Tendentieus, ongefundeerd & nodeloos kwetsend

Re:ferendum (7) - Een uitslag die genegeerd moet worden, maar ook tot twee Forumzetels leidt

Het was niet voorbij na die 32,2 procent hakken over de sloot opkomst en de klinkende 61,1 procent NEIN. De uitslag moest natuurlijk nog genegeerd worden

Zo stellig als ik wist dat de uitslag een ferm ‘neen’ zou worden, zo onzeker was het ‘wat nu’ nadat die nee eenmaal was uitgesproken. Je weet dat ze niks “kunnen” met de uitslag. De Nederlandse ratificatie van het associatieverdrag, in juli 2015, was een formaliteit zoals bijna alle EU-kwesties nog formaliteiten zijn. Het referendum was slechts een voetnoot bij die formaliteit, hooguit een LEGO-steentje waar Rutte even met blote voeten op moest gaan staan, maar verder een evenementje waar tweederde van ruim vier miljoen stembusgaande Nederlanders geen verschil mee zouden maken. 

Kees Berghuis deed namens de vvd een persoonlijke toenaderingspoging voor een ‘samenwerking’, die ik afsloeg. Bert Koenders probeerde het via een secretaris-generaal. Het werd uiteindelijk een geitenpaadje, met het beroemde inlegvelletje. 

Ik zou moeten opzoeken hoe het politieke truukje ook weer precies luidde en wat het inlegvelletje verklaarde. Ik weet het niet meer en het doet er ook niet toe: wat GeenPeil helaas bewezen heeft met het Oekraïnereferendum is dat een serieus, fundamenteel debat over de Europese Unie een al lang geleden gepasseerd station is (bij het Grondwetreferendum van 2005 leek dat debat nog wel onderdeel van het spel), en dat democratische inspraak al helemaal een schijnvertoning is. Elke vijf jaar gaan ongeveer net zo veel mensen stemmen voor het Europese Nepparlement als dat er voor ons tot “rancunereferendum” bestempelde inspraakmoment hun huis uit kwamen. Dan heet het plotseling wel ‘democratie’, volgens mensen die zichzelf uit eigen belang graag voor de gek houden.

Die term ‘rancunereferendum’ zegt meer over de tegenstanders van GeenPeil dan over ons initiatief en de duizenden vrijwilligers en flyeraars die er het vuur voor uit hun sneakers liepen. Gewone mensen, die gewoon een beetje gewoon mee wilden doen, en bijna een jaar lang zijn beschimpt en bescheten door duurbetaalde mensen in deftige kranten. Hoe zouden die hun eigen stukjes nu teruglezen? De Wagendorpjes en de De Wijkjes, de Smeetsjes en de Starinkjes, de cartoonisten en de anonieme hoofdredactionele commentaartjes? Rancune, zegt u? Wie de schoen past. 

Enfin. 

Ik zal de eerste zijn om toe te geven dat een associatieverdrag met een corrupt kudtland middenin een geopolitieke gevarenzone niet het beste onderwerp is voor een referendum over de vraag of je daar meer, of minder plofkippen vandaan wilt halen.

Maar dat was het uiteindelijk misschien toch wel. Niet omdat het onderwerp er zo veel toe deed. Maar vanwege alles wat er omheen gebeurde. Omdat het zo veel zegt over Onze Pers, Onze Politiek en vooral over Onze Democratie. Want als die corrupte, zelfzuchtige, door lobbyisten van elke moraal gestripte schijnvertoning van alcoholisten, corveeërs en verbeten ideologen die we “Europees Parlement” noemen wél serieus moeten nemen, maar de directe stem van de bevolking over één onderwerp niet, en als de schijnvertoning te vuur en te zwaard als ook diep gedrenkt in nepnieuws, zure oprispingen en gesubsidieerd vitriool moet worden verdedigd ten opzichte van het recht van het individu om zich over iets uit te spreken in een democratie. Dan weet je hoe de vlag er bij hangt: verregend door miezer, in een guur briesje.

