298 doden, 280 dagen en 177 GeenStijl-topics na de aanslag van 17 juli 2014 is de dag eindelijk aangebroken dat Rutte II zich moet verantwoorden voor haar schimmige behandeling van de politieke waarheid rond MH17. Eindelijk uit het achterafzaaltje en in de plenaire zaal van onze volksvertegenwoordiging (maar helaas nog steeds op een achterafuurtje). Het debat zal gaan over de weigering van het kabinet om briefings openbaar te maken. Over het verdoezelen van bij de overheid bekende kennis. Over het staatsgeheim verklaren van doodnormale rapportages. Over het afwijzen, uitstellen en/of met de zwarte middelvingerstift bewerken van Wob-verzoeken. Over de korte lijntjes tussen de VVD en de OVV. Over de dubieuze rollen van Peppi Ten Broeke en Kokki Servaes. Over de leugens van MinJus Opa Ivo/Kasteelheer Ard. Over de arrogantie van MinBuZa Timmerfrans/Koenderberts. En over het cynische opportunisme van MinPres Mark Rutte, die al 9 maanden lang voor de camera's over een onderste steen praat die hij achter de coulissen in de overheidsdoofpot verborgen houdt, als ware MH17 Haagse business as usual - gelijk een falend ICT-project, een mislukte hogesnelheidslijn of een corrupte woningmarkt. Zullen er vanavond ineens wél waarheden boven water komen? Onwaarschijnlijk. Rutte is er sowieso niet, want die vindt de Middellandse Zee en de Griekse crisis belangrijker, zegt Han ten Broeke hierboven tegen GSTV. Maar we zullen leugens aan het werk zien onder het felle kunstlicht van de plenaire zaal, zodat we weten hoe de worsten gemaakt worden. Dus stoelleuning recht. Riemen vast. Klaptafeltjes omhoog. Het wordt een lelijke vlucht naar voren. Sprekerslijst hier, tweets daar, livestream op Luchtbrug24 of bij RTL Air Traffic. Tower control, this is Golf Sierra 178. All clear and ready for take-off on runway 17.
Instant Update: De Kiev Briefing, die pas op 15 januari naar de OVV ging, kwam niet alleen pas bij de OVV terecht nadat er in de media over bericht was, de OVV moest er zelf om vragen bij de regering. Dat begint goed...
Update 21u28: Koenders beweert letterlijk dat de OVV pas documenten krijgt wanneer ze zélf om relevante informatie vragen. Maar OVV wist niet dat de door het kabinet geheim gehouden Kiev Briefing bestond, totdat er in januari in de media over bericht werd. Koenders: “De OVV vraagt, en wij draaien.” Maar je KAN dus geen documenten vragen, als je niet weet dat ze überhaupt BESTAAN. Koenders staat dus een heel doorzichtige leugen op te hangen, en legt bovendien de schuld bij de OVV. Alle partijen (minus PvdA) bij de interruptiemicrofoon. Omtzigt: “Deze memo had in de eerste weken van het onderzoek op het bureau van de OVV gelegd moeten worden.” Bontes: "De OVV kan niet weten wat de minister in zijn bureaula heeft liggen. Ze kunnen niet weten wat ze niet weten."
Update 21u58: Van der Steur gooit gewaardeerd forensisch specialist Maat (deed ook o.a. Tripoli) nu voor de bus, omdat het een handige bliksemafleider is om achter weg te kruipen - maar wel totaal irrelevant met betrekking tot het kabinetshandelen (waar dit debat wél over dient te gaan). En verder: Maat wordt dus gejorist, terwijl Timmerfrans promotie maakte ondanks een vergelijkbare blunder bij Pauw over zuurstofmaskers.
Update 23u25: HET KABINET IS GEVALLEN! Ohnee wacht. Alleen het katheder is gecrasht. Hilariteit alom. Update 00u50: Netto resultaat: 1 gebroken katheder, 1 ervaren patholoog geslachtofferd zodat Ard van der Steur zich achter hem kon verstoppen en 1 volhardende leugen van MinBuZa Koenders om documenten achter te houden. ANP: Fucking tikgeiten.

