OM treuzelt en zwabbert

Hoe zou het eigenlijk staan met de vervolging van de pro-Palestijnse bestormers van het Utrechtse stadhuis, vroeg Bassiehof zich af toen hij hoofdschuddend naar de Rode Lijn-demo in Amsterdam keek. Het Openbaar Ministerie (OM) had in augustus laten weten daar ‘binnen enkele weken’ meer over te kunnen vertellen, waarna het stil werd. Na een verzoek om een update appte een persvoorlichtster van het OM Midden-Nederland mij deze week:

“Het Openbaar Ministerie heeft besloten om tot vervolging over te gaan. De zittingsdatum is nog niet bekend. We hebben de zaak beoordeeld en gekeken naar een passende afdoening. Daarbij hebben we onder andere rekening gehouden met de ernst van de feiten, het maatschappelijk belang en de belangen van zowel de aangever als de verdachten. Uiteindelijk hebben we besloten om deze zaak aan de rechter voor te leggen. Mede vanwege intern overleg over de afdoening van deze zaak heeft de besluitvorming enige tijd in beslag genomen. Tijdens een nog te plannen zitting zullen we uitgebreid toelichten hoe we tegen de zaak aankijken. Het is niet aan ons om verzoeken van de verdediging toe te lichten.”

Een opmerkelijke reactie: het OM hád namelijk in 2025 al besloten om te gaan vervolgen. Sterker nog: er stond een zitting op de rol voor maandag 24 november dat jaar om 4 activisten te berechten die – nadat de raadsvergadering op donderdagavond 17 juli 2025 verstoord was – burgemeester Sharon Dijksma (PRO) op straat beletten het stadhuis weer binnen te gaan. Nadat ze in veiligheid was gebracht, vielen de activisten bodes en beveiligers van het stadhuis aan (voor de gebeurtenissen bínnen en in de raadszaal wordt niemand vervolgd, weten we inmiddels).

Die zitting ging - na een verzoek van de verdediging - niet door. Bassiehof bleef aan de bel trekken, stuitte ondertussen op een verdwenen aangifte en kreeg dus in augustus te horen dat er binnen enkele weken meer duidelijk zou worden. Iets wat het OM kennelijk ook aan minister van Justitie en Veiligheid David van Weel (VVD) had verteld. Hij zei in september tijdens een commissiedebat na vragen van Marjolein Faber (PVV): “Dan Utrecht. U zegt: de zaak is ingetrokken. Nee, de zitting is aangehouden op verzoek van een van de verdachten. Die zaak loopt gewoon nog en ik verwacht dat die binnen enkele weken voorkomt.”

Maar die weken werden dus maanden en het OM lijkt nu in die tijd uit het niets opniéuw te hebben bekeken of de 4 verdachten voor de rechter moeten verschijnen. Wat is er in de tussentijd dan precies afgewogen? En waarom doet het OM alsof het nu pas besloten heeft om te vervolgen? En over dat mysterieuze verzoek van de verdediging (het OM weigert Bassiehof zelfs de initialen van het verdachte kwartet te geven) willen de magistraten ook niets kwijt. Op al die vragen kwam deze week géén antwoord. De luiken gingen dicht.

Dinsdag staat – als er dan tenminste nog een kabinet is – de begroting van Van Weel op de agenda. Een interessante vraag voor de bewindsman is wat hij vindt van het gezwabber en getreuzel van de Utrechtse magistraten in deze belangrijke zaak (Dijksma horen we gek genoeg nooit over de kwestie, maar dat is wellicht iets voor een andere keer).

Na de Elsfest-rellen op het Malieveld op 20 september vorig jaar stonden binnen drie dagen 14 verdachten voor de rechter. Inmiddels heeft het Haagse OM 55 verdachten voor de rechter gebracht, van wie er 51 zijn veroordeeld. Het kostte het Haagse parket nog geen jaar om dat resultaat te bereiken.

In Utrecht zijn ze inmiddels zo’n 16 maanden verder en is voor slechts 4 verdachten niet eens een nieuwe zittingsdatum bekend. Misschien is de afhandeling van deze kwestie in betere handen van een ander parket dan het Openbaar Ministerie Midden-Nederland.

Een aanval op de democratie zoals die in Utrecht bijna anderhalf jaar geleden plaatsvond verdient een voortvarender en bovenal professionelere behandeling dan dit eindeloze getreuzel en gezwabber.