Die miezer werkt bovendien aanstekelijk. Noem het kleinzielig (en dat is het waarschijnlijk ook), maar ‘vvd’ heb ik sinds dat inlegvelletje van Rutte nimmer meer in hoofdletters geschreven.

Maar voordat u de lezer het gevoel krijgt in een serie van zes, zeven stukken gelokt te zijn om de persoonlijke wrok van uw scribent over zich uitgestort te krijgen, er gebeurde nog meer na 6 april en de debatten over geitenpaadjes.

We zijn allemaal verzetshelden!

Vlak voor het referendum, half maart 2016, was ik te gast op Kasteel Sterkenburg, de vermaarde trainingsgronden waar Forum voor Democratie z’n bredere fundamenten legde. Ontvangen door de immer uitbundige gastheer Baudet verkeerden we in gemengde gevoelens over de campagne, het verloop van het referendum en de te verwachten verwerping van de uitslag. Want we wisten het op voorhand, maar Baudet leek er minder door te zijn aangedaan terwijl ik mezelf achter bijna kwalijk nam dat ik enige hoop had gekoesterd op een andere afloop. 

Natuurlijk was er een vorm van trots, of tevredenheid, over wat er in gang was gezet en hoe het velen beroerde en in beweging bracht. Maar waar ik nog kampte met de spanning of we de opkomst gingen halen, of er een geldige uitslag zou komen en wat er met de uitslag zou gaan gebeuren, was het standpunt van Thierry dat we sowieso allemaal al “verzetshelden” waren. 

Die ‘allemaal’, dat waren overigens vooral zijn eigen kringen, er liepen op een enkele jeugdige uitzondering na geen hesjesdragende GeenPeil-vrijwilligers rond op dat kasteel. Theodore Dalrymple was er, en Douglas Murray, die toen nog niet gebrouilleerd was geraakt met de in de daarop volgende jaren altoos verder ontsporende Baudet. Het ging over het kwaad van Foucault en de waarheden van De Tocqueville en tijdens het diner riep Baudet zijn disgenoten op om “nog 1000 anderen te werven” opdat de nieuwe verzetshelden aan hun eigen mars door de instituties zouden kunnen beginnen.

“Ah. Hij wil dus dezelfde fouten gaan maken als de generatie ’68”, schamperde de tafelgenoot naast me. We zaten met een paar iets-minder-gelovigen aan het uiteinde van de tafel en sloegen een en ander geamuseerd gade, temeer omdat naarmate de avond vorderde en er meer drank in de man was, het aantal van 1000 steeds verder slonk, naar 500, naar 100, naar 10, tot bedtijd.

Een trechter voor een half miljoen mensen

Het ongeduld van Baudet werd daar wel zichtbaar. Hij liet dezelfde drang blijken toen we kort na het referendum benaderd werden door de voornoemde hoge ambtenaar op Buitenlandse Zaken, die namens Bert Koenders met ons het gesprek wilde aangaan over de referendumuitslag. Ternauwernood konden we voorkomen dat Thierry op die uitnodiging in zou gaan. Immers: die miljoenen mensen die bij het referendum hun stem hadden uitgebracht, hadden ja of nee gezegd tegen een Europees associatieverdrag. Niemand had gestemd op Jan Roos of op Thierry Baudet. Er lag al een uitslag: een ferme nee. En die ‘nee’ was een politiek probleem voor Den Haag en Brussel, niet een startpunt van onderhandelingen voor ons. Wij bouwden slechts de trechter waar een kleine half miljoen ondertekenaars van verschillende politieke gezindten doorheen konden, en voerden campagne voor de referendum-opkomst (en vooruit, tegen dat stomme verdrag). Deze zin moet u onthouden, die zal ik verderop in deze serie nog tegen mezelf gebruiken.