Kop had moeten zijn: “Koenders verzuimt actieve informatieplicht”, en die quote in alinea 1 is een leugen. #MH17debat pic.twitter.com/NhfG8JTAaf

— Bart (@BartNijman) April 23, 2015

Zo'n 8 maanden en 21 dagen hebben PvdA en VVD een plenair debat over MH17 weten te voorkomen. Er zijn een paar briefings en overlegjes in achterafzaaltjes geweest, verder niks. Een ongepland dertigledendebat (dat vroeger 'spoeddebat' heette maar die naam nooit waar maakte) dat door Omtzigt was aangevraagd, bungelt al sinds 22 januari onderaan de lijst met in te plannen plenaire debatten. De laatste journalistieke onthullingen van Argos Radio, die de Kiev Briefing uit de onderste la hebben gevist, geven nu eindelijk het laatste duwtje naar een heus, echt, serieus plenair debat. Met de verantwoordelijke bewindslieden Timmerfrans Koenders en Opstelten Van der Steur (djiezus wat een stoelendans - red.), in de grote zaal met de mooie stoelen. Debataanvrager Raymond de Roon (PVV) wil MinPres Mark ook naar de Kamer, maar daar probeert Han ten Broeke (VVD) nog een stokje voor te steken in de video hierboven. De hele aanvraag duurt overigens bijna 10 minuten, omdat voorzitter Van Miltenburg weer eens geen orde in de chaos van de Nationale Ballenbak wist te houden - onder andere wegens wat Bassiehof hieronder zegt. Maar goed: #DatDebatKomtEr. Misschien zelfs volgende week al. Eindelijk. De meeste leugentjes zijn doorgeprikt, dus de ruimte voor semantische escapes wordt steeds kleiner voor 't kabinet. Het kon nog wel eens een interessante toevoeging aan de turbulente tijdlijn worden, dat Eerste Officiële MH17 Debat.

PvdA wil voorstel PVV voor MH17-debat niet steunen maar wel dat van CDA. Kleine politiek over de rug van 300 doden. JOE, PVDA!

— Bas Paternotte (@baspaternotte) April 7, 2015

Woei! Ruim een half jaar na de ramp met MH17, pardon: laffe aanslag op 298 onschuldige burgers, komt de regering eindelijk uit de achterafzaaltjes om zich plenair te onderwerpen aan kritische bevraging door de oppositie. Wist u dat er vijf onderzoeken lopen naar MH17? Wist u dat 1 van die onderzoeken over de onvolledige passagierslijst gaat, maar dat nog steeds niet duidelijk is wie er nou officieel wel en niet aan boord van MH17 zaten? Wist u dat van die vijf onderzoeken er maar eentje is die binnen een jaar afgerond moet zijn? Dat is het ICAO-onderzoek dat na iedere ramp met (of aanslag op) een vliegtuig gedaan moet worden. Officieel moet die dus op 17 juli 2015 af zijn, maar Rutte heeft al laten doorschemeren dat het onderzoek 'voor het einde van dit jaar' afgerond zal zijn. Die neemt dus alvast een uitloop richting kerst. De andere onderzoeken hebben geen verplichte eindtijd, dus daarover kan Rutte 2 zo veel mist optrekken als het zelf wil. Vooral de bovenkamer van Opa Opstelten is een uitstekende mistmachine (VK paywall). Het "debat" dat om 11 uur begint duurt een schamel half uurtje. Partijen krijgen 2 minuten spreektijd. Louis Bontes gaat een parlementaire enquête aanvragen (maar voorlopig niet krijgen). Onderste stenen gaan niet boven komen. Maar net zoals met het AO van vorige week (Bontes Tapes, Stripverfilming Ivo, MiniDocu Onderste Steen, Dreigvingervideo), houden we ook vandaag weer voet aan de pols. Livestream op STAATSVERKEERSTOREN24.

Vorige week zagen veel te weinig mensen hoe Rutte II in een achterafzaaltje op een daluur blijft weigeren om openheid van zaken te geven over signalen van onveiligheid in het Oekraïnse luchtruim die vóór 17 juli 2014 al bekend waren. Het is, naast de zoektocht naar de daders van de aanslag, de tweede rode draad in het onderzoek: politieke controle, door kritische Kamerleden, over de vraag of er fouten zijn gemaakt of verantwoordelijkheden zijn genegeerd in de dagen, weken en maanden vóór MH17. VVD en PvdA trekken die kritiek heel slecht en schuwen zelfs niet om kleine partijen te intimideren. Los van het feit dat Opa Opstelten absoluut niet meer de power, powerr, powerrr heeft om zo'n zwaar departement als Veiligheid en Justitie te runnen, is het van een ongekend cynisme dat de regering het belang van de nabestaanden daarmee ondergeschikt maakt aan hun eigen politieke pluchebehoud. Ja, dat is een laf emo-argument van ons over de rug van de nabestaanden, maar dat gebruiken PvdA en VVD zelf dus ook. Het is al lang en breed duidelijk dat Rutte II vóór 17 juli op de hoogte was van de gevaren in het luchtruim boven Oost-Oekraïne. Zelf blijven ze ontkennen, dus om het nog één keer, een en andermaal, glashelder te maken, hebben we een videotopic van de avond in het achterkamertje gemaakt. Een soort kloosried, maar dan zonder de inspanning die lezen vergt. Koffie inschenken, op de afspeelknop drukken en over tien minuten weet u waar de onderste steen verborgen is.

