Begin oktober 2016 kwam presidentskandidaat Donald Trump onder vuur vanwege een uitspraak die hij jaren eerder had gedaan: “Grab ‘m by the pussy.” Op zaterdag 21 januari 2017 demonstreerden ruim 1 miljoen Amerikanen in de Verenigde Staten tegen hun nieuwe president middels een Women’s March. Dat is dus te laat, een dag na de inauguratie. Zulks heeft alleen effect als het vóór de verkiezingen gebeurt. De organisatoren waren sowieso rijkelijk laat: de eerste aanzet voor het evenement kwam pas een dag ná de verkiezingen van 8 november. Maar het waren indrukwekkende beelden die op CNN te zien waren. Alicia Keys en Madonna zweepten in Washington D.C. de verzamelde vrouwen (en mannen) op met hun toespraken en beatmuziek. De livebeelden uit de grote steden lieten allemaal hetzelfde zien: dit is een schitterende democratie. De dag daarvoor verzorgde datzelfde CNN een lyrische uitzending over de inauguratie. Verslaggevers dolden met elkaar; er was een nieuwe president en het moest en zou een feestje worden. Een dag later werden de massademonstraties met evenveel enthousiasme in beeld gebracht (Al bood CNN excuses aan omdat ze pas na de tweede ‘Fuck you’ van Madonna terugschakelden naar de studio. Het blijven puriteinen aan de overkant).

Slechte dag voor Politico afgelopen woensdag. De alom gerespecteerde Amerikaanse nieuwsorganisatie had een stevige primeur die echter werd overschaduwd door het nieuws over Donald Trump en de vermeende ‘kompromat’ in bezit van het Kremlin over de president-elect. Wat ontdekte Politico namelijk: Oekraïne heeft geprobeerd de Amerikaanse presidentsverkiezingen te beïnvloeden ten faveure van Hillary Clinton. Dat is niet alleen belangrijk nieuws voor de Verenigde Staten maar ook voor Nederland. Eerste- en Tweede Kamer zullen namelijk binnenkort een besluit moeten nemen over het associatieverdrag met Oekraïne.

“SCHANDE!” klonk het. Het Deugleger zette zich in beweging en marcheerde onder leiding van de uitgemergelde maar bovendien selectief citerende VARA-cabaretier richting de hoofdstedelijke Basisweg. “HOLOCAUST!” bulderde de Haagse politievrouw Janine Frencken tussen het nekklemmen door. “Stigmatisering” hashtagde de voormalig Telegraaf-medewerker Peter Rudolf. Deugen is het fijnst als je de feiten negeert. Die logen er niet om. Wat was het nieuws van de Telegraaf zaterdag? Terwijl Syrië brandt, werden vorig jaar bijna 5000 aanvragen afgewezen van ‘kansloze asielzoekers’ (dixit Slimste Mens deelnemer/staatssecretaris Klaas Dijkhoff) uit veilige landen als Marokko en Algerije. Ze hadden zich bovendien eerder in een ander EU-land gemeld. Vijfduizend aanvragen die behandeld moeten worden terwijl échte vluchtelingen die huis en haard hebben moeten verlaten vanwege een bloederige burgeroorlog op hun beurt wachten. Een grof schandaal, hulde dat de Telegraaf in tijden van nepnieuws deze harde cijfers boven tafel kreeg. Dijkhoff waarschuwde er in november al voor maar de kansloze asielplaag grijpt dus nog steeds ongehinderd om zich heen. Ondertussen houden Dijkhoff en zijn collega, minister van Buitenlandse Zaken Bert Koenders, het hoofd koel. Eind deze maand gaat het duo in conclaaf met Rabat om te kijken hoe aan de toestroom van Marokkanen een halt kan worden toegeroepen. Dat is essentieel omdat veel van de overlast die de laatste tijd wordt veroorzaakt in en rond asielzoekerscentra het werk is van kansloze asielzoekers uit voornoemde Noord-Afrikaanse landen. Deze ‘vluchtelingen’ die direct naar Nederland reizen en hier een bij voorbaat kansloze aanvraag doen, moeten worden teruggenomen door hun thuisland, maar dan moeten die landen wel meewerken. Het kabinet hoopt derhalve eind januari in Marokko tot zaken te kunnen komen opdat deze kanslozen zo snel mogelijk terug kunnen. En dat dit een serieus probleem is bleek dus uit de cijfers van de Telegraaf. Dat is keihard nieuws. Hoe het Deugleger daarop reageert is niet minder dan kwaadaardig. Het is hun overduidelijk niet om de vluchtelingen te doen. De Deugers maken zich liever druk over het taalgebruik. Waarvan akte.