Die zomer, begin augustus 2016, dronk ik op de Noordermarkt een biertje met Baudet. Hij wilde weten wat ik vond van het idee om aan de verkiezingen mee te doen. Slecht plan, meende ik. Als je aan de buitenkant dat schip van staat met vier miljoen mensen al niet bij kunt sturen, waarom zou het dan van binnenuit met een paar zetels wel lukken? Ik dacht aan hoe PowNed het omroepbestel op zou blazen en riep uiteraard de LPF ook nog maar eens in herinnering: iedere nieuwe politieke partij trekt opportunistische pipo's aan. 

En als ik mee zou doen, vroeg hij, zou hij me dan kunnen overtuigen? Nee, zei ik en verklaarde mezelf door uit te leggen dat het mij nooit om een programma ging, met standpunten en zo, maar om de democratische inspraak zelf. Om het voortschrijdende fenomeen dat het afstaan van nationale soevereiniteit leidt tot het verlies van inspraak bij het individu en dat je daarmee een democratisch tekort opbouwt dat zich wel eens heel lelijk zou kunnen wreken. Bovendien gaf ik ‘m weinig kans om er tussen te komen. Het referendum was niet om ons gegaan, maar om het onderwerp. Of eigenlijk meer over het referendum als instrument. Maar hoe dan ook niet over ons.

En de Renaissancevloot voer voort

In september werd bekend dat Baudet aan de verkiezingen van 2017 mee zou doen met Forum voor Democratie. Ná die verkiezingen, waarin hij en Theo Hiddema twee zetels veroverden na een energieke, opgewerkte campagne, heb ik me gehaast om mijn ongelijk te erkennen en hem te feliciteren met de twee knap veroverde zetels. (Zelf hadden we natuurlijk glorieus gefaald met GeenPeil, daarover heus nog meer, de volgende keer.)

Zijn antwoord was dat het te weinig was en dat ze hem eigenlijk meteen premier moesten maken, wilde Nederland en onze democratie nog enige kans maken om zichzelf te redden. Ik deed het af als een grap die passend is voor zijn ongeduldige karakter. Thierry Baudet is nogal snel verveeld. Maar omdat Jan Roos noch wijzelf zetels haalden en Baudet wel, bleef de gierkar van het Goed Volk hem wel (en ons niet langer) achtervolgen...

Dit was deel 7 in een reeks van 9. Alle afleveringen hier.

Reaguursels

Inloggen

Ik heb me destijds zitten verbijten om de foute argumenten en informatie uit zowel het voor als het tegen kamp. Uiteindelijk is het het onvermogen van mensen om verantwoordelijk om te gaan met het instrument referendum er de oorzaak van dat het raadgevend referendum het onderspit heeft gedelfd. Eeuwig zonde dat het fragiele politieke evenwicht dat dit compromis mogelijk maakte vakkundig om zeep is geholpen. Als er voorzichtiger mee omgesprongen was had het kunnen groeien en bloeien, maar nu is het met geweld in de knop gebroken.

MFvGeel | 29-10-21 | 15:33

Weet nog goed dat ik getekend heb, in het dorp flyers door de brievenbussen heb gedrukt. Met een buurman heftige discussies erover heb gehad want de EU was super volgens hem. Hij is zelfstandig ondernemer met een man of 20 personeel en wist niet eens dat wij in 2005 tegen het Verdrag van Maastricht hadden gestemd en dat dat later als Verdrag van Lissabon eigenlijk onveranderd door onze strot is gedrukt. Na het goedkeuren van het Oekraïne Verdrag heb ik nog eens met hem erover gesproken en toen zag hij wel in dat ik toch wel gelijk had want er werden producten vanuit de Oekraïne ingevoerd tegen afbraakprijzen en dat raakte zijn portemonnee ook.

Fedde71 | 29-10-21 | 10:24 | 1

Ik heb ook tegen gestemd, omdat er een poging gedaan werd om van de koehandel een grondwet te maken. Daarna is dat predicaat grondwet verwijderd en dat verandert alles. Want als consolidatie en verbetering van eerdere verdragen was het verder een prima verdrag. Stond niet zoveel nieuws in, maar wat er nieuw in stond was beter dan wat er daarvoor afgesproken was.