Kijk nou! Een heus, openbaar en live mee te kijken debat over MH17. In de Tweede Kamer. Mét ministers Opstelten & Koenders en stas Mansveld. OK, niet in de plenaire zaal. En het heet ook geen debat maar een 'algemeen overleg'. Maar toch. Er kan nou eindelijk eens een keer níet slap gecommuniceerd worden via lange Kamerbrieven vol verwarrende taalspelles/nietes waar lang & traag aan gekneed is, en die dan na elf uur 's avonds stilletjes worden vrijgegeven in de hoop dat niemand het opmerkt. Neen, de bewindvoerders zullen vanavond hardop & onmiddellijk moeten reageren op De Verantwoordelijkheidsvraag, de inhoud van De Kiev Notulen van 14 juli, en op frustraties bij nabestaanden over de status van het MH17-onderzoek. Dit zijn de documenten die besproken worden. Dit was het vluchtschema de afgelopen tijd, de poortwachters van RTL Nieuws doen de boarding passes , en van hen komen ook de journalistieke codes van de livestream. Riemen vast & zakje vlieguignootjes paraat? Dan kan het taxiën over de Polderbaan beginnen.
UPDATE 20u33: Koenders ontkent dat er vóór 17 juli kennis was van luchtafweergeschut in Oekraïne. Maar NAVO-generaal Breedlove zei op 30 juni letterlijk het volgende: "What we see in training on the east side of the [Russian] border is big equipment, tanks, APCs, anti-aircraft capability, and now we see those capabilities being used on the west side of the border." Kortom, Koenders liegt. Ook Opstelten zegt letterlijk dat er "voor 17 juli geen aanwijzingen waren dat het luchtruim onveilig was." Ook dat is in tegenspraak met de NAVO-intel van 30 juni. (Topic 12 januari)
UPDATE 20u36: 11 vliegtuigen en 8 helikopters neergehaald boven Oekraïne vóór 17 juli. Opstelten: “Geen signalen voor onveilig luchtruim.” Right.
UPDATE 23u06: In de eerste termijn van het overleg ontkenden zowel Koenders als Opstelten kennis over (zwaar) afweergeschut. In de tweede termijn beweerden ze beiden dat ze in de eerste termijn wél wisten van zwaar geschut. Het was hallucinant. Maar de oppositie mocht niet meer reageren, dus de ministers komen er mee weg. Benieuwd hoeveel nabestaanden dit bizarre woordenspel thuis voor de buis hebben moeten ondergaan.

Vannacht om drie uur (!!) stuurde de regering een brief naar de Kamer met "nieuwe" informatie over het onderzoek naar MH17. Om die info was herhaaldelijk gevraagd, omdat de Duitsers over bewijzen en satellietbeelden zeggen te beschikken die naar de daders van de aanslag op Malaysian Airlines vlucht 17 kunnen leiden. Oppositiepartijen hebben nadrukkelijk om die informatie gevraagd, want in Nederland moeten we het doen met een foprapport van de OVV ("MH17 doorboord door groot aantal externe voorwerpen met hoge energie" - Duh), een regering die schimmige afspraken maakt met partnerlanden Oekraïne, Maleisië en Australië, een MinBuZa die maatschappelijke onrust veroorzaakte over zuurstofmaskers en raketten omdat hij zijn ijdelheidsuitbarstingen niet onder controle heeft, en een MinPres die zelf de onderste steen is geworden in een moeizaam onderzoek dat door politieke PR en leugenachtige spin een nationale schandvlek is geworden. Maar nu is er dus Een Nieuwe Brief, en gezien het absurde tijdstip waarop die vannacht door Opstelten, Hennis en Timmerfrans Koenders is verstuurd, zullen die elf kantjes antwoorden aan de Kamer wel een heleboel opheldering bevatten. Toch? Nee. Natuurlijk niet. "We" zijn nog geen steek verder. Na de breek de belangrijkste en meest opvallende passages uit de brief op een rij.