"En ik word door de BVD afgeluisterd. Minister Klaas de Vries zei dat nog omfloerst in het tv-programma Buitenhof: ‘Zij die de koude oorlog verklaren aan de islam, worden extra in de gaten gehouden.’ Ik ben recent gebeld door een man die zei dat hij werkte voor de BVD en dat er een tap geplaatst is. Voordat ik daar op in kon gaan was de verbinding al verbroken. Het kan een grap zijn. Maar laten we die aankondiging van De Vries maar serieus nemen.” Dat zei Pim Fortuyn in november 2001 in een interview met het opinieblad voor de gewone man, Panorama. Ik moest daar aan terugdenken toen ik rond de Kerstdagen stuitte op dit gesprek van de lokale omroep AT5 met de Amsterdamse hoofdofficier van Justitie Theo Hofstee. Daarin kondigde hij aan dat het Openbaar Ministerie (OM) in aanloop naar de Tweede Kamerverkiezingen, begin 2017, extra scherp gaat letten op het beledigen en discrimineren van politici op social media. Discriminatie is verboden bij de wet dus daar is wat voor te zeggen. Maar het beledigen van politici? Smaad en laster spreekt voor zich maar waar ligt de grens? Betekent dit dat een politicus geen boerenlul of sneue druif meer mag worden genoemd? Hofstee geeft antwoord op die vraag in een doodeng zinnetje: “Alle meningen moeten natuurlijk kunnen worden geuit, maar wel op een nette manier.” Er is een verschil met 15 jaar geleden. Twitter en Facebook bestonden nog niet, de politiek-bestuurlijke kaste – en in het bijzonder dus toenmalig minister van Binnenlandse Zaken Klaas de Vries (PvdA) - kon alleen Fortuyn zélf op de korrel nemen. Nu is het electoraat óók aan de beurt. Het doel blijft echter hetzelfde. Want dat is de werkelijke boodschap van Hofstee: We gaan onwelgevallige meningen in de gaten houden en waar mogelijk inperken. Ik wens u een gelukkig 2001!

Laat mij allereerst vanaf deze plek u een zalig Winterlichtjesfeest wensen. Dan de administratie: dit jaar staan er 16 genomineerden op de shortlist voor de Bassiehof's Politicus van Het Jaar-bokaal. Spannend: Pieter Omtzigt won de twee meest recente edities, gaat het christen-democratisch eenmansleger voor de hattrick? Of wordt het Ard van der Steur, Emile Roemer, Sylvana Simons, Mark Rutte, Liesbeth van Tongeren, Jan Roos, Marith Volp, Thierry Baudet, de DENK-beweging, Ton Elias, Jacques Monasch, Geert Wilders, Lodewijk Asscher, Khadija Arib, of toch Jan Dijkgraaf?

Bericht van minister van Veiligheid en Justitie Ard van der Steur (VVD) aan de Tweede Kamer afgelopen week (zie figuur 1, boven). Rekent u even mee? Er zitten op de verschillende Terrorismeafdelingen van penitentiaire inrichtingen 27 terroristen vast. Zeven van hen zijn dus terugkeerders; jihadisten die in den vreemde moord en verderf zaaiden en vervolgens besloten terug te keren naar moeders stamppot. Maar: “Het totaal aantal onderkende terugkeerders bedraagt ongeveer 40”, schrijft Van der Steur in diezelfde brief. Dat betekent dus dat er rond de 33 teruggekeerde jihadisten niét op die Terroristenafdelingen zitten. We weten sinds september dit jaar dat van die 33 er 2 een enkelband dragen (De lezer kent de afkeer van schrijver dezes inzake enkelbanden en terroristen).

PVV-leider Geert Wilders is volgens de Haagse rechtbank schuldig aan het aanzetten tot discriminatie en groepsbelediging, niet tot het aanzetten tot haat. Hij krijgt geen straf. Hoofddoel van het strafproces was de beantwoording van de vraag of Wilders zich schuldig heeft gemaakt aan deze strafbare feiten. De rechter: “Met dit vonnis is die vraag beantwoord en daarmee is de in ons rechtsstelsel voor iedereen geldende norm bevestigd: je kunt niet met een beroep op de vrijheid van meningsuiting groepen beledigen of aanzetten tot discriminatie. Dat geldt ook voor een politicus.” Wilders gaat uiteraard in hoger beroep. Los van de door zijn advocaat ingebrachte principiële bezwaren is zo’n vervolg publicitair zeer gunstig voor de PVV’er. Als dat hoger beroep tijdens de campagne voor de Tweede Kamerverkiezingen plaatsvindt levert dat onbetaalbare publiciteit voor de PVV op, daar komt geen partij overheen. Ondertussen is iedereen en z’n oude moer die op veroordeling hoopte boos: want Wilders heeft gemene dingen over zijn rechters gezegd (Na de uitspraak volgde naast een video ook een Trumpiaanse twitterrant). En daarmee zou hij de rechtstaat dan wel rechterlijke macht ondermijnen, luidt het verwijt. Uiteraard, het is niet zo netjes qua scheiding der machten. Maar het is geen nieuws.

Kleine Kale Kapelmeester! Je wordt lijsttrekker begrijp ik. Mieters, maar het komt voor mij niet als een verrassing. In de kleine 20 jaar dat wij elkaar kennen heb je namelijk altijd blijk gegeven van politiek engagement. Een betrokkenheid die niet zo zeer gericht was op een specifieke partij (op je PvdA-jeugdzonde na dan), wel op het reilen en zeilen van het land, hoe besluitvorming tot stand komt en in het bijzonder de rol van bestuurders en volksvertegenwoordigers daarin. En nu je van een zekere leeftijd bent, begint het natuurlijk te knagen: blijf ik de commentator die aan de kant staat of ga ik zelf écht iets betekenen? Inmiddels heb je je besluit wereldkundig gemaakt. Ik vind het een sympathieke benadering van het Kamerlidmaatschap, één die haaks staat op die van veel beroepspolitici die nog nooit een bedrijf van binnen hebben gezien. Laat staan dat ze droog achter de oren zijn.

De Cubaanse oud-dictator Fidel Castro is gaan hemelen. Van 1959 tot 2008 had hij de eilandstaat in een ijzeren greep. Dat is dus net geen 50 jaar, wel een wereldrecord. Bovendien was hij een historische curiositeit: Dwight D. Eisenhower was president toen Castro aan de macht kwam, toen hij stierf was de wereld tien presidenten en een zich warmlopende president elect verder. Naar Nederlandse maatstaven: El Comandante heeft 21 kabinetten overleefd. Eerst in wapenrok, daarna in Adidas-trainingspak. Funfact: Op donderdag 13 juli 1989 liet Castro generaal Arnaldo Ochoa – op dat moment na Castro en zijn broer Raul de hoogste militair in het land – executeren omdat hij betrokken was bij drugshandel. Dat leverde hem lovende woorden op van die andere dictator: de Chileense Augusto Pinochet. Die zei over zijn collega-tiran: “Een man met groot charisma. Hij is dapper, Fidel Castro. Een politicus, met een ijzeren vuist. Hij blijft sterk. Hij zette een naaste vriend voor het vuurpeloton. Ik zou hem levenslang hebben gegeven of het land uit hebben gezet.” U begrijpt; Castro oogstte bewondering alom.

Dezer dagen is de discussie over de Boze Witte Man (BWM) alomtegenwoordig. Couranten en actualiteitenprogramma’s buitelen over elkaar heen in reportages, analyses en columns: wie is de BWM en wat drijft hem? En laten we hem wel genoeg aan het woord? Plus: waar kunnen we hem vinden? Eigenlijk zijn het zijn vreemde vragen, de Boze Witte man is namelijk al enige tijd onder ons. En sinds het rampjaar 2002 – waarin de Boze Witte Man zich van zijn donkerste kant liet zien – groeit de lijst van waarnemingen. Een Top 7. 7. Zaterdag 12 november jongstleden, Rotterdam. Een journalist van publieke Omroep Powned doet verslag van een illegale anti-Zwarte Piet demonstratie in de Maasstad. Een 31-jarige vooralsnog anonieme Boze Witte Man heeft lak aan de persvrijheid en doet het ondenkbare: hij probeert de verslaggever voor een voorbijrijdende auto te duwen. 6. Wat ons brengt op Boze Witte Man Asha ten Broeke (BWM is een genderneutrale term moet u weten). De Volkskrant-columnist beklaagde zich vrijdag in haar kolom over de rol van pers en politie tijdens bovengenoemde gebeurtenissen in Rotterdam. “Het is een schoolvoorbeeld van framing: de demonstrant als lastpak. Wat in dat frame buiten beeld blijft, is dat vreedzaam protesteren een recht is, zowel volgens onze Grondwet als het Europees Verdrag voor de Rechten van de Mens. Het is een vrijheid waar niet zomaar inbreuk op mag worden gemaakt.” Inderdaad, geen woord over de poging tot zware mishandeling dan wel doodslag van de Powned-verslaggever. Het is een geliefd gereedschap van de Boze Witte Man: de gevestigde media in diskrediet brengen. Ten Broeke deed het zelfs twee keer op één dag: ook ging ze namelijk – zoals Van Rossem dat zo mooi kan zeggen – ‘volle bak mee in aluhoedjesgezwatel’.