MFvGeel | 29-10-21 | 14:00

De Sovjet-Unie was in feite net als de EU een project waarbij een groot aantal volkeren onder 1 vlag gebracht werd onder het mom van bepaalde idealen, zoals nooit meer oorlog, een gemeenschappelijke (georganiseerde) markt en "samen sterk tegenover de buitenwereld".

En het was geen Russisch feestje. Stalin was een Georgier, net als de laatste minister van buitenlandse zaken, Sheverdnadze. In de Opperste Sovjet zaten Balten, Oekraieners, Wit-Russen, Kazakken... De beroemdste Sovjet-spion Sorge kwam uit Azerbeidjan, het nationaal voetbalteam bestond vooral uit Oekraieners en het basketbalteam uit Litouwers...

Maar het werkte niet. De Russen vonden dat ze teveel moesten betalen voor de armere republieken, de armere republieken vonden dat de Russen hen de les lazen, de economie stagneerde omdat alles werd gekleurd door interne politiek en quasi niemand voelde zich echt een Sovjet. Het belangrijkste element: je had als Sovjet-burger weinig directe invloed, omdat de democratie "trapsgewijs" was georganiseerd.

Dus, beetje karikaturaal weergegeven: arbeider stemt op de voorman, voormannen stemmen op de fabrieksdirecteur, fabrieksdirecteuren stemmen op het bestuur van de industriefederatie, etc. etc. Op de echte beslissingnemers had maar een beperkte groep mensen invloed. En dat risico zit er bij de EU dus ook wel in...

drs. Levi Samsonov | 29-10-21 | 09:33 | 4

Mooie parallel idd.
Men zal wel naar de US wijzen als geslaagd voorbeeld. Russen zijn ten slotte maar eng.

geheelvergeter | 29-10-21 | 10:01

@geheelvergeter | 29-10-21 | 10:01: Die delen vandaag een taal en daarmee 1 gemeenschappelijk referentiekader (media... sportcompetities). Wij kunnen elkaar binnen de EU vaak alleen verstaan als we gebrekkig Engels met elkaar spreken.

drs. Levi Samsonov | 29-10-21 | 11:15

@drs. Levi Samsonov | 29-10-21 | 11:15:
De verschillen in talen zijn lastig maar verschil in culturen zijn onoverbrugbaar.

geheelvergeter | 29-10-21 | 11:30
▼ 1 antwoord verborgen

Nog even over die gierkar van goed volk.
De vorige keer werd al beschreven hoe zowel vakbonden als werkgeversorganisaties blind voor dat verdrag en tegen dit referendum ageerden. Samen vertegenwoordigen zij zogenaamd heel veel mensen; in werkelijkheid hebben die clubjes nauwelijks achterban. Maar ze draaien wel vrolijk mee in de baantjescarrousel, graaien gretig in allerlei subsidiepotjes en zitten aan allerlei besloten onderhandelingstafels.

Syp Wynja schreef daar een paar jaar geleden al iets over, nav demonstraties van zorgmedewerkers, boeren en leraren op het Malieveld. De zogenaamde vertegenwoordigers van die beroepsgroepen hadden geen idee; zij dachten dat alles in kannen en kruiken was. Er gaapt een steeds diepere kloof tussen het werkvolk en het zelfbenoemde "goed volk". Dat alle belangrijke beslissingen neemt; en zichzelf daar goed voor betaalt.

Dandruff | 29-10-21 | 08:30

Ik geloofde toen in het idee van Baudet alhoewel hij toen al diverse discutable ideeën had, dit ITT v. Rossem die geld begon in te zamelen voor z'n eigen idiote politieke partij plannetje, zonder inbreng van wie dan ook en dit zal me wel weer een ban op leveren maar om nou Baudet als bron van al het kwaad te zien en v. Rossem als redder des vaderlands gaat misschien ook wel wat ver, de waarheid ligt echt wat meer in het midden als hier verteld wordt.