Live vanaf 1400 uur: een 'Ambtelijke briefing over Repratriëringsmissie MH17'. De titel zegt het al: we krijgen een heleboel omfloerste bureaucratenlingo, want onder de streep heeft het Nederlandse bergingsteam dus ondanks alle goede bedoelingen geen flikker bereikt in het rampgebied. Mark Rutte zou 'niet rusten' tot de 'onderste steen boven' zou zijn, qua onderzoek naar en vervolging van de daders. Maar toen puntje bij vliegtuigwrak kwam, heeft het onderzoeksteam het rampgebied maar voor een schamele 6% onderzocht. Die overige 94% wordt vanmiddag dicht geouwehoerd, in dikke beleidstaal die moet suggereren dat er Echt Heel Is Veel Bereikt. De waarheid is dat er slechts 1 lijkkist en een vliegtuig vol spullen terug is gekomen uit Oekraïne, er nog talloze lijken liggen te vergaan in de soon to be Russische akkers rond Donetsk, en er nog geen enkele suggestie bestaat dat "we" dicht bij arrestatie & vervolging van de daders zijn. En áls daar op dit moment achter de schermen werk wél van gemaakt wordt, dan gaan we daar in de Tweede Kamer vanmiddag niks over horen. Blijft over: stomme boycots waar Nederlandse bedrijven in glas- en tuinbouw onder lijden (ook in eigen land), een MinPres die geen greintje leiderschap uitstraalt en een MinBuZa die de geschiedenis in gaat als De Man Die Zo Mooi Huilde In De Veiligheidsraad. Beiden zijn er overigens niet bij vanmiddag en dat zij zich niet durven laten zien, zegt alles over de belabberde staat van de afwikkeling van MH17. Wat een land en wat een leiders.

Politieke goede wil tussen Nederland en Oekraïne, die is er heus wel. Ook tussen Oekraïne en Australië, en tussen Nederland en Australië. Tussen Amerika en Nederland. Amerika en Oekraïne. Amerika en Australië. En zelfs de Russen liggen niet echt in de weg. Althans: politiek gezien niet. Maar ondertussen kunnen de Nederlandse forensische onderzoekers en experts voor de vierde dag op rij niet bij de rampplek komen omdat er gevochten wordt tussen de 'vrienden' van het Oekraïense leger en de door de Russen gesteunde 'vijanden' van de separatistische opstand. Maar terwijl de Russen een fruitboycot van Nederland schijnen te overwegen, zij die enge separatisten wél degenen geweest aan wie we de repatriëring van de slachtoffers die tot dusver naar Nederland zijn gevlogen te danken hebben. Het is, kortom, nog steeds een FUBAR situatie die nodig unfucked moet worden. Maar ja. Politiek bedrijven is talmen, talmen en nog meer talmen. Vanmorgen is de Commissie Stiekem in het geheim bijgepraat over de politiemissie met "700 armed personnel", zoals die in het "Verdrag tussen het Koninkrijk der Nederlanden en Oekraïne inzake de internationale missie tot bescherming van onderzoek" worden genoemd. De Kamer hoeft overigens niet in te stemmen met het gisteren getekende verdrag waarin afspraken staan over het dragen van handwapens door de KMar (zoals Omtzigt zich hardop afvroeg): als Timmerfrans die "verzekeringspolis" (zijn woorden) in wil zetten, dan mag hij dat lekker zelf weten. Gelukkig worden er nog wel zaken in het openbaar besproken, want om 14:00 uur is er een debat met Timmermans, Opstelten en Hennis over de missie. En die volgt u live hierboven. Afgelopen, vervangen door een minuutje Bontes.
Update: Meisje van 2 met dubbel paspoort stelt Nederlands dodental MH17 omhoog bij, naar 195.
Gerucht: Er wordt gemompeld dat de EU het eindelijk eens is over de sancties tegen Rusland. Onduidelijk is wanneer er vergaderd wordt over de termijn waarop de sancties eventueel ingesteld zouden kunnen worden.
"Too little, too late": We krijgen het bijna niet uit ons toetsenbord, maar Louis Bontes had een scherpe inbreng in het debat zojuist, over ratio als eufemisme voor zwakte. Zijn spreektekst na de breek.

