gvd net gezien!

In 2022 verschenen er drie Pinokkio-films en nu dit weer. Bovenstaande The Return gaat over Odysseus' terugkeer naar Ithaca, dus Nolan doet gewoon de hele odyssee. Typisch trouwens, dat uitgerekend iemand genaamd Odysseus een odyssee onderging. Universal Pictures kondigt de film aan als: "Christopher Nolan’s next film ‘The Odyssey’ is a mythic action epic shot across the world using brand new IMAX film technology. The film brings Homer’s foundational saga to IMAX film screens for the first time and opens in theaters everywhere on July 17, 2026."

De casting is ook weer fenomenaal, al is nog onduidelijk wie welke rol speelt, maar we durven een gokje aan: Matt Damon (Odysseus), Anne Hathaway (Penelope), Tom Holland (Telemachus), Robert Pattinson (Antinous), Charlize Theron (Circe/Calypso) en Zendaya (Nausicaa).