K.Zwellever | 28-10-21 | 23:36

Ik hoop dat er hierna ook nog een terugblik komt naar de politieke campagne van Nijman c.s., waar onder de leiding van de charismatische Jan Dijklul maar liefst 4.945 stemmen werden opgehaald.

de IJsman | 28-10-21 | 23:21

De EU aanhangers zijn hetzelfde soort mensen dat zich schaamt voor het westerse kolonialisme, terwijl men nu vanuit Brussel precies dat weer aan het doen zijn. De kolonisatie van Europa, waarbij de Brusselse elite heerser is over Europese mens. Degene die het daar niet mee eens is moet zijn muil houden en krijgt straf. Ja, die app gaat nog eens heel handig worden.

Peerkeoud | 28-10-21 | 21:53

Maar, we leven toch in een geweldig land? Waar de D66 staatsomroep meldt dat Ikea transgenders onder hun medewerkers verlof geeft voor hun geslachtsoperatie! Geweldig nieuws toch? Dit.Land.Is.Gek.

FordPrefect | 28-10-21 | 21:53

Voor mij nog steeds onbegrijpelijk; geen steun van de Jeroenen Pauw, de Svennen Kockhalsman, de gehele Linkse kerk eigenlijk, terwijl die altijd D66-geil waren, progressief volgens henzelf en tegen een machtige overheid. Vuige wegkijkers.

Normpje | 28-10-21 | 21:27 | 1

Tja, ze lullen altijd over het uitdagen van de gevestigde macht, maar als het gaat om de EU gaat sluiten ze de rijen.

Tashtego | 28-10-21 | 21:49

Bizar als je het terug ziet al dat geschreeuw, bizar hoe snel het door covid en financieel gedoe allemaal alweer vergeten is. Ze hebben ondemocratisch gewonnen en nobody cares anymore. www.youtube.com/watch?v=WSOUsfl_CVA

Watching the Wheels | 28-10-21 | 21:20

Ik ben benieuwd hoeveel geld er in de pot zit van de EU om de dijken hier 100 meter te verhogen i.v.m. de verwachte zeespiegelstijging van 66 meter. De EU gaat Nederland toch niet aan de zee geven?

Leptob | 28-10-21 | 21:08 | 1

Niet zolang we nog nut hebben en er iets te halen valt.

MickeyGouda | 28-10-21 | 21:21

Niemand wil horen van de verliezers, leer dat nou eens. Zelfs niet als de winnaar een twijfelachtige gek is.

captainobvious | 28-10-21 | 21:04

Mevrouw met die roze jas is wel een lekkertje.

jaja | 28-10-21 | 20:59 | 1

Niet die met die gele veren?

Osdorpertje | 28-10-21 | 21:30

Niet de eerste keer op dit blog lekker even uitgebreid mijmeren over hoe van Rossem bijna succes had buiten één of andere vulgaire media. En de kern van zijn wrevel met Baudet. Het verhaal van Kaïn en Abel eigenlijk in een modern jasje, blijft fasci-ne-rend :-)

GeenAccount | 28-10-21 | 20:59 | 1

De topics over FvD hebben je wel geraakt hè.

Duwbak_Linda | 28-10-21 | 21:01

Wij zaten bij je in de GP bus van Den Haag naar Delft. Wij stonden met Jan R op het Plein, de beelden werden recent door Zembla getoond inzake de Poetin horigheid.
Uit het niet bleken wij nuttige Kremlin idioten, aldus Zembla. Drie verzoeken om rectificatie doodgezwegen, verder besnuffeld door linkse collega's die alles geloven.
Democratie, waar het bestaat is het de wil van een minimale meerderheid opleggen aan een maximale meerderheid. De broedermoordenaars van het CDA zijn wat ze zijn, evenals de pathologische leugenaars van de VVD . Het deugersvolk van '66 interessante volgers van het XR geloof.
De echte verantwoordelijkheid lag bij de CU maar die waren te druk met wie de grootste meloenen kan slikken, topsport.
Tenslotte Remkes die een bindend referendum voorschreef maar die keutel weer introk. En deze akela ritselt nu een kabinet van leugenaars, Kaaiman criminelen en anderszins incompetenten.
Daarvoor heb ik niet twee jaar slavenarbeid verricht als dienstplichtige.

61 | 28-10-21 | 20:53 | 1

... maximale minderheid....

61 | 28-10-21 | 20:57

Je hebt hiermee heel wat voorwerk verricht voor Andere Tijden, Van Rossem. Chapeau.

Kijk alweer uit naar je terugblik op het "glorieus falen" van dat GeenPeil. Ik was werkelijk perplex dat het zo weinig stemmen kreeg. Afijn, to be continued...

mozaard | 28-10-21 | 20:50

Lees deze column uit 2011 van J.L. Heldring †, de beste Nederlandse politiek commentator mij e.v.a. bekend, over deze zaak en het opzij zetten van recht en democratie t.b.v. de EU-doelstellingen die geen weerstand mogen kennen.
www.nrc.nl/nieuws/2011/07/28/democrat...

GingerTed | 28-10-21 | 20:47 | 2

Betaalmuur. En dan ook nog eens Enèrcé. Dus nee, lamaar.

Grijskijkert | 28-10-21 | 21:10

@Grijskijkert | 28-10-21 | 21:10: ik kan niet veel maar dit wel:
Als minister-presidenten niet precies weten wat ze, na urenlang onderhandelen, eigenlijk ondertekend hebben, dan mag het een eenvoudige columnist misschien vergeven worden wanneer hij de betekenis van het akkoord dat de regeringsleiders van de eurozone vorige week in Brussel hebben bereikt, niet in alle opzichten doorgrondt. Is Griekenland nu ‘gered’? Ja, is de eurozone gered? Is het gevaar van besmetting verdwenen? Of staat ons volgend jaar een nieuwe reddingsoperatie – en niet alleen voor Griekenland – te wachten?

Het is zelfs denkbaar dat het akkoord van Brussel aan Ierland en Portugal de prikkel heeft ontnomen de harde beperkingen die zij aan hun bevolkingen opleggen, voort te zetten. Europa helpt immers wel? Volgens Nouriel Roubini, de man die de crash van 2008 heeft voorspeld, hebben beide landen volgend jaar eenzelfde schuldenverlichting als Griekenland nodig. Als Spanje en Italië daar nog bij komen, spreken we over een andere orde van grootte.

Maar misschien is dit wel de manier waarop Europa ten slotte één wordt: strompelend van crisis naar crisis. Bij de ‘oplossing’ van elke crisis raken de deelnemende landen telkens iets van hun onafhankelijkheid kwijt. Incrementalisme heet dat, geloof ik, in de politieke wetenschap. Als we de Frankfurter Allgemeine mogen geloven, is de eurozone na de top van vorige week een complete Haftungsraum geworden, een zone waarin de sterke landen borg staan voor de zwakke.

Deze onderlinge borgtocht wordt als ’t ware geïnstitutionaliseerd in het Europese crisisfonds EFSF in Luxemburg, dat aanzienlijk grotere bevoegdheden heeft gekregen en nu zelfs kredieten kan verlenen ter voorkoming van insolventie. Prachtig, maar de operaties van dit fonds, dat onder leiding van de Duitser Klaus Regling staat, onttrekken zich grotendeels aan democratische controle. Of kan Europa alleen tot stand komen met voorbijgaan van de kiezer?

De kiezer als storend element: zo ziet Philippe Riès dat in een provocerend boekje – meer een pamflet eigenlijk dat in 2008 verscheen: L’Europe malade de la démocratie (uitg. Grasset). ‘Het Europese project is een slachtoffer van een overdosis aan democratie’, aldus de rode draad in zijn betoog, waarin hij zich onbeschroomd voorstander betoont van Europa als „elitistisch project”, dat gelukkig bekomen is van de gril beslissingen per referendum, „ een bonapartistisch instrument”, direct aan de bevolking voor te leggen.

Iemand wiens Europese én democratische geloofsbrieven boven elke verdenking staan, maar die toch min of meer tot soortgelijke conclusie komt, is de vroegere Belgische premier Leo Tindemans. In een vraaggesprek met het Vlaamse dagblad De Standaard (16/17 juli) zegt hij dat het kortetermijndenken, dat inherent is aan de democratie (elke paar jaar verkiezingen), „gevaarlijk is voor de euro. De democratie kan een gevaar voor de toekomst worden.”

Tindemans is kennelijk niet onder de indruk gekomen van de rede die Geert Mak in mei voor het Vlaamse parlement heeft gehouden (en die ook in De Standaard is gepubliceerd). Mak wijt daarin het wankelen van het Europese project aan het „Europese democratische tekort”. In tegenstelling tot Mak heeft Tindemans echter met het politieke bijltje gehakt, zowel nationaal als Europees (hij was in 1975 auteur van het rapport-Tindemans over de toekomst van Europa).

Kortom, terwijl technocraten ‘Brussel zomer 2011’ toejuichen als „een grote stap op weg naar een Europees monetair fonds” (zoals Nobelprijswinnaar Joseph Stiglitz), zo niet een begrotingsunie, ja een Europese economische regering, zijn er anderen die zich afvragen: hoe verkopen we dat aan ons electoraat, dat steeds minder Europees gezind aan het worden is, zonder daardoor noodzakelijkerwijs minder democratisch gezind te zijn?

Tony Barber vat dit dilemma in de Financial Times van 23 juli als volgt samen: „De schuldencrisis drijft de leiders van Europa in de richting van een steeds nauwere integratie, terwijl zij tegelijkertijd het geloof van het publiek in hetzelfde doel ondermijnt.” Deze crisis is dus meer dan een financiële crisis, zij is een crisis van de democratie.

In dit licht bezien mag het eigenlijk een wonder genoemd worden dat de Europese leiders vorige week tot dit resultaat zijn gekomen. Dit geldt vooral voor bondskanselier Angela Merkel. Zij heeft niet alleen te maken met een steeds eurosceptischere openbare mening, maar ook nog met het Constitutionele Hof in Karlsruhe, dat, als de behoeder van de grondwet, in 2009 waarschuwde dat iedere verdere uitbereiding van de bevoegdheden van de EU uitdrukkelijke toestemming van het parlement nodig heeft – een waarschuwing waarin Nederlandse hoogleraren Europees recht, die blijkbaar meer hechten aan Europa dan aan het recht, een uiting van herlevend nationalisme zagen.

Zo ontmoet een steeds verdere Europese integratie, behalve de democratie, ook het recht op haar weg. Moeten die wijken voor de onbetwistbare noodzaak van een Europese eenheid? Dát is het dilemma waarvoor wij staan.

28 | 29-10-21 | 08:30

Jean Claude Junker zit inmiddels in de Korsakov kliniek en is helemaal vergeten dat ie een mooi baantje aan Mark Rutte beloofd had om het referendum te negeren.

Osdorpertje | 28-10-21 | 20:40 | 5

Juncker... je verwachtte elk moment dat er 2 broeders in het wit met een dwangbuis kwamen aanhollen om de patient weer op tijd voor de volgende medicijnronde naar binnen te kunnen zeulen.

Grijskijkert | 28-10-21 | 21:13

@Watching the Wheels | 28-10-21 | 21:04:
Het entertainmentgehalte is hoog, in deze.

MickeyGouda | 28-10-21 | 21:14
▼ 2 antwoorden verborgen

Man man man. Zes jaar geleden alweer. De tijd vliegt. Ook voor Baudet. Zo te zien op die foto was ie zelfs nog maagd.

Leptob | 28-10-21 | 20:39 | 1

Daar zal die mevrouw met dat roze jasje die dag wel een eind aan hebben gemaakt.

Watching the Wheels | 28-10-21 | 20:42

Blijft toch bijzonder dat de voorouders van Thierry 'Ezel' als achternaam zouden hebben gekozen. Zou dat een dolletje met Napoleon zijn geweest?
isgeschiedenis.nl/nieuws/napoleon-voe...

Watching the Wheels | 28-10-21 | 20:38 | 1
-weggejorist-
austinhealey | 28-10-21 | 21:11

Deze reeks met bijzondere belangstelling volgende, maar is het hemd niet nader dan de rok? Dat de EU niet deugt moge ieder mens met een democratische inborst duidelijk zijn, maar is de oorspronkelijke insteek niet dat het werkelijke probleem in Den Haag begint en eindigt?

Het politieke spelletje is compleet ontaard, terwijl de spelregels op zich duidelijk zouden moeten zijn. Vooral ook voor de kiezer, met in diens verlengde wat het landsbelang ook moge zijn. Nog 2 afleveringen, of net zoveel als bij nader inzien nodig lijken te zijn. Ik ben reuze benieuwd, zonder ook maar enig sarcasme of wat dan ook.

Gewoon dit soort dingen bedenken en uitvoeren. Ga er maar aan staan.

Hetkanverkeren | 28-10-21 | 20:36 | 2

Jeugdige onbevangenheid brengt energieën tot grote hoogten. Om werkelijk zand in de raderen van de machine te werpen dient men zich binnen het systeem in het radarwerk te begeven. Alwaar men gegrepen wordt door het radarwerk van macht en invloed. Die het zand doet versmelten en het jeugdig enthousiasme kadert in gebaande paden.
Evolutie is taai en revolutie riskant.
De poging was dapper en mooi. De -voorlopige- afloop bekend.
Wie commiteert zich aan wie of wat? Toen kookte het vat.
Niet over.
Het deksel is erop geschroefd.
Maar het kookt nog steeds.
Wat de toekomst mag brengen, het was een dappere poging.
Maakt niet uit of het dankzij of ondanks was.

reservebelgië | 28-10-21 | 20:58

@reservebelgië | 28-10-21 | 20:58: Dat zie ik anders, mijn allerbeste. Niet op het vlak van bezieling, alsjeblieft niet zeg!, maar vanuit een kijkje op de politiek als zijnde de menselijke maat.

Politicus is een ambacht met vele gezichten. Je kunt het beschouwen als een mooi maatschappelijk opstapje om je in het betere leugenwerk te bekwamen (want centjes en zulks) maar je zou het ook als een soort roeping kunnen beschouwen.

Als je op basis van dat laatste de politiek in gaat ben je inderdaad vrijwel onmiddellijk aan de haaien overgeleverd. Maar wat als je het vak echt wil leren, vanuit bepaalde idealen? Waarbij een ideaal niet hetzelfde is als een ideologie. Al was het maar omdat je wel vertrouwen hebt in de kiezer en dat vertrouwen met hard werken, als in de goede dingen goed doen, graag beloond ziet?

De kiezer heeft altijd gelijk. Maar om het hele politieke spel daar door middel van manipulatie op af te stemmen?

Hetkanverkeren | 28-10-21 | 21:12

Ik vond die vreemde snijboon in die periode inderdaad een toffe peer. Heb ook zoals Van Rossem stelt op hem gestemd nav de schandalige duik van Rutte na die geldige referendum-uitslag.

JJMS | 28-10-21 | 20:27 | 2

Trutte is ook niet te vertrouwen. Dat mensen nog op deze mens staat buiten alle realiteit....

adam76 | 28-10-21 | 21:08

Same here; ook ontvankelijk en misschien ook wel hunkerend naar een broodnodig politiek alternatief. En eigenlijk nog steeds zoekende naar dat vernieuwende maar wel gelouterd door de forum keuze. Dus, wat nu?

Herr Inspector | 28-10-21 | 22:38

REAGEER OOK

linktips: Energie vergelijken | Autoverzekering vergelijken | Zorgverzekering vergelijken | Kinderkleding
Online Casino | Online Casino | Paynplay Casinos | Online Casino
Goksitesvergelijker.nl | Onlinecasinofortuna.com