Als zoethoudertje krijg je de eerste maanden een paar procent extra WW en na een jaar honderd procent minder. Tenzij je behoort tot de middenklasse, het maximaal verzekerde loon wordt verlaagd met € 926 per maand. Dan heb je direct een goedkoper huis nodig en krijg je Amerikaanse toestanden zoals intrekken bij je kinderen.

De maximale duur van een WW-uitkering was ooit vijf jaar, is vandaag twee jaar, zou al dalen tot anderhalf jaar en keldert tot een jaar. Ooit zaten er een miljoen mensen in de WAO, wat meer een dure afvloeiingsregeling was dan een vangnet voor gehandicapten. Via de VUT-regeling kregen jongeren kans op een baan door ouderen uit te kopen.

Robin Fransman rekende eerder het generatieconflict eens door. Het scheelde bij elkaar vier ton per persoon. De nieuwe generatie kan vruchteloos studeren en werken, er komt geen huur- of koophuis, relatie of gezin. De Partij van de Arbeid was de jonge arbeider een beetje vergeten en tekende daarmee haar eigen graf. Cliëntisme zonder cliënten.

Bij die vier ton mist nog een tonnetje om je hutje gasloos te maken, richting een halve ton voor een gezinnetje met een paar kinderen voor netverzwaring, een ton voor twee elektrische auto’s enzovoorts. Daar komt nu een lagere en kortere WW-uitkering bij, langer doorwerken, hogere belastingen, onbetaalbare huizen en een vrijheidsbijdrage.

De werkende klasse krijgt klap na klap, arbeiders worden zelf commercieel risicodrager voor werkloosheid, wat is de toegevoegde waarde van volksverzekeringen als je toch wel uit je huis moet en dertien jaar mag wachten op een sociale huurwoning? Je kan beter zelf een buffer opbouwen als zelfstandige en investeren in een technische opleiding.

De oude generatie kreeg premievakanties, uitnamewetten en ongedekte VUT-regelingen, de nieuwe generatie krijgt een casinopensioen, want garanties vanuit werkgevers zijn geschrapt. De bijstortverplichting van werkgevers om pensioenen te repareren was in tijden van crisis zo duur, dat een recessie of depressie onze economie kon kosten.

Beurskoersen staan nu op 39 keer de jaarlijkse winst, alleen tijdens de internetbubbel was deze verhouding nog extremer, dus lijkt de dekkingsgraad en het nieuwe stelsel nog wat, het eerlijke verhaal komt pas zodra deze bubbel knapt. Dan worden de verschillen tussen beloften (PDF) en missende of halve betalingen (PDF) weer duidelijk zichtbaar.

Het antwoord op vergrijzing was niet meer zorg, minder bureaucratie, centralisatie van bejaarden in energiezuinige seniorenwoningen, maar meer wachtlijsten, extra reistijd voor zorgverleners, sociale isolement in grote ongeschikte woningen en eenzaam sterven. We kunnen het niet betalen en hebben te weinig mensen in de zorg.

De energietransitie begint met een netverzwaring die honderden miljarden kost en waarvoor we bijna geen personeel hebben opgeleid of ingewerkt. We zijn te afhankelijk van arbeidsmigratie om de bouw, industrie en zorg draaiend te houden. Voor dit migratiesaldo van een miljoen zijn we vergeten een half miljoen woningen te bouwen.

We besteden twintig miljard aan stikstof, dat is te weinig om ons van het stikstofslot te komen, want zelfs als je 100% van de boeren uitkoopt gaan we niet van het slot af. Dat weten we al jaren, inmiddels zijn kritische depositiewaarden soms nog verder verlaagd. De schoonste boeren ter wereld inruilen voor vuilere import is schadelijk voor het milieu.

Er zaten veel mensen in de WAO, dus werd de WAO uitgekleed. Er zitten straks te veel mensen in de AOW, dus mag je later in de AOW. WW-uitkeringen en een gegarandeerd pensioen waren enorme risico’s voor onze overheid en andere werkgevers. Om systeemfalen te voorkomen, wordt systeem na systeem tijdig ontmanteld.

Terwijl wij hier gaan doorwerken tot over de zeventig, zitten we in een unie waar zestig regelmatig voorkomt. Wij hebben een staatsschuld van 43% BBP, het EU-gemiddelde is het dubbele. Wij hebben een tekort onder een procent, de EU zit gemiddeld ruim op het drievoudige. Zijn wij aan het sparen om tijdens de volgende crisis iedereen te redden?

Politici krijgen geen grip op migratie, integratie, culturele veranderingen, sociale cohesie en exploderende uitgaven voor defensie, Europese wensen en klimaat. De beste belastingbetalers worden uitgekocht, verboden of kapot belast als sluitpost, omdat politici niet durven of “kunnen” snijden of draaien op moeilijkere dossiers.

De Nederlandse Bank adviseert defensiegelden te investeren in duaal bruikbare technologie, naar voorbeeld van Israël. Helaas leiden we onze jeugd te weinig op voor techniek of zorg. Er is een tunnelvisie op opleidingsniveau en studievertragingen, terwijl studierichting en sociale contacten hun en onze toekomst in veel grotere mate dicteert.

ASML laat zien dat de tijd voor bullshitbanen voorbij is, we moeten terug naar de basis, naar de techniek. Dit geldt vooral voor nieuwe werklozen die omgeschoold moeten worden richting zorg, techniek en de nieuwe economie. Dat zijn geen cursussen van weken, maar studies van jaren. Daarom is een kortere WW zo ontzettend fataal.

Alles kunnen betalen begint bij nuttige dingen kunnen doen.