TKTV. De Kamer wordt gebriefd over de traag verlopende, chaotische onderzoeksprocessen rond MH17. Het vliegtuigwrak is een geopolitieke paarse krokodil aan het worden: "Ja maar hij ligt daar." Ja, hij ligt daar ja, maar we komen er niet bij. Voor de derde dag op rij hebben de onderzoekers rechtsomkeert gemaakt omdat de rampplek onbereikbaar is vanwege hevige gevechten in het gebied, een strijd die - naar verluidt - al 1129 burgerdoden heeft gekost. RTL Nieuws loopt er overigens wél gewoon rond. Moskou wil dat de VN naar de rampplek gaat voor onderzoek, want die vertrouwen de afspraken van NL en AUS met de Oekraïense autoriteiten niet. In Nederland is Omtzigt weer eens de enige die de politieke spelletjes van Rutte doorziet: het CDA wil opheldering over gemaakte afspraken met de niet per se betrouwbare Oekraïense regering (hier, president Porosjenko in legeruniform met een hele grote langeafstandsblaffer op een foto van gisteren). Omtzigt wil dat het opgestelde verdrag niet alleen door Kiev, maar ook door de Kamer wordt geratificeerd - zoals dat parlementair gebruikelijk is bij (internationale) verdragen, zeker zoals in dit geval met de inzet van MILITAIRE politie. Waarschijnlijk heeft de Kamer ook vragen over de stilletjes ingebrachte suggestie van de regering dat de Marechaussee toch 'licht bewapend' moeten worden met handvuurwapens: dat klinkt als een potentiële provocatie op de heup - zeker als je te maken hebt met edgy separatisten die belaagd worden door legertroepen. Onbewapend is rationeel verdedigbaar, en zwaarbewapend maakt je fysiek verdedigbaar, maar lichtbewapend klinkt als een gevaarlijk poldervoorstel. Ook opvallend is dat het kabinet net doet of dit een missie is van het Ministerie van V&J van Opstelten, en we MinDef Hennis nog amper gezien of gehoord hebben terwijl het toch echt, nogmaals, om MILITAIRE Politie gaat die in het gebied aanwezig is. Aanwezig in de Kamer: Dick Schoof van de NCTV, "een topambtenaar" (?) van BuZa, de korpschef Nationale Politie en Commandant der Strijdkrachten Tom Middendorp. Live twitterverslag cq teruglezen wat er gezegd is dankzij @JWNavis na de breek. UPDATE Voor alle complotdenkers. Transcript van de briefing van vanmiddag, in 65 kantjes .docx.

Tot 12:00 uur kijkt u hier naar de briefing van de Tweede Kamer over "de ramp" (Den Haag) die volgens de rest van de wereld gewoon een "terroristische aanslag" is. Rutte herhaalt wat hij al drie dagen zegt, met de toevoeging ‘Voortijdig aanwijzen van schuldigen vermindert de kans op een onafhankelijk onderzoek’ (en dit dan?), anderen doen net of ze pas hedenmorgen in de Telegraaf gelezen hebben dat er een vliegtuig met Nederlanders is gecrasht, en PvdA'er Servaes heeft het over 'zielloze' lichamen waar hij 'ontzielde' bedoelt. En allen gebruiken wollige woorden in diplomatiek jargon waaruit bijzonder weinig actiebereidheid blijkt. Maar oordeelt u vooral zelf. Aansluitend is er nog een procedurevergadering. Onbekend of die live te volgen is. (Mobiele kijkers: klik hier. Mac: daar. #silverlightzuigt.)
UPDATE: Nederlandse forensische experts aangekomen bij de Dodentreinen in Torez.
UPDATE: Sjoerd Sjoerdsma (D66) durft het zowaar hardop te suggereren: "Oorlogsmisdaad." Het woord stort als een baksteen ter aarde.
UPDATE: Louis Bontes: "MinPres, stuur de special forces er heen. Haal die lichamen terug. Red de eer van het land."
UPDATE: Kamer wil een 'dag van nationale rouw'.
UPDATE: Rond Donetsk wordt gevochten. Oekraïense leger rukt op, separatisten bieden verzet. Daar tussenin proberen de forensische experts om de treinen met slachtoffers uit het gebied te laten vertrekken, richting Mariapol of Charkov.
Transcript: Volledige briefing (pdf)

bij de trein.. Chaotisch! Verschrikkelijk geur bij openen deuren.. Ned onderzoeksteam heeft goed hoop op vertrek pic.twitter.com/VXlKBxX2Md

— roel van hees (@roelvanhees) July 21, 2014

Hoofd van de forensische experts is Peter van Vliet. Nuchtere man. Recht voor z'n raap. Neemt de tijd en geeft antwoord op alle vragen

— Olaf Koens (@obk) July 21